Bảo Đảm Quyền Của Lao Động Nữ Theo Pháp Luật Lao Động Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu bảo đảm quyền của lao động nữ theo pháp luật lao động việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực luật

• Tác giả: Kiều Thị Vân
• Người hướng dẫn: PGS. Dương Đức Chính
• Trường học: Học viện Khoa học xã hội
• Chuyên ngành: Luật kinh tế
• Đề tài: Bảo Đảm Quyền Của Lao Động Nữ Theo Pháp Luật Lao Động Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bảo Đảm Quyền Lao Động Nữ Theo Pháp Luật Việt Nam

Bảo đảm quyền lao động nữ là một trong những vấn đề quan trọng trong chính sách lao động của Việt Nam. Pháp luật lao động Việt Nam đã có những quy định nhằm bảo vệ quyền lợi của lao động nữ, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, việc thực thi các quy định này vẫn gặp nhiều thách thức. Cần có sự quan tâm hơn nữa từ phía nhà nước và xã hội để đảm bảo quyền lợi cho lao động nữ được thực thi đầy đủ.

1.1. Khái Niệm Quyền Lao Động Nữ Trong Pháp Luật

Quyền lao động nữ được hiểu là các quyền lợi mà phụ nữ được hưởng trong môi trường làm việc, bao gồm quyền được làm việc, quyền được trả lương công bằng và quyền được bảo vệ sức khỏe. Những quyền này được quy định rõ ràng trong Bộ luật Lao động và các văn bản pháp luật liên quan.

1.2. Vai Trò Của Lao Động Nữ Trong Xã Hội

Lao động nữ đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế và xã hội. Họ không chỉ là lực lượng lao động chủ chốt mà còn là những người giữ gìn và phát triển giá trị văn hóa gia đình. Sự tham gia của lao động nữ trong các lĩnh vực khác nhau đã góp phần nâng cao vị thế của họ trong xã hội.

II. Thách Thức Trong Việc Bảo Đảm Quyền Lao Động Nữ

Mặc dù có nhiều quy định pháp luật bảo vệ quyền lao động nữ, nhưng thực tế vẫn tồn tại nhiều thách thức. Các vấn đề như phân biệt giới tính, bạo lực tại nơi làm việc và thiếu sự hỗ trợ từ chính sách xã hội vẫn còn phổ biến. Những thách thức này cần được nhận diện và giải quyết kịp thời để bảo vệ quyền lợi cho lao động nữ.

2.1. Phân Biệt Giới Tính Trong Lao Động

Phân biệt giới tính vẫn là một vấn đề nghiêm trọng trong môi trường làm việc. Nhiều lao động nữ phải đối mặt với sự phân biệt trong tuyển dụng, lương bổng và cơ hội thăng tiến. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của họ mà còn làm giảm hiệu quả lao động chung.

2.2. Bạo Lực Tại Nơi Làm Việc

Bạo lực tại nơi làm việc là một trong những vấn đề nghiêm trọng mà lao động nữ phải đối mặt. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, lao động nữ thường xuyên phải chịu áp lực và bạo lực từ đồng nghiệp hoặc cấp trên, điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tâm lý và thể chất của họ.

III. Giải Pháp Bảo Đảm Quyền Lao Động Nữ Hiệu Quả

Để bảo đảm quyền lao động nữ, cần có những giải pháp đồng bộ từ phía nhà nước, doanh nghiệp và xã hội. Việc nâng cao nhận thức về bình đẳng giới, cải thiện môi trường làm việc và xây dựng các chính sách hỗ trợ là rất cần thiết.

3.1. Nâng Cao Nhận Thức Về Bình Đẳng Giới

Nâng cao nhận thức về bình đẳng giới trong cộng đồng và doanh nghiệp là một trong những giải pháp quan trọng. Các chương trình giáo dục và truyền thông cần được triển khai để thay đổi nhận thức và hành vi của mọi người về vai trò của lao động nữ.

3.2. Cải Thiện Môi Trường Làm Việc

Cải thiện môi trường làm việc an toàn và thân thiện cho lao động nữ là rất cần thiết. Doanh nghiệp cần xây dựng các chính sách bảo vệ sức khỏe và an toàn cho lao động nữ, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho họ trong công việc.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Về Bảo Đảm Quyền Lao Động Nữ

Việc áp dụng các quy định pháp luật về bảo đảm quyền lao động nữ trong thực tiễn vẫn còn nhiều hạn chế. Cần có sự giám sát và đánh giá thường xuyên để đảm bảo các quy định này được thực hiện hiệu quả.

4.1. Đánh Giá Thực Trạng Thực Hiện Quyền Lao Động Nữ

Đánh giá thực trạng thực hiện quyền lao động nữ là cần thiết để nhận diện những vấn đề còn tồn tại. Các cơ quan chức năng cần tiến hành khảo sát và thu thập dữ liệu để có cái nhìn tổng quan về tình hình lao động nữ hiện nay.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Quyền Lao Động Nữ

Nghiên cứu về quyền lao động nữ cho thấy rằng, mặc dù có nhiều tiến bộ, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết. Các nghiên cứu cần được công bố rộng rãi để nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động từ phía xã hội.

V. Kết Luận Về Bảo Đảm Quyền Lao Động Nữ

Bảo đảm quyền lao động nữ là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và xã hội để thực hiện hiệu quả các quy định pháp luật, từ đó nâng cao vị thế của lao động nữ trong xã hội.

5.1. Tương Lai Của Quyền Lao Động Nữ

Tương lai của quyền lao động nữ phụ thuộc vào sự thay đổi trong nhận thức và hành động của toàn xã hội. Cần có những chính sách và chương trình cụ thể để bảo vệ và thúc đẩy quyền lợi của lao động nữ trong mọi lĩnh vực.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện

Đề xuất các giải pháp cải thiện quyền lao động nữ cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả. Các cơ quan chức năng cần lắng nghe ý kiến của lao động nữ để xây dựng các chính sách phù hợp và hiệu quả hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ LAO ĐỘNG NỮ VÀ BẢO ĐẢM QUYỀN CỦA LAO ĐỘNG NỮ THEO PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG VIỆT NAM 1. Khái niệm, vị trí, vai trò, đặc điểm của lao động nữ 1. Khái niệm lao động nữ Từ khi sinh ra, lao động nữ đã mang những đặc tính riêng mà chỉ bản thân họ mới có, điều đó tạo nên sự khác biệt giữa lao động nam và lao động nữ, do đó pháp luật quốc tế nói chung và pháp luật lao động nước ta nói riêng luôn có những cơ chế, chính sách phù hợp để bảo đảm đầy đủ nhất quyền lợi cho nhóm lao động đặc thù này. Tuy nhiên, trong các văn bản pháp luật từ trước đến nay, kể cả Bộ luật lao động 2012 cũng chưa có bất kỳ một khái niệm chính thức nào về lao động nữ.

Tuy nhiên từ sự khác biệt về giới và tổng quan chung trong quan hệ lao động có thể hiểu “lao động nữ” là người lao động mà xét về mặt giới tính được xác định là phụ nữ. Như vậy, cần xem xét khái niệm lao động nữ dưới những góc độ sau: Thứ nhất, xét về mặt sinh học, lao động nữ là người lao động có “giới tính nữ”. Theo quy định tại khoản 2 Điều 5 Luật bình đẳng giới năm 2006 thì giới tính là các đặc điểm sinh học của nam, nữ. Như vậy, sự xác định giới tính là đặc điểm riêng nhất để phân biệt nam và nữ, chỉ có người phụ nữ mới có thiên chức làm mẹ, có khả năng mang thai và sinh con.

Thứ hai, xét về mặt pháp lý thì lao động nữ là “người lao động”. Bộ luật lao động năm 2006 đã đề cấp tới khái niệm người lao động, theo đó người lao động là người ít nhất đủ 15 tuổi, có khả năng lao động và có giao kết hợp đồng (khoản 5, Điều 6). Còn tại khoản 6, Điều 3 bộ luật lao động 2012 thì quy định: Người lao động là người từ đủ 15 tuổi trở lên, có khả năng lao động, làm việc theo hợp đồng lao động, được trả lương và chịu sự quản lý, điều hành của người sử dụng lao động. Về mặt bản chất, người lao động nữ khi tham gia quan hệ lao động được xác định là người lao động khi họ có đầy đủ năng lực chủ thể của người lao động, nghĩa là họ có năng lực pháp luật lao động và năng lực hành vi lao động.

Năng lực pháp luật lao động là khả 5 năng của cá nhân và pháp luật quy định họ có quyền được làm việc, được trả công và được thực hiện những nghĩa vụ của người lao động. Năng lực hành vi lao động là khả năng của cá nhân bằng chính hành vi của mình trực tiếp tham gia quan hệ lao động, gánh vác nghĩa vụ và hưởng quyền lợi của người lao động. Như vậy, một người đủ 15 tuổi bình thường được coi là người có khả năng để tham gia quan hệ lao động. Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, người lao động vẫn có thể là người dưới 15 tuổi.

Chẳng hạn như trẻ em dưới 15 tuổi, có khả năng lao động cũng có thể được tham gia các quan hệ lao động trong những ngành nghề như múa, hát, sân khấu điện ảnh, thủ công mỹ nghệ…đồng thời phải thỏa mãn điều kiện nhất định về độ tuổi, sức khỏe, thời gian làm việc. Do đó, khái niệm về lao động nữ được hiểu như sau: Người lao động nữ là người lao động có giới tính nữ, từ đủ 15 tuổi trở lên (trừ một số trường hợp ngoại lệ), có khả năng lao động, làm việc theo Hợp đồng lao động, được trả lương và chịu sự quản lý, điều hành của người sử dụng lao động. Vị trí, vài trò của lao động nữ Trong cuộc sống hiện đại, phụ nữ Việt Nam nói riêng và phụ nữ phương Đông nói chung không còn đơn thuần giữ vị trí, vai trò “nội trợ”, “giữ lửa” trong gia đình mà họ đã khẳng định được vị trí, vai trò và khả năng của mình ở tất cả các lĩnh vực trong xã hội. Đối với gia đình, từ xưa đến nay không ai có thể phủ nhận được vị trí, vai trò của người phụ nữ.

Nếu gia đình được coi là “tế bào của xã hội” thì người phụ nữ được coi là “hạt nhân” của tế bào này. Ảnh hưởng của người phụ nữ không chỉ tác động mà còn quyết định đến hầu hết các lĩnh vực trong cuộc sống gia đình. Với vai trò thiên bẩm làm mẹ, người phụ nữ đã sinh thành, nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục con cái từ bé cho tới lớn. Bên cạnh vai trò làm mẹ, từ xưa đến nay người phụ nữ vẫn khẳng định vị trí, vai trò và tỏa sáng nhất trong việc tề gia nội trợ.

Không chỉ là người sắp xếp, tổ chức cuộc sống gia đình, nâng giấc, chăm lo những bữa ăn…, cho các thành viên, người phụ nữ còn là hậu phương vững chắc, động viên, giúp đỡ chồng con vượt qua mọi khó khăn, áp lực trong cuộc sống, là bến đỗ bình an, là chỗ dựa tinh thần cho các thành 6 viên sau những giờ học tập, làm việc vất vả. Không phải tự nhiên mà mọi người cho rằng “Đằng sau mỗi một người đàn ông thành đạt là người phụ nữ biết hy sinh”. Và sự hy sinh của người phụ nữ cho gia đình trong xã hội nào cũng không gì có thể so sánh nổi. Để có một gia đình hạnh phúc với những đứa con chăm ngoan, học giỏi, người chồng thành đạt… là hình ảnh của người vợ tảo tần, đảm đang.

Không chỉ có vậy, người phụ nữ còn giữ vị trí, vai trò trọng yếu trong việc điều hòa các mối quan hệ trong gia đình. Gia đình có được ấm êm, hạnh phúc, tràn ngập tiếng cười cũng là nhờ sự khéo léo của người phụ nữ. Người phụ nữ không chỉ chăm lo cho gia đình về vật chất mà còn là người thắp lên ngọn lửa tình yêu, niềm tin, ước mơ hy vọng cho mỗi thành viên trong gia đình. “Đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm” cho dù theo thời gian, chuẩn mực về người phụ nữ có thay đổi nhưng vị trí, vai trò “thắp lửa” và “giữ lửa” cho gia đình của người phụ nữ thì không bao giờ thay đổi.

Trong xã hội hiện đại, được tiếp xúc với tri thức, khoa học, kỹ thuật…người phụ nữ phương Đông nói chung và phụ nữ Việt Nam nói riêng không còn bị trói buộc trong công việc nội trợ, mà đã biết nâng giá trị, dần khẳng định mình trong tất cả các lĩnh vực, trở thành những nhà khoa học, những nhà lãnh đạo tài năng, những cán bộ có năng lực….không thua kém gì đàn ông. Những tấm gương về phụ nữ điển hình “Giỏi việc nước đảm việc nhà” hàng năm không ngừng được tăng lên, đồng nghĩa với việc thăng tiến, địa vị của người phụ nữ đã được khẳng định trong xã hội. Nếu xưa kia, người phụ nữ bao giờ cũng được xếp sau người đàn ông thì ngày nay tất cả đã “Vì sự tiến bộ của phụ nữ”. Những gì yêu thương, tốt đẹp đều dành cho phụ nữ.

Với truyền thống của Bà Trưng, Bà Triệu, trong suốt chiều dài lịch sử, phụ nữ Việt Nam đã khẳng định được vị trí, vai trò của mình không chỉ với gia đình mà còn với cả xã hội. Với tầm vóc cao đẹp về tình cảm, đức hạnh và trí tuệ của những người phụ nữ Việt Nam “anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang” đã làm lên tượng đài đẹp nhất, thiêng liêng nhất về người mẹ, người phụ nữ mọi thời đại. Rõ ràng hiện nay, phụ nữ Việt Nam không thể rút lui để mất quyền bình đẳng ngoài xã hội, trong lúc đất nước đang đòi hỏi người phụ nữ, với vai trò là lực lượng lao 7 động xã hội quan trọng, phải phát huy khả năng cống hiến của giới mình, tham gia gia xây dựng Tổ Quốc Việt Nam, khắc phục đói nghèo để đi lên. Vậy hiện nay, vị trí, vai trò trách nhiệm của người phụ nữ Việt Nam đối với gia đình có còn thiết yếu như trước hay không? Theo quan điểm của chúng tôi, thì vị trí, vai trò này càng hết sức quan trọng dưới tác động của nền kinh tế chuyển đổi và chính sách mở cửa.

Trước hết gia đình đã trở thành “Một đơn vị kinh tế nhỏ”. Với mức thu nhập và đồng lương thấp kém, người phụ nữ không thể buông tay mà phải lo thu vén khéo léo để tổ chức cuộc sống gia đình, tính toán chi ly, hợp lý, tiết kiệm để đảm bảo cái ăn, cái mặc cho cả nhà, học hành cho con cái, sinh hoạt văn hóa, giáo dục, dự phòng khi ốm đau…Hơn 40% hộ ở thành thị và 70% hộ ở nông thôn phải làm kinh tế gia đình, làm thêm nghề phụ để cân bằng ngân sách gia đình mà người chủ trì làm nền kinh tế gia đình hầu hết là phụ nữ. Giáo dục con cái hôm nay cũng là gánh nặng trách nhiệm của người phụ nữ vì bà mẹ thương con, hiểu con và có điều kiện gần con nhiều hơn. Trong lúc mở cửa kinh tế, không thể ngăn chặn tuyệt đối sự xâm nhập văn hóa phẩm xấu, tiêu cực trong lối sống đua đòi, và tệ nạn xã hội luôn đi kèm với kinh doanh du lịch sẽ ảnh hưởng tai hại đến nếp sống của thanh thiếu niên nếu giáo dục gia đình không tốt, vai trò giáo dục, bảo vệ, chăm sóc con của bà mẹ không tích cực.

Cuộc sống công nghiệp hóa đòi hỏi mọi người làm việc căng thẳng, lao động cật lực và hạnh phúc biết bao nếu mọi thành viên trong gia đình có được những thời gian thư giãn êm đềm trong “tổ ấm” của mình. Xây dựng gia đình lo ấm, hòa thuận, bình đẳng, sinh đẻ có kế hoạch, nuôi dạy con tốt đó là trách nhiệm của cả vợ lẫn chồng, nhưng kinh nghiệm cho thấy, người phụ nữ phải có vị trí, vai trò “chủ yếu”. Đó không phải là điều dễ dàng gì trong cuộc sống xã hội hiện đại. Thực tế cuộc sống cho thấy, xây dựng tế bào gia đình và vị trí, vai trò của phụ nữ trong gia đình quan trọng biết bao.

Đặc điểm của lao động nữ Đặc điểm của lao động nữ rất đa dạng và phong phú vì người phụ nữ không những là người lao động sản xuất để xây dựng xã hội, mà họ còn là những người chăm 8 lo đến xã hội từ mỗi tế bào của xã hội, đó là gia đình. Chính gánh nặng hai vai này đã khiến họ chịu không ít gian truân, vất vả, nhất là khi nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trường.