Các yếu tố ảnh hưởng ý định khởi nghiệp sinh viên TP.HCM 2022

Nghiên cứu phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên tại TP.HCM. Luận văn sử dụng mô hình TPB, khảo sát thực tế năm 2022.

• Tác giả: Hồ Lê Trâm Anh
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thanh Ý
• Trường học: Trường Đại học Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Marketing
• Đề tài: Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Đề tài nghiên cứu khoa học
• Năm xuất bản: 2021 - 2022
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tại Sao Ý Định Khởi Nghiệp Sinh Viên Lại Quan Trọng Đến Nền Kinh Tế

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu hóa và sự phát triển không ngừng của công nghệ, ý định khởi nghiệp sinh viên đã trở thành một chủ đề được quan tâm đặc biệt. Các chính phủ, tổ chức giáo dục và cộng đồng đang nhận thấy vai trò then chốt của thế hệ trẻ trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo ra việc làm và giải quyết các vấn đề xã hội phức tạp. Khởi nghiệp sinh viên không chỉ là một con đường sự nghiệp tiềm năng mà còn là động lực quan trọng cho sự đổi mới và cạnh tranh. Việc hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng ý định khởi nghiệp sinh viên là nền tảng để xây dựng các chính sách, chương trình hỗ trợ hiệu quả, khuyến khích các bạn trẻ hiện thực hóa những ý tưởng kinh doanh sáng tạo của mình. Nghiên cứu sâu rộng về đề tài này giúp định hình chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, có tư duy đột phá và khả năng thích ứng linh hoạt với thị trường. Một lực lượng sinh viên khởi nghiệp mạnh mẽ sẽ góp phần tạo nên một hệ sinh thái khởi nghiệp năng động, nơi những ý tưởng mới được ươm mầm và phát triển thành công. Điều này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn củng cố vị thế của quốc gia trên bản đồ kinh tế toàn cầu, thúc đẩy sự thịnh vượng bền vững. Phân tích các yếu tố tác động đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên cung cấp cái nhìn đa chiều, từ đó đưa ra các giải pháp cụ thể nhằm tối ưu hóa môi trường cho sự phát triển của ý định khởi nghiệp trong giới trẻ. Đây là một nhiệm vụ cấp thiết để khai thác tối đa tiềm năng sáng tạo và sức trẻ của nguồn nhân lực tương lai.

1.1. Khám Phá Tầm Quan Trọng Của Ý Định Khởi Nghiệp Trong Nền Kinh Tế Mới

Trong kỷ nguyên của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, ý định khởi nghiệp được xem là một trong những động lực chính thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế. Sự ra đời của các doanh nghiệp mới từ sinh viên khởi nghiệp mang lại những sản phẩm, dịch vụ và công nghệ đột phá, tạo ra giá trị gia tăng đáng kể. Điều này không chỉ giúp đa dạng hóa thị trường mà còn tăng cường năng lực cạnh tranh của quốc gia trên trường quốc tế. Khi sinh viên có ý định khởi nghiệp, họ thường mang theo những góc nhìn mới mẻ, sẵn sàng thử nghiệm và chấp nhận rủi ro, điều này rất cần thiết cho sự đổi mới. Nền kinh tế mới đòi hỏi sự linh hoạt và khả năng thích ứng cao, và tinh thần này được thể hiện rõ nét qua các dự án khởi nghiệp sinh viên. Chính những cơ hội khởi nghiệp này là bệ phóng cho sự phát triển bền vững, giải quyết các vấn đề xã hội và tạo ra nhiều việc làm chất lượng, giảm tỷ lệ thất nghiệp trong giới trẻ. Tóm lại, ý định khởi nghiệp sinh viên không chỉ là mong muốn cá nhân mà còn là tài sản quý giá cho sự phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.

1.2. Xu Hướng Sinh Viên Khởi Nghiệp Cơ Hội và Thách Thức Tiềm Tàng

Hiện nay, xu hướng sinh viên khởi nghiệp đang ngày càng trở nên mạnh mẽ, được thể hiện qua số lượng các cuộc thi khởi nghiệp, vườn ươm doanh nghiệp và các khóa học về kinh doanh tại các trường đại học. Đây là một tín hiệu tích cực cho thấy tiềm năng to lớn của thế hệ trẻ. Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội khởi nghiệp đầy hứa hẹn, sinh viên khởi nghiệp cũng phải đối mặt với nhiều thách thức khởi nghiệp. Những thách thức này bao gồm thiếu kinh nghiệm quản lý, hạn chế về nguồn vốn, sự cạnh tranh gay gắt từ các doanh nghiệp đã thành lập, và đôi khi là sự thiếu hụt kỹ năng mềm cần thiết. Để biến ý định khởi nghiệp sinh viên thành hiện thực, việc nhận diện và vượt qua các rào cản này là điều tối quan trọng. Các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp từ chính phủ, trường học và cộng đồng đóng vai trò thiết yếu trong việc cung cấp kiến thức, tài nguyên và mạng lưới kết nối, giúp sinh viên vững vàng hơn trên con đường thực hiện ý định khởi nghiệp của mình. Hiểu rõ cả cơ hội và thách thức sẽ giúp các nhà hoạch định chính sách và tổ chức giáo dục đưa ra những giải pháp phù hợp để thúc đẩy và nuôi dưỡng tinh thần khởi nghiệp.

II. Các Yếu Tố Nào Định Hình Ý Định Khởi Nghiệp Của Sinh Viên Phân Tích Chuyên Sâu

Việc xác định các yếu tố ảnh hưởng ý định khởi nghiệp sinh viên là trọng tâm của nhiều nghiên cứu học thuật, nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện về động lực và rào cản đối với hành vi này. Dựa trên các lý thuyết nền tảng như Thuyết Hành Vi Dự Định (TPB) của Ajzen (1991), có ba yếu tố chính được xác định là có ảnh hưởng trực tiếp đến ý định khởi nghiệp của sinh viên: Thái độ đối với hành vi, Chuẩn chủ quan, và Kiểm soát hành vi nhận thức. Những yếu tố này không chỉ tác động độc lập mà còn tương tác lẫn nhau, tạo nên một mạng lưới phức tạp định hình quyết định của sinh viên. Việc phân tích sâu các yếu tố này giúp giải mã câu hỏi về làm thế nào để sinh viên phát triển ý định khởi nghiệp thành công, từ đó đề xuất các giải pháp giáo dục và hỗ trợ phù hợp. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố có thể khác nhau tùy thuộc vào bối cảnh văn hóa, xã hội và điều kiện kinh tế cụ thể. Ví dụ, trong một môi trường được hỗ trợ khởi nghiệp mạnh mẽ, yếu tố chuẩn chủ quan có thể có tác động lớn hơn. Ngược lại, ở những nơi còn nhiều rào cản, kiểm soát hành vi nhận thức đóng vai trò quyết định hơn. Hiểu rõ các yếu tố tác động đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên là chìa khóa để xây dựng một hệ sinh thái bền vững, khuyến khích và nuôi dưỡng ý định khởi nghiệp trong giới trẻ. Việc này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng để tạo ra một môi trường thuận lợi nhất cho sự phát triển của sinh viên khởi nghiệp.

2.1. Tác Động Từ Thái Độ Đối Với Hành Vi Khởi Nghiệp Yếu Tố Quyết Định Ban Đầu

Theo Thuyết Hành Vi Dự Định (TPB), thái độ đối với hành vi khởi nghiệp là một trong những yếu tố mạnh mẽ nhất định hình ý định khởi nghiệp của sinh viên. Yếu tố này phản ánh mức độ tích cực hay tiêu cực của một cá nhân đối với việc thực hiện hành vi khởi nghiệp. Một thái độ tích cực thường xuất phát từ niềm tin vào khả năng thành công, lợi ích cá nhân (như độc lập tài chính, tự chủ công việc), và sự thỏa mãn khi đạt được ước mơ kinh doanh. Ngược lại, thái độ tiêu cực có thể hình thành do lo sợ rủi ro, áp lực thất bại, hoặc cảm thấy thiếu kinh nghiệm, kiến thức. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, khi sinh viên có thái độ tích cực, họ có xu hướng tìm hiểu nhiều hơn về mô hình khởi nghiệp, tham gia các khóa giáo dục khởi nghiệp và chủ động tìm kiếm các cơ hội khởi nghiệp. Vì vậy, việc nuôi dưỡng một thái độ tích cực thông qua các buổi chia sẻ kinh nghiệm, câu chuyện thành công và chương trình hỗ trợ khởi nghiệp là rất quan trọng để khơi dậy ý định khởi nghiệp sinh viên.

2.2. Ảnh Hưởng Từ Chuẩn Chủ Quan và Áp Lực Xã Hội Đến Quyết Định Khởi Nghiệp

Chuẩn chủ quan đại diện cho nhận thức của một cá nhân về áp lực xã hội để thực hiện hoặc không thực hiện một hành vi cụ thể. Trong bối cảnh khởi nghiệp sinh viên, yếu tố này bao gồm sự ủng hộ hay phản đối từ những người có ý nghĩa đối với sinh viên, như gia đình, bạn bè, giảng viên, và các chuyên gia trong lĩnh vực. Nếu gia đình và bạn bè ủng hộ ý định khởi nghiệp, hoặc nếu có những hình mẫu thành công trong cộng đồng sinh viên khởi nghiệp, điều này sẽ tạo ra một áp lực tích cực, củng cố ý định khởi nghiệp của sinh viên. Ngược lại, sự thiếu tin tưởng hoặc khuyến khích đi theo con đường truyền thống có thể làm giảm đáng kể ý chí khởi nghiệp. Nghiên cứu của Nguyễn Thị Khánh Ly và cộng sự (2022) trên địa bàn TP.HCM cũng đã chỉ ra tầm quan trọng của yếu tố này. Việc xây dựng một cộng đồng hỗ trợ khởi nghiệp và tạo ra các mạng lưới mentor cho sinh viên là cần thiết để tăng cường chuẩn chủ quan theo hướng tích cực, giúp sinh viên tự tin hơn khi đưa ra quyết định khởi nghiệp.

2.3. Vai Trò Của Kiểm Soát Hành Vi Nhận Thức Trong Việc Thúc Đẩy Ý Chí Khởi Nghiệp

Kiểm soát hành vi nhận thức (Perceived Behavioral Control) phản ánh mức độ dễ dàng hoặc khó khăn mà một cá nhân cảm nhận được khi thực hiện một hành vi, dựa trên nguồn lực và cơ hội sẵn có. Đối với ý định khởi nghiệp sinh viên, yếu tố này liên quan đến nhận thức của sinh viên về khả năng của bản thân trong việc huy động vốn, sở hữu các kỹ năng cần thiết (quản lý, marketing, giải quyết vấn đề), và khả năng tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ. Nếu sinh viên cảm thấy mình có đủ năng lực và nguồn lực, ý định khởi nghiệp của họ sẽ mạnh mẽ hơn. Ngược lại, cảm giác thiếu hụt kiến thức, kinh nghiệm, hoặc không có đủ sự hỗ trợ khởi nghiệp có thể làm suy yếu ý chí này. Các chương trình giáo dục khởi nghiệp tại trường đại học, các khóa học kỹ năng, và cơ hội thực tập, trải nghiệm thực tế đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao kiểm soát hành vi nhận thức của sinh viên, từ đó thúc đẩy ý định khởi nghiệp sinh viên. Điều này giúp giải quyết một trong những thách thức khởi nghiệp lớn nhất đối với sinh viên: sự thiếu hụt về nguồn lực và kinh nghiệm.

III. Môi Trường Đại Học và Xã Hội Yếu Tố Hỗ Trợ Ý Định Khởi Nghiệp Sinh Viên

Ngoài các yếu tố nội tại của cá nhân, môi trường bên ngoài đóng một vai trò không thể phủ nhận trong việc hình thành và phát triển ý định khởi nghiệp sinh viên. Môi trường đại học, với các chương trình giáo dục khởi nghiệp chuyên sâu, cơ sở vật chất hỗ trợ, và mạng lưới kết nối, có thể trở thành vườn ươm lý tưởng cho những ý tưởng non trẻ. Tương tự, sự hỗ trợ khởi nghiệp từ gia đình, bạn bè và cộng đồng xã hội cũng là nguồn động viên tinh thần và vật chất quý giá. Các chính sách của nhà nước, sự hình thành các vườn ươm doanh nghiệp, quỹ đầu tư cho khởi nghiệp cũng tạo nên một hệ sinh thái thuận lợi, giảm bớt thách thức khởi nghiệp cho sinh viên. Khi môi trường xung quanh tích cực và mang tính hỗ trợ cao, ý định khởi nghiệp của sinh viên sẽ được củng cố, khuyến khích họ mạnh dạn dấn thân vào con đường kinh doanh. Điều này bao gồm việc cung cấp thông tin, cố vấn, tài chính và không gian làm việc chung, nơi các sinh viên khởi nghiệp có thể giao lưu, học hỏi lẫn nhau. Tầm quan trọng của môi trường giáo dục đối với khởi nghiệp sinh viên không chỉ nằm ở việc truyền đạt kiến thức mà còn ở việc tạo điều kiện để sinh viên thử nghiệm, thất bại và học hỏi. Sự hợp tác giữa nhà trường, doanh nghiệp và chính phủ là chìa khóa để xây dựng một môi trường toàn diện, thúc đẩy mạnh mẽ ý định khởi nghiệp sinh viên và giúp họ vượt qua những khó khăn ban đầu.

3.1. Chương Trình Giáo Dục Khởi Nghiệp và Vai Trò Của Trường Đại Học

Giáo dục khởi nghiệp tại các trường đại học đóng vai trò trung tâm trong việc định hình ý định khởi nghiệp sinh viên. Các khóa học chuyên biệt cung cấp kiến thức nền tảng về kinh doanh, quản lý dự án, tài chính, marketing và kỹ năng mềm cần thiết. Hơn nữa, việc tổ chức các cuộc thi ý tưởng, hội thảo chuyên đề, và chương trình ươm tạo doanh nghiệp giúp sinh viên có cơ hội thực hành, thử nghiệm ý tưởng và nhận được phản hồi từ các chuyên gia. Trường đại học còn là nơi kết nối sinh viên với mạng lưới mentor, nhà đầu tư tiềm năng và các nguồn lực hỗ trợ khởi nghiệp khác. Khi sinh viên được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng, cùng với sự hỗ trợ từ nhà trường, kiểm soát hành vi nhận thức của họ sẽ được cải thiện đáng kể, từ đó củng cố ý định khởi nghiệp sinh viên. Tầm quan trọng của môi trường giáo dục đối với khởi nghiệp sinh viên thể hiện rõ qua việc cung cấp không chỉ kiến thức mà còn cả không gian và nguồn lực để sinh viên có thể tự tin phát triển các dự án của mình.

3.2. Mức Độ Hỗ Trợ Khởi Nghiệp Từ Gia Đình Bạn Bè và Cộng Đồng

Sự hỗ trợ khởi nghiệp từ các mối quan hệ xã hội là một yếu tố ngoại sinh quan trọng tác động đến ý định khởi nghiệp sinh viên. Gia đình có thể cung cấp sự hỗ trợ về tài chính, tinh thần, hoặc thậm chí là kinh nghiệm. Bạn bè và đồng nghiệp có thể trở thành những người đồng sáng lập, cộng sự, hoặc là nguồn động viên trong những thời điểm khó khăn. Cộng đồng rộng lớn hơn, bao gồm các hiệp hội doanh nghiệp, các chương trình cố vấn và các quỹ đầu tư, cung cấp nguồn lực quý giá như vốn, kiến thức chuyên sâu và mạng lưới liên kết. Khi sinh viên cảm nhận được sự hỗ trợ khởi nghiệp mạnh mẽ từ những người xung quanh, chuẩn chủ quan của họ sẽ được củng cố, giảm bớt lo lắng về thách thức khởi nghiệp và tăng cường thái độ đối với hành vi khởi nghiệp tích cực. Điều này đặc biệt quan trọng để giúp sinh viên khởi nghiệp vượt qua giai đoạn đầu đầy khó khăn và biến ý định khởi nghiệp sinh viên thành hiện thực, tạo ra những mô hình khởi nghiệp thành công và bền vững.

IV. Đâu Là Những Bí Quyết Để Sinh Viên Phát Triển Ý Định Khởi Nghiệp Thành Công

Để sinh viên phát triển ý định khởi nghiệp thành công, cần có sự kết hợp hài hòa giữa nỗ lực cá nhân và sự hỗ trợ từ môi trường xung quanh. Việc nắm bắt các bí quyết và áp dụng chiến lược phù hợp sẽ giúp các bạn trẻ biến khát vọng kinh doanh thành hiện thực, vượt qua các thách thức khởi nghiệp tiềm ẩn. Điều này bao gồm việc chủ động trang bị kiến thức, phát triển kỹ năng mềm, tìm kiếm các cơ hội mentorship, và xây dựng một mạng lưới quan hệ rộng khắp. Các yếu tố ảnh hưởng ý định khởi nghiệp sinh viên đã được phân tích ở trên chính là kim chỉ nam để sinh viên tự đánh giá và cải thiện bản thân. Sinh viên cần học cách nhận diện cơ hội khởi nghiệp trong thị trường, từ đó phát triển những mô hình khởi nghiệp sáng tạo, có khả năng cạnh tranh. Ngoài ra, việc duy trì một tinh thần khởi nghiệp kiên cường, sẵn sàng đối mặt với thất bại và học hỏi từ chúng là điều thiết yếu. Các chương trình giáo dục khởi nghiệp chất lượng cao và các hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp từ nhà trường và cộng đồng đóng vai trò then chốt trong việc trang bị cho sinh viên những công cụ cần thiết. Việc hiểu rõ làm thế nào để sinh viên phát triển ý định khởi nghiệp thành công không chỉ là vấn đề của cá nhân mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội, nhằm xây dựng một thế hệ doanh nhân trẻ năng động và tài năng.

4.1. Vận Dụng Các Mô Hình Khởi Nghiệp Hiệu Quả Cho Sinh Viên

Việc lựa chọn và vận dụng các mô hình khởi nghiệp hiệu quả là một trong những bí quyết quan trọng giúp sinh viên hiện thực hóa ý định khởi nghiệp. Thay vì bắt đầu từ con số 0, sinh viên có thể học hỏi từ các mô hình khởi nghiệp đã thành công, từ đó điều chỉnh và đổi mới cho phù hợp với ý tưởng của mình. Các mô hình như Lean Startup, Business Model Canvas, hoặc Design Thinking cung cấp một khung sườn có cấu trúc để phát triển sản phẩm/dịch vụ, kiểm tra thị trường và tối ưu hóa quy trình. Việc áp dụng linh hoạt các mô hình khởi nghiệp này giúp sinh viên giảm thiểu rủi ro, tiết kiệm tài nguyên và nhanh chóng đưa sản phẩm ra thị trường. Bên cạnh đó, các khóa giáo dục khởi nghiệp thường xuyên giới thiệu và hướng dẫn sinh viên cách sử dụng các công cụ này, giúp họ xây dựng kế hoạch kinh doanh một cách khoa học và bài bản, củng cố kiểm soát hành vi nhận thức và thái độ đối với hành nghiệp tích cực.

4.2. Phát Triển Tinh Thần Khởi Nghiệp Bền Vững và Khắc Phục Thách Thức Khởi Nghiệp

Tinh thần khởi nghiệp không chỉ là một khái niệm mà còn là tập hợp các phẩm chất và thái độ cần thiết để vượt qua khó khăn. Đối với sinh viên, việc phát triển tinh thần khởi nghiệp bền vững bao gồm sự kiên trì, khả năng đối mặt với rủi ro, tư duy đổi mới, và kỹ năng giải quyết vấn đề. Đây là bí quyết cốt lõi giúp họ đứng vững trước những thách thức khởi nghiệp không thể tránh khỏi như thiếu vốn, cạnh tranh gay gắt, hoặc thất bại ban đầu. Để nuôi dưỡng tinh thần khởi nghiệp, sinh viên cần chủ động tham gia các hoạt động ngoại khóa, câu lạc bộ khởi nghiệp, và tìm kiếm cơ hội học hỏi từ những người đi trước. Sự hỗ trợ khởi nghiệp từ cộng đồng và các mentor có kinh nghiệm cũng đóng vai trò quan trọng trong việc truyền cảm hứng và cung cấp định hướng, giúp sinh viên duy trì động lực và niềm tin vào ý định khởi nghiệp của mình, biến những khó khăn thành bài học giá trị trên con đường trở thành doanh nhân.

V. Tổng Kết và Định Hướng Tương Lai Cho Ý Định Khởi Nghiệp Sinh Viên

Việc nghiên cứu và hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng ý định khởi nghiệp sinh viên là nền tảng vững chắc để xây dựng một thế hệ doanh nhân trẻ đầy tiềm năng. Tổng kết lại, ý định khởi nghiệp sinh viên chịu tác động mạnh mẽ từ ba yếu tố chính: Thái độ đối với hành vi khởi nghiệp, Chuẩn chủ quan và Kiểm soát hành vi nhận thức, cùng với sự hỗ trợ từ môi trường giáo dục và xã hội. Nắm bắt được những yếu tố này không chỉ giúp các nhà hoạch định chính sách và tổ chức giáo dục thiết kế các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp hiệu quả hơn mà còn trang bị cho sinh viên những công cụ cần thiết để tự tin trên con đường khởi nghiệp. Tương lai của khởi nghiệp sinh viên hứa hẹn nhiều cơ hội khởi nghiệp mới, đặc biệt trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh chóng và nhu cầu xã hội ngày càng đa dạng. Tuy nhiên, để khai thác tối đa tiềm năng này, cần có sự đầu tư liên tục vào giáo dục khởi nghiệp, tạo ra một hệ sinh thái năng động, khuyến khích sự hợp tác giữa các bên liên quan. Việc tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố đặc thù trong từng bối cảnh cụ thể, như khởi nghiệp sinh viên ở TP.HCM bị ảnh hưởng bởi những gì, sẽ cung cấp cái nhìn chi tiết hơn để tối ưu hóa các giải pháp. Mục tiêu cuối cùng là không chỉ tăng số lượng sinh viên khởi nghiệp mà còn nâng cao chất lượng và tỷ lệ thành công của các dự án, góp phần vào sự phát triển bền vững của quốc gia.

5.1. Nhận Diện Cơ Hội Khởi Nghiệp Mới Trong Kỷ Nguyên Số

Kỷ nguyên số mở ra vô vàn cơ hội khởi nghiệp mới cho sinh viên, vượt xa những giới hạn truyền thống. Các lĩnh vực như công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử, năng lượng tái tạo và giải pháp bền vững đang trở thành mảnh đất màu mỡ cho những ý tưởng sáng tạo. Sinh viên có lợi thế về khả năng thích ứng nhanh với công nghệ mới và tư duy đột phá, giúp họ dễ dàng nhận diện và khai thác những cơ hội khởi nghiệp này. Để tận dụng tối đa, việc trang bị kỹ năng số, tư duy đổi mới và khả năng giải quyết vấn đề là rất cần thiết. Các trường đại học cần tích hợp các môn học về công nghệ và đổi mới vào chương trình giáo dục khởi nghiệp, đồng thời khuyến khích sinh viên tham gia vào các dự án thực tế liên quan đến công nghệ. Việc này sẽ giúp củng cố kiểm soát hành vi nhận thức và thúc đẩy ý định khởi nghiệp sinh viên trong các lĩnh vực mới nổi, tạo ra những mô hình khởi nghiệp có giá trị cao.

5.2. Khuyến Nghị Chính Sách Hỗ Trợ Khởi Nghiệp Sinh Viên

Để thực sự thúc đẩy ý định khởi nghiệp sinh viên, cần có những chính sách hỗ trợ khởi nghiệp đồng bộ và hiệu quả từ cấp nhà nước đến cấp cơ sở giáo dục. Các khuyến nghị bao gồm: 1) Tăng cường giáo dục khởi nghiệp chuyên sâu, tích hợp thực tiễn và mentorship ngay trong chương trình học. 2) Xây dựng quỹ đầu tư mạo hiểm và các chương trình tài chính linh hoạt dành riêng cho sinh viên khởi nghiệp với quy trình đơn giản hơn. 3) Phát triển các vườn ươm doanh nghiệp và không gian làm việc chung tại các trường đại học hoặc khu vực lân cận, cung cấp môi trường lý tưởng cho sinh viên thử nghiệm và phát triển ý tưởng. 4) Khuyến khích sự hợp tác giữa trường đại học, doanh nghiệp và chính phủ để tạo ra mạng lưới hỗ trợ toàn diện. 5) Giảm thiểu các rào cản hành chính và tạo điều kiện pháp lý thuận lợi cho việc thành lập và vận hành doanh nghiệp của sinh viên. Những chính sách này sẽ củng cố cả thái độ đối với hành vi khởi nghiệp, chuẩn chủ quan và kiểm soát hành vi nhận thức của sinh viên, biến ý định khởi nghiệp thành hiện thực thành công.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 giới thiệu tổng quan về nghiên cứu bao gồm lý do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, trình bày sơ lược về phương pháp nghiên cứu, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu, cấu trúc của đề tài nghiên cứu. 4 Downloaded by hong chinh ([e-mail]) lOMoARcPSD|20597457 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2.1 GIỚI THIỆU Chương 2 sẽ trình bày các khái niệm và lý thuyết liên quan. Đồng thời nêu các kết quả thực nghiệm của những nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến vấn đề khởi nghiệp của sinh viên, từ đó rút ra nhận xét, so sánh, đề xuất mô hình và giả thuyết cho đề tài nghiên cứu.2 CÁC KHÁI NIỆM CHUNG 2.1 Khái niệm về khởi nghiệp Khởi nghiệp không phải là một sự kiện, mà là một quá trình có thể mất nhiều năm để phát triển và thành hiện thực. Tuy nhiên, không phải bất cứ ai cũng có tiềm năng để mở một doanh nghiệp riêng (Learned, 1992).

Một người khởi nghiệp tiềm năng là người đón lấy cơ hội để thành lập công ty riêng mình ngay khi cơ hội xuất hiện (Shapero, 1982). MacMillan (1993) định nghĩa khởi nghiệp là việc cá nhân chấp nhận mọi rủi ro để tạo lập doanh nghiệp mới hoặc mở cửa hàng kinh doanh vì mục đích lợi nhuận và làm giàu. Hisrich và Drovensek (2002) cho rằng khởi nghiệp là quá trình tạo ra một cái gì đó mới mẻ, có giá trị bằng cách dành thời gian và nỗ lực cần thiết để đạt được sự độc lập về tiền tệ, trong đó có những rủi ro về tài chính, tâm linh và xã hội kèm theo. Theo Nga và Shamuganathan (2010), khởi nghiệp là sự theo đuổi các cơ hội làm giàu về mặt kinh tế thông qua các sáng kiến hay các ý tưởng mới của cá nhân trong môi trường hoạt động không chắc chắn với các nguồn lực hữu hình giới hạn.

Trong nghiên cứu này, khởi nghiệp sẽ được hiểu là sự tạo dựng một công việc kinh doanh mới hay thành lập một doanh nghiệp mới thông qua những ý tưởng kinh doanh sáng tạo, nhận diện và tận dụng được các cơ hội để đạt được sự hài lòng trong việc kinh doanh của chính mình (Koe, Sa’ari, Majid, & Ismail, 2012). Quan điểm này dễ hiểu và có sự tương đồng với các quan điểm về khởi nghiệp trước đó.2 Khái niệm về tinh thần khởi nghiệp Từ xưa, quan niệm về tinh thần doanh nhân (Entrepreneurship) luôn gắn liền với vấn đề đổi mới. Quá trình một doanh nhân hình thành và phát triển ý tưởng kinh doanh là một quá trình chuyển biến năng động (Henly, 2005). Trong hoạt động kinh doanh, tinh thần doanh nhân chính là việc đứng ra thành lập một tổ chức mới với những ý tưởng mới, cách làm mới để tận dụng những cơ hội kinh doanh trên thị trường và tạo ra lợi nhuận.

Không dừng ở đó, tinh thần doanh nhân còn là việc sẵn sàng chấp nhận mọi thử thách và quyết tâm thực hiện việc kinh doanh của bản thân. Tinh thần doanh nhân là việc chấp nhận rủi ro và dám làm (Frank H. Shanen & 5 Downloaded by hong chinh ([e-mail]) lOMoARcPSD|20597457 Venkataraman (2000) nhận định tinh thần doanh nhân là một quá trình quan trọng để chuyển những kiến thức mới thành sản phẩm và dịch vụ. Tinh thần khởi nghiệp được định nghĩa là việc sở hữu doanh nghiệp nhỏ độc lập hoặc phát triển những nhà quản lý tìm kiếm cơ hội trong doanh nghiệp (Colton, 1990).

Tinh thần khởi nghiệp có vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của một quốc gia (Stel và cộng sự, 2005). Tinh thần khởi nghiệp được định nghĩa bởi Low và MacMillan (1988, trang 141) là “tạo ra doanh nghiệp mới”. Định nghĩa này phản ánh nhận thức ngày càng tăng rằng tinh thần khởi nghiệp là một "quy trình hoàn thiện dần dần hơn là trạng thái hiện hữu” (Bygrave, 1989, trang 21). Cũng cần phân biệt rõ giữa hai thuật ngữ "Entrepreneur" và "Entreprenurship".

"Entrepreneur" được định nghĩa là doanh nhân, khi nói đến "Entrepreneur" là nói đến chủ thể con người tham gia vào hoạt động kinh tế trong vai trò là người sáng lập ra doanh nghiệp. Doanh nhân là người thiết lập công ty cho chính mình (Gartner, 1988). Chủ thể ấy có khả năng quản lý, điều hành hoạt động và quyết định mọi việc của doanh nghiệp do mình lập ra. "Entreprenurship" được định nghĩa là tinh thần doanh nhân, khi đề cập đến "Entreprenurship" là vấn đề mang tính trừu tượng hơn, ý nghĩa tinh thần nhiều hơn.

Xây dựng tinh thần doanh nhân là thúc đẩy suy nghĩ của các cá nhân để họ hướng về mục tiêu trở thành doanh nhân. Ở đây chủ thể không là con người mà là tinh thần tạo ra các tổ chức và cũng là chức năng sáng tạo của tổ chức (Gartner, 1988). Tinh thần doanh nhân là một quá trình sáng tạo liên tục, sáng tạo thúc đẩy sáng tạo.3 Khái niệm về ý định và khởi nghiệp kinh doanh 2.1Khái niệm về ý định Ý định (Intentions) là yếu tố được sử dụng để đánh giá khả năng thực hiện hành vi của cá nhân. Theo Ajzen (1991), ý định mang tính thúc đẩy và thể hiện nỗ lực của một cá nhân sẵn sàng thực hiện một hành vi cụ thể.

Trong một nghiên cứu của Ajzen & Fishbein (1980) đã phân tích rõ hơn về ý định với các biểu hiện của nó. Ý định liên quan đến bốn thành phần khác nhau: hành vi (behavior), mục tiêu (target) – vấn đề chủ thể nhắm đến, tình trạng (situation) mà hành vi đang thực hiện, thời điểm (time) là hành vi đang diễn ra. Để đi đến một hành vi bất kỳ thì cá nhân phải cảm nhận vấn đề đó trước khi thực hiện. Mọi thứ đều bắt đầu từ ý định dù đó là ý định như thế nào.

Sự cố gắng, nỗ lực, quyết tâm, ý chí, kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm và các yếu tố môi trường sẽ tạo nền tảng vun 6 Downloaded by hong chinh ([e-mail]) lOMoARcPSD|20597457 đắp ý định. Những ý định rõ ràng và mạnh mẽ là động lực bên trong để khiến con người ta dám thực hiện những gì mình mong muốn, dám thử thách với những khó khăn, trở ngại.2Khái niệm về khởi nghiệp kinh doanh Khởi nghiệp kinh doanh là việc một cá nhân (một mình hoặc cùng người khác) tận dụng cơ hội kinh doanh mới (Nguyễn Thị Thu Thủy, 2015), hoặc là một thái độ làm việc đề cao tính độc lập, tự chủ, sáng tạo, luôn đổi mới và chấp nhận rủi ro để tạo ra giá trị mới trong doanh nghiệp hiện tại (Bird, 1988). Khởi nghiệp (Startup) là thuật ngữ nói về những công ty đang trong giai đoạn bắt đầu kinh doanh nói chung, nghĩa hẹp chỉ các công ty công nghệ trong giai đoạn lập nghiệp. Theo quy định trong ban dự thảo Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa được Chính phủ trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp thứ 2 Quốc Hội khóa XII, nhiều khái niệm chưa từng xuất hiện trong luật bắt đầu được “luật hóa”.

Trong đó khái niệm “Startup” được định nghĩa trong dự thảo này là “khởi nghiệp sáng tạo”. Tại khoản 9 điều 3 Dự thảo nêu: Khởi nghiệp sáng tạo là quá trình khởi nghiệp dựa trên việc tạo ra hoặc ứng dụng kết quả nghiên cứu, giải pháp kỹ thuật, công nghệ, giải pháp quản lý để nâng cao công suất, chất lượng, giá trị gia tăng của sản phẩm, hàng hóa và có khả năng tăng trưởng nhanh.4 Khái niệm về ý định khởi nghiệp Ý định khởi nghiệp là một thái độ làm việc đề cao tính độc lập, tự chủ, sáng tạo, luôn đổi mới và chấp nhận rủi ro để tạo ra giá trị mới trong doanh nghiệp hiện tại (Bird, 1988). Như vậy, ý định khởi nghiệp không phải là quyết định tại một thời điểm nhất định mà là kết quả của một quá trình, một cá nhân phải có tiềm năng ý định khởi nghiệp trước khi đi đến quyết định khởi nghiệp. Do đó, trên cơ sở các nghiên cứu trước đây, ý định khởi nghiệp trong nghiên cứu này hiểu theo nghĩa là một cá nhân (tự mình hoặc cùng người khác), có khả năng sắp xếp các nguồn lực để nắm bắt được cơ hội kinh doanh mới, trên tinh thần đổi mới, sáng tạo để tạo một công việc kinh doanh riêng nhằm tạo việc làm, thu nhập và các giá trị cho riêng mình, đồng thời tạo ra giá trị có lợi cho nhóm khởi nghiệp, người lao động, cộng đồng.

Khởi nghiệp là một quá trình bắt đầu từ việc nhận biết cơ hội, từ đó phát triển các ý tưởng, nhằm tạo dựng một doanh nghiệp mới (Shapero, 1982). Ý định khởi nghiệp cũng được định nghĩa là ý định của một cá nhân để bắt đầu một doanh nghiệp (Souitaris, Zerbinati, & Al–Laham, 2007). Zain, Akram, và Ghani (2010) cho rằng ý định khởi nghiệp thường liên quan đến nội tâm, hoài bão và cảm giác của cá nhân đối với việc “đứng trên đôi chân của mình”. 7 Downloaded by hong chinh ([e-mail]) lOMoARcPSD|20597457 Tuy nhiên không phải ai cũng nắm bắt được các cơ hội để ý định khởi nghiệp.

Một cá nhân có tiềm năng ý định khởi nghiệp phải có mong muốn và nhận thấy tính khả thi của việc ý định khởi nghiệp (Shapero, 1982), hoặc có thái độ tích cực và được sự ủng hộ của những người xung quanh, cũng như có khả năng kiểm soát hoạt động ý định khởi nghiệp (Ajzen, 1991), hoặc có mong muốn và sự tự tin về khả năng của bản thân để ý định khởi nghiệp (Krueger & Brazeal, 1994).3 CÁC LÝ THUYẾT NGHIÊN CỨU 2.1 Thuyết hành động hợp lý (TRA – Theory of Reasoned Action) Mô hình thuyết hành động hợp lý (Fishbein và Ajzen xây dựng năm 1975) cho rằng ý định hành vi dẫn đến hành vi và ý đinh được quyết định bởi thái độ cá nhân đối hành vi, cùng sự ảnh hưởng của chuẩn chủ quan xung quanh việc thực hiện các hành vi đó (Fishbein và Ajzen, 1975). Trong đó, Thái độ và Chuẩn chủ quan có tầm quan trọng trong ý định hành vi. Thuyết hành động hợp lý quan tâm đến hành vi cũng như xác định khuynh hướng hành vi của họ, trong khuynh hướng hành vi là một phần của thái độ hướng tới hành và một phần nữa là các chuẩn chủ quan (Sự tác động của người khác cũng dẫn tới thái độ của họ). Mô hình thuyết hành động hợp lý Nguồn: Mô hình TRA của Fishbein và Ajzen (1975) Mục đích chính của TRA là tìm hiểu hành vi tự nguyện của một cá nhân bằng cách kiểm tra động lực cơ bản tiềm ẩn của cá nhân đó để thực hiện một hành động.

TRA cho rằng ý định thực hiện hành vi của một người là yếu tố dự đoán chính về việc họ có thực sự thực hiện hành vi đó hay không.