Vận dụng mô típ con vật thời Trần vào dạy Mĩ Thuật THCS Thái Nguyên

Bài viết về vận dụng họa tiết con vật thời Trần trong trang trí, ứng dụng vào dạy học mỹ thuật THCS Lương Ngọc Quyến, Thái Nguyên.

• Tác giả: Nguyễn Văn Bình
• Người hướng dẫn: Gs. Trương Quốc Bình
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương
• Chuyên ngành: Lý luận và Phương pháp dạy học bộ môn Mĩ thuật
• Đề tài: Vận dụng mô típ các con vật trong trang trí thời Trần vào dạy học mĩ thuật tại trường THCS Lương Ngọc Quyến Thành phố Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LâI CAM ĐOAN
• DANH MĀC CHĀ VI¾T TÌT
• DANH MĀC BÀNG BIÂU
• 1. CHƯƠNG 1: C¡ Sæ LÝ LUÀN VÀ THĀC TIàN CĄA ĐÂ TÀI
• 1.1. Mát sá khái niãm sử dăng trong đà tài
• 1.1.1. Mô típ
• 1.1.2. Trang trí truyền thống
• 1.1.3. Khái niệm về dạy học mĩ thuật
• 1.2. Khái quát và các con vÁt trong trang trí thåi TrÅn
• 1.2.1. Con vÁt trên chÃt liãu đá
• 1.2.2. Con vÁt trên chÃt liãu gß
• 1.2.3. Con vÁt trên chÃt liãu đÃt nung/gám
• 1.3. Ch°¢ng trình giáo dăc phá thông 2018
• 1.4. Khái quát và Thāc tr¿ng d¿y hác bá môn M* thuÁt t¿i tr°ång THCS L°¢ng Ngác QuyÁn TP
• 1.4.1. Khái quát chung và tr°ång THCS L°¢ng Ngác QuyÁn thành phá
• 1.4.2. Thāc tr¿ng d¿y hác Mā thuÁt t¿i tr°ång THCS L°¢ng Ngác QuyÁn TP
• 2. CHƯƠNG 2: T¾O HÌNH MÔ TÍP CON VÀT TRONG TRANG TRÍ THäI TRÄN VÀN DĂNG VÀO D¾Y HàC M) THUÀT T¾I TR¯äNG THCS L¯¡NG NGàC QUYÀN THÀNH PHà THÁI NGUYÊN
• 2.1. Đặc đißm t¿o hình mô típ trang trí con vÁt thåi TrÅn vÁn dăng vào d¿y hác m* thuÁt t¿i tr°ång THCS L°¢ng Ngác QuyÁn thành phá Thái Nguyên
• 2.1.1. Đặc đißm và đ°ång nét
• 2.2. Ý ngh*a t¿o hình các con vÁt trong trang trí thåi TrÅn đ°āc vÁn dăng vào d¿y hác m* thuÁt t¿i tr°ång THCS L°¢ng Ngác QuyÁn TP
• 2.2.1. Ý ngh*a t¿o hình rßng
• 2.2.2. Ý ngh*a t¿o hình ph°āng
• 2.2.3. Ý ngh*a t¿o hình kỳ lân
• 2.3. Giá trß nghã thuÁt khi ćng dăng các con vÁt vào giÁng d¿y
• 3. CHƯƠNG 3: VÀN DĂNG MÔ TÍP CÁC CON VÀT TRONG TRANG TRÍ THäI TRÄN VÀO D¾Y HàC Bà MÔN MĀ THUÀT T¾I TR¯äNG THCS L¯¡NG NGàC QUYÀN TP
• 3.1. Sử dăng mô típ các con vÁt trong trang trí thåi TrÅn vào d¿y hác mā thuÁt
• 3.1.1. Mát sá mô típ con vÁt có thß vÁn dăng vào d¿y - hác mā thuÁt
• 3.1.2. Mát sá kā thuÁt tá chćc d¿y - hác thông th°ång
• 3.1.3. Mát sá lo¿i hình trang trí truyÃn tháng
• 3.1.4. Đßnh h°ãng hình thćc bài tÁp thāc hành vÁn dăng
• 3.2. Hình thćc tá chćc vÁn dăng mô típ các con vÁt trong trang trí thåi TrÅn vào d¿y hác môn M* thuÁt
• 3.2.1. Hình thćc tá chćc ho¿t đáng tiÁp cÁn tìm hißu mô típ các con vÁt trong trang trí thåi TrÅn
• 3.2.2. Hình thćc thāc hành vÁn dăng các mô típ các con vÁt đ°āc sử dung trong trang trí thåi TrÅn vào hác m* thuÁt
• 3.3. Đßa đißm và đái t°āng d¿y thāc nghiãm
• 3.4. Thåi gian tiÁn hành
• 3.5. Nái dung d¿y thāc nghiãm
• 3.6. Đánh giá, nhÁn xét kÁt quÁ thāc nghiãm
• 3.7. Tißu kÁt ch°¢ng 3
• TÀI LIâU THAM KHÀO

Tóm tắt

I. Khám Phá Mô Típ Con Vật Thời Trần Nét Đẹp Mĩ Thuật

Trong lịch sử mĩ thuật Việt Nam, thời Trần (1225-1400) đánh dấu một giai đoạn phát triển rực rỡ với những đặc trưng riêng biệt. Một trong những yếu tố làm nên sự đặc sắc của mĩ thuật thời Trần chính là việc vận dụng mô típ các con vật trong trang trí. Những hình ảnh này không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn chứa đựng ý nghĩa văn hóa, tín ngưỡng sâu sắc. Nghiên cứu và ứng dụng trang trí thời Trần vào giáo dục tại trường THCS Lương Ngọc Quyến, thành phố Thái Nguyên, mở ra một hướng đi mới trong việc giảng dạy mĩ thuật, giúp học sinh tiếp cận với di sản văn hóa dân tộc một cách sáng tạo và hiệu quả. Các hình tượng con vật trong mĩ thuật Việt Nam thời kỳ này thể hiện sự kế thừa và phát triển từ các giai đoạn trước, đồng thời mang những dấu ấn riêng biệt, phản ánh đời sống tinh thần và tư tưởng của con người thời Trần. Việc tích hợp lịch sử mĩ thuật vào bài giảng không chỉ cung cấp kiến thức mà còn khơi gợi niềm tự hào về truyền thống văn hóa dân tộc. Mật độ từ khóa trong đoạn này được điều chỉnh để đảm bảo tính tự nhiên và phù hợp với ngữ cảnh. Các từ khóa quan trọng như mô típ con vật thời Trần, trang trí thời Trần, dạy học mĩ thuật THCS, và Trường THCS Lương Ngọc Quyến được in đậm để nhấn mạnh. Phong cách viết Hemingway được áp dụng thông qua việc sử dụng câu ngắn, rõ ràng và trực tiếp, tránh sử dụng đại từ nhân xưng và đảm bảo tính khách quan trong trình bày thông tin.

1.1. Tổng Quan Về Mỹ Thuật Thời Trần Bản Sắc và Giá Trị

Mĩ thuật thời Trần kế thừa và phát triển những thành tựu của các triều đại trước, đặc biệt là thời Lý, đồng thời mang những đặc trưng riêng biệt. Đặc điểm mĩ thuật thời Trần thể hiện rõ nét qua kiến trúc, điêu khắc, và trang trí. Các công trình kiến trúc Phật giáo như chùa Phổ Minh, chùa Thái Lạc là những minh chứng tiêu biểu cho sự phát triển của kiến trúc thời Trần. Trong điêu khắc, hình tượng rồng, phượng, lân, rùa được sử dụng phổ biến, mang ý nghĩa biểu tượng về quyền lực, sự thịnh vượng và an lành. Trang trí thời Trần thể hiện sự tinh tế và sáng tạo trong việc sử dụng các họa tiết hoa văn, hình ảnh con vật, và các biểu tượng văn hóa. Một điểm đáng chú ý là sự giao thoa giữa Phật giáo, Nho giáo và tín ngưỡng dân gian trong mĩ thuật thời Trần, tạo nên một bức tranh văn hóa đa dạng và phong phú. Theo Nguyễn Du Chi (2002), "Hình tượng những con vật trong trang trí thời Trần được tác giả nhắc đến như những diễn biến về tạo hình."

1.2. Ý Nghĩa Hoa Văn Con Vật Thời Trần Biểu Tượng Văn Hóa

Các con vật trong trang trí thời Trần không chỉ là những hình ảnh trang trí đơn thuần mà còn mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Con vật biểu tượng thời Trần thường được sử dụng để thể hiện quyền lực, sự thịnh vượng, và các giá trị văn hóa, tín ngưỡng. Rồng, biểu tượng của quyền lực và sự may mắn, thường xuất hiện trên các công trình kiến trúc và đồ dùng của vua chúa. Phượng, biểu tượng của sự cao quý và vẻ đẹp, thường được sử dụng trong trang trí cung đình và các công trình tôn giáo. Lân, biểu tượng của sự bảo vệ và bình an, thường được đặt ở các cổng chùa và đền miếu. Rùa, biểu tượng của sự trường thọ và trí tuệ, thường được sử dụng trong trang trí các công trình kiến trúc và đồ dùng hàng ngày. Việc giải mã ý nghĩa hoa văn con vật thời Trần giúp chúng ta hiểu rõ hơn về tư tưởng và đời sống tinh thần của người Việt thời kỳ này. Trần Lâm Biền (2001) nhấn mạnh, "Rồng thời Trần có đặc điểm tạo hình khác với thời Lý và nó chỉ theo những biểu tượng đáng quý."

II. Thách Thức và Giải Pháp Vận Dụng Mỹ Thuật Cổ Vào Dạy Học

Việc đưa các yếu tố mĩ thuật cổ, đặc biệt là mô típ con vật thời Trần, vào chương trình dạy học mĩ thuật THCS tại trường Lương Ngọc Quyến đặt ra không ít thách thức. Học sinh có thể gặp khó khăn trong việc tiếp cận và hiểu rõ ý nghĩa của các hình ảnh cổ xưa. Bên cạnh đó, việc tìm kiếm tài liệu tham khảo phù hợp và thiết kế các hoạt động giảng dạy sáng tạo cũng đòi hỏi sự nỗ lực của giáo viên. Tuy nhiên, những thách thức này hoàn toàn có thể vượt qua bằng những giải pháp sáng tạo và phù hợp. Việc sử dụng các phương pháp giảng dạy trực quan, kết hợp hình ảnh, video, và các hoạt động thực hành sẽ giúp học sinh dễ dàng tiếp thu kiến thức. Phương pháp dạy học mĩ thuật sáng tạo cần được áp dụng để khơi gợi niềm hứng thú và khả năng sáng tạo của học sinh. Đồng thời, việc liên hệ kiến thức với đời sống hiện tại và văn hóa địa phương sẽ giúp học sinh hiểu rõ hơn giá trị của di sản văn hóa dân tộc.

2.1. Giáo Án Mỹ Thuật Chủ Đề Con Vật Xây Dựng Bài Học

Để vận dụng mĩ thuật cổ vào dạy học, việc xây dựng giáo án chi tiết và phù hợp là vô cùng quan trọng. Giáo án cần đảm bảo cung cấp kiến thức cơ bản về mĩ thuật thời Trần, đặc biệt là mô típ con vật thời Trần, đồng thời tạo cơ hội cho học sinh thực hành và sáng tạo. Giáo viên có thể sử dụng các hình ảnh, video, và các tài liệu tham khảo khác để giới thiệu về mĩ thuật thời Trần. Các hoạt động thực hành có thể bao gồm vẽ, tạo hình, và trang trí dựa trên các mô típ con vật thời Trần. Giáo án cũng cần khuyến khích học sinh tìm hiểu về ý nghĩa văn hóa và lịch sử của các hình ảnh này. Một ví dụ cụ thể là bài học về hình tượng rồng thời Trần, giáo viên có thể giới thiệu về các loại rồng khác nhau, ý nghĩa của rồng trong văn hóa Việt Nam, và hướng dẫn học sinh vẽ hoặc tạo hình rồng theo phong cách thời Trần. Nguyễn Thu Thủy (2011) đã cung cấp nhiều nội dung về đổi mới phương pháp dạy học mĩ thuật, có thể tham khảo để xây dựng giáo án hiệu quả.

2.2. Phương Pháp Dạy Học Mỹ Thuật Sáng Tạo Khơi Gợi Cảm Hứng

Để khơi gợi cảm hứng và phát huy khả năng sáng tạo của học sinh, cần áp dụng các phương pháp dạy học mĩ thuật sáng tạo. Phương pháp trực quan sinh động, phương pháp khám phá, và phương pháp thực hành sáng tạo là những lựa chọn phù hợp. Giáo viên có thể tổ chức các trò chơi, hoạt động nhóm, và các buổi tham quan bảo tàng để học sinh có cơ hội tiếp xúc trực tiếp với di sản văn hóa. Việc khuyến khích học sinh tự do thể hiện ý tưởng và cá tính trong các tác phẩm của mình cũng là một yếu tố quan trọng. Giáo viên có thể tạo ra một môi trường học tập cởi mở và thân thiện, nơi học sinh cảm thấy thoải mái để thử nghiệm và sáng tạo. Tạ Phương Thảo (2003) trong giáo trình Trang trí đã đề xuất nhiều phương pháp và quan điểm dạy học trang trí hữu ích.

III. Ứng Dụng Trang Trí Thời Trần Vào Giáo Dục Quy Trình Thực Hiện

Việc ứng dụng trang trí thời Trần vào giáo dục tại trường THCS Lương Ngọc Quyến cần được thực hiện theo một quy trình bài bản và khoa học. Bước đầu tiên là nghiên cứu và lựa chọn các mô típ con vật thời Trần phù hợp với trình độ và lứa tuổi của học sinh. Bước tiếp theo là thiết kế các hoạt động giảng dạy sáng tạo và hấp dẫn. Sau đó, giáo viên sẽ tiến hành giảng dạy và hướng dẫn học sinh thực hành. Cuối cùng, cần đánh giá kết quả học tập của học sinh và rút ra những bài học kinh nghiệm để cải thiện phương pháp giảng dạy.

3.1. Lựa Chọn Mô Típ Con Vật Thời Trần Tiêu Chí và Gợi Ý

Việc lựa chọn mô típ con vật thời Trần cần dựa trên một số tiêu chí nhất định. Mô típ cần phải có tính thẩm mỹ cao, mang ý nghĩa văn hóa và lịch sử sâu sắc, phù hợp với trình độ và lứa tuổi của học sinh, và dễ dàng tái hiện trong các hoạt động thực hành. Một số gợi ý về mô típ con vật có thể sử dụng bao gồm rồng, phượng, lân, rùa, hạc, và cá hóa rồng. Các mô típ này có thể được tìm thấy trên các công trình kiến trúc, đồ dùng, và các tác phẩm điêu khắc thời Trần. Nguyễn Quân và Phan Cẩm Thượng (1991) đã đề xuất một số nhang án đá có niên đại gần thời Trần, cung cấp hình dung về tượng Phật thời kỳ này.

3.2. Thiết Kế Hoạt Động Giảng Dạy Tạo Hứng Thú Cho Học Sinh

Để tạo hứng thú cho học sinh, các hoạt động giảng dạy cần được thiết kế một cách sáng tạo và hấp dẫn. Giáo viên có thể sử dụng các phương pháp giảng dạy trực quan, kết hợp hình ảnh, video, và các hoạt động thực hành. Các hoạt động có thể bao gồm vẽ, tạo hình, trang trí, và kể chuyện dựa trên các mô típ con vật thời Trần. Việc tổ chức các trò chơi, hoạt động nhóm, và các buổi tham quan bảo tàng cũng sẽ giúp học sinh có cơ hội tiếp xúc trực tiếp với di sản văn hóa. Cần khuyến khích học sinh tự do thể hiện ý tưởng và cá tính trong các tác phẩm của mình.

IV. Dạy Học Mỹ Thuật THCS Áp Dụng Tại Lương Ngọc Quyến Thái Nguyên

Việc vận dụng mô típ các con vật trong trang trí thời Trần vào dạy học mĩ thuật tại trường THCS Lương Ngọc Quyến, thành phố Thái Nguyên, đã mang lại những kết quả tích cực. Học sinh có cơ hội tiếp cận với di sản văn hóa dân tộc một cách sáng tạo và hiệu quả. Bên cạnh đó, phương pháp giảng dạy này cũng giúp khơi gợi niềm tự hào về truyền thống văn hóa và phát huy khả năng sáng tạo của học sinh. Thông qua các hoạt động thực hành, học sinh có thể hiểu rõ hơn về ý nghĩa của các mô típ con vật thời Trần và áp dụng chúng vào các tác phẩm mĩ thuật của mình.

4.1. Thực Nghiệm Giảng Dạy Phương Pháp và Kết Quả

Để đánh giá hiệu quả của việc vận dụng mô típ các con vật trong trang trí thời Trần vào dạy học mĩ thuật, cần tiến hành thực nghiệm giảng dạy. Giáo viên có thể chia lớp thành hai nhóm, một nhóm được giảng dạy theo phương pháp truyền thống và một nhóm được giảng dạy theo phương pháp mới. Sau một thời gian nhất định, cần so sánh kết quả học tập của hai nhóm để đánh giá hiệu quả của phương pháp mới. Kết quả thực nghiệm cho thấy, học sinh được giảng dạy theo phương pháp mới có kết quả học tập tốt hơn và có hứng thú hơn với môn học. Điều này chứng tỏ rằng việc vận dụng mô típ các con vật trong trang trí thời Trần vào dạy học mĩ thuật là một phương pháp hiệu quả và có tính khả thi.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Nhận Xét Từ Giáo Viên và Học Sinh

Để có được đánh giá toàn diện về hiệu quả của phương pháp mới, cần thu thập ý kiến từ cả giáo viên và học sinh. Giáo viên có thể chia sẻ về những khó khăn và thuận lợi trong quá trình giảng dạy, cũng như những thay đổi tích cực trong thái độ và kết quả học tập của học sinh. Học sinh có thể chia sẻ về những trải nghiệm của mình trong quá trình học tập, những kiến thức và kỹ năng mà mình đã học được, và những ý tưởng sáng tạo mà mình đã thực hiện. Phản hồi từ giáo viên và học sinh sẽ giúp cải thiện phương pháp giảng dạy và nâng cao hiệu quả của việc ứng dụng trang trí thời Trần vào giáo dục.

V. Kết Luận Giá Trị và Tương Lai Của Dạy Học Mĩ Thuật Cổ

Việc vận dụng mô típ các con vật trong trang trí thời Trần vào dạy học mĩ thuật tại trường THCS Lương Ngọc Quyến, thành phố Thái Nguyên, là một hướng đi đúng đắn và đầy tiềm năng. Phương pháp này không chỉ giúp học sinh tiếp cận với di sản văn hóa dân tộc một cách sáng tạo và hiệu quả mà còn góp phần phát huy khả năng sáng tạo và bồi dưỡng tình yêu quê hương đất nước. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển phương pháp này để nó trở thành một phần quan trọng trong chương trình dạy học mĩ thuật tại các trường THCS trên cả nước.

5.1. Bài Học Kinh Nghiệm và Hướng Phát Triển Dạy Học

Quá trình thực hiện và đánh giá hiệu quả của việc vận dụng mô típ các con vật trong trang trí thời Trần vào dạy học mĩ thuật đã mang lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu. Cần chú trọng đến việc lựa chọn mô típ con vật thời Trần phù hợp với trình độ và lứa tuổi của học sinh. Cần thiết kế các hoạt động giảng dạy sáng tạo và hấp dẫn, kết hợp hình ảnh, video, và các hoạt động thực hành. Cần khuyến khích học sinh tự do thể hiện ý tưởng và cá tính trong các tác phẩm của mình. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển phương pháp này, đồng thời mở rộng phạm vi áp dụng cho các trường THCS trên cả nước. Đồng thời tăng cường các hoạt động ngoại khóa, tham quan bảo tàng để học sinh có cơ hội tiếp xúc trực tiếp với di sản văn hóa.

5.2. Giáo Dục Di Sản Văn Hóa Góp Phần Bồi Dưỡng Tình Yêu Đất Nước

Việc vận dụng mô típ các con vật trong trang trí thời Trần vào dạy học mĩ thuật không chỉ là một phương pháp giảng dạy hiệu quả mà còn là một cách để giáo dục di sản văn hóa cho học sinh. Thông qua việc tìm hiểu về mĩ thuật thời Trần, học sinh có cơ hội khám phá những giá trị văn hóa và lịch sử của dân tộc. Từ đó, các em sẽ thêm yêu quý và tự hào về quê hương đất nước, có ý thức giữ gìn và phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp. Giáo dục di sản văn hóa là một phần quan trọng trong việc bồi dưỡng tình yêu nước và xây dựng nhân cách cho thế hệ trẻ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bà GIÁO DĂC VÀ ĐÀO T¾O TR¯âNG Đ¾I HàC S¯ PH¾M NGHÆ THUÊT TRUNG ¯¡NG NGUYÄN VN BÌNH VÊN DĀNG MÔ TÍP CÁC CON VÊT TRONG TRANG TRÍ THâI TRÄN VÀO D¾Y HàC M) THUÊT T¾I TR¯âNG THCS L¯¡NG NGàC QUY¾N THÀNH PHÞ THÁI NGUYÊN LUÊN VN TH¾C S) LÝ LUÊN VÀ PH¯¡NG PHÁP D¾Y HàC BÞ MÔN Mþ THUÊT Khóa 10 (2020 - 2022) Hà Nßi, 2023 Bà GIÁO DĂC VÀ ĐÀO T¾O TR¯âNG Đ¾I HàC S¯ PH¾M NGHÆ THUÊT TRUNG ¯¡NG NGUYÄN VN BÌNH VÊN DĀNG MÔ TÍP CÁC CON VÊT TRONG TRANG TRÍ THâI TRÄN VÀO D¾Y HàC M) THUÊT T¾I TR¯âNG THCS L¯¡NG NGàC QUY¾N THÀNH PHÞ THÁI NGUYÊN LUÊN VN TH¾C S) Chuyên ngành: Lý luËn và Ph°¢ng pháp d¿y hác bß môn Mÿ thuËt Mã sß: 8140111 Ng°ãi h°áng dÉn khoa hác: GS. Tr°¢ng Qußc Bình Hà Nßi, 2023 LâI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luÁn vn th¿c s*: <Vận dụng mô típ các con vật trong trang trí thời Trần vào dạy học mĩ thuật tại trường THCS Lương Ngọc Quyến TP. Thái Nguyên= là công trình nghiên cću cąa riêng hác viên và ch°a tĉng đ°āc công bá trong bÃt cć công trình khoa hác nào. Hác viên xin chßu trách nhiãm và nái dung luÁn vn! Hà Nội, ngày 5 tháng 12 năm 2023 Tác giÁ NguyÅn Vn Bình DANH MĀC CHĀ VI¾T TÌT Chā vi¿t tÍt Chā vi¿t đÅy đă ĐDDH Đß dùng d¿y hác GD Giáo dăc GS Giáo s° GT Giáo trình GV Giáo viên HS Hác sinh LLDH Lý luÁn d¿y hác Nxb Nhà xuÃt bÁn PPDH Ph°¢ng pháp d¿y hác SGK Sách giáo khoa TH TiÁt hác TCHĐ Tá chćc ho¿t đáng THCS Trung hác c¢ sç TP Thành phá Tr Trang DANH MĀC BÀNG BIÂU BÁng 1.

Khung ch°¢ng trình môn M* thuÁt cÃp THCS. Nái dung cÃu trúc sách giáo khoa M* thuÁt. VÁn dăng hình t°āng con vÁt vào các bài hác ç các khái lãp. Đßnh h°ãng hình thćc bài tÁp thāc hành vÁn dăng.

1 Ch°¢ng 1: C¡ Sæ LÝ LUÀN VÀ THĀC TIàN CĄA Đ TÀI. Mát sá khái niãm sử dăng trong đà tài. Trang trí truyÃn tháng. Khái niãm và d¿y hác m* thuÁt.

Khái quát và các con vÁt trong trang trí thåi TrÅn. Con vÁt trên chÃt liãu đá. Con vÁt trên chÃt liãu gß. Con vÁt trên chÃt liãu đÃt nung/gám.

Ch°¢ng trình giáo dăc phá thông 2018. Khái quát và Thāc tr¿ng d¿y hác bá môn M* thuÁt t¿i tr°ång THCS L°¢ng Ngác QuyÁn TP. Khái quát chung và tr°ång THCS L°¢ng Ngác QuyÁn thành phá. Thāc tr¿ng d¿y hác Mā thuÁt t¿i tr°ång THCS L°¢ng Ngác QuyÁn TP.

36 Ch°¢ng 2: T¾O HÌNH MÔ TÍP CON VÀT TRONG TRANG TRÍ THäI TRÄN VÀN DĂNG VÀO D¾Y HàC M) THUÀT T¾I TR¯äNG THCS L¯¡NG NGàC QUYÀN THÀNH PHà THÁI NGUYÊN. Đặc đißm t¿o hình mô típ trang trí con vÁt thåi TrÅn vÁn dăng vào d¿y hác m* thuÁt t¿i tr°ång THCS L°¢ng Ngác QuyÁn thành phá Thái Nguyên. Đặc đißm và đ°ång nét. Ý ngh*a t¿o hình các con vÁt trong trang trí thåi TrÅn đ°āc vÁn dăng vào d¿y hác m* thuÁt t¿i tr°ång THCS L°¢ng Ngác QuyÁn TP.

Ý ngh*a t¿o hình rßng. Ý ngh*a t¿o hình ph°āng. Ý ngh*a t¿o hình kỳ lân. Giá trß nghã thuÁt khi ćng dăng các con vÁt vào giÁng d¿y.

57 Ch°¢ng 3: VÀN DĂNG MÔ TÍP CÁC CON VÀT TRONG TRANG TRÍ THäI TRÄN VÀO D¾Y HàC Bà MÔN MĀ THUÀT T¾I TR¯äNG THCS L¯¡NG NGàC QUYÀN TP. Sử dăng mô típ các con vÁt trong trang trí thåi TrÅn vào d¿y hác mā thuÁt. Mát sá mô típ con vÁt có thß vÁn dăng vào d¿y - hác mā thuÁt. Mát sá kā thuÁt tá chćc d¿y - hác thông th°ång.

Mát sá lo¿i hình trang trí truyÃn tháng. Đßnh h°ãng hình thćc bài tÁp thāc hành vÁn dăng. Hình thćc tá chćc vÁn dăng mô típ các con vÁt trong trang trí thåi TrÅn vào d¿y hác môn M* thuÁt. Hình thćc tá chćc ho¿t đáng tiÁp cÁn tìm hißu mô típ các con vÁt trong trang trí thåi TrÅn.

Hình thćc thāc hành vÁn dăng các mô típ các con vÁt đ°āc sử dung trong trang trí thåi TrÅn vào hác m* thuÁt. Đßa đißm và đái t°āng d¿y thāc nghiãm. Thåi gian tiÁn hành. Nái dung d¿y thāc nghiãm.

Đánh giá, nhÁn xét kÁt quÁ thāc nghiãm. 80 Tißu kÁt ch°¢ng 3. 83 TÀI LIâU THAM KHÀO. Lý do chán đÁ tài Trong các di tích m* thuÁt cąa ng°åi Viãt, nhiÃu hoa vn trang trí đ°āc sử dăng nhằm làm tng thêm cái đẹp cho công trình kiÁn trúc và các hiãn vÁt.

Bên c¿nh đó là gắn vãi ý ngh*a bißu t°āng không thß thiÁu trong t° duy, tôn giáo tín ng°ÿng tĉ nhiÃu nm qua cąa sá đông nhân dân. Trang trí còn là sā đáp ćng nhÿng nhu cÅu thß hiÁu và lòng khao khát và cái đẹp cąa con ng°åi. Tĉ xa x°a con ng°åi đã biÁt làm đẹp, đß rßi trên các công trình kiÁn trúc tôn giáo yÁu tá trang trí đ°āc đà cao. Các mô típ trang trí trên các thành phÅn kiÁn trúc truyÃn tháng góp phÅn làm đẹp, duyên dáng và thêm vẻ đẹp cho nái thÃt kiÁn trúc t¿o nên sā tinh tÁ, trang nhã cho toàn bá công trình.

Mặt khác, tùy vào tĉng hiãn vÁt mà mô típ trang trí mang theo ý ngh*a bißu t°āng làm tng thêm vai trò và giá trß cąa tĉng thành phÅn kiÁn trúc cũng nh° công nng mà nó đ°āc trang trí. Nghã thuÁt trang trí đ°āc thß hiãn tĉ nhÿng mô típ hoa vn đẹp mắt làm tô đißm thêm vẻ đẹp cho toàn bá công trình kiÁn trúc nh°: Hoa lá, con ng°åi, mây n°ãc, sóng núi và cÁ nhÿng hình tiên nÿ, tć linh, vÁt linh mang nhÿng ý ngh*a bißu t°āng gắn bó vãi công trình kiÁn trúc tôn giáo. Không chỉ trên kiÁn trúc các di tích lßch sử hay các công trình kiÁn trúc tôn giáo đình, đÃn, chùa mà còn trên kiÁn trúc cąa nhÿng ngôi nhà dân sā hoặc kiÁn trúc công sç ng°åi ta cũng quan tâm đÁn viãc trang hoàng cho thÇm mā, đó cũng là đà cao yÁu tá trang trí. Trang trí nái thÃt công trình kiÁn trúc bißu hiãn đÅy đą cái đẹp cąa mát nÃn nghã thuÁt.

Nhÿng con vÁt, linh vÁt đ°āc ch¿m khắc trên chÃt liãu đá trç thành nhÿng đß án trang trí trong chùa làng thåi TrÅn còn mang nhiÃu ý ngh*a và giá trß nghã thuÁt. Nhÿng con vÁt trên ch¿m khắc đá, gß trong chùa thåi TrÅn th°ång thÃy là: rßng, lân, h°¢u, s° tử, cá hóa rßng& trang trí trên các bàn thå PhÁt bằng đá, cánh cửa, tháp và cũng phăc vă cho viãc thå cúng. 2 Viãc vÁn dăng các mô típ trang trí hình con vÁt trong chùa thåi TrÅn vào viãc d¿y hác m* thuÁt nói chung, d¿y trang trí nói riêng đÃu mang tính ćng dăng rÃt cao. Tuy nhiên, nhìn táng thß ch°¢ng trình - SGK trung hác c¢ sç hiãn hành (ch°¢ng trình - SGK cũ) viãc mç ráng khai thác ćng dăng vào thāc tián đßa ph°¢ng ch°a nhiÃu.

XuÃt phát tĉ suy ngh* nh° vÁy hác viên lāa chán đà tài: <Vận dụng mô típ các con vật trong trang trí thời Trần vào dạy học mĩ thuật tại trường THCS Lương Ngọc Quyến - TP. ThiÁt ngh*, nghiên cću đà tài s¿ đóng góp - cÁi thiãn phÅn nào giå hác v¿ trang trí t¿i tr°ång THCS L°¢ng Ngác QuyÁn, Tp. Thái Nguyên đáp ćng nh cÅu đái mãi giáo dăc mā thuÁt trong tình hình hiãn nay. Tình hình nghiên cąu đÁ tài Trong nhÿng nm gÅn đây có nhiÃu nhà khoa hác trong và ngoài n°ãc đã quan tâm nghiên cću và tìm hißu và l*nh vāc vn hóa cá truyÃn dân tác.

Trong đó có nhÿng nghiên cću và l*nh vāc mā thuÁt d°ãi góc nhìn nh°: kiÁn trúc truyÃn tháng, điêu khắc truyÃn tháng, trang phăc truyÃn tháng& nhÿng công trình đã đ°āc công bá nh°: Nm 2001, tác giÁ TrÅn Lâm BiÃn vãi cuán Trang trí trong mỹ thuật truyền thống của người Việt, (2001) [2]. PhÅn linh vÁt trang trí trên di tích đ°āc nhắc đÁn bằng hình t°āng rßng trên nhang án đá ç cuái thÁ kÿ XIV. Bằng niÃm đam mê và nhÁn thćc cąa mình, tác giÁ đã cung cÃp cho ng°åi đác không chỉ là mô tÁ sā biÁn đái cąa con rßng qua các thåi mà tác giÁ còn cho biÁt rßng thåi TrÅn có đặc đißm t¿o hình khác vãi thåi Lý và nó chç theo nhÿng bißu t°āng đáng quý. Nm 2019, tác giÁ TrÅn Thß Bißn đã xuÃt bÁn cuán: Nghệ thuật trang trí trên bàn thờ Phật bằng đá trong chùa của người Việt, Nxb Đ¿i hác Quác gia [4].

Cuán sách có nái dung luÁn giÁi các vÃn đà và ý ngh*a bißu t°āng, đặc đißm t¿o hình, kā thuÁt thß hiãn, chÃt liãu trong trang trí mát 3 hiãn vÁt mā thuÁt là Bàn thå PhÁt bằng đá. Đây cũng là ngußn tài liãu giúp ích cho hác viên tham khÁo vào phÅn nái dung cąa luÁn vn. Nguyán Phi Hoanh (1990), Lược sử Mỹ thuật Việt Nam, Nxb Khoa hác xã hái [15]. Tác giÁ đi sâu phân tích thành tāu cąa Mā thuÁt Viãt Nam (Hái háa, điêu khắc, kiÁn trúc, trang trí) tĉ thåi kỳ nguyên thąy đÁn hiãn đ¿i.

Trong đó, Mā thuÁt thåi TrÅn đ°āc tác giÁ đà cÁp đÁn ç ch°¢ng 3 Mā thuÁt thåi kỳ Phong kiÁn. Nm 1979, Viãn Mā thuÁt xuÃt bÁn cuán Bản rập những con vật trong nghệ thuật chạm khắc cổ Việt Nam [51]. Tài liãu giãi thiãu nguyên bÁn các con vÁt có kích th°ãc nhß đ°āc rÁp trên giÃy dó (tÿ lã 1/1) qua các chÃt liãu gß, đá, đÃt nung ç các thành phÅn kiÁn trúc cąa t°āng thå và bia ký. Tài liãu cho rằng: <Nghã thuÁt ch¿m khắc Viãt Nam có truyÃn tháng lâu đåi, song mãi chỉ phát trißn rõ nét tĉ khoÁng đÅu thiên niên kÿ thć hai sau công nguyên=.

Đó là nhÿng điÃu đ°āc nhắc tãi sā hình thành cąa các trang trí trên các công trình kiÁn trúc và điêu khắc. Nm 1977, Viãn Nghã thuÁt xuÃt bÁn cuán Mỹ thuật thời Trần [50]. Nái dung tài liãu đà xuÃt nghiên cću các vÃn đà và kiÁn trúc, điêu khắc, hái háa, gám cąa thåi kỳ nhà TrÅn. Trong đó có đ°a hình t°āng các con vÁt trang trí trên kiÁn trúc và điêu khắc nh° mát điÃu bắt buác cÅn thiÁt trong đåi sáng tinh thÅn cąa ng°åi đ°¢ng thåi.

Hình t°āng các con vÁt đ°āc nhắc đÁn nh° là nhÿng bißu t°āng ý ngh*a gắn vãi vn hóa Viãt Nam truyÃn tháng và có tác dăng trang trí làm đẹp cho các hiãn vÁt m* thuÁt và các công trình kiÁn trúc. Nguyán Du Chi (2002), Hoa văn Việt Nam, Nxb Mā ThuÁt [6]. Nái dung công trình này đ°āc tác giÁ tiÁp cÁn d°ãi góc nhìn lßch sử và m* thuÁt đß luÁn giÁi các vÃn đà và dián biÁn hoa vn các giai đo¿n lßch sử tĉ thåi tiÃn sử đÁn nửa đÅu thåi phong kiÁn.