Mở đầu cho trào lƣu cộng đồng mạng ảo phải kể đến forum, rồi tới blog, đó chính là những tiền đề cho mạng xã hội, có thể tóm tắt sơ lƣợc nhƣ sau: Forum là một diễn đàn trực tuyến nơi mà mọi ngƣời tự do thảo luận về một chủ đề nào đó trong khuôn khổ cho phép của diễn đàn. Điển hình của Forum là phân chia đƣợc nội dung. Nếu phân chia các loại nội dung từ, ngƣời dùng sẽ dễ dàng nắm bắt đƣợc các bài viết…Một điểm thuận lợi là ngƣời dùng cá nhân cũng có thể tạo cho mình một forum và thu hút những ngƣời khác quan tâm. Nhƣng có một vấn đề là khi có một bài viết mới nhƣng lại không nằm trong bất kỳ phân loại nào hết thì sẽ gây bối rối cho ngƣời quản trị lẫn ngƣời viết.
Blog là nhật ký cá nhân dùng để đăng tải nội dung ngắn của một cá nhân riêng biệt. Điển hình blog đơn giản chỉ là một website nơi cá nhân chia sẽ ý kiến, đánh giá, kể chuyện sự kiện của riêng họ. Ngày nay Blog còn sử dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau, các tổ chức, cá thể, một tờ báo có thể dùng nó nhƣ một công cụ để thăm dò ý kiến, tạo ra kênh giao tiếp với thành phần bên ngoài. Tag là một khái niệm quen thuộc của ngƣời viết blog, một bài viết có thể đƣợc gắn nhiều tag theo nhiều chủ để khác nhau mà ngƣời viết muốn đƣa vào.
Ví dụ một bài viết liên quan đến âm nhạc có thể đƣợc gắn tag là Âm nhạc, và có thể tag là tên của một ca sĩ nào đó có trong bài viết. Với ƣu điểm đó blog trở nên thịnh hành hơn forum, nhƣng khi blog phát triển thì vấn đề quản lý và phân chia nội dung trở nên khó khăn. Bảng 1- Một vài đặc điểm giúp phân biệt giữa forum và blog Forum Blog Nguồn gốc Nhu cầu trao đổi thông tin về Nhu cầu chia sẻ thông tin một lĩnh vực, vấn đề quan mang tính chất cá nhân. Quản lý/điều hành Quản trị.
Trang 12 Khóa luận tốt nghiệp “Xây dựng hệ thống giới thiệu bán hàng trên mạng xã hội” TRƢỜNG ĐẠI HỌC HOA SEN KHOA KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ Nội dung Phân chia nội dung theo các Ngƣời dùng tự quy định loại tiêu chí đã đƣợc quy định nội dung của bài viết và có trƣớc. thể gắn nhiều phân loại cho cùng một bài viết. Tổ chức / Sắp xếp Theo trình tự đƣợc thiếp lập Theo trình tự thời gian. một cách cụ thể.
Cập nhật Câu trả lời/đối thoại chƣa chắc Cập nhật thƣờng xuyên do tác đƣợc cập nhật thƣờng xuyên. Forum và blog đều giúp mọi ngƣời chia sẻ thông tin cho nhau mỗi cái đều có ƣu khuyết điểm khác nhau. Forum có thể phân loại thông tin rõ ràng nhƣng lại không đáp ứng đƣợc nhu cầu của từng cá nhân cụ thể khi viết bài. Blog đáp ứng nhu cầu cá nhân của mỗi ngƣời nhƣng lại không có tính riêng tƣ.
Mạng xã hội ra đời đã giải quyết phần nào những vƣớng mắc mà các forum và blog gặp phải.2 Giới thiệu mạng xã hội (1) Mạng xã hội là dịch vụ nối kết các thành viên cùng sở thích trên Internet lại với nhau. Các thành viên sử dụng các tính năng nhƣ chat, e-mail, phim ảnh, voice chat, chia sẻ file, blog và xã luận. Họ liên kết với nhau và tạo nên xã hội ảo với hàng trăm triệu thành viên khắp thế giới. Mạng xã hội cung cấp nhiều cách thức để các thành viên tìm kiếm bạn bè, đối tác: dựa theo group (ví dụ nhƣ tên trƣờng hoặc tên thành phố), dựa trên thông tin cá nhân (nhƣ địa chỉ e- mail hoặc screen name), hoặc dựa trên sở thích cá nhân (nhƣ thể thao, phim ảnh, sách báo, hoặc ca nhạc), lĩnh vực quan tâm: kinh doanh, mua bán.
Mạng xã hội đƣợc xây dựng theo các mục tiêu sau: Tạo ra một hệ thống ảo trên nền Internet cho phép ngƣời dùng giao lƣu và chia sẻ thông tin một cách có hiệu quả, vƣợt ra ngoài những giới hạn về địa lý và thời gian. Trang 13 Khóa luận tốt nghiệp “Xây dựng hệ thống giới thiệu bán hàng trên mạng xã hội” TRƢỜNG ĐẠI HỌC HOA SEN KHOA KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ Xây dựng lên một mẫu định danh trực tuyến nhằm phục vụ những yêu cầu công cộng chung và những giá trị của cộng đồng. Nâng cao vai trò của mỗi công dân trong việc tạo lập quan hệ và tự tổ chức xoay quanh những mối quan tâm chung trong những cộng đồng thúc đẩy sự liên kết các tổ chức xã hội. Mạng xã hội tiêu biểu “Facebook”: Điểm tiêu biểu của mạng xã hội Facebook là xây dựng trên nền tảng mối quan hệ cá nhân, tổ chức và gia đình và thiết lập tính riêng tƣ về nội dung của cá nhân theo những mối quan hệ này.
Ví dụ nhƣ tôi thích sản phẩm của trang web này, nhƣng tôi chỉ muốn bạn bè của tôi biết điều này, Facebook làm đƣợc điều đó. Đó là điểm mà blog không giải quyết đƣợc. Mạng xã hội Facebook hiện có hơn 500 triệu thành viên tích cực trên khắp thế giới (2). Với con số ấy, Facebook là mạng xã hội phổ biến nhất hiện nay, tiếp theo sau là MySpace và Twitter (3).
Tiếp thị qua mạng xã hội: Với số lƣợng thành viên lớn, việc kinh doanh qua mạng xã hội đang đƣợc nhiều doanh nghiệp nhắm đến trong việc quảng bá thƣơng hiệu và tiếp thị sản phẩm. Theo thống kê, với cách quảng cáo truyền thống để đạt 500 triệu ngƣời sử dụng, Radio mất 38 năm, Ti vi mất 13 năm, Internet mất 4 năm, Ipod mất 3 năm, còn Facebook - mạng xã hội đƣợc nhiều ngƣời dùng nhất hiện nay đã đạt 100 triệu ngƣời dùng chỉ sau chƣa đầy 9 tháng. Thực tế theo kết quả khảo sát của Cty Nielsen (Mỹ) cho thấy, chỉ có 14% số ngƣời tin vào quảng cáo trên các phƣơng tiện truyền thông và gần 80% ngƣời xem truyền hình chuyển kênh khi tới phần quảng cáo. Tại Việt Nam, doanh nghiệp muốn có 20-30 giây quảng cáo trên truyền hình vào giờ vàng (19h40 – 20h10) thì phải bỏ ra từ 30-55 triệu đồng.
Nhƣ vậy thực hiện chiến dịch marketing trên mạng xã hội, doanh nghiệp sẽ có thể làm nhiều hơn chứ không chỉ là một tiếp thị sản phẩm trong thời gian ngắn ngủi. Trang 14 Khóa luận tốt nghiệp “Xây dựng hệ thống giới thiệu bán hàng trên mạng xã hội” TRƢỜNG ĐẠI HỌC HOA SEN KHOA KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ 6.3 Cấu trúc mạng xã hội (1) Một số thuật ngữ liên quan: Nút (node): Là một thực thể trong mạng. Thực thể này có thể là một cá nhân, một doanh nghiệp hoặc một tổ chức bất kỳ. Liên kết (tie): là mối quan hệ giữa các thực thể.
Trong mạng có thể có nhiều kiểu liên kết. Ở dạng đơn giản nhất, mạng xã hội là một đơn đồ thị vô hƣớng các mối liên kết phù hợp giữa các nút. Ta có thể biểu diễn mạng liên kết này bằng một biểu đồ mà các nút đƣợc biểu diễn bởi các điểm còn các liên kết đƣợc biểu diễn bởi các đoạn thẳng. So sánh mô hình các mạng xã hội Facebook MySpace Mô hình quan hệ xã hội: các thành viên nối Mô hình gom nhóm: các thành viên nối kết kết với nhau dựa trên mối quan hệ bạn bè, gia với nhau dựa trên sở thích.
đình, đồng nghiệp,. Bảng 2- Mô hình mạng xã hội facebook và myspace MySpace Media oriented portals Yahoo Youtube Social oriented networks Facebook Hình 1 – Khuynh hƣớng mạng xã hội Trang 15 Khóa luận tốt nghiệp “Xây dựng hệ thống giới thiệu bán hàng trên mạng xã hội” TRƢỜNG ĐẠI HỌC HOA SEN KHOA KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ Hình 2 – Cấu trúc mạng xã hội – liên kết các thành phần quan hệ trong Facebook 6.4 Phân loại quan hệ của mạng xã hội Phân loại quan hệ của mạng xã hội tiêu biểu facebook và MySpace Facebook MySpace Liên kết quan hệ dựa vào thuộc tính, khoảng Liên kết quan hệ bạn bè thông thƣờng cách địa lý, nơi ở, trƣờng học, đồng nghiệp… Liên kết trong lĩnh vực giải trí: nhạc, phim… Liên kết mối quan hệ chặt chẽ với nhau: một Duy trì mối quan hệ: bạn bè, nghệ sĩ với các mối quan hệ mới và duy trì với quan hệ cũ fan Liên kết dàn trải rộng khắp: xu hƣớng, hoạt động, sự kiện, thể thao, ca sĩ, phim yêu thích… Duy trì tất cả mối quan hệ: bạn bè, gia đình… Facebook tự tìm ra các mối liên hệ trung gian để tăng sự liên kết giữa các thành viên (ví dụ nhƣ hai ngƣời không có mối quan hệ bạn bè nhƣng lại có chung một ngƣời bạn vẫn có thể trở thành bạn của nhau) Bảng 3- So sánh phân loại quan hệ xã hội facebook và myspace Trang 16 Khóa luận tốt nghiệp “Xây dựng hệ thống giới thiệu bán hàng trên mạng xã hội” TRƢỜNG ĐẠI HỌC HOA SEN KHOA KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ Hình 3 – Cấu trúc mạng xã hội – thành phần với một vài giá trị thuộc tính: sở thích, thói quen… 6.5 Khả năng tiếp cận hệ thống mạng xã hội từ bên ngoài Dựa vào Open Platform: nền tảng mở giúp nhà phát triển phát triển ứng dụng. Ví dụ: ZYNGA - http://www.com/ hay JIBJAB - http://sendables.com/ Facebook MySpace Yahoo Open flatform. Ứng dụng ngoài đƣợc phát triển Chỉ có ứng dụng bên trong mạnh mẽ tiếp cận thông qua API.
đƣợc xây dựng. Cung cấp đầy đủ hàm, thƣ viện lấy thông tin của ngƣời dùng. Bảng 4- So sánh khả nănng tiếp cận hệ thống mạng từ bên ngoài Trang 17 Khóa luận tốt nghiệp “Xây dựng hệ thống giới thiệu bán hàng trên mạng xã hội” TRƢỜNG ĐẠI HỌC HOA SEN KHOA KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ Facebook MySpace API giúp ứng dụng lấy đƣợc thông tin ngƣời Chỉ tiếp cận với ngƣời dùng trong hệ thống, dùng phục vụ cho đánh giá/kiểm tra cho mục tƣơng tác giữa các thành viên – nghệ sĩ, nhà đích cụ thể của nhà phát triển. Ví dụ: marketing, data mining.
Ví dụ: Giúp các nghệ sĩ, nhà tổ chức định hình xu hƣớng, phong cách thƣởng thức âm nhạc. Bảng 5- So sánh Hệ thống Facebook và MySpace tiếp cận với hệ thống bên ngoài qua API Hình 4 – Quy trình giao tiếp giữa facebook API với ứng dụng bên ngoài 6.6 Kết luận Forum và Blog hoàn toàn có thể đáp ứng nhu cầu mua hàng, xem thông tin sản phẩm nhƣng điểm bất lợi là từ đây ta không thể tìm ra đƣợc xu hƣớng, thói quen mua hàng của ngƣời dùng vì hai loại hình này chỉ dừng ở mức cung cấp thông tin.