Chương 1: Nhõng vấn để lỉ luân về trách nhiệm hình ar của pháp nhân và "nghiễn cửu so sánh trách nbiém hình sự cũa pháp nhân Chương 2: So mảnh quy Ảnh về trách nhiễm hình sự cũa pháp nhân trong luật Hình sự các quốc ga được nghiên cứu Chương 3: Yêu cầu và các giã pháp hoàn thiện quy định về trách nhiệm hình sx của pháp nhân trong luật ình ny Việt Nam tn cơ sỡ nghiên cứu sơ sánh. PHAN TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU THUOC LĨNH VỰC CUADE TÀI 1.Tổng quan fink hình nghiên cứu lên quan đề tài hận ấn 11. Cơ sở hận của việc truy cứu TNHS cia pháp nhân Việc quy TNHS cho pháp nhân phã dua trên những cơ sở lí luân riêng biết, hop li, không giốngnhư hệ théngly thuyết truyện thing vé TNHS của cá nhân Những vẫn để cơ bản đặt ra đổi vớ chủ thể này nhằm i giã việc áp dụng TNHŠ đối với pháp nhân có é được hay không loại hình pháp nhân nào phải chịu TNHS, pháp nhân. phải chiu TNHS trong truing hop nào, việc gh nhận TNHS cia pháp nhân có lim thay đổi hệ thống lý thuyết về tdi phem và TNHS truyền thống không những hình.
phat nào có thé áp dụng được với pháp nhân, Các công tỉnh nghiên cửa về cơ s lí luân cho việc quy đính TNHS ci pháp nhân ở Việt Nam và nước ngoài cũng tập trùng làn rõ những nối đang cơ bản này: Thứ nhất việc truy căn TNHS đối với pháp whan được i gai thông qua một học tmyếtphỗ biẫn nh học thuyết trách nhiệm thay thé, học imyất đồng nhất trách nhiệm và timyễt rău hodệ thug pháp nhân. Học thuyễt trách nhiệm thay thể vốn xuất phát từ luật din sự đầy dave coi là một hành thức quy trách nhiệm dic trung trong lĩnh vục này, Trên cơ sở đó, trong lĩnh, vực hành sự khi xác dinh TNHS của pháp nhân, học thuyết li gi việc áp đặt trách nhiệm tirviée thực hiện hành vi phạm tôi cite người làm công hoặc dx lý lên người ding đâu hoặc pháp nhân Đỗ tượng “thay thé” ð đây là TNHS, do viy, đ có thể quy kết TNHS cho pháp nhân theo học thuyễt này, căn phi xác dinh đâu kién cho phép thay thể đlà (1) cá nhân đã thực hiện một hành wi đủ yêu tổ câu thành tôi phan, 2) cá nhân này đã thục hiện hành vi được pháp nhân giao cho va tuân thổ quy đính của hấp nhân và loi ich của pháp nhân Nhiễu công tình nghiên cứu trong và ngoài nước đã phân tích cụ th v nộ dụng cũng như ue đồ ảnh hướng của hoc thuyết này trong những gia đoạn nhất ảnh, ở những phạm vi xác định Ở nước ngoài, bis vi côn tác giã Andrev Weisamann, Một ndp cân mới về trách nhiệm bùnh sự của pháp nhân (A new approach to corporete criminal liabiip), đăng tiên Tạp chỉ luật hình sự Hoa Ky công tip trung phân tic về học thuyết TNHS thay thể. Tuy nhiên, nghiên cửu này không chỉ đồ cập din nổi dung và ảnh hưởng của học thuyết trách nhiện thay thé (vicarious theory) với luật pháp Hoa Ky, mà côn chi ra một số đm han chế, én xem xét lei của học thuyết này liên quan dén hiệu qua phòng ngữ tôi pham li áp dụng Hình phạt đi với pháp nhân trên cơ sở học thuyết TNHS thay thé. Theo đó, việc áp đất hin phạt đối với pháp nhân trong nhiéu trường hop ki áp dụng học thuyết này này không có ÿ ngiấa phòng ngừa vi bản thân pháp nhân không phi lúc nào cống có thể kiém soát hoàn toàn host động của nhân viêntrong công ty mink, nhất là đối với những pháp nhân có quy mô lón Đẳng thôi, việc áp đụng trách nhiệm dân sợ đối với ghép nhân đổi khi hiệu qui hon, mang le lợi ích tốt hơn đãi với người bị hạ trong các vụ việc.
Không những thé, cin hen ché các trường hợp áp đặt TNHS lần pháp nhân theo học thuyẾt này, đặc biệt trong truờng hợp các công ty da quốc gia, công ty, đại chúng có quy mô lớn Tác giả Meaghan Wilkinson với bai viết Trách nhiêm lành sue cũa pháp nhân- Bước hẳn theo hưởng thừa nhận lỗi cha php nhân (Conporste Củmind Lisbiliy: The Move towards Recognising genuine Comporate Faul), để cập din vin đỀ xác định lỗi của pháp nhân trên cơ sở cia hi hoe thuyét là học thuyết TTNHS thay thi và học thuyết TNHS đẳng nhất Ở Việt Nam, tác giã ítnghiễn cứu độc lập một học thuyết thông thường, nội dung và mức đồ ảnh hưởng của các học thuyết được phân tích trong nhông nghiên cứu tổng hợp về cơ sở lí luân vé TNHS cũa phép nhân Déng tinh với quan điểm cia tác giả Andrev Weissmann, một sổ ác gã trong nước cũng chỉ rõ hạn. của họ thuyét này khi đp dang để quy kết TNHS của pháp nhân là pham vi “thay thé” quá rông, khó có thé hiệu quả đối với pháp nhân có quy. mélén, các công ty da quốc ga Dién hình nh tác giá Trin Vin Độ với bài viết Các hoe thyết về cơ sở rách nhện hành a ca pháp nhân đăng trên Tap chi Nhà nước và Pháp luật số 6/011, nhóm tác giã trong công tỉnh nghiên cứu khoa học cấp bổ do tác gã Cao Thị Oanh chỗ ti Nghiên cm sơ sánh cơ sở lý hận và thục tén cũa việc 10 Học thuyết TNHS ding nhất (dentificstion ibility) lí gi việc xác dinh “TNHS cit pháp nhân trên cơ sở coi hành vũ và 18 ct cá nhân chính Tà hành và, li của pháp nhân Đôi tương đẳng nhất trục tiếp ở đây là hành vi vii, đối trong đồng nhất gián tiếp là TNHS. Các đu kiện cia vide đẳng nhấtlà: (1) hành vi phạm tôi phải được thục hiện bối người ding đầu, ngu chỉ đạo điều hành, người quản i cũa ghép nhân, @) họ thục hiện hành vĩ pham tối nhân danh, they mặt hoặc đi diện cho pháp nhân, G) hành vi phạm tội đoợc thực hiện lợi ich của phép nhân Trong nghiên cứu, “Hoo thắt đồng nhất mds quan hệ nhân quả và trách nhiệm cũa pháp nhấn với tô vô lim chắtngười (The Doctrine of Identfiction, Causation and Corporste liability for manslaughter, The Journal of Criminel Law, Vol 67, part 1, 169-82), tác giả Simon Persons đã phân tích khá cu thé v học thayét này cing nh việc áp đụng học thuyết để xác dinh TNHS của pháp nhân, đặc biệt là rong trường hop pháp nhân có Tỗi vô ÿ gây ta hêu quả chất người.
Hoc thuyết này công được để cập đồn tương đổi chỉ tất rong nghiên cứu Trách nhiên nh sự cũa pháp nhận- Bước tên theo hướng thin nhận lỗi cũa pháp nhân (Corporste Criminal Lisblity. The Move towards Recognising gemune Corporate Fadl) của Meaghan Wilkinson ii xác định lỗi cin pháp nhân. “Thuyết vin hoe thống pháp nhân (culture/system theory) lam ét trong những họ: thuyết xuất hiện muôn hơn Khe với ha học thuyết rên, hayét hệ thống vẫn hồa xác dinh TNHS cia pháp nhân thông qua đánh giá vẫn để vin hoa của pháp nhân và vide thực hiện các quy định dd trong thọ tỄ “Van hon pháp nhân được hiễu a “thai độ, chính sách, nội quy, trật tự quản ly hay tiến hành các hoạt đông được pháp nhân. Vấn hóa pháp nhân được thể hiện qua những yêu 6 la: L Nhân viên quản lý cấp cao cia tổ chúc, pháp nhân trao cho một người hay mt số người nào đô quyền để thực hiện hành vi câu thành tôi phạm; hoặc 2/ N gu: của tỔ chức hoặc pháp nhên đã thục hiện bảnh vĩ phem tối vì tn tường một các có cần cử hoặc hợp lý (qua vấn hỏa tổ chúc, pháp nhân) răng nhân viên quản lý cấp cao cia t8 chúc, pháp nhân sẽ cho phép hoặc chấp nhân những hành vi như vay"? Theo học thuyết này, điều kiên chíu.
“TNH của pháp nhân là: (1) nhân viên cũa pháp nhân đã thục hiện hành vĩ trong pham, Hing Trị tệ Bang 2009) Thứ Hiển Pn ciaphip iin, Toản ăn Đọc thc, Tp 1 iM 3. u vi được geo và tỷ quyền, @) pháp nhân chỉ đạo, ủng hộ, chấp nhận hành vũ cũa nhân. viên "in hỏa công!“ nẫn tg cho tráchnlnậm hình arciapháp nhân (*Conporste Culture” as & bass for the ciiminel Liability of corporations) của Allens Arthur Robinson là mốt trong những công tình nghiên cứu ban rng vé thuyét vin hoá pháp nhân Trên cơ sở phân tích luật thực định của rất nhiễu quốc gi tin thể git, ở ha TTPL, ở nhiều kh vực và châu lục khác nhau như Úc, Anh, Hoa KJ, Canada, Nhật Bin Trứng Quốc,.nghiên cứu đã chỉ ra và chứng minh ning ảnh hưỗng của thuyết Văn hỏa đến các quy nh về TNHS của pháp nhân, Nhiều công tình nghiên cửu khoa học rong và ngoài nước đã phân tích và lí giã cho việc áp đặt TNHS của pháp nhân trên cơ sở nội dụng, sự phá tiễn và ảnh hưởng của ba học thuyết kỄ trên trong thục ta lập pháp Đa số đều là những nghiên cứu tổng hợp về cả ba học thuyết Ở Việt Nam, một số công tình nghiên cứu phân tích và ba học thuyết này có thể ké đến như. những nghiên cứu của tác giả Hoàng Thị “Tuê Phương, Một số học Huyết về trách nhiém hình sự của pháp nhn, Tạp chi Khoa học pháp lý, Đại học Luật thành phổ Hô Chí Minh, sé 2 (33), 2006 và luận văn thạc uật học Trách nhiệm hình sự cũa pháp nhân năm 2006, nghiên cứu của tác giả Trên Vin Đô, Các học tuyết về cơ sở trách nhiém hình sự của pháp nhân, Tạp chi Nhà "nước và Pháp luật số 672011; các công trình nghiên cửu của tác giả Trịnh Quốc Toản, công tình nghiễn cứu khoa học cp bộ do tác giã Cao Thi Oanh chỗ tỉ Nghiên cine 40 sánh cơ sở If luân và thực nn cũa việc áp ng trách nhậm hành sự đối với tổ a lân và Huực 6 nước ngoài, nhiều tác gid cing phân tích những nội dng và do Ing của họ: thuyết này tố uit thục dinh của các quốc gia theo các TTPL khác nhau chỗ yêu la theo TTPL Anh-Mỹ trong hing nghiên cửa tổng hop vỀ các hoc thuyết lí giã “TNH côn pháp nhân nh nghiên cứu của Celia Wells, Cổng fy vat tránh nhiệm hành sie(Comporations and Criminal Responsibility), Nhà xuất bin Đai học Oxford, 2001; MarkusD Dubber, Lich sử và học fag étvd trách nhậm hh sự của pháp nhân cc đốc đổ co sánh (The comparative history and theory of corporate criminal leblity) đăng rên ep chi New Criminal Law Review, Vol.
16, Number 2, 2012, r 203-240; Eli Lederman, Trách nhiêm hồn sự của pháp nhân: Thời hề thứ hai (Coporate criminal lisbility: the second generation), Tạp chi Stetson, năm 2016.