BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC DƢỢC HÀ NỘI LÊ THỊ YẾN PHÂN TÍCH CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN SỬ DỤNG THUỐC TRONG KÊ ĐƠN TRÊN BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƢỜNG TÍP 2 ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH PHÚ THỌ NĂM 2021 LUẬN VĂN DƢỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I HÀ NỘI 2022 BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC DƢỢC HÀ NỘI LÊ THỊ YẾN PHÂN TÍCH CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN SỬ DỤNG THUỐC TRONG KÊ ĐƠN TRÊN BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƢỜNG TÍP 2 ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH PHÚ THỌ NĂM 2021 LUẬN VĂN DƢỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I CHUYÊN NGÀNH: DƢỢC LÝ - DƢỢC LÂM SÀNG MÃ SỐ: CK 60720405 Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. Phạm Thị Thúy Vân Nơi thực hiện: Trƣờng Đại học Dƣợc Hà Nội ệnh viện đa khoa tỉnh Phú Thọ Thời gian thực hiện: Từ 01/6/2021 đến 30/6/2021 HÀ NỘI 2022 LỜI CẢM ƠN Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới PGS. Phạm Thị Thúy Vân - Phụ trách Bộ môn Dược lâm sàng, là người đã trực tiếp hướng dẫn tôi, luôn sát sao, động viên và đồng hành cùng tôi trong suốt quãng thời gian tôi thực hiện khóa luận. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ths. Nguyễn Thị Thảo - giảng viên Bộ môn Dược lâm sàng đã luôn hỗ trợ, tận tình giúp đỡ, theo sát và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình thực hiện đề tài. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn ban Giám đốc bệnh viện, Ban lãnh đạo, các cán bộ nhân viên phòng Kế hoạch tổng hợp, các bác sĩ, điều dưỡng, cán bộ khoa Dược, khoa Nôị Tiết Đái tháo Đường - Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ rất nhiệt tình tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi nghiên cứu và thực hiện đề tài. Qua đây tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới các thầy cô trong Bộ môn Dược lâm sàng đã luôn quan tâm, tạo mọi điều kiện giúp đỡ, động viên và cho tôi những góp ý quý báu trong suốt quá trình thực hiện đề tài này. Và tôi muốn gửi lời cảm ơn đến Th.s Phan Vũ Thu Hà - Trưởng phòng nghiệp vụ Dược người luôn giúp đỡ, tạo điều kiện tốt nhất để tôi được hoàn thành khóa luận. Xin chân thành cảm ơn các bạn đồng nghiệp của tôi DSCK1 Đỗ Thị Minh Nguyệt, DSCK1 Đặng Thu Anh đã thực sự tận tình giúp đỡ, hỗ trợ tôi trong quá trình thực hiện đề tài. Cuối cùng, tôi muốn gửi lời biết ơn chân thành tới bố mẹ, gia đình và bạn bè, những người đã luôn ở bên tôi, động viên, ủng hộ tôi trong học tập và cuộc sống. Tôi xin chân thành cảm ơn! MỤC LỤC CHỮ VIÊT TẮT DANH MỤC BẢNG DANH MỤC HÌNH ĐẶT VẤN ĐỀ . Đại cƣơng về đái tháo đƣờng típ 2 . Cơ chế bệnh sinh của ĐTĐ típ 2: . Tiêu chuẩn chẩn đoán ĐTĐ típ 2 . Mục tiêu điều trị: . Chiến lƣợc điều trị bệnh đái tháo đƣờng típ 2 . Chiến lƣợc điều trị kiểm soát đƣờng huyết . Chiến lƣợc điều trị tăng huyết áp . Chiến lƣợc điều trị rối loạn lipid máu . Chiến lƣợc điều trị sử dụng thuốc chống kết tập tiểu cầu. Các thuốc kiểm soát đƣờng huyết . Tổng quan về các vấn đề liên quan đến sử dụng thuốc trên bệnh nhân đái tháo đƣờng típ 2. Phân loại vấn đề liên quan đến sử dụng thuốc . Một số nghiên cứu về DRP trên bệnh nhân đái tháo đƣờng típ 2. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Đối tƣợng nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu . Thiết kế nghiên cứu: Phƣơng pháp nghiên cứu: Mô tả cắt ngang . Quy trình thực hiện nghiên cứu: . Chỉ tiêu nghiên cứu . Chỉ tiêu nghiên cứu của mục tiêu 2. Quy ƣớc trong nghiên cứu . Phƣơng pháp xử lý số liệu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU . Đặc điểm bệnh nhân và đặc điểm sử dụng thuốc trên bệnh nhân đái tháo đƣờng típ 2 . Đặc điểm chung của bệnh nhân . Đặc điểm cận lâm sàng của bệnh nhân . Số lƣợng thuốc đƣợc kê trong đơn. Đặc điểm sử dụng thuốc điều trị đái tháo đƣờng típ 2 . Phân tích các vấn đề liên quan đến sử dụng thuốc trong kê đơn ngoại trú tại khoa Nội tiết Đái tháo đƣờng Bệnh viện đa khoa tỉnh Phú Thọ . Đặc điểm các chỉ số phát hiện DRP trong đơn . Đặc điểm DRP theo hệ thống phân loại đã xây dựng . Bàn luận về quy trình nghiên cứu . Đặc điểm chung của mẫu nghiên cứu . Đặc điểm bệnh nhân nghiên cứu . Đặc điểm về kết quả xét nghiệm cận lâm sàng . Đặc điểm thuốc sử dụng trong đơn . Kết quả phát hiện DRP trong nghiên cứu . Tổng số DRP phát hiện đƣợc trong quá trình nghiên cứu. Đặc điểm DRP theo hệ thống phân loại . 54 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT . 56 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT ADA American Diabetes Association (Hiệp hội Đái tháo đƣờng Hoa Kỳ) BTMDXV Bệnh tim mạch do xơ vữa BYT Bộ Y tế DRP Drug-related problem (Vấn đề liên quan đến sử dụng thuốc) ĐTĐ Đái tháo đƣờng ESC/EAS European Society of Cardiology- European Atherosclerosis Society HATT Huyết áp tâm thu HATTr Huyết áp tâm trƣơng HDĐT Hƣớng dẫn điều trị IDF International Diabetes Federation (Liên đoàn đái tháo đƣờng thế giới) Pharmaceutical Care Network Europe (Mạng lƣới chăm sóc dƣợc châu PCNE Âu) PCI Percutaneous Coronary Intervention (Can thiệp mạch vành qua da) CABG Coronary artery bypass surgery (Phẫu thuật bắc cầu động mạch vành) CAD Cononary artery disease (Bệnh động mạch vành) DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Mục tiêu điều trị cho bệnh nhân đái tháo đƣờng ở ngƣời trƣởng thành, không có thai [5] . Mục tiêu điều trị đái tháo đƣờng ở ngƣời già [5] . Ngƣỡng điều trị và chiến lƣợc điều trị tăng HA với bệnh nhân ĐTĐ .4 Các nhóm thuốc điều trị đái tháo đƣờng típ 2 .5 Các nghiên cứu về DRP trên bệnh nhân đái tháo đƣờng típ 2 . 21 trên thế giới . Các tiêu chí lựa chọn để xây dựng bộ công cụ xem xét DRP . Quy ƣớc phân loại các chỉ số cận lâm sàng . Đặc điểm chung của bệnh nhân . Đặc điểm cận lâm sàng của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu . Số lƣợng thuốc đƣợc kê trong đơn . Đặc điểm chi tiết phác đồ thuốc hạ đƣờng huyết trong đơn. Đặc điểm chi tiết phác đồ thuốc hạ huyết áp trong đơn . Số lƣợng DRP theo bệnh nhân . Số lƣợng DRP theo thuốc trong đơn kê. Đặc điểm DRP theo thuốc/nhóm thuốc . Phân loại DRP trong kê đơn . Mô tả DRP trong chẩn đoán kê đơn thuốc cho bệnh nhân . Kết quả xác định DRP về dạng bào chế . Kết quả xác định DRP về thời điểm dùng thuốc không rõ ràng . 47 DANH MỤC HÌNH Hình 1. Lƣợc đồ lựa chọn thuốc và phƣơng pháp điều trị ĐTĐ típ 2 [5] . Phân bố các thuốc hạ đƣờng huyết trong đơn (N=347) . Phác đồ sử dụng thuốc hạ đƣờng huyết (N=347) . Phân bố các nhóm thuốc hạ huyết áp trong đơn (N=347) . Các phác đồ sử dụng thuốc hạ huyết áp (N=347) . Phân bố các nhóm thuốc hạ lipid máu trong kê đơn (N=347) . Các phác đồ sử dụng thuốc hạ hạ lipid máu (N=347) . 41 ĐẶT VẤN ĐỀ Đái tháo đƣờng (ĐTĐ) là một trong những bệnh mạn tính phổ biến nhất trên thế giới, hiện đang trở thành một vấn đề y tế ngày càng nghiêm trọng. Theo liên đoàn ĐTĐ Quốc tế (IDF), năm 2019, thế giới có 463 triệu ngƣời mắc đái tháo đƣờng. Riêng khu vực Châu Á Thái Bình Dƣơng có khảng 162,6 triệu ngƣời trƣởng thành mắc đái tháo đƣờng và ƣớc tính đến năm 2045 tăng thành 212,2 triệu ngƣời [23]. Ở Việt Nam, tỷ lệ mắc đái tháo đƣờng là 4,9%; tử vong do đái tháo đƣờng chiếm 3% tổng số trƣờng hợp tử vong do mọi nguyên nhân (WHO, 2016). Theo một nghiên cứu dịch tễ ở miền Bắc năm 2016, tỷ lệ mắc đái tháo đƣờng típ 2 là 6%, tiền đái tháo đƣờng là 13,5% [5]. Một nghiên cứu khác cho thấy tỷ lệ đái tháo đƣờng ở miền Trung nƣớc ta là 7,2% [12]. Theo dự báo của ngành y tế, mỗi năm sẽ có thêm khoảng 88.000 ngƣời mắc mới đƣa số bệnh nhân đái tháo đƣờng nƣớc ta thành 3,42 triệu ngƣời vào năm 2030 [11]. Tối ƣu hóa sử dụng thuốc đóng vai trò chính trong việc đạt mục tiêu điều trị ở bệnh nhân mắc ĐTĐ. Tuy nhiên, bệnh nhân ĐTĐ típ 2 thƣờng có một chế độ dùng thuốc phức tạp nên các vấn đề liên quan đến sử dụng thuốc (DRP) thƣờng xảy ra với các đối tƣợng này [22], [26], dẫn đến giảm hiệu quả kiểm soát bệnh, tăng nguy cơ gặp các biến chứng [24]. DRP có thể xảy ra tại bất kỳ giai đoạn nào trong quá trình sử dụng thuốc, từ giai đoạn kê đơn của bác sĩ, cấp phát thuốc của dƣợc sĩ đến thực hiện thuốc của điều dƣỡng và hành vi sử dụng thuốc của bệnh nhân [38]. Với các đối tƣợng bệnh nhân đái tháo đƣờng điều trị ngoại trú, các DRP xảy ra ở quá trình kê đơn của bác sĩ là một trong những DRP cần lƣu ý và có biện pháp can thiệp. Nhiều nghiên cứu cho thấy dƣợc sĩ lâm sàng là cán bộ y tế có chuyên môn thích hợp để phát hiện và ngăn ngừa DRP trong quá trình kê đơn, giúp nâng cao hiệu quả điều trị [33], [34], [43]. Việc phân tích các vấn đề liên quan đến thuốc sẽ góp phần quan trọng trong cải tiến chất lƣợng kê đơn thuốc, đảm bảo tính tuân thủ, nâng cao hiệu quả điều trị và giảm thiểu hậu quả cho bệnh nhân [36]. Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ là Bệnh viện tuyến cao nhất của tỉnh Phú 1 Thọ, đƣợc xếp loại Bệnh viện hạng I với quy mô 1600 giƣờng bệnh. Hàng ngày, Bệnh viện tiếp đón trung bình từ 1.300 lƣợt ngƣời đến khám bệnh, ngƣời bệnh nội trú trung bình 1.600 ngƣời, Khoa khám bệnh của bệnh viện đang quản lý và theo dõi việc điều trị ngoại trú của một lƣợng lớn bệnh nhân ĐTĐ theo chƣơng trình quản lý ĐTĐ quốc gia, trong đó chủ yếu là ĐTĐ típ 2, hầu hết là bệnh nhân cao tuổi, mắc kèm nhiều bệnh, là các đối tƣợng có nguy cơ gặp DRP cao. Để góp phần vào việc nâng cao hiệu quả điều trị đồng thời làm cơ sở cho hoạt động dƣợc lâm sàng, đề tài "Phân tích các vấn đề liên quan đến sử dụng thuốc trong kê đơn trên bệnh nhân đái tháo đƣờng típ 2 điều trị ngoại trú tại bệnh viện đa khoa tỉnh Phú Thọ năm 2021" với 02 mục tiêu : 1.
Phân tích vấn đề sử dụng thuốc trong kê đơn cho bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2 tại Bệnh viện Đa ...
Phân tích vấn đề kê đơn thuốc cho bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2 tại bệnh viện đa khoa Phú Thọ năm 2021, cung cấp thông tin hữu ích cho điều trị.
Trường đại học
Trường Đại học Dược Hà NộiChuyên ngành
Dược lý - Dược lâm sàngNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Luận văn dược sĩ chuyên khoa cấp IPhí lưu trữ
35 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Lê Thị Yến
Người hướng dẫn: PGS. Phạm Thị Thúy Vân
Trường học: Trường Đại học Dược Hà Nội
Chuyên ngành: Dược lý - Dược lâm sàng
Đề tài: Vấn Đề Sử Dụng Thuốc Cho Bệnh Nhân Đái Tháo Đường Tuýp 2
Loại tài liệu: Luận văn dược sĩ chuyên khoa cấp I
Năm xuất bản: 2022
Địa điểm: Hà Nội
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ