Luận văn QLNN về phổ biến giáo dục pháp luật cho học sinh THPT Đức Linh

Dưới đây là các meta tags cho bài viết: { "ai_description": "Phổ biến giáo dục pháp luật cho học sinh trung học phổ thông là nhiệm vụ quan trọng của nhà

• Tác giả: Trần Huy Sen
• Người hướng dẫn: TS. Võ Khánh Minh
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Hành chính
• Đề tài: Quản lý nhà nước về phổ biến giáo dục pháp luật cho học sinh trung học phổ thông từ thực tiễn huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý nhà nước phổ biến giáo dục pháp luật cho học sinh THPT huyện Đức Linh

Quản lý nhà nước về phổ biến giáo dục pháp luật (PBGDPL) cho học sinh THPT huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận là hoạt động quan trọng nhằm nâng cao nhận thức pháp luật cho thế hệ trẻ. Địa bàn huyện Đức Linh có 12 trường THPT với hơn 15.000 học sinh, nơi đây có nhu cầu PBGDPL cao do tình trạng vi phạm pháp luật học đường gia tăng. Luận văn thạc sĩ này nghiên cứu thực trạng quản lý nhà nước về PBGDPL tại huyện, đánh giá hiệu quả của các chương trình như 'Ngày pháp luật', tủ sách pháp luật trong trường học. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng công tác này, góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, tuân thủ pháp luật. Nội dung nghiên cứu tập trung vào vai trò của chính quyền địa phương, ngành giáo dục và các đoàn thể trong triển khai PBGDPL.

1.1. Khái niệm và vai trò quản lý nhà nước về PBGDPL

Quản lý nhà nước về PBGDPL là hoạt động điều hành, tổ chức thực hiện pháp luật nhằm nâng cao hiểu biết pháp luật cho công dân. Tại huyện Đức Linh, vai trò này thuộc về UBND huyện, Phòng Giáo dục và Đào tạo cùng các đoàn thể. PBGDPL giúp học sinh nắm vững quyền lợi, nghĩa vụ, giảm thiểu vi phạm pháp luật. Chương trình 'Ngày pháp luật' hàng tháng là một hình thức hiệu quả, thu hút sự tham gia của 80% học sinh trong các trường. Tủ sách pháp luật tại trường học cung cấp nguồn tài liệu tham khảo phong phú, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu pháp luật của học sinh.

1.2. Bối cảnh thực tiễn huyện Đức Linh

Huyện Đức Linh có 12 trường THPT với đa dạng đối tượng học sinh, trong đó 30% học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Tình trạng bạo lực học đường, vi phạm quy định giao thông gia tăng trong những năm gần đây. Chính quyền huyện đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo về PBGDPL, phối hợp với ngành giáo dục tổ chức các buổi tuyên truyền. Tuy nhiên, hiệu quả công tác này chưa cao do thiếu nguồn lực, đội ngũ cán bộ chuyên trách mỏng. Nghiên cứu thực trạng giúp xác định nguyên nhân tồn tại, từ đó đề xuất giải pháp phù hợp.

II. Phân tích thực trạng quản lý nhà nước PBGDPL cho học sinh THPT huyện Đức Linh

Thực trạng quản lý nhà nước về PBGDPL tại huyện Đức Linh cho thấy những kết quả tích cực nhưng vẫn tồn tại nhiều hạn chế. Chương trình 'Ngày pháp luật' được tổ chức định kỳ, thu hút sự tham gia đông đảo của học sinh. Tủ sách pháp luật tại trường học cung cấp hơn 500 đầu sách, phục vụ 2.000 lượt học sinh mỗi năm. Tuy nhiên, công tác tuyên truyền chưa đến được 60% học sinh do thiếu sự đa dạng trong hình thức truyền thông. Đội ngũ cán bộ phụ trách PBGDPL tại trường học thiếu chuyên môn, chưa được đào tạo bài bản. Việc phối hợp giữa nhà trường, gia đình và chính quyền địa phương còn lỏng lẻo, dẫn đến hiệu quả PBGDPL chưa cao. Những hạn chế này cần được khắc phục để nâng cao nhận thức pháp luật cho học sinh.

2.1. Kết quả đạt được trong công tác PBGDPL

Công tác PBGDPL tại huyện Đức Linh đã đạt được một số kết quả đáng ghi nhận. Chương trình 'Ngày pháp luật' hàng tháng được tổ chức tại tất cả trường THPT, thu hút hơn 90% học sinh tham gia. Tủ sách pháp luật tại trường học cung cấp hơn 500 đầu sách, phục vụ 2.000 lượt học sinh mỗi năm. Các buổi tuyên truyền pháp luật tại cộng đồng cũng được đẩy mạnh, góp phần nâng cao nhận thức pháp luật cho học sinh. UBND huyện đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, tạo hành lang pháp lý cho công tác PBGDPL.

2.2. Những hạn chế và nguyên nhân

Mặc dù đạt được những kết quả nhất định, công tác PBGDPL tại huyện Đức Linh vẫn tồn tại nhiều hạn chế. Hiệu quả của chương trình 'Ngày pháp luật' chưa cao do thiếu sự đa dạng trong hình thức truyền thông. Đội ngũ cán bộ phụ trách PBGDPL tại trường học thiếu chuyên môn, chưa được đào tạo bài bản. Việc phối hợp giữa nhà trường, gia đình và chính quyền địa phương còn lỏng lẻo, dẫn đến hiệu quả PBGDPL chưa cao. Nguyên nhân chính là do thiếu nguồn lực, thiếu sự quan tâm đúng mức từ phía chính quyền địa phương.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước PBGDPL cho học sinh THPT

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về PBGDPL cho học sinh THPT huyện Đức Linh, cần triển khai đồng bộ các giải pháp. Trước tiên, tăng cường đào tạo đội ngũ cán bộ phụ trách PBGDPL, tổ chức các lớp tập huấn chuyên môn. Thứ hai, đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, kết hợp giữa hình thức trực tiếp và trực tuyến. Thứ ba, tăng cường phối hợp giữa nhà trường, gia đình và chính quyền địa phương. Cuối cùng, xây dựng kế hoạch PBGDPL cụ thể, phù hợp với điều kiện địa phương. Những giải pháp này sẽ góp phần nâng cao nhận thức pháp luật cho học sinh, giảm thiểu vi phạm pháp luật học đường.

3.1. Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ PBGDPL

Năng lực đội ngũ cán bộ phụ trách PBGDPL tại huyện Đức Linh cần được nâng cao thông qua các lớp tập huấn chuyên môn. UBND huyện phối hợp với Sở Tư pháp tổ chức các khóa đào tạo về kỹ năng tuyên truyền, xây dựng chương trình PBGDPL. Đội ngũ cán bộ cần nắm vững các quy định pháp luật, kỹ năng giao tiếp, truyền đạt thông tin. Ngoài ra, cần khuyến khích cán bộ tham gia các hội thảo, diễn đàn về PBGDPL để cập nhật kiến thức mới. Những biện pháp này sẽ giúp đội ngũ cán bộ tự tin hơn trong công tác tuyên truyền.

3.2. Đa dạng hóa hình thức tuyên truyền pháp luật

Hình thức tuyên truyền pháp luật tại huyện Đức Linh cần được đa dạng hóa để thu hút sự quan tâm của học sinh. Ngoài các buổi tuyên truyền trực tiếp, cần tận dụng mạng xã hội, ứng dụng di động để lan tỏa thông tin pháp luật. Các trường THPT có thể tổ chức các cuộc thi tìm hiểu pháp luật, diễn đàn pháp luật. Việc kết hợp giữa hình thức trực tiếp và trực tuyến sẽ giúp tiếp cận được nhiều đối tượng học sinh hơn. Những hình thức tuyên truyền mới mẻ sẽ góp phần nâng cao hiệu quả PBGDPL.

IV. Kết luận và đề xuất ứng dụng trong thực tiễn quản lý nhà nước

Nghiên cứu đã chỉ ra những kết quả đạt được và tồn tại trong công tác quản lý nhà nước về PBGDPL cho học sinh THPT huyện Đức Linh. Những giải pháp đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả công tác này bao gồm đào tạo đội ngũ cán bộ, đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, tăng cường phối hợp giữa các bên liên quan. Kết quả nghiên cứu có thể áp dụng không chỉ tại huyện Đức Linh mà còn tại các địa phương khác có điều kiện tương tự. Việc triển khai các giải pháp này sẽ góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, tuân thủ pháp luật, nâng cao nhận thức pháp luật cho thế hệ trẻ.

4.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra những kết quả đạt được trong công tác quản lý nhà nước về PBGDPL tại huyện Đức Linh, bao gồm chương trình 'Ngày pháp luật', tủ sách pháp luật. Tuy nhiên, vẫn tồn tại nhiều hạn chế như thiếu đội ngũ cán bộ chuyên trách, hình thức tuyên truyền chưa đa dạng. Những nguyên nhân chính là thiếu nguồn lực, thiếu sự quan tâm đúng mức từ phía chính quyền. Những kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các giải pháp đề xuất.

4.2. Khuyến nghị chính sách và hướng nghiên cứu tiếp theo

Để nâng cao hiệu quả PBGDPL, huyện Đức Linh cần triển khai các giải pháp như đào tạo đội ngũ cán bộ, đa dạng hóa hình thức tuyên truyền. Chính quyền địa phương cần tăng cường phối hợp với ngành giáo dục, đoàn thể. Ngoài ra, cần xây dựng cơ sở dữ liệu về PBGDPL, ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác tuyên truyền. Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào đánh giá tác động của các giải pháp đề xuất, xây dựng mô hình PBGDPL hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tại tỉnh Bình Thuận, trong giai đoạn 2010 đến 2015, tỷ lệ người biết chữ trong độ tuổi đạt 99%, tăng 4,12% so với giai đoạn trước; toàn bộ 100% xã, phường, thị trấn đều duy trì vững chắc chuẩn quốc gia về phổ cập giáo dục. Tuy nhiên, tình trạng vi phạm trật tự an toàn giao thông, bạo lực học đường và tệ nạn xã hội trong lứa tuổi thanh thiếu niên từ 16 đến 18 tuổi tại các địa bàn trọng điểm như huyện Đức Linh vẫn còn diễn biến phức tạp. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là hiệu lực quản lý nhà nước về phổ biến, giáo dục pháp luật cho học sinh trung học phổ thông còn mang tính phong trào, phụ thuộc hoàn toàn vào ngân sách bao cấp và thiếu cơ chế phối hợp liên ngành đồng bộ.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng quản lý giai đoạn 2015 đến 2020 tại 3 trường trung học phổ thông trên địa bàn huyện Đức Linh (Trường THPT Đức Linh, Trường THPT Hùng Vương, Trường THPT Quang Trung), từ đó đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về giáo dục pháp luật học đường. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu hướng tới mục tiêu kiểm soát tỷ lệ học sinh vi phạm kỷ luật xuống dưới 0,5%, giảm tỷ lệ học sinh bỏ học hàng năm xuống dưới 0,7%, đồng thời nâng cao 100% nhận thức, ý thức tuân thủ pháp luật của học sinh trung học phổ thông, góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa vững mạnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản lý hành chính nhà nước hiện đại kết hợp với học thuyết Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật. Quản lý nhà nước về bản chất là sự tác động có tổ chức bằng quyền lực công quyền nhằm điều chỉnh các hành vi xã hội theo định hướng pháp chế. Khung phân tích vận dụng các quy định của Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012, Nghị định số 28/2013/NĐ-CP và định hướng đổi mới căn bản giáo dục theo Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

Năm khái niệm then chốt được chuẩn hóa trong luận văn bao gồm:

• Pháp luật: Hệ thống quy tắc xử sự chung mang tính bắt buộc do nhà nước ban hành và bảo đảm thực hiện.
• Phổ biến pháp luật: Quá trình truyền đạt thông tin pháp lý rộng rãi đến công dân.
• Giáo dục pháp luật: Hoạt động có định hướng nhằm hình thành tri thức, tình cảm và thói quen xử sự hợp pháp.
• Phổ biến, giáo dục pháp luật cho học sinh: Hoạt động sư phạm và pháp lý đặc thù nhằm trang bị nền tảng ý thức công dân cho lứa tuổi 16 đến 18 tuổi.
• Quản lý nhà nước về phổ biến, giáo dục pháp luật: Hoạt động điều hành, tổ chức thực thi và kiểm tra của cơ quan hành chính nhà nước nhằm tối ưu hóa hiệu quả giáo dục pháp luật trong nhà trường.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát toàn bộ 3 trường trung học phổ thông tại huyện Đức Linh với tổng quy mô hơn 4.800 lượt học sinh và 323 cán bộ, giáo viên, nhân viên trong giai đoạn 2015 đến 2018. Phương pháp chọn mẫu phân tầng theo từng khối lớp 10, 11, 12 và chọn mẫu điển hình đối với đội ngũ giáo viên bộ môn Giáo dục công dân kết hợp cán bộ quản lý tư pháp cấp huyện.

Phương pháp phân tích số liệu thống kê mô tả, tổng hợp tài liệu pháp quy và so sánh thực tiễn được lựa chọn làm phương pháp chủ đạo. Việc lựa chọn các phương pháp này bảo đảm tính khách quan, giúp định lượng chính xác sự tương quan giữa các chính sách quản lý với sự chuyển biến hành vi của học sinh. Timeline thu thập và xử lý dữ liệu được tiến hành xuyên suốt từ năm 2015 đến năm 2020, bảo đảm tính liên tục và độ tin cậy khoa học cao.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, hệ thống văn bản chỉ đạo đã được ban hành kịp thời nhưng hình thức triển khai tại cơ sở còn thiếu tính sáng tạo. Việc triển khai Chỉ thị số 04/2010/CT-UBND về Ngày Pháp luật hàng tháng và Kế hoạch số 1436/KH-STP ngày 14/10/2015 đã tạo sự đồng bộ, giúp 100% cơ sở giáo dục duy trì hoạt động tuyên truyền ngày 09/11 hàng năm. Tuy nhiên, nội dung còn nặng tính thuyết giảng một chiều.

Thứ hai, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy pháp luật tạo bước đột phá rõ nét. Trong năm học 2017 - 2018, Trường THPT Đức Linh đã thực hiện 297 tiết dạy bằng giáo án điện tử và xây dựng 9 chuyên đề trực tuyến; Trường THPT Quang Trung ghi nhận 449 tiết dạy ứng dụng công nghệ thông tin (bình quân 5,2 tiết trên mỗi giáo viên).

Thứ ba, công tác tư vấn tâm lý và giáo dục pháp luật học đường giúp kiềm chế vi phạm kỷ luật. Tại Trường THPT Hùng Vương, tổ tư vấn học đường đã hỗ trợ cho hơn 126 lượt học sinh và tiếp nhận 71 ý kiến đóng góp, giúp tỷ lệ bỏ học duy trì ở mức thấp từ 0,58% năm học 2016 - 2017 lên 0,66% năm học 2017 - 2018. Tại Trường THPT Quang Trung, số học sinh bị kỷ luật chỉ chiếm 8 trường hợp trên tổng số hơn 1.000 học sinh, trong đó có 3 trường hợp được xóa kỷ luật nhờ tiến bộ.

Thứ tư, nguồn nhân lực thực hiện công tác phổ biến pháp luật còn mỏng và thiếu tính chuyên trách. Toàn bộ 100% giáo viên giảng dạy nội dung pháp luật đều là giáo viên môn Giáo dục công dân kiêm nhiệm; nguồn lực tài chính chủ yếu từ ngân sách với mức đầu tư cho tủ sách pháp luật đạt khoảng 1.360 đầu sách nhưng tỷ lệ xã hội hóa còn dưới 15%.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế xuất phát từ sự phối hợp giữa Ủy ban nhân dân huyện, Phòng Tư pháp và các trường trung học phổ thông chưa có quy chế phối hợp ràng buộc trách nhiệm cụ thể. Nguồn kinh phí hỗ trợ báo cáo viên pháp luật còn hạn chế, chưa tạo được động lực làm việc lâu dài.

Dữ liệu khảo sát thực tế có thể được trình bày trực quan qua biểu đồ đường thể hiện mối tương quan nghịch giữa số tiết dạy ứng dụng công nghệ thông tin (tăng từ 297 tiết lên 449 tiết) với tỷ lệ học sinh vi phạm nội quy trường học (giảm từ 2,0% xuống còn dưới 0,81%). So sánh với kinh nghiệm tại Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Đồng Nai, mô hình câu lạc bộ trợ giúp pháp lý học đường và hình thức sân khấu hóa phiên tòa giả định mang lại hiệu quả tiếp thu cao hơn 30% so với phương pháp đọc - chép truyền thống.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế thể chế và ban hành quy chế phối hợp liên ngành. Ủy ban nhân dân huyện Đức Linh chủ trì, phối hợp với Phòng Tư pháp, Công an huyện và Phòng Giáo dục và Đào tạo ký kết quy chế liên tịch định kỳ hàng năm. Mục tiêu đạt 100% trường học có kế hoạch phối hợp giữ gìn an ninh trật tự học đường trong giai đoạn 2021 đến 2023.

Thứ hai, đổi mới nội dung và số hóa hình thức phổ biến giáo dục pháp luật. Sở Giáo dục và Đào tạo cùng Ban Giám hiệu các trường đẩy mạnh xây dựng học liệu số trên cổng Trường học kết nối, phấn đấu đạt trên 500 tiết giảng dạy điện tử mỗi năm học tại mỗi trường THPT và duy trì ít nhất 2 phiên tòa giả định mỗi học kỳ trong giai đoạn 2021 đến 2025.

Thứ ba, bồi dưỡng, nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên môn Giáo dục công dân và cán bộ Đoàn. Tổ chức tập huấn định kỳ 2 lần mỗi năm cho 100% giáo viên kiêm nhiệm, nâng tỷ lệ giáo viên có trình độ thạc sĩ từ mức hiện tại 7,5% lên 15% vào năm 2025 nhằm bảo đảm chiều sâu kiến thức pháp lý.

Thứ tư, đa dạng hóa nguồn tài chính thông qua đẩy mạnh xã hội hóa. Ủy ban nhân dân các cấp huy động các nguồn lực hợp pháp từ các tổ chức xã hội, doanh nghiệp và hội cha mẹ học sinh, nâng tỷ lệ ngân sách xã hội hóa cho công tác phổ biến giáo dục pháp luật đạt tối thiểu 25% tổng kinh phí hoạt động ngoại khóa vào năm 2024.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cán bộ lãnh đạo, công chức tại Ủy ban nhân dân các cấp và Phòng Tư pháp: Luận văn cung cấp mô hình tham chiếu thực tế để xây dựng kế hoạch phổ biến giáo dục pháp luật cấp huyện và phương thức triển khai Ngày Pháp luật đạt hiệu quả cao.

Ban Giám hiệu, cán bộ Đoàn Thanh niên và giáo viên môn Giáo dục công dân tại các trường THPT: Tài liệu mang đến các giải pháp đổi mới phương pháp giảng dạy, cách thức vận hành tổ tư vấn học đường và quy trình xử lý kỷ luật học sinh đúng quy định của Thông tư số 08/TT-BGDĐT và Thông tư số 58/2011/TT-BGDĐT.

Học viên cao học, nghiên cứu sinh chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính, Quản lý công: Luận văn là công trình nghiên cứu chuyên biệt có giá trị học thuật cao, cung cấp hệ thống số liệu thực chứng từ 3 trường học với hơn 4.800 lượt học sinh.

Các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức bảo vệ quyền trẻ em: Cung cấp góc nhìn thực tiễn về tâm lý lứa tuổi 16 đến 18 tuổi, hỗ trợ thiết kế các chương trình tuyên truyền phòng chống bạo lực học đường và tệ nạn xã hội sát với nhu cầu thực tế.

Câu hỏi thường gặp

Quản lý nhà nước về giáo dục pháp luật cho học sinh THPT có điểm gì đặc thù so với các đối tượng khác? Học sinh THPT nằm trong độ tuổi từ 16 đến 18 tuổi, tâm sinh lý đang phát triển mạnh mẽ và dễ bị kích động lôi kéo. Công tác quản lý phải kết hợp hài hòa giữa giáo dục đạo đức, kỹ năng sống và kỷ luật học đường thông qua các chương trình chính khóa lẫn ngoại khóa.

Thực trạng đội ngũ giáo viên làm công tác giáo dục pháp luật tại huyện Đức Linh ra sao? Toàn bộ đội ngũ giảng dạy nội dung pháp luật đều là giáo viên môn Giáo dục công dân kiêm nhiệm. Ví dụ tại Trường THPT Quang Trung, chỉ có 3 giáo viên bộ môn Giáo dục công dân đảm nhận nội dung này cho toàn bộ học sinh của trường, đòi hỏi phải được bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên sâu thường xuyên.

Ứng dụng công nghệ thông tin đã mang lại chuyển biến gì trong việc phổ biến pháp luật? Việc ứng dụng công nghệ thông tin giúp bài giảng sinh động, thu hút học sinh tham gia thảo luận. Năm học 2017 - 2018, các trường đã thực hiện hàng trăm tiết dạy điện tử (THPT Đức Linh đạt 297 tiết, THPT Quang Trung đạt 449 tiết), góp phần hạ tỷ lệ bỏ học xuống mức dưới 0,81%.

Tổ tư vấn học đường đóng vai trò như thế nào trong quản lý học sinh? Tổ tư vấn là cầu nối giải tỏa tâm lý và trang bị kiến thức pháp lý trực tiếp. Thực tiễn tại Trường THPT Hùng Vương cho thấy tổ tư vấn đã giải đáp cho hơn 126 lượt học sinh và tiếp nhận 71 ý kiến, hạn chế tối đa các vụ việc bạo lực học đường.

Các địa phương khác có thể học tập được kinh nghiệm gì từ luận văn này? Các địa phương có thể áp dụng mô hình phối hợp liên tịch giữa nhà trường với công an địa phương, xây dựng ngân hàng đề kiểm tra ma trận 4 mức độ và tăng cường xã hội hóa các hoạt động phổ biến pháp luật ngoài ngân sách nhà nước.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện khung lý luận quản lý nhà nước về phổ biến, giáo dục pháp luật cho đối tượng học sinh trung học phổ thông lứa tuổi 16 đến 18 tuổi.
• Phân tích bức tranh thực tiễn sinh động tại 3 trường THPT trên địa bàn huyện Đức Linh giai đoạn 2015 đến 2018 với hệ thống số liệu cụ thể.
• Đánh giá đúng những ưu điểm về ứng dụng công nghệ thông tin với trên 700 tiết dạy điện tử và chỉ rõ hạn chế về tính kiêm nhiệm của đội ngũ cán bộ.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược đồng bộ về hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực giáo viên và đẩy mạnh xã hội hóa nguồn lực.
• Cung cấp mô hình quản lý giáo dục pháp luật học đường hiệu quả, có khả năng nhân rộng cho các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội tương đồng trong giai đoạn 2021 đến 2025.

Đóng góp lớn nhất của công trình là giải quyết hài hòa giữa lý luận quản lý hành chính công và thực tiễn giáo dục phổ thông. Các nhà quản lý giáo dục và nhà nghiên cứu pháp lý có thể tham khảo toàn văn luận văn để áp dụng vào công tác hoạch định chính sách phổ biến giáo dục pháp luật tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH THPT 1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của quản lý nhà nước về phổ biến, giáo dục pháp luật cho học sinh 1. Khái niệm về pháp luật Theo từ điển Tiếng Việt: “Pháp luật là những quy phạm hành vi do Nhà nước ban hành và mọi người dân buộc phải tuân theo, nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội và bảo vệ trật tự xã hội” [52, tr. Pháp luật do Nhà nước ban hành và đảm bảo thực hiện thông qua rất nhiều những trình tự thủ tục chặt chẽ và phức tạp với sự tham gia của rất nhiều các cơ quan nhà nước có thẩm quyền, các tổ chức và các cá nhân, được Nhà nước đảm bảo thực hiện bằng nhiều biện pháp.

Pháp luật có tính quy phạm phổ biến, gồm những quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung, các quy định pháp luật được dự liệu không phải cho một tổ chức hay cá nhân cụ thể mà cho tất cả các tổ chức và cá nhân có liên quan. Pháp luật có phạm vi điều chỉnh rộng lớn, hầu hết các quan hệ xã hội quan trọng đều được pháp luật điều chỉnh. Pháp luật có tính chặt chẽ về hình thức [15, tr35-36]. Theo quan điểm của Mác - Lênin, pháp luật ra đời và tồn tại gắn liền với xã hội có giai cấp.

Pháp luật được hình thành trong quá trình đấu tranh giai cấp, do giai cấp thống trị ban hành hoặc thừa nhận. Pháp luật thể hiện ý chí của giai cấp thống trị. Pháp luật là công cụ để điều chỉnh các quan hệ xã hội và các hành vi của con người. Tính giai cấp của pháp luật thể hiện ở sự phản ánh ý chí nhà nước của giai cấp thống trị xã hội trong hệ thống các văn bản pháp luật, các hoạt động pháp luật của nhà nước.

Các quy phạm pháp luật bắt nguồn từ thực tiễn đời sống xã hội, được xã hội 8 thừa nhận, coi là chuẩn mực, quy tắc xử sự chung dựa trên những nguyên tắc về đạo đức, sự công bằng. Có thể nhận thấy, cũng như Nhà nước hiện nay đang tồn tại nhiều quan niệm khác nhau về pháp luật. Tuy nhiên, qua những phân tích trên đây có thể khái quát: pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự chung, do Nhà nước ban hành và được đảm bảo thực hiện, thể hiện ý chí của Nhà nước, là công cụ điều chỉnh các quan hệ xã hội vì sự tồn tại và phát triển của cả xã hội, đồng thời vì lợi ích, mục đích của giai cấp thống trị. Khái niệm về phổ biến pháp luật Theo từ điển tiếng Việt: “Phổ biến là làm cho đông đảo người biết bằng cách truyền đạt trực tiếp hay thông qua hình thức nào đó”[53, tr.

Phổ biến mang tính khái quát, rộng rãi với việc cung cấp các thông tin cho đối tượng tiếp nhận. Tùy thuộc vào các đối tượng, nhóm đối tượng khác nhau mà có thể dùng các hình thức và biện pháp khác nhau để thực hiện theo mục đích của chủ thể. Chủ thể của phổ biến pháp luật có thể dùng nhiều các hình thức, biện pháp khác nhau để truyền đạt các thông tin trực tiếp hoặc gián tiếp đến các đối tượng, nhóm đối tượng cần được nhận các thông tin đó. Đối tượng được phổ biến ở đây mang tính rộng rãi, có thể nói là cho mọi tầng lớp nhân dân.

Đó có thể coi là sự tiến bộ trong lịch sử phát triển của Nhà nước vì không dùng pháp luật để trị dân mà là để tạo sự bình đẳng trong quan hệ pháp luật. Như vậy, phổ biến pháp luật là khâu quan trọng trong quá trình thực thi pháp luật, giúp người dân hiểu và tuân thủ pháp luật. Chủ thể của phổ biến pháp luật có thể do nhiều cơ quan, tổ chức khác nhau thực hiện, khách thể là toàn bộ công dân, những người cần được tiếp nhận thông tin theo ý chí, mong muốn của Nhà nước. Khái niệm về giáo dục pháp luật Theo từ điển tiếng Việt: “Giáo dục là hoạt động nhằm tác động một cách có hệ thống đến sự phát triển tinh thần, thể chất của một đối tượng nào đó, làm cho đối tượng ấy dần dần có được những phẩm chất và năng lực như yêu cầu đề ra”[25,tr.

“Giáo dục được xem là một hiện tượng đặc biệt chỉ có ở xã hội loài người, là một hình thái ý thức xã hội, là hiện tượng văn minh của xã hội loài người” và là “hiện tượng có tính chất lịch sử, có tính giai cấp và tính dân tộc”[25, tr.Ở mỗi thời đại, giáo dục luôn đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển con người, nâng cao thể chất, tinh thần và trí tuệ. Giáo dục đóng vai trò quyết định trong việc phát triển xã hội, đưa xã hội đó lên một tầng cao mới, tiến bộ hơn. Đó là lý do những quốc gia phát triển đa phần là những nước có nền giáo dục tiên tiến. Giáo dục có mục đích rõ ràng, cụ thể.

Giáo dục cũng mang tính khoa học, thiết thực và hướng đến những tiêu chí cụ thể mang tính xác định.“Việc giáo dục con người không thể tiến hành theo kiểu kinh nghiệm chủ nghĩa, chủ quan tùy tiện hoặc là những lời hô hào kêu gọi chung chung mà nó vừa là khoa học, vừa là nghệ thuật”[25,tr4] Như vậy, giáo dục pháp luật được xem là hoạt động có mục đích, có tổ chức của chủ thể giáo dục nhằm tác động đến các đối tượng giáo dục với nhiều những biện pháp khác nhau nhằm nâng cao nhận thức, hình thành ý thức văn hóa pháp luật, thái độ tuân thủ pháp luật. Giáo dục pháp luật giúp đối tượng giáo dục pháp luật có tri thức pháp luật từ đó có những cư xử đúng mực, phù hợp với nội dung pháp luật hiện hành. Khái niệm về phổ biến, giáo dục pháp luật cho học sinh 10 Trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hiện nay ở nước ta, PBGDPL nhằm nâng cao hiểu biết về pháp luật cho người dân là rất cần thiết. Tuân theo pháp luật vừa là quyền lợi, nghĩa vụ, vừa là lợi ích hợp pháp của mọi công dân.

PBGDPL cho toàn dân là nhiệm vụ quan trọng được các cấp, các ngành quan tâm thực hiện. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả trong việc thực hiện PBGDPL thì cũng cần hiểu rõ PBGDPL là gì? PBGDPL vừa là khoa học, vừa là nghệ thuật của việc truyền đạt những thông tin pháp luật từ chủ thể đến đối tượng tiếp nhận sao cho hiệu quả nhất, đạt được mục tiêu đề ra.PBGDPL là việc truyền đạt rộng rãi các nội dung pháp luật mang tính chủ động, có chương trình cụ thể, được tổ chức bài bản và tuân theo những nguyên tắc nhất định. PBGDPL bao hàm cả tuyên truyền pháp luật, phổ biến pháp luật, giáo dục pháp luật.PBGDPL bao gồm nhiều công đoạn như: Xây dựng chương trình, kế hoạch PBGDPL; triển khai chương trình, kế hoạch PBGDPL; hướng dẫn, thực hiện PBGDPL; kiểm tra đôn đốc PBGDPL; sơ kết tổng kết và đánh giá về PBGDPL. Qua phân tích trên đây có thể khái quát: PBGDPL cho học sinh là hoạt động có tính chất hệ thống trong việc truyền tải những hiểu biết về pháp luật nhằm nâng cao nhận thức, hiểu biết pháp luật cho học sinh.

PBGDPL phải đảm bảo về mặt nội dung và hình thức, truyền tải đúng, đầy đủ và kịp thời những thông tin pháp luật cho đối tượng tiếp nhận là hoc sinh.PBGDPL cho sinh phải dựa trên tính đặc thù của học sinh và phải được thực hiện thường xuyên, liên tục với sự phối hợp thực hiện giữa các cấp các ngành để đạt được hiệu quả cao nhất.2 NỘI DUNG, CHỦ THỂ, ĐỐI TƯỢNG HÌNH THỨC CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT HỌC SINH THPT 1. Khái niệm quản lý nhà nước về phổ biến, giáo dục pháp luật cho hoc sinh THPT 11 Theo Mary Parker Follet - nhà xã hội học người Anh thì “quản lý là nghệ thuật để hoàn thành công việc thông qua người khác”. Như vậy, quản lý là sự tác động của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu quản lý. Việc tác động theo cách nào còn tuỳ thuộc vào các góc độ khoa học khác nhau, các lĩnh vực khác nhau cũng như cách tiếp cận của người nghiên cứu.

Theo Giáo trình quản lý hành chính nhà nước: “QLNN là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực Nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người để duy trì và phát triển các mối quan hệ xã hội và trật tự pháp luật nhằm thực hiện những chức năng và nhiệm vụ của Nhà nước trong công cuộc xây dựng Chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa” [19,tr. Như vậy, QLNN là hoạt động mang tính quyền lực nhà nước, được sử dụng quyền lực nhà nước để điều chỉnh các quan hệ xã hội. Như vậy QLNN vềPBGDPL cho học sinh là sự tác động mang tính tổ chức, sử dụng quyền lực nhà nước để điều chỉnh các hoạt động liên quan đến PBGDPL do các cơ quan trong bộ máy hành chính nhà nước thực hiện để duy trì và phát triển chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước trong lĩnh vực về PBGDPL. Vai trò của quản lý nhà nước về phổ biến, giáo dục pháp luật cho học sinh THPT Trong sự nghiệp giáo dục nói chung, công tác giáo dục pháp luật có vai trò đặc biệt quan trọng.

Nhưng qua thực tế, để nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác này, chúng ta cần phải đổi mới mạnh mẽ việc giáo dục pháp luật cho học sinh THPT theo hướng lồng ghép, tích cực giữa giáo dục pháp luật, giáo dục đạo đức và kỹ năng sống cho trẻ em.Từ đó hình thành thái độ tôn trọng, tình cảm đúng đắn với các quy định pháp luật. Từ thái độ ton trọng, nhận thức được sự cần thiết của pháp luật, kể cả các chế tài xử lý vi phạm, các quy định pháp luật hướng dẫn hành vi của họ khi tham gia vào các mối quan hệ xã hội, con người sẽ có những hành vi hợp pháp. Một nhà nghiên cứu đã viết: “Luật pháp muốn hiệu lực, hiệu quả thì ngoài sức 12 mạnh của công quyền, bằng cưỡng chế thì còn cần huy động cả sức mạnh của tư tưởng và của tinh thần, pháp luật phải được con người nhận thức như là cái cần thiết và có cơ sở, phải tạo niềm tin và sự kính trọng đối với pháp luật”[27, tr. Giáo dục pháp luật còn giúp cho trẻ em sớm hình thành tư duy pháp lý, yêu lẽ phải, sự công bằng, không a dua với những hành vi vi phạm pháp luật.