Luận án tiến sĩ bồi dưỡng phong cách làm việc hồ chí minh cho đội ngũ cán bộ cơ quan chính trị ở các học viện trường sĩ quan quân đội hiện nay

Luận án tiến sĩ nghiên cứu bồi dưỡng phong cách làm việc hồ chí minh cho đội ngũ cán bộ cơ quan chính trị ở các học viện, phân tích chuyên sâu, xây dựng mô hình lý thuyết, đề xuất

• Tác giả: Phùng Quang Hùng
• Người hướng dẫn: PGS, TS Trương Ngọc Nam
• Trường học: Học Viện Chính Trị Quốc Gia Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Xây Dựng Đảng Và Chính Quyền Nhà Nước
• Đề tài: Bồi Dưỡng Phong Cách Làm Việc Hồ Chí Minh Cho Cán Bộ Chính Trị Quân Đội
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• 1.1.1. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài liên quan đến đề tài luận án
• 1.1.2. Các công trình nghiên cứu ở trong nước có liên quan đến đề tài luận án
• 1.2. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ BỒI DƯỠNG PHONG CÁCH LÀM VIỆC HỒ CHÍ MINH CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CƠ QUAN CHÍNH TRỊ Ở CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI
• 1.2.1. Các học viện, trường sĩ quan quân đội; cơ quan chính trị và đội ngũ cán bộ cơ quan chính trị các học viện, trường sĩ quan quân đội
• 1.2.2. Phong cách làm việc Hồ Chí Minh
• 1.2.3. Khái niệm, nội dung, phương thức và vai trò bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh cho đội ngũ cán bộ cơ quan chính trị ở các học viện, trường sĩ quan quân đội
• 1.3. THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ KINH NGHIỆM BỒI DƯỠNG PHONG CÁCH LÀM VIỆC HỒ CHÍ MINH CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CƠ QUAN CHÍNH TRỊ Ở CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI HIỆN NAY
• 1.3.1. Thực trạng bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh cho đội ngũ cán bộ cơ quan chính trị ở các học viện, trường sĩ quan quân đội
• 1.3.2. Nguyên nhân và một số kinh nghiệm bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh cho đội ngũ cán bộ cơ quan chính trị ở các học viện, trường sĩ quan quân đội
• 1.4. PHƯƠNG HƯỚNG VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG BỒI DƯỠNG PHONG CÁCH LÀM VIỆC HỒ CHÍ MINH CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CƠ QUAN CHÍNH TRỊ Ở CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI THỜI GIAN TỚI
• 1.4.1. Những yếu tố tác động và phương hướng tăng cường bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh cho đội ngũ cán bộ cơ quan chính trị ở các học viện, trường sĩ quan quân đội thời gian tới
• 1.4.2. Những giải pháp tăng cường bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh cho đội ngũ cán bộ cơ quan chính trị ở các học viện, trường sĩ quan quân đội thời gian tới
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN

Tóm tắt

I. Giới thiệu về phong cách làm việc Hồ Chí Minh

Phong cách làm việc của Hồ Chí Minh không chỉ là một phương pháp làm việc mà còn là một triết lý sống, thể hiện sự kết hợp giữa lý tưởng và thực tiễn. Phong cách làm việc này được hình thành từ những giá trị cốt lõi của tư tưởng Hồ Chí Minh, bao gồm sự giản dị, gần gũi với quần chúng, và tinh thần trách nhiệm cao đối với công việc. Đối với đội ngũ cán bộ cơ quan chính trị, việc bồi dưỡng phong cách làm việc này là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả công tác. Hồ Chí Minh đã từng nói: "Cán bộ là cái gốc của mọi công việc", điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bồi dưỡng phẩm chất và năng lực cho cán bộ. Việc áp dụng phong cách làm việc của Người sẽ giúp cán bộ có thể thực hiện tốt nhiệm vụ của mình, từ đó góp phần xây dựng quân đội vững mạnh.

II. Thực trạng bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh

Thực trạng bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh cho đội ngũ cán bộ cơ quan chính trị ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay cho thấy nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế trong việc triển khai. Nhiều cán bộ chưa thực sự thấm nhuần và áp dụng phong cách làm việc này vào thực tiễn công tác. Một số nguyên nhân dẫn đến tình trạng này bao gồm sự thiếu hụt trong chương trình đào tạo, nội dung bồi dưỡng chưa cụ thể và chưa phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Đặc biệt, việc thiếu các hình thức bồi dưỡng linh hoạt và sáng tạo đã làm giảm hiệu quả của quá trình này. Cần có những giải pháp cụ thể để khắc phục những hạn chế này, nhằm nâng cao chất lượng bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh cho đội ngũ cán bộ.

III. Giải pháp tăng cường bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh

Để tăng cường bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh cho đội ngũ cán bộ cơ quan chính trị, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần xây dựng chương trình đào tạo rõ ràng, cụ thể, phù hợp với từng đối tượng cán bộ. Thứ hai, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại, kết hợp lý thuyết với thực hành, tạo điều kiện cho cán bộ trải nghiệm và thực hành phong cách làm việc của Hồ Chí Minh. Thứ ba, cần tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng để có những điều chỉnh kịp thời. Cuối cùng, việc khuyến khích cán bộ tự bồi dưỡng và rèn luyện cũng rất quan trọng, giúp họ phát triển toàn diện hơn trong công việc.

IV. Ý nghĩa của việc bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh

Việc bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh cho đội ngũ cán bộ cơ quan chính trị không chỉ có ý nghĩa lý luận mà còn mang tính thực tiễn cao. Nó giúp nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý của cán bộ, từ đó góp phần xây dựng quân đội vững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Hơn nữa, việc áp dụng phong cách làm việc này còn giúp cán bộ gần gũi hơn với quần chúng, tạo sự đồng thuận và ủng hộ từ phía nhân dân. Như Hồ Chí Minh đã từng nói: "Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong", điều này cho thấy tầm quan trọng của việc xây dựng mối quan hệ tốt đẹp giữa cán bộ và nhân dân.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Nghiên cứu tiến sĩ chuyên ngành Xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước (Mã số: 9310202) của tác giả Phùng Quang Hùng với đề tài: "Bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh cho đội ngũ cán bộ cơ quan chính trị ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay" (Học viện Báo chí và Tuyên truyền, 2023) đặt trong bối cảnh toàn quân đang đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, Kết luận số 01-KL/TW ngày 18/5/2021 của Bộ Chính trị khóa XIII về tiếp tục thực hiện Chỉ thị 05-CT/TW, và Nghị quyết số 847-NQ/QUTW ngày 28/12/2021 của Quân ủy Trung ương về phát huy phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ", kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân trong tình hình mới.

Khoảng trống nghiên cứu then chốt (research gap) được xác định: Mặc dù đã có nhiều công trình nghiên cứu về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh và công tác cán bộ quân đội, song chưa có công trình khoa học nào tiếp cận một cách chuyên sâu, toàn diện và có hệ thống dưới góc độ khoa học Xây dựng Đảng về việc bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh cho nhóm chủ thể đặc thù là đội ngũ cán bộ cơ quan chính trị tại hệ thống 21 học viện, trường sĩ quan quân đội (gồm 9 cơ sở trực thuộc Bộ Quốc phòng và 12 cơ sở trực thuộc quân chủng, binh chủng, tổng cục, Bộ đội Biên phòng).

Nghiên cứu tập trung giải quyết hệ thống 4 câu hỏi nghiên cứu cốt lõi:

1. Những vấn đề lý luận nền tảng nào quy định bản chất, nội dung và phương thức bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh cho đội ngũ cán bộ cơ quan chính trị ở các học viện, trường sĩ quan quân đội?
2. Thực trạng công tác bồi dưỡng và mức độ thẩm thấu phong cách làm việc Hồ Chí Minh trong đội ngũ cán bộ cơ quan chính trị từ năm 2016 đến nay diễn ra như thế nào? Những mặt hạn chế và nguyên nhân gốc rễ là gì?
3. Những bài học kinh nghiệm có giá trị thực tiễn nào được đúc rút từ quá trình tổ chức bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh tại các cơ sở đào tạo quân sự trọng điểm?
4. Cần xác lập phương hướng và hệ thống giải pháp đột phá nào để tăng cường hiệu quả bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh cho đội ngũ cán bộ này với tầm nhìn hiện đại hóa đến năm 2030?

Khung lý thuyết của luận án được xây dựng dựa trên nguyên lý Chủ nghĩa Mác - Lênin về mối quan hệ biện chứng giữa lãnh tụ và quần chúng, tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng cầm quyền và công tác cán bộ, kết hợp cùng hệ thống quy chuẩn của Quân đội nhân dân Việt Nam (như Quy định số 51-QĐ/TW ngày 29/12/2021 của Ban Bí thư về tổ chức cơ quan chính trị). Phạm vi khảo sát thực chứng được tiến hành tại 05 học viện, trường sĩ quan phía Bắc với dung lượng mẫu $N = 400$ phiếu trưng cầu ý kiến, mang lại nguồn dữ liệu xác thực, định hình hệ thống luận cứ khoa học có giá trị ứng dụng cao cho công tác xây dựng lực lượng vũ trang.

Literature Review và Positioning

Tổng quan tài liệu học thuật trong và ngoài nước cho thấy sự giao thoa và đối thoại giữa nhiều dòng lý thuyết lớn về tổ chức lãnh đạo và quản trị cán bộ:

Thứ nhất, dòng nghiên cứu quốc tế về lãnh tụ Hồ Chí Minh và xây dựng tổ chức Đảng: Các học giả quốc tế như Ép-ghê-nhi Ca-bê-lép (1985) trong cuốn "Đồng chí Hồ Chí Minh" đã phân tích sâu sắc quá trình kết hợp giữa chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc tế vô sản; Alain Ruscio trong "Hồ Chí Minh - Viết và tranh đấu" nhấn mạnh phong cách chính trị hòa nhập với đời sống nhân dân. Ở góc độ tổ chức cán bộ, các công trình của Ban Tổ chức Thành ủy Thẩm Quyến (1996), Tăng Ngọc Thành và Chu La Canh (1997), Thẩm Vinh Hoa và Ngô Quốc Diệu (2008) đi sâu phân tích phương châm "bốn hóa" trong xây dựng cán bộ của Đảng Cộng sản Trung Quốc gồm "Cách mạng hóa, trẻ hóa, tri thức hóa, chuyên môn hóa" và coi việc bồi dưỡng thế hệ kế cận là nhiệm vụ chiến lược.

Thứ hai, dòng nghiên cứu về công tác cán bộ và phong cách sĩ quan quân sự: Lý luận quân sự Xô Viết của A.A. Timophenco (1977) khẳng định: "Không thể xây dựng và phát triển quân đội mà không có một số lượng đầy đủ cán bộ chỉ huy, cán bộ chính trị, cán bộ kỹ thuật - kỹ sư được đào tạo một cách thích đáng. Đó là chân lý hoàn toàn rõ ràng. Sĩ quan là cơ sở, là sườn của quân đội và hạm đội". Đồng thời, V.I. Vaxiliep (1982) và Chương Tư Nghị (1986) chỉ ra vai trò quyết định của công tác đảng, công tác chính trị và bồi dưỡng năng lực thực tiễn cho cán bộ quân sự. Tại khu vực Đông Nam Á, Bunthăn Chănthạlyma (2016) khi nghiên cứu Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Lào đã cấu trúc năng lực cán bộ thành 3 nhóm (chuyên môn nghiệp vụ, lãnh đạo chỉ huy, và chuyên biệt); các nghiên cứu về Quân đội Hoàng gia Campuchia cũng đề xuất nguyên tắc quy hoạch cán bộ theo cơ chế "động, mở, mềm".

Thứ ba, dòng nghiên cứu trong nước về phong cách Hồ Chí Minh và cán bộ chính trị quân đội: Các công trình tiêu biểu của Đặng Xuân Kỳ (2013), Phạm Ngọc Anh (2015), Phùng Hữu Phú (2020), Bùi Mạnh Hùng (2021), Bùi Việt Phương (2022) đã hệ thống hóa các đặc trưng phong cách Hồ Chí Minh (dân chủ, quần chúng, khoa học, nêu gương, quyết đoán). Trong môi trường quân sự, các tác giả Nguyễn Văn Hiệp (2000), Nguyễn Quang Phát (2001), Nhâm Cao Thành (2013), Lê Việt Thắng (2020), Nguyễn Văn Quyền và Đỗ Ngọc Hanh (2021) đã phân tích sâu về tiêu chuẩn, phương thức rèn luyện của cán bộ chính trị phân đội, chính ủy trung đoàn và cán bộ hậu cần.

Định vị học thuật (positioning): Luận án định vị tại điểm giao thoa giữa khoa học Xây dựng Đảng và Khoa học Quân sự. Công trình vượt qua sự phân mảnh của các nghiên cứu trước đó bằng cách không chỉ nghiên cứu chung về phong cách lãnh đạo hay đào tạo sĩ quan nói chung, mà trực tiếp giải mã cấu trúc chức năng đặc thù của cơ quan chính trị trong mô hình nhà trường quân đội – nơi vừa là trung tâm sư phạm đại học vừa là đơn vị sẵn sàng chiến đấu.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án phát triển và cụ thể hóa lý luận xây dựng Đảng trong quân đội thông qua 3 đóng góp lý thuyết trọng yếu:

1. Hoàn thiện nội hàm khái niệm Đội ngũ cán bộ cơ quan chính trị ở các học viện, trường sĩ quan quân đội: Xác định rõ đây là một bộ phận cán bộ chuyên trách, giữ vai trò tham mưu chiến dịch - chiến thuật về công tác đảng, công tác chính trị, chịu sự lãnh đạo trực tiếp của đảng ủy, ban giám đốc (ban giám hiệu) và sự chỉ đạo từ cơ quan chính trị cấp trên.
2. Xác lập khái niệm Bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh cho đội ngũ cán bộ cơ quan chính trị: Định nghĩa đây là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch của các chủ thể lãnh đạo nhằm chuyển hóa các giá trị phong cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh thành phẩm chất, thói quen hành vi nghề nghiệp, năng lực tư duy khoa học và phương pháp làm việc thực tiễn của người cán bộ chính trị.
3. Luận giải tính tất yếu và quy luật nội tại của quá trình bồi dưỡng: Chứng minh mối quan hệ biện chứng giữa sự giáo dục, bồi dưỡng của tổ chức với tính chủ động tự học tập, tự rèn luyện của bản thân cán bộ trong môi trường giáo dục quân sự đặc thù.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp 3 trụ cột lý thuyết: (1) Thuyết xây dựng Đảng kiểu mới của Chủ nghĩa Mác - Lênin; (2) Hệ giá trị Phong cách Hồ Chí Minh (quần chúng, dân chủ, khoa học, nêu gương); và (3) Lý luận tổ chức bộ máy hành chính - quân sự theo Quy định số 51-QĐ/TW của Ban Bí thư.

Mô hình phân tích phong cách làm việc Hồ Chí Minh của cán bộ cơ quan chính trị bao gồm 5 cấu phần tương hỗ:

• Phong cách tư duy chính trị nhạy bén và khoa học.
• Phong cách làm việc dân chủ, tập thể, tôn trọng cấp dưới và người học.
• Phong cách quần chúng sâu sát cơ sở, gắn bó mật thiết với giảng viên, học viên.
• Phong cách làm việc cụ thể, tỉ mỉ, chu đáo, làm việc "tới nơi, tới chốn".
• Phong cách nêu gương về đạo đức, lối sống và tinh thần trách nhiệm "nói đi đôi với làm".

Biên độ ứng dụng (boundary conditions) của mô hình áp dụng trực tiếp cho các tổ chức phòng (ban) chính trị với quy mô biên chế chuẩn từ 30 đến 45 người (trong đó có 23 đến 35 sĩ quan chuyên môn) theo Quyết định số 893/1998/QĐ-BQP tại các cơ sở giáo dục đại học quân sự Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu vận dụng lập trường thế giới quan duy vật biện chứng và phương pháp luận duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác - Lênin kết hợp trường phái hiện thực phê phán (critical realism). Thiết kế nghiên cứu hỗn hợp (mixed methods design) lồng ghép chặt chẽ giữa nghiên cứu lý luận chuẩn tắc (phân tích văn kiện, chỉ thị, mô hình hóa cấu trúc) và nghiên cứu thực chứng xã hội học nhằm lượng hóa mức độ thực hành phong cách công tác.

Khảo sát thực chứng được thiết kế đa cấp (multi-level design) tại 05 học viện, trường sĩ quan đại diện cho các khối ngành quân sự trọng điểm phía Bắc:

• Khối Học viện khoa học xã hội nhân văn quân sự: Học viện Chính trị.
• Khối Học viện chuyên ngành tác chiến biên giới: Học viện Biên phòng.
• Khối Trường đào tạo sĩ quan chỉ huy - binh chủng hợp thành: Trường Sĩ quan Lục quân 1.
• Khối Trường đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội: Trường Sĩ quan Chính trị.
• Khối Trường kỹ thuật - binh chủng chuyên môn: Trường Sĩ quan Phòng hóa.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình thu thập và xử lý thông tin tuân thủ nghiêm ngặt chuẩn mực học thuật:

• Công cụ điều tra: Bộ phiếu trưng cầu ý kiến gồm hệ thống thang đo đánh giá nhận thức, hành vi và mức độ hài lòng về chất lượng bồi dưỡng phong cách làm việc.
• Kỹ thuật tam giác hóa (Triangulation): Kết hợp tam giác hóa dữ liệu (phiếu khảo sát, báo cáo tổng kết giai đoạn 2016-2023, phỏng vấn sâu chuyên gia) và tam giác hóa phương pháp (thống kê mô tả, phân tích đối sánh, tổng kết thực tiễn).
• Kiểm soát độ tin cậy và giá trị: Công cụ khảo sát được lấy ý kiến thử nghiệm từ các nhà khoa học, chuyên gia công tác đảng, công tác chính trị trước khi triển khai diện rộng; bảo đảm tính đại diện của 2 nhóm khách thể nghiên cứu.

Data và phân tích

Mẫu khảo sát gồm $N = 400$ phiếu hợp lệ, phân bổ thành 2 nhóm đối tượng cốt lõi:

• Nhóm 1: Cán bộ trực tiếp công tác tại các phòng, ban cơ quan chính trị (Chủ nhiệm, Phó Chủ nhiệm chính trị, Trưởng ban, Phó ban Tuyên huấn, Tổ chức, Cán bộ, Bảo vệ an ninh, Dân vận, Chính sách, Thanh niên, Phụ nữ).
• Nhóm 2: Cán bộ quản lý cấp khoa, hệ, tiểu đoàn, giảng viên và học viên tại 05 học viện, nhà trường – đối tượng thụ hưởng trực tiếp sự lãnh đạo, hướng dẫn của cơ quan chính trị.

Dữ liệu được xử lý bằng các phương pháp thống kê mô tả, phân tích tỷ lệ phần trăm, đối sánh dữ liệu thực tế với các tiêu chí chức danh theo quy định của Tổng cục Chính trị nhằm lượng hóa các chỉ số về tính dân chủ, tính khoa học và hiệu quả tham mưu.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Dữ liệu khảo sát và tổng kết thực tiễn giai đoạn 2016-2023 mang lại 4 phát hiện căn bản:

1. Sự phân hóa giữa nhận thức và hành vi thực tiễn: 100% cán bộ cơ quan chính trị nhận thức rõ tầm quan trọng của việc học tập phong cách làm việc Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, mức độ chuyển hóa thành tác phong công tác khoa học, cụ thể còn thiếu đồng đều; một bộ phận cán bộ trợ lý vẫn mang nặng thói quen hành chính, giấy tờ, thiếu tính chủ động nghiên cứu dự báo.
2. Hiện tượng "hình thức hóa" trong phương thức bồi dưỡng: Việc tổ chức bồi dưỡng tại một số thời điểm còn nặng về học tập nghị quyết lý thuyết một chiều, chưa gắn kết chặt chẽ với đặc thù công tác chuyên môn của từng ban ngành (Tuyên huấn, Tổ chức, Cán bộ, Bảo vệ...).
3. Tính đột phá của cơ chế "Nêu gương gắn với tự rèn luyện": Ở những đơn vị nơi cấp ủy, cán bộ chủ trì thực hiện nghiêm quy chế nêu gương và tạo lập môi trường văn hóa quân sự lành mạnh, chỉ số năng lực giải quyết công việc và mức độ tín nhiệm của cán bộ cơ quan chính trị đạt tỷ lệ vượt trội.
4. Nghịch lý về áp lực công việc và thời gian tự học: Khối lượng công việc kiêm nhiệm lớn trong bối cảnh thực hiện mô hình "Nhà trường thông minh" tạo ra rào cản thời gian cho việc tự bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận và công nghệ của cán bộ chính trị.

Implications đa chiều

• Về mặt lý luận: Bổ sung hệ thống tiêu chí đánh giá phong cách làm việc của cán bộ chính trị trong lực lượng vũ trang thời kỳ chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
• Về phương pháp luận: Cung cấp quy trình bồi dưỡng tích hợp 4 bước: (1) Nâng cao nhận thức chuẩn mực; (2) Tập huấn kỹ năng chuyên môn; (3) Rèn luyện qua thực tiễn chức trách; (4) Kiểm tra, đánh giá theo tiêu chí định lượng.
• Về mặt thực tiễn và chính sách: Đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:
  • Nâng cao trách nhiệm lãnh đạo của Đảng ủy, Ban Giám đốc (Ban Giám hiệu) và tính tiền phong gương mẫu của cán bộ chủ trì cơ quan chính trị.
  • Đổi mới căn bản nội dung, hình thức bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh theo hướng chuẩn hóa chức danh, gắn với ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số.
  • Phát huy cao độ tính tự giác, tự bồi dưỡng, tự tu dưỡng rèn luyện phong cách làm việc của từng cán bộ chính trị.
  • Hoàn thiện môi trường văn hóa quân sự, cơ chế kiểm tra, giám sát và chính sách đãi ngộ cán bộ chính trị trong hệ thống nhà trường quân đội.

Limitations và Future Research

Luận án thẳng thắn chỉ ra 3 giới hạn nghiên cứu (limitations):

1. Giới hạn không gian: Do điều kiện bảo mật quân sự và nguồn lực nghiên cứu, dữ liệu khảo sát thực chứng chỉ tập trung tại 05 học viện, trường sĩ quan quân đội phía Bắc, chưa thể bao phủ toàn diện 100% các cơ sở đào tạo quân sự phía Nam.
2. Giới hạn phương pháp: Nghiên cứu chủ yếu dựa trên dữ liệu cắt ngang (cross-sectional survey) kết hợp tổng kết tài liệu thứ cấp, chưa thực hiện được các thí nghiệm can thiệp bồi dưỡng theo chiều dọc dài hạn (longitudinal study).
3. Giới hạn ngữ cảnh công nghệ: Tác động của trí tuệ nhân tạo và môi trường số đối với phong cách công tác của cán bộ quân đội mới chỉ dừng ở mức nghiên cứu định tính ban đầu.

Chương trình nghiên cứu tương lai (Future Research Agenda):

• Mở rộng khảo sát so sánh đa trung tâm giữa khối trường quân sự và khối trường Công an nhân dân.
• Thiết kế mô hình định lượng cấu trúc tuyến tính (SEM) đo lường tác động của phong cách làm việc Hồ Chí Minh đến hiệu quả công tác tư tưởng và quản lý đào tạo.
• Nghiên cứu cơ chế bồi dưỡng phong cách số (digital leadership style) cho cán bộ chính trị quân đội trong bối cảnh chiến tranh thông tin và môi trường mạng.

Tác động và ảnh hưởng

• Giá trị học thuật: Cung cấp luận cứ khoa học chuẩn xác, làm phong phú thêm kho tàng lý luận Xây dựng Đảng và Tư tưởng Hồ Chí Minh trong quân đội; là tài liệu giảng dạy, tham khảo bắt buộc tại các cơ sở đào tạo sĩ quan chính trị.
• Tác động chính sách quân sự: Đóng góp trực tiếp vào quá trình thể chế hóa Điều lệ Công tác Nhà trường Quân đội nhân dân Việt Nam và sửa đổi, bổ sung quy chế công tác cán bộ của Quân ủy Trung ương đến năm 2030.
• Lợi ích tổ chức: Nâng cao năng lực tham mưu của các Phòng (Ban) Chính trị, giảm thiểu 30-40% các biểu hiện quan liêu, hành chính hóa, trực tiếp nâng cao chất lượng giáo dục chính trị cho hàng vạn học viên sĩ quan mỗi năm.
• Tầm ảnh hưởng quốc tế: Cung cấp bài học kinh nghiệm quý báu cho công tác xây dựng quân đội về mặt chính trị đối với các quốc gia đối tác truyền thống như Quân đội nhân dân Lào và Quân đội Hoàng gia Campuchia.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh, học viên cao học chuyên ngành Xây dựng Đảng, Triết học, Hồ Chí Minh học: Khai thác cơ sở lý luận, hệ thống khái niệm công cụ và dữ liệu điều tra thực tế.
• Đảng ủy, Ban Giám đốc các học viện, Ban Giám hiệu các trường sĩ quan: Sử dụng làm căn cứ hoạch định chiến lược phát triển đội ngũ cán bộ tham mưu chính trị cấp cơ sở.
• Cán bộ, trợ lý cơ quan chính trị: Tự soi chiếu, nhận diện tiêu chuẩn hành vi và xây dựng lộ trình tự rèn luyện tác phong công tác khoa học, dân chủ.
• Cơ quan quản lý cấp chiến lược (Tổng cục Chính trị, Cục Cán bộ, Cục Tuyên huấn): Ứng dụng trong việc xây dựng chuẩn chức danh và ban hành các chỉ thị về công tác đảng, công tác chính trị toàn quân.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì? Luận án đã mở rộng lý luận Xây dựng Đảng bằng cách xác lập hệ thống 5 đặc trưng phong cách làm việc Hồ Chí Minh tích hợp trực tiếp vào chức năng chuyên môn của cán bộ cơ quan chính trị quân đội: Tính nguyên tắc chính trị kiên định kết hợp với tác phong dân chủ, phương pháp khoa học tỉ mỉ, sự gắn bó mật thiết với quần chúng và tính nêu gương toàn diện.

2. Đổi mới phương pháp luận so với các nghiên cứu trước đây? Khác với các công trình thuần túy diễn dịch văn kiện (như Đặng Xuân Kỳ, 2013) hoặc khảo sát trên một đơn vị đơn lẻ (như Trần Thị Xuyên, 2014), luận án sử dụng thiết kế khảo sát đa đối tượng ($N=400$) tại 05 học viện, nhà trường tiêu biểu, kết hợp chặt chẽ giữa thống kê xã hội học với phân tích thể chế quân sự quy chuẩn.

3. Phát hiện gây bất ngờ nhất từ dữ liệu thực chứng? Phát hiện cho thấy áp lực từ các yêu cầu báo cáo hành chính và chuyển đổi mô hình "Nhà trường thông minh" đang là yếu tố khách quan lớn nhất gây cản trở cán bộ chính trị sâu sát cấp phân đội – một biểu hiện của sự mâu thuẫn giữa tính quy chuẩn hành chính và phong cách quần chúng sâu sát của Hồ Chí Minh.

4. Nghiên cứu có cung cấp quy trình tái lập (replication protocol)? Bộ công cụ điều tra 400 phiếu, hệ thống tiêu chí khảo sát và bảng danh mục câu hỏi chuyên gia được chuẩn hóa hoàn toàn trong phụ lục, cho phép tái lập quy trình đánh giá tại các quân đoàn, quân khu và các học viện chuyên ngành khác trong toàn quân.

5. Chương trình nghiên cứu 10 năm (2023-2033) được định hình như thế nào? Tập trung nghiên cứu sự thích ứng của phong cách làm việc chính trị trong môi trường tác chiến điện tử, không gian mạng và tích hợp các chuẩn mực đạo đức cách mạng thời kỳ cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Kết luận

1. Khái quát hóa và chuẩn hóa hệ thống lý luận về bồi dưỡng phong cách làm việc Hồ Chí Minh cho đội ngũ cán bộ cơ quan chính trị tại các học viện, trường sĩ quan quân đội.
2. Đánh giá khách quan, toàn diện thực trạng công tác bồi dưỡng từ năm 2016 đến nay thông qua dữ liệu khảo sát thực chứng $N = 400$ tại 05 cơ sở đào tạo quân sự trọng điểm.
3. Rút ra 4 bài học kinh nghiệm sâu sắc về kết hợp giữa giáo dục của tổ chức và tự rèn luyện của cá nhân; gắn bồi dưỡng lý luận với thực tiễn chức trách; đề cao trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu; và xây dựng môi trường văn hóa quân sự lành mạnh.
4. Đề xuất hệ thống giải pháp 4 nhóm đồng bộ, khả thi, định hướng trực tiếp đến năm 2030 nhằm chuẩn hóa và hiện đại hóa đội ngũ cán bộ chính trị.
5. Mở ra các hướng nghiên cứu mới về phong cách lãnh đạo chính trị trong kỷ nguyên chuyển đổi số quân sự.
6. Xác lập giá trị ứng dụng bền vững, trực tiếp góp phần xây dựng quân đội "cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại", xây dựng tổ chức Đảng trong sạch vững mạnh tiêu biểu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Chủ tịch Hồ Chí Minh, người con ưu tú của dân tộc Việt Nam. Chương 2: Tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết quốc tế. Chương 3: Chủ tịch Hồ Chí Minh và hành trình truyền bá chủ nghĩa yêu nước trên đất nước Thái Lan. Chương 4: Chủ tịch Hồ Chí Minh, người đặt nền móng cho quan hệ Việt Nam-Thái Lan hiện đại.

Chương 5: Chủ tịch Hồ Chí Minh sống mãi trong trái tim nhân dân Việt Nam, nhân dân Thái Lan và toàn nhân loại tiến bộ. Đây là tác phẩm thứ 3 của Alain Ruscio về Chủ tịch Hồ Chí Minh được xuất bản tại Pháp. Cuốn sách “Hồ Chí Minh - Viết và tranh đấu” là tác phẩm tổng hợp những bài viết của chính Chủ tịch Hồ Chí Minh và những tư liệu quý được lưu trữ tại cơ quan lưu trữ của Pháp. Ngoài ra, cuốn sách cũng có nhiều tư liệu là bài viết của các nhân vật chính trị và bạn bè quốc tế viết về Bác Hồ.

Tác giả đã chọn cách biên soạn này để đưa ra một chân dung hoàn chỉnh dưới nhiều góc nhìn khác nhau về người mà ông gọi là “Oncle Hồ - Bác Hồ”. Cuốn sách như một món quà thể hiện lòng kính trọng đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, người đã dành cả cuộc đời cho độc lập của dân tộc. Tác giả cuốn sách đã chuyển ngữ từ tác phẩm tiếng Việt “Hồ Chí Minh với những bức thư mong muốn hòa bình cho Việt Nam” do Tiến sỹ Nguyễn Anh Minh thực hiện sang tiếng Italia, đó là các bức thư được sưu tầm và chọn lọc của Chủ tịch Hồ Chí Minh viết trong giai đoạn 1945 - 1969 có nội dung về hòa bình, hạnh phúc cho các dân tộc, lên án chiến tranh và kêu gọi nhân dân thế giới ủng hộ cuộc đấu tranh chính nghĩa của Việt Nam. Thông qua qua cuốn sách này, tác muốn giúp nhân dân Italia và thế giới hiểu được mong muốn hòa bình đến thế nào của Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhân dân Việt Nam.

Các công trình nghiên cứu về bồi dưỡng phẩm chất, năng lực, phương pháp tác phong công tác của đội ngũ cán bộ trong lực lượng vũ trang A. Cuốn sách đã làm rõ vị trí, vai trò của công tác đào tạo, bồi dưỡng ĐNCB quân đội. Tác giả khẳng định: “Không thể xây dựng và phát triển quân đội mà không có một số lượng đầy đủ cán bộ chỉ huy, cán bộ chính trị, cán bộ kỹ thuật - kỹ sư được đào tạo một cách thích đáng. Đó là chân lý hoàn toàn rõ ràng.

Sĩ quan là cơ sở, là sườn của quân đội và hạm đội” [43, tr. Tác giả đưa ra mục tiêu, yêu cầu cụ thể với cán bộ, sĩ quan và việc đào tạo họ phải đạt được những thuộc tính về nhân cách như sau: Một là, tính kiên định cộng sản chủ nghĩa, lòng trung thành vô hạn với Đảng và nhân dân; hai là, kỷ luật và ý thức chấp hành cao; ba là, sáng kiến và tính chủ động; bốn là, ý chí chỉ huy và năng lực tổ chức; năm là, trình độ nghiệp vụ cao, trình độ văn hóa và trình độ kỹ thuật quân sự cao; sáu là, biết huấn luyện và giáo dục những người dưới quyền của mình. Cuốn sách khái quát quá trình lãnh đạo, chỉ ra vai trò to lớn của Đảng Cộng sản Liên Xô trong lãnh đạo các giai đoạn xây dựng và phát triển lực lượng vũ trang. Đảng Cộng sản Liên Xô luôn coi trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng, xây dựng ĐNCB quân đội mạnh đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Theo tác giả, muốn xây dựng một quân đội mạnh phải xây dựng được ĐNCB mạnh và muốn có ĐNCB mạnh cần làm tốt công tác cán bộ, trong đó phải đặc biệt quan tâm đến việc tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng ĐNCB trong các nhà trường quân đội. Đây là vấn đề có tính chiến lược, phải thực hiện thật tốt nếu không “sẽ gây ra hậu quả khôn lường”. Chương Tư Nghị (1986), Công tác đảng, công tác chính trị của Quân Giải phóng nhân dân Trung Quốc [94]. Cuốn sách khẳng định: QUTƯ và Quân Giải 14 phóng nhân dân Trung Quốc rất quan tâm, coi trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng ĐNCB, đó là vấn đề cấp thiết, có ý nghĩa chiến lược, mang tính quyết định đến việc xây dựng quân đội “cách mạng hóa”, “hiện đại hóa” và “chính quy hóa”.

“Quân ủy Trung ương cần phải đưa nhiệm vụ giáo dục, huấn luyện cán bộ lên vị trí chiến lược, đảng ủy các cấp phải coi trọng giáo dục, bồi dưỡng cán bộ” [94, tr. Quá trình đào tạo, bồi dưỡng ĐNCB cần đảm bảo toàn diện, về nội dung, từ chính trị, quân sự, khoa học tự nhiên, khoa học quân sự. Trong đó, đặc biệt chú trọng bồi dưỡng “năng lực sáng tạo” và “rèn luyện năng lực thực hành” của cán bộ trong thực tiễn: “Bồi dưỡng toàn diện cho cán bộ cả về kiến thức chính trị, quân sự, khoa học tự nhiên và kinh nghiệm thực tiễn; những kiến thức thực tiễn là vấn đề quyết định sự hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ các cấp” [94, tr. Về hình thức cần thực hiện đa dạng, phong phú các hình thức, biện pháp đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao kiến thức, năng lực cán bộ; trong đó“tự học thành tài là con đường chủ yếu để cán bộ đạt được tri thức, là cái nôi đào tạo ra nhân tài [94, tr.

Luận án khẳng định: Quân đội Hoàng gia Campuchia đặc biệt quan tâm, chăm lo xây dựng ĐNCB quân đội, bảo đảm cho quân đội “được quản lý và chỉ huy thông suốt”. Tác giả phân tích đặc điểm của ĐNCB, chỉ ra những yếu tố tác động đến xây dựng ĐNCB quân đội, đề xuất 6 giải pháp tăng cường xây dựng ĐNCB Quân đội Hoàng gia Campuchia hiện nay: Trong giải pháp 3 khi bàn về đổi mới, nâng cao chất lượng tạo nguồn, tuyển chọn, quy hoạch ĐNCB quân đội, luận án khẳng định: thực hiện đúng phương châm “động”, “mở” và “mềm” trong quy hoạch ĐNCB các cấp, không hạn chế số người định sẵn, có nhiều nguồn lựa chọn, không khép kín trong từng cơ quan, đơn vị. Luận án đưa ra hệ thống các khái niệm công cụ như: cán bộ cấp chiến dịch, chiến lược; phẩm chất, năng lực của cán bộ cấp chiến dịch, chiến lược Quân đội Hoàng gia Campuchia. Tác giả đã xây dựng quan niệm và làm rõ quan niệm trung tâm về xây dựng phẩm chất, năng lực của ĐNCB cấp chiến dịch, chiến lược Quân đội Hoàng gia Campuchia; xác lập 5 vấn đề có tính nguyên tắc và bộ tiêu chí đánh giá xây dựng phẩm chất, năng lực của ĐNCB cấp chiến dịch, chiến lược Quân đội Hoàng gia Campuchia.

Trên cơ sở luận giải sâu sắc những vấn đề lý luận, tác giả đã đánh giá thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân, rút ra những kinh nghiệm trong xây dựng phẩm chất, năng lực của ĐNCB cấp chiến dịch, chiến lược Quân đội Hoàng gia Campuchia. Tác giả phân tích những yếu tố tác động, xác định các yêu cầu và đề xuất những giải pháp tăng cường xây dựng phẩm chất, năng lực của ĐNCB cấp chiến dịch, chiến lược Quân đội Hoàng gia Campuchia hiện nay. Bunthăn Chănthạlyma (2016), “Bồi dưỡng năng lực công tác của đội ngũ cán bộ các cơ quan chiến lược Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Lào hiện nay” [11]. Luận án chỉ ra cấu trúc năng lực công tác của ĐNCB các cơ quan chiến lược Tổng cục Chính trị QĐND Lào, bao gồm ba nhóm năng lực là: Một là, nhóm năng lực chuyên môn, nghiệp vụ; hai là, nhóm năng lực lãnh đạo, chỉ huy, quản lý; ba là, nhóm năng lực chuyên biệt.

Đồng thời, đưa ra quan niệm về bồi dưỡng năng lực công tác của ĐNCB các cơ quan chiến lược Tổng cục Chính trị QĐND Lào hiện nay là “tổng thể những chủ trương, hình thức, biện pháp của chủ thể, các lực lượng tham gia và sự phấn đấu, rèn luyện của ĐNCB góp phần mở rộng, cập nhật nâng cao tri thức, truyền thụ kinh nghiệm, rèn luyện kỹ năng, củng cố, nâng cao năng lực công tác” [11, tr.59] nhằm đảm bảo cho ĐNCB luôn hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ được giao. Các công trình nghiên cứu ở trong nước có liên quan đến đề tài luận án 1. Các công trình nghiên cứu về phong cách Hồ Chí Minh và bồi dưỡng phong cách Hồ Chí Minh cho đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng và hệ thống chính trị Nguyễn Viết Thông (Chủ biên, 2004), Giáo dục đạo đức cho cán bộ, đảng viên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước [121]. Tác giả nêu lên hệ thống lý luận về đạo đức xã hội của CNMLN, tư tưởng Hồ Chí Minh; khái quát truyền thống, những chuẩn mực đạo đức của dân tộc; tiêu chuẩn về đạo đức, lối sống của đội ngũ cán bộ, đảng viên.

Cuốn sách đã đánh giá thực trạng, chỉ ra nguyên nhân của thực trạng đạo đức của cán bộ, đảng viên và công tác giáo dục đạo đức cho cán bộ, đảng viên trong thời gian qua. Để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ công cuộc đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) đất nước, tác giả xác định phương hướng, đề xuất hệ thống giải pháp khá đồng bộ, toàn diện về xây dựng đạo đức mới cho đội ngũ cán bộ, đảng viên thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước. Cuốn sách là tập hợp những câu chuyện kể về cuộc sống đời thường của Bác, giúp người đọc có cách nhìn sâu sắc, phong phú hơn về hình ảnh, thân thế, sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị cha già kính yêu của dân tộc, lãnh tụ thiên tài của Đảng Cộng sản Việt Nam và dân tộc Việt Nam, chiến sĩ lỗi lạc của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế. Đặc biệt, các bài viết khai thác những chi tiết gần gũi, đời thường trong công tác, trong sinh hoạt, nhất là phong cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Chính phong cách Hồ Chí Minh là nhân tố quan trọng, góp phần tạo nên uy tín và sức cuốn hút của Bác đối với đồng bào, đồng chí, chiến sĩ cả nước và bạn bè quốc tế. Đặng Xuân Kỳ (Chủ biên, 2013), Phương pháp cách mạng và phong cách Hồ Chí Minh [60]. Đây là một trong những công trình khoa học đầu tiên ở Việt 17 Nam nghiên cứu bài bản, hệ thống về phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh. Khi đề cập đến phong cách làm việc của Người, tác giả khẳng định: trên cương vị là người đứng đầu Đảng, Nhà nước, lãnh tụ tối cao của dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có một phong cách làm việc mẫu mực.

Phong cách đó vừa mang tính nguyên tắc và khoa học cao, vừa có tình nhân ái bao la của một tấm lòng nhân hậu.