Chương 1 NHUNG VAN DE LY LUAN PHAP LUAT VE THI HANH AN KINH DOANH, THUONG MAI 1. Khái quát chung về thi hành án kinh doanh, thương mại 1. Khai niém thi hanh an kinh doanh, thương mại Theo Tir dién Tiéng Viét thi “Thi hanh” duoc hiéu 1a: "Lam cho thành có hiệu lực điều đã được chính thức quyết định" [12.105]; “án” ở đây là bản án, quyết định, hay văn bản pháp lý thể hiện phán quyết của Tòa án hoặc cơ quan có thâm quyên giải quyết vụ việc. Phán quyết của những cơ quan này có thể có hoặc không mang tính quyền lực Nhà nước nhưng đều yêu cầu các chủ thê của pháp luật phải tuân thủ đầy đủ.
Tuy nhiên, không phải lúc nào phán quyết của cơ quan giải quyết vụ việc cũng được bên có nghĩa vụ nghiêm chỉnh chấp hành bởi nó liên quan đến tính tự giác, thái độ, quyên lợi và khả năng thi hành của những đối tượng này. Nếu không dugel dle WE LRH OP gata P Oko dhÈhÀubYê này mới chỉ thể hiện trên văn bản giấy tờ, hay nói cách khác là những điều đã được chính thức quyết định chưa được làm cho có hiệu lực. Chính vì vậy “Thi hành án” có thé hiểu là việc thực hiện đề đảm bảo hiệu lực thực tế của Bản án, Quyết định của Tòa án hoặc cơ quan có thâm quyền giải quyết. Theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện nay thì việc THA bao gồm THADS và THA hình sự, cả hai hoạt động THA nay đều là thực hiện các bản án, quyết định trên thực tế nhưng mỗi hoạt động lại có nét đặc trưng riêng.
THA hình sự thể hiện quan hệ bất đối xứng giữa một bên là người phải THA và một bên là quyền lực Nhà nước, được đặc trưng bởi hệ thong trai giam, trai tam giam, thê hiện sự trừng phạt nghiêm khắc của Nhà nước đối với cá nhân người phạm tội, người phải THA phải thực hiện đúng các chế tài đã tuyên trong bản án hình sự, không có quyên thỏa hiệp khi thi hành. Hoạt động THAHS tác động đến quyền nhân thân của người phải THA, việc thi hành hình phạt tử hình, hình phạt tù, câm đi khỏi nơi cư trú. làm hạn chê quyên được đảm bảo an toàn về tính mạng, quyền tự do đi lại, quyền tự do cư trú. của cá nhân người phạm tội.
Mục đích của hoạt động THAHS đó là giáo dục người phạm tội, thể hiện sự răn đe đối với toàn xã hội. Đối tượng của THA hình sự là các bản án, quyết định của Tòa án được giải quyết theo thủ tục tố tụng hình sự. Khác với THAHS, THADS là việc thực thi nghĩa vụ dân sự của người phải THA đối với người được THA theo nội dung bản án, quyết định dân sự. Bên được THA có thể là cá nhân, cơ quan, tô chức hay là Nhà nước.
Nội dung đưa ra thi hành tác động đến tài sản, quyền tài sản của người phải THA như việc nộp tiền án phí, thanh toán trả nợ, buộc tháo dỡ công trình, hoàn trả tài sản. Hoạt động THADS nhằm khôi phục lại hiện trạng ban đầu, khắc phục hậu quả. bồi thường thiệt hại do hành vi vi phạm pháp luật gây ra. THADS bao gồm thi hành hình phạt tiền, tịch thu tài sản, truy thu tiền, tài sản thu lợi bất chính, xử lý vật chứng, tài sản, án phí và quyết định dân sự trong bản án, quyết định hình sự, phần tài sản trong bản án, quyết định hành chính của Tòa án, quyết định của Tòa án giải quyết phá sản, quyết định xử lý vụ việc a tranh của Hội đồng xử lý vụ vide Mua Ranh Lg tiện 18 In) tài Sạn LG, Hà hp si thi hành và phán quyết, quyết định của Trọng tài thương mại Là một hình thức cụ thể của thi hành án dân sự, thi hành án kinh doanh, thương mại mang đầy đủ những đặc điểm của thi hành án dân sự.
Tuy nhiên, thi hành án kinh doanh, thương mại cũng có một số đặc điểm riêng để nhận định như chủ thể của thi hành án chủ yếu là các doanh nghiệp, tranh chấp trong các vụ án kinh doanh, thương mại thường được xác định là giữa các chủ thê kinh doanh với nhau vì mục đích lợi nhuận, trong đó, mục đích lợi nhuận là yêu tố quan trọng nhất đề phân biệt vụ án dân sự với vụ án kinh doanh, thương mại, ngoài ra, trong thi hành án kinh doanh, thương mại, tài sản đưa ra thi hành thường có giá trị rất lớn. Theo quy định của Luật Thị hành án dân sự thì thị hành án trong lĩnh vực kinh doanh thương mại là một hình thức cụ thê của hoạt động thi hành án dân sự. Đó cũng là hoạt động hành chính - tư pháp, do các cơ quan thi hành án có thầm quyên tiến hành theo trình tự, thủ tục do pháp luật thi hành án quy định. từ những phân tích trên, có thê nhận thấy thi hanh án kinh doanh, thương mại là một hình thức cụ thể của thi hành án dân sự mà trong đó cơ quan THADS đưa ra thi hành và đảm bảo hiệu lực thực tế của bản án, quyết định có yếu tô kinh doanh, thương mại của Toà án theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định nhằm bảo vệ và khôi phục lợi ích của doanh nghiệp.
Đặc điểm của thi hành án kinh doanh, thương mại Thi hành án kinh doanh, thương mại có những đặc điểm chung của trong thi hành án dân sự. Đồng thời, cũng mang đặc điểm riêng của việc kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại. Đặc điểm chung của thi hành án dân sự: - Thê hiện quyền năng đặc biệt của Nhà nước và được đảm bảo thực hiện băng sức mạnh của Nhà nước; - Được Chấp hành viên áp dụng nhằm buộc họ phải thực hiện nghĩa vụ của mình theo bản án, quyết định của Tòa án; - Đối tư s ia ` kế ac ane eocua hộc Mở ae Anh 4 án mà cụ thê đối tượng của biện pháp kê biến là hone cua et phai thi0 HA án; ° - Người bị áp dụng biện pháp kê biên tài sản thi hành án ngoài việc phải thực hiện các nghĩa vụ trong bản án, quyết định của Tòa án mà họ còn phải chịu mọi chi phí cưỡng chế thi hành án dân sự; - Biện pháp cưỡng chế được Chấp hành viên quyết định áp dụng có hiệu lực đối với người phải thi hành án dân sự và các cá nhân, cơ quan, tô chức có liên quan; - Mọi tài sản của người phải thi hành án đều có thê bị kê biên để thi hành án trừ những tài sản không được kê biên đã được quy định tại Điều 87 Luật THADS. - Trường hợp người phải thi hành án không còn tài sản nào khác hoặc có tài sản nhưng không đủ đề thi hành án, Chấp hành viên có quyền kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án đang cầm có, thế chấp nếu giá trị của tài sản đó lớn hơn nghĩa vụ được bảo đảm và chi phí cưỡng chế thi hành án (khoản 1 Điều 90 Luật THADS); - Kế từ thời điểm bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật, nếu người phải thi hành án chuyên đôi, tặng cho, bán, chuyên nhượng, thê châp, câm cô tài sản cho người khác mà không sử dụng khoản tiền thu được đề thi hành án và không còn tài sản nào khác hoặc tài sản khác không đủ đề đảm bảo nghĩa vụ thi hành án thì tài sản đó vẫn bị kê biên, xử lý để thi hành án, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác (khoản 1 Điều 24 Nghị định số 62).
- Trường hợp có tranh chấp về tài sản kê biên thì Chấp hành viên vẫn tiến hành kê biên cưỡng chế và yêu cầu đương sự, người có tranh chấp khởi kiện ra Tòa án hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét giải quyết (khoản 1 Điều 75 Luật THADS). - Đối với tài sản kê biên thuộc diện phải đăng ký quyên sở hữu, quyền sử dụng đất hoặc đăng ký giao dịch bảo đảm theo quy định của pháp luật thì khi kê biên, xử lý tài sản đã kê biên Chấp hành viên phải thông báo cho các cơ quan liên quan biết (Điều 89 Luật THADS). Đặc điểm riêng của thi hành án kinh doanh, thương mại Ngoài những đặc điểm chung của thi hành án dân sự nói chung, có thể thấy răng chủ thể của ÉP kinh doanh, thương mại chủ yếu là các oR nghiép- “Doanh nghiệp là tổ chức Pu Vien ai A lệnh opal hoc Mo, | ta yeild thực hiện các hoạt động kinh doanh, nghĩa là thực hiện một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đâu tư từ sản xuất đến tiêu thụ san phẩm hoặc thực hiện dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi" [ 11, tr. Do vậy, việc thi hành án kinh doanh, thương mại có những đặc điểm riêng như sau: - Thứ nhất: Chủ thê của án kinh doanh, thương mại thường là doanh nghiệp.
Do vậy, khi thi hành án đối với các chủ thê này cần phải xác định rõ loại hình doanh nghiệp để có cơ sở pháp lý xem xét tư cách chủ thê, từ đó mới có thê có cơ chế giải quyết đối với từng chủ thê trong vụ việc cụ thể. Ví dụ như chủ thê là doanh nghiệp tư nhân thì chủ doanh nghiệp tham gia giải quyết và có thê có ý kiến quyết định về các nội dung liên quan trong quá trình giải quyết vụ việc nhưng vụ việc thi hành án mà đương sự là công ty cô phần thì phải xem xét xem tại điều lệ công ty xem có quy định cho tông giám đốc, giám đốc có đại diện đê giải quyết các vấn đề xử lý tài sản doanh nghiệp hay không hay người đó chỉ đại diện và quyết định trong các quan 10 hệ trong sản xuất kinh doanh hoặc một số công việc nhất định - trong trường hợp này cơ quan thi hành án phải hết sức thận trọng trong quá trình tiến hành các trình tự thủ tục thi hành án, tránh tình trạng người tham gia ký kết văn bản không có thâm quyên để quyết định những nội dung, những vấn đề mà họ không có quyền quyết định, ký kết. - Thứ hai: Đối với tài sản phải kê biên, xử lý trong thi hành án kinh doanh, thương mại cũng phức tạp hơn tài sản phải kê biên, xử lý trong các loại việc dân sự khác.