MỞ ĐẦU 1. Lý do cho ̣n đề tài 1. Hiế n pháp nƣớc Cô ̣ng hòa XHCN Viê ̣t Nam (1992), Luâ ̣t Giáo du ̣c (đƣợc sửa đổi, bổ sung 2009), Báo cáo Chính trị tại Đại hội IX của Đảng (2001), Báo cáo Chính trị tại Đại hội X của Đảng (2006) về Chiến lƣợc phát triển kinh tế - xã hội 2001-2010 đã chỉ rõ nhƣ̃ng quan điể m chỉ đa ̣o phát triển giáo dục Việt Nam trong nhƣ̃ng năm đầ u của thế kỷ XXI , đó là: - Giáo dục là quốc sách hàng đầu - Đầu tƣ cho giáo dục là đầ u tƣ cho phát triể n - Giáo dục là sự nghiệp của Đảng , Nhà nƣớc và của toàn dân - Xây dƣ̣ng nề n giáo du ̣c có tiń h nhân dân , dân tô ̣c, khoa ho ̣c , hiê ̣n đa ̣i , theo đinh ̣ hƣớng xã hô ̣i chủ nghiã - Phát triển giáo dục phải gắn với nhu cầ u phát triể n kinh tế - xã hội, tiế n bô ̣ khoa ho ̣c - công nghê ,̣ củng cố quố c phòng và an ninh v. Quản lý xã hội lấy tiêu điểm là quản lý giáo dục (giáo dục là quốc sách hàng đầu) thì quản lý giáo dục ph ải coi nhà trƣờng là nút bấm (quản lý lấy nhà trƣờng làm nề n tảng ) và quản lý nhà tr ƣờng phải lấy quản lý dạy học là khâu cơ bản ; dạy học phải xuất phát từ ngƣời học và hƣớng vào ngƣời học.
Đây là một nhiệm vụ chính trị cần đƣợc quán triệt tất cả các cấp quản lý, đội ngũ CBQL, giáo viên, học sinh và cả xã hội … nhằm nâng cao chất lƣợng giáo dục ở từng cấp học nói chung và giáo dục THCS nói riêng trong quá trình thực hiện đổi mới chƣơng trình, SGK phổ thông hiện nay. Trong những năm qua, sự nghiệp giáo dục của huyện Nam Trực là một trong những đơn vị tiên tiến xuất sắc của GD&ĐT tỉnh Nam Định. Phong trào và chất lƣợng giáo dục của huyện Nam Trực nhiều năm liền là đơn vị lá cờ đầu của ngành giáo dục tỉnh Nam Định. Năm 2001, ngành giáo dục huyện Nam Trực vinh dự đƣợc Chủ tịch nƣớc Cộng hoà XHCN Việt Nam tặng danh hiệu cao quý: Huân chƣơng Lao động hạng Nhất.
1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chất lƣợng giáo dục ở các nhà trƣờng, cơ sở giáo dục của huyện Nam Trực luôn ổn định ở thành tích cao và bền vững, với nhiều tập thể tiên tiến xuất sắc và giáo viên giỏi. Đặc biệt 31 trƣờng THCS có kết quả chất lƣợng giáo dục hằng năm thƣờng xuyên đạt: Gần 100% học sinh khối lớp 9 tốt nghiệp THCS, với tỷ lệ học sinh khá và giỏi trên 70%, tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THCS tiếp tục học lên lớp 10 - THPT, THCN và đào tạo nghề hằng năm đạt trên 75%, có năm đạt trên 81% (nhƣ năm 2008). Tuy nhiên, thực tiễn quản lý hoạt động dạ y ho ̣c nói chung và hiệu quả quản lý hoạt động dạy học môn Toán nói r iêng ở các trƣờng THCS huyện Nam Trực những năm gần đây không đồng đều, có dấu hiệu giảm sút; thậm chí có những đơ ̣t thanh tra hoa ̣t đô ̣ng da ̣y ho ̣c môn Toán với kết quả khảo sát chất lƣợng dạy học môn Toán chỉ đạt mức trung bình, năng lực tự học môn Toán của đại đa số học sinh chƣa cao. Mặt khác, trong quá trình thực hiện đổi mới chƣơng trình giáo dục nói chung, giáo dục THCS nói riêng, môn Toán là một môn học chiếm vị trí đặc biệt quan trọng và không thể thiếu trong chƣơng trình giáo dục phổ thông.
Đặc trƣng của Toán học là tính trừu tƣợng cao độ và tính thực tiễn phổ dụng , có tính lôgic chặt chẽ và tính thực nghiệm ; là môn học nhằm khơi dậy, hình thành và phát triển tƣ duy tích cực, độc lập, sáng tạo cho học sinh; nâng cao năng lực phát hiện và giải quyết các vấn đề trên cơ sở những kiến thức Toán học đƣợc tích lũy có hệ thống. Xuất phát từ nhƣ̃ng lý do nêu trên cũng nhƣ yêu cầu giải quyết bài toán thực tế nhằm tìm ra biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Toán để nâng cao chấ t lƣơ ̣ng dạy học môn học này, góp phần nâng cao chất lƣợng giáo dục toàn diện của các nhà trƣờng THCS huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định, chúng tôi lựa chọn đề tài: “Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở các trường Trung học cơ sở huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định trong bối cảnh hiện nay” làm luận văn tốt nghiệp của mình. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mục đích nghiên cứu Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Toán nhằ m nân g cao chấ t lƣơ ̣ng da ̣y ho ̣c môn học này ở các trƣờng THCS huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định trong bố i cảnh hiê ̣n nay.
Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu 3. Khách thể nghiên cứu : Quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở các trƣờng THCS huyê ̣n Nam Trƣ̣c , tỉnh Nam Định. Đối tượng nghiên cứu: Biê ̣n pháp q uản lý hoạt động dạy học môn Toán ở các trƣờng THCS huyện Nam Trực , tỉnh Nam Định. Giả thuyết khoa học Chấ t lƣơ ̣ng da ̣y ho ̣c môn Toán ở các trƣờng THCS huyê ̣n Nam Trƣ̣c , tỉnh Nam Đinh ̣ không đồ ng đề u , còn nhiều hạn c hế.
Nế u xây dƣ̣ng và áp du ̣ng mô ̣t cách sáng tạo, linh hoa ̣t, đồ ng bô ̣ các biện pháp quản lý mang tính hệ thống , có khả thi và hiệu quả thì sẽ góp phần nâng cao chất lƣợng dạy và học môn học này. Nhiêm ̣ vu ̣ nghiên cƣ́u 5. Nghiên cƣ́ u cơ sở lý luâ ̣n về quản lý hoạt động dạy học , quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở trƣờng phổ thông. Khảo sát, phân tích và đánh giá th ực trạng hoạt động dạy học môn Toán , quản lý hoạt động d ạy học môn Toán ở các trƣờng THCS huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định.
Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động d ạy học môn Toán ở c ác trƣờng THCS huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định trong bố i cảnh hiê ̣n nay. Phạm vi nghiên cứu Đề tài tâ ̣p trung n ghiên cứu các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở các trƣờng THCS huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định từ năm 2007 đến năm 2010. Phƣơng pháp nghiên cứu 7. Phương pháp nghiên cứu lý luận Nghiên cƣ́u và phân tích các nguồ n tƣ liê ̣u , số liê ̣u sẵn có về khoa ho ̣c giáo dục , khoa ho ̣c quản lý giáo du ̣c và các tài liệu l iên quan để xây dƣ̣ng cơ sở lý luâ ̣n chủ yế u của đề tài.
3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn - Phƣơng pháp quan sát - Phƣơng pháp điề u tra bằ ng bảng hỏi - Phƣơng pháp lấ y ý kiế n chuyên gia - Phƣơng pháp tổ ng kế t kinh nghiê ̣m thƣ̣c tiễn 7. Phương pháp nghiên cứu bổ trợ - Phƣơng pháp thố ng kê toán ho ̣c - Phƣơng pháp so sánh (để xƣ̉ lý kế t quả nghiên cƣ́u ) 8. Cấ u trúc luâ ̣n văn Ngoài phần mở đầu , kế t luâ ̣n và khuyế n nghi ̣ , tài liệu tham khảo và phụ lục, nô ̣i dung luâ ̣n văn đƣơ ̣c trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luâ ̣n về quản lý hoa ̣t đô ̣ng da ̣y ho ̣c môn Toán ở trƣờng phổ thông Chƣơng 2: Thƣ̣c tra ̣ng hoạt động dạy học môn Toán, quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở các trƣờng Trung ho ̣c cơ sở huyê ̣n Nam Trƣ̣,c tỉnh Nam Định Chƣơng 3: Biê ̣n pháp quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở các trƣờng Trung ho ̣c cơ sở huyê ̣n Nam Trƣ̣c , tỉnh Nam Định trong bố i cảnh hiê ̣n nay 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOA ̣T ĐỘNG DA ̣Y HỌC MÔN TOÁN Ở TRƢỜNG PHỔ THÔNG 1.
Sơ lƣơ ̣c lich ̣ sƣ̉ nghiên cƣ́u vấ n đề Thế kỷ XX và những năm đầu của thế kỷ XXI đánh dấu nhiều thành tựu của khoa học giáo dục, thành tựu đáng kể nhất đó là lý luận giáo dục đƣợc gắn với lý luận phát triển (kinh tế học phát triển) và sự ra đời của Kinh tế học giáo dục, Xã hội học giáo dục, lý luận quản lý nhà trƣờng. Mặc dù khoa học QLGD ở nƣớc ta còn non trẻ nhƣng đã phát triển nhanh chóng về cả cơ sở lý luận và thực tiễn. Chúng ta đã có hàng loạt những thành tựu về khoa học quản lý nói chung và khoa học QLGD nói riêng. Các tác giả, các nhà nghiên cứu và các nhà QLGD nhƣ: Phạm Minh Hạc, Nguyễn Cảnh Toàn, Đặng Quốc Bảo, Đặng Bá Lãm, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Phạm Viết Vƣợng v.v… đã có nhiều công trình nghiên cứu có giá trị về QLGD, quản lý nhà trƣờng.
Trong sự nghiệp đổi mới giáo dục hiện nay, công tác nghiên cứu về QLGD, quản lý nhà trƣờng càng phát huy vai trò đặc biệt quan trọng. Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu trƣớc đây thƣờng đi sâu vào lý luận QLGD nói chung, còn ở phƣơng diện quản lý cụ thể một môn học ở trƣờng phổ thông trong đó có môn Toán ở cấp THCS thì chƣa đƣợc đề cập nhiều. Trong những năm gần đây, lý luận về quản lý các môn học trong trƣờng phổ thông đã đƣợc quan tâm, nhất là trong các luận văn thạc sĩ về QLGD. Đối với môn Toán ở trƣờng phổ thông, nhiều công trình nghiên cứu của nhiều chuyên gia cũng đã đề cập ít nhiều đến phƣơng diện quản lý quá trình dạy học môn Toán sao cho có hiệu quả cao nhất.
Tiêu biểu có thể kể đến một số công trình nghiên cứu có giá trị nhƣ: Phương pháp dạy học đại cương môn Toán của tác giả Nguyễn Bá Kim (2007); Vận dụng lý luận vào thực tiễn dạy học môn Toán ở trường phổ thông của tác giả Bùi Văn Nghị (2009); Cẩm nang dạy và học Toán trung học cơ sở của tác giả Vũ Hữu Bình (2007) v.v… 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chính từ việc kế thừa các kết quả nghiên cứu đi trƣớc, chúng tôi đi sâu nghiên cứu cơ sở lý luận, khảo sát thực trạng hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học môn Toán, đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở các trƣờng THCS huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định trong bối cảnh hiện nay.