Chương 1: Lý luận chung về quản trị tiền lƣơng Chương 2: Thực trạng công tác quản trị tiền lƣơng tại Cty CP ĐT&XD Đại Hồng Phúc Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị tiền lƣơng tại Công ty cổ phần đầu tƣ và xây dựng Đại Hồng Phúc 6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Tiền lƣơng đối với ngƣời lao động là phần thu nhập chủ yếu, là nguồn sống, là điều kiện để ngƣời lao động tái sản xuất sức lao động mà họ đã hao phí. Đối với doanh nghiệp thì tiền lƣơng đƣợc coi là một khoản chi phí trong quá trình sản xuất. Thực tế đã chứng minh rằng ở doanh nghiệp nào có chính sách tiền lƣơng đúng đắn, tiền lƣơng mà ngƣời lao động nhận đƣợc xứng đáng với công sức mà họ đã bỏ ra thì ngƣời lao động trong doanh nghiệp đó sẽ hăng hái lao động, tích cực cải tiến kỹ thuật, sáng tạo.
đem lại hiệu quả Luan van 4 sản xuất kinh doanh cao. Chính vì tầm quan trọng nhƣ đã nêu nên đã có nhiều công trình nghiên cứu về quản trị tiền lƣơng tại một số doanh nghiệp nhằm nâng cao hơn nữa năng suất lao động của nhân viên thông qua công tác quản trị tiền lƣơng nhƣ: “Hoàn thiện công tác trả lƣơng cho ngƣời lao động tại Công ty Cổ phần Vinatex Đà Nẵng” của Ngô Văn Chiến (2010), “Hoàn thiện công tác tiền lƣơng tại Công ty TNHH TM Thành Châu” của Nguyễn Thanh Tân (2016), “Quản trị tiền lƣơng tại Công ty cổ phần phát triển Duy Tân” của Đ à o T h ị T h a n h T h ả o (2014). Các nghiên cứu trên cũng đã đề cập đến vấn đề quản trị tiền lƣơng nhƣng ở những góc độ khác nhau về lý luận và thực tiễn. Hiện tại, chƣa có một công trình nghiên cứu nào đánh giá về công tác quản trị tiền lƣơng tại Công ty cổ phần đầu tƣ và xây dựng Đại Hồng Phúc.
Theo đó, đề tài tác giả lựa chọn không trùng với các công trình nghiên cứu trƣớc đây. Những vấn đề tác giả nêu lên trong đề tài đƣợc tham khảo từ báo cáo tài chính hàng năm, điều lệ tổ chức và các bảng lƣơng hằng tháng của Công ty cổ phần đầu tƣ và xây dựng Đại Hồng Phúc. Các tài liệu nghiên cứu trong đề tài này: - Đề tài độc lập cấp nhà nƣớc “Cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc xây dựng hệ thống, thang, bảng lƣơng và phụ cấp mới” do PGS. Nguyễn Trọng Điều - Bộ Nội vụ làm chủ nhiệm năm 2005, bƣớc đầu đã làm rõ những vấn đề liên quan đến cơ sở lý luận cũng nhƣ thực tiễn hệ thống thang lƣơng, bảng lƣơng, phụ cấp ở Việt Nam và đề xuất một số khuyến nghị về việc xây dựng hệ thống thang lƣơng, bảng lƣơng mới.
- Về mặt thực tiễn, vấn đề tiền lƣơng và cơ chế trả lƣơng đã đƣợc các nhà khoa học, các cơ quan nghiên cứu ở nƣớc ngoài tiếp cận từ nhiều giác độ khác nhau: Cuốn “Tiền lƣơng tối thiểu và thất nghiệp ở lao động trẻ’’ của tác giả Luan van 5 Ghellab, Youcef (1998) đã phân tích mối quan hệ giữa tiền lƣơng nói chung và tiền lƣơng tối thiểu nói riêng với vấn đề thất nghiệp của lao động trẻ. Tác giả đã đƣa ra những số liệu lý thú, nếu tiền lƣơng trả cao sẽ dẫn đến thất nghiệp cao ở nhóm lao động trẻ. - Liên quan đến vấn đề tiền lƣơng và công tác trả lƣơng còn có “Hoàn thiện cơ chế trả lƣơng cho ngƣời lao động ở các DN thuộc ngành dệt may ở Việt Nam’’ của NCS Vũ Văn Khang năm 2002. Trong luận án này, tác giả đã hệ thống hóa lý luận về tiền lƣơng và cơ chế trả lƣơng cho ngƣời lao động trong phạm vi doanh nghiệp; Khảo sát và phân tích thực trạng cơ chế trả lƣơng cho ngƣời lao động tại các doanh nghiệp dệt may và đề xuất các quan điểm, giải pháp nhằm hoàn thiện cơ chế trả lƣơng khi ngành dệt may hội nhập vào KTTT.
- Giáo trình “Quản lý nguồn nhân lực trong tổ chức” của các tác giả PGS. Nguyễn Ngọc Quân và ThS. Nguyễn Tấn Thịnh (2011) giáo trình đã cung cấp cho độc giả một cách toàn diện về quản lý nguồn nhân lực và trong đó quản trị tiền lƣơng là một phần không thể thiếu. Giáo trình cung cấp những kiến thức nền tảng về bản chất, các nguyên tắc, chế độ tiền lƣơng, các yếu tố cấu thành và cách thức xây dựng thang lƣơng và trình tự xây dựng hệ thống trả lƣơng của doanh nghiệp.
- Sách “Quản trị nguồn nhân lực” của tác giả Trần Kim Dung đã khái quát các vấn đề lý luận về tiền lƣơng, cấu trúc lƣơng, các yếu tố ảnh hƣởng đến lƣơng, quy trình xây dựng bảng lƣơng tổng quát trong doanh nghiệp. - Nghị định số 4 9 /2013/NĐ - CP ngày 14/5/2013 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Bộ Luật lao động về tiền lƣơng. Đề tài nghiên cứu nhằm hoàn thiện công tác quản trị tiền lƣơng tại Công ty cổ phần đầu tƣ và xây dựng Đại Hồng Phúc, tác giả đã đƣa ra những cơ sở lý luận chung nhất về quản trị tiền lƣơng, quyết định lƣơng trong doanh Luan van 6 nghiệp, đi sâu vào phân tích, đánh giá công tác quản trị tiền lƣơng đang đƣợc thực hiện tại Công ty cổ phần đầu tƣ và xây dựng Đại Hồng Phúc để từ đó đƣa ra các giải pháp nhằm xây dựng một hệ thống quản trị tiền lƣơng ngày càng hoàn thiện hơn và có một số đề xuất về chính sách lƣơng trong công ty nhằm mang lại cho nhân viên một chế độ lƣơng phù hợp với khả năng và mức đóng góp của CBCNV công ty trong những năm tiếp theo. Luan van 7 CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN TRỊ TIỀN LƢƠNG 1.
KHÁI NIỆM TIỀN LƢƠNG VÀ QUẢN TRỊ TIỀN LƢƠNG 1. Tiền lƣơng Tiền lƣơng là giá cả sức lao động đƣợc hình thành qua thỏa thuận giữa ngƣời sử dụng sức lao động và ngƣời lao động phù hợp với quan hệ cung cầu sức lao động trong nền kinh tế thị trƣờng, nói cách khác đây là quan hệ kinh tế của tiền lƣơng, ngƣời lao động sẽ nhận đƣợc số tiền tƣơng ứng với sức lao động mà bản thân đã bỏ ra sau khi hoàn thành một công việc nào đó mà công việc đó không bị pháp luật ngăn cấm và đây chính là một khoản thu nhập mang tính chất thƣờng xuyên. Tiền lƣơng không chỉ thuần túy là vấn đề kinh tế mà còn là một vấn đề xã hội quan trọng, liên quan tới đời sống và trật tự xã hội, đây chính là tính chất đặc biệt của hàng hóa sức lao động. Trong hoạt động sản xuất kinh doanh, đối với ngƣời sử dụng lao động, tiền lƣơng là một phần cấu thành nên chi phí sản xuất - kinh doanh.
Theo tổ chức lao động quốc tế (ILO), “Tiền lƣơng là sự trả lƣơng hoặc thu nhập, bất luận tên gọi hay cách tính thế nào, mà có thể biểu hiện bằng tiền và đƣợc ấn định bằng thỏa thuận giữa ngƣời sử dụng lao động và ngƣời lao động hoặc bằng pháp luật, pháp quy quốc gia do ngƣời sử dụng lao động phải trả cho ngƣời lao động theo hợp đồng lao động đƣợc viết ra hay bằng miệng, cho ngƣời lao động đã thực hiện hay sẽ phải thực hiện hoặc cho những dịch vụ đã làm hay sẽ phải làm”. Theo điều 55 của Bộ luật Lao động Nƣớc Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, tiền lƣơng do hai bên thỏa thuận trong hợp đồng lao động và đƣợc trả theo năng suất lao động, chất lƣợng và hiệu quả công việc. Từ những cách nhìn nhận trên về tiền lƣơng, có thể hiểu khái niệm tiền lƣơng nhƣ sau: Luan van 8 Tiền lƣơng là khoản tiền mà ngƣời sử dụng lao động trả cho ngƣời lao động (hoặc người lao động nhận được từ người sử dụng lao động) theo một hợp đồng lao động bằng văn bản hay bằng miệng cho một công việc hay một dịch vụ đã thực hiện hay s ẽ phải thực hiện với những yêu cầu nhất định về số lƣợng và chất lƣợng công việc, dịch vụ đó. Tiền lƣơng cơ bản là tiền lƣơng đƣợc xác định trên cơ sở tính đầy đủ của các nhu cầu cơ bản về sinh học, xã hội học, về trình độ phức tạp và mức đô tiêu hao sức lao động trong những điều kiện trung bình của từng ngành nghề công việc.
Tiền lƣơng cơ bản đƣợc chính thức ghi trong các hợp đồng lao động, các quyết định về lƣơng hay qua các thỏa thuận chính thức. Ngoài ra, tiền lƣơng cơ bản phản ánh giá trị của sức lao động và tầm quan trọng của công việc mà ngƣời lao động đảm nhận. Quản trị tiền lƣơng Quản trị tiền lƣơng là một hoạt động quản trị nhân lực thông qua việc xác định mức lƣơng chi trả cho ngƣời lao động nhằm thu hút và duy trì đội ngũ nhân viên tận tâm gắn bó với doanh nghiệp. Quản trị tiền lƣơng có ý nghĩa rất lớn trong việc giúp cho doanh nghiệp đạt đƣợc hiệu suất cao cũng nhƣ tác động một cách tích cực tới đạo đức của mọi ngƣời lao động.
Quản trị tiền lƣơng không chỉ đơn thuần là các công việc liên quan đến tính lƣơng, quyết toán thuế, trích nộp BHXH và BHYT, BHTN mà còn liên quan nhiều đến quản lý thông tin của ngƣời lao động cũng nhƣ gián tiếp duy trì quan hệ với ngƣời lao động và thể hiện tầm nhìn công tác nhân sự của doanh nghiệp. Mục tiêu của quản trị tiền lƣơng Các doanh nghiệp thƣờng có nhiều quan điểm, mục tiêu khác nhau khi xếp đặt hệ thống trả lƣơng, nhƣng nhìn chung các doanh nghiệp đều hƣớng đến năm mục tiêu cơ bản sau: Luan van 9 - Thu hút nhân viên: Mức lƣơng doanh nghiệp đề nghị thƣờng là một trong các yếu tố cơ bản nhất cho ứng viên quyết định có chấp nhận việc làm ở doanh nghiệp hay không. Các doanh nghiệp càng trả lƣơng cao càng có khả năng thu hút đƣợc những ứng viên giỏi từ trên thị trƣờng địa phƣơng. Thông qua việc thực hiện các cuộc điều tra lƣơng trên thị trƣờng, các doanh nghiệp đề ra chính sách trả lƣơng và các mức lƣơng thích hợp.
- Duy trì những nhân viên giỏi: Để duy trì đƣợc những nhân viên giỏi cho doanh nghiệp, trả lƣơng cao chƣa đủ mà còn phải thể hiện tính công bằng trong nội bộ doanh nghiệp. Tính công bằng trong công tác trả lƣơng thể hiện không chỉ ở sự công bằng giữa những nhân viên thực hiện cùng công việc mà còn thể hiện giữa những công việc có tầm quan trọng, yêu cầu mức độ phức tạp, kỹ năng thực hiện tƣơng đƣơng, hoặc giữa những nhân viên làm việc trong những bộ phận khác nhau trong doanh nghiệp.