Ứng dụng phương pháp dạy học dự án vào việc dạy và học kỹ năng nói tiếng Pháp cho sinh viên năm hai

Luận văn thạc sĩ VNU ULIS nghiên cứu ứng dụng phương pháp dự án trong giảng dạy kỹ năng nói cho sinh viên năm hai ngành tiếng Pháp.

• Tác giả: Lê Thị Phương Thu
• Người hướng dẫn: Mr. Trịnh Đức Thái
• Trường học: Université Nationale De Hanoi - Université De Langues Et D’études Internationales
• Chuyên ngành: Didactique du français langue étrangère
• Đề tài: Application de la pédagogie de projet à l’enseignement/ apprentissage de l’expression orale chez les étudiants de la deuxième année du Département de Français de l’ENSH
• Loại tài liệu: Mémoire de master
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• INTRODUCTION
• 1. CHAPITRE 1: CADRE THÉORIQUE
• 1.1. Notion de l’expression orale
• 1.2. Caractéristiques de l’expression orale
• 1.3. Types d’activités de l’expression orale
• 1.4. Pédagogie de projet
• 1.4.1. Définition de la pédagogie de projet
• 1.5. Conclusion du chapitre
• 2. CHAPITRE 2: Application de la pédagogie de projet à l’enseignement/ apprentissage de l’expression orale chez les étudiants de la deuxième année du Département de Français de l’ENSH
• 2.1. Émergence de l’idée
• 2.2. Analyse de la situation
• 2.3. Objectifs de maitrise/ cognitifs (savoir)
• 2.4. Objectifs de transfert (savoir-faire)
• 2.5. Corps d’enseignants et volume horaire
• 2.6. Etat de lieux de l’enseignement/ apprentissage de l’E.O des étudiants de la 2e année du Département de Français de l’ENSH
• 2.7. Définition du projet
• 2.8. Appréciation du projet
• 2.9. Analyse globale d’un projet
• 2.10. Montage et planification du projet
• 2.11. Mise en œuvre du projet
• 2.12. Évaluation de la production
• 2.13. Evaluation des savoirs et savoir-faires
• 2.14. Présentation de la deuxième enquête
• 2.15. Résultats de l’enquête
• 2.16. Conclusion du chapitre
• 3. CHAPITRE 3: Résultats de l’application de la pédagogie de projet à l’enseignement/ apprentissage de l’expression orale
• 3.1. Perception sur la pédagogie de projet des étudiants
• 3.2. Motivation des étudiants sur la pédagogie de projet
• 3.3. Contributions apportées par l’application de la pédagogie de projet
• 3.4. Compétences améliorées par l’application de la pédagogie de projet
• 3.5. Difficultés rencontrées en réalisant le projet de classe
• 3.6. Attentes des étudiants
• 3.7. Conclusion du chapitre

Tóm tắt

I. Tổng quan về ứng dụng phương pháp dạy học dự án

Phương pháp dạy học dự án đã trở thành một xu hướng quan trọng trong giáo dục hiện đại. Đặc biệt, trong việc cải thiện kỹ năng nói tiếng Pháp cho sinh viên năm hai, phương pháp này không chỉ giúp sinh viên phát triển khả năng giao tiếp mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực và sáng tạo. Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng phương pháp này có thể làm tăng cường sự tham gia của sinh viên và cải thiện kết quả học tập của họ.

1.1. Định nghĩa và lợi ích của phương pháp dạy học dự án

Phương pháp dạy học dự án là một phương pháp giáo dục mà trong đó sinh viên tham gia vào các dự án thực tế để học hỏi. Lợi ích của phương pháp này bao gồm việc phát triển kỹ năng làm việc nhóm, khả năng giải quyết vấn đề và tăng cường động lực học tập. Theo nghiên cứu của Lê Thị Phương Thu, sinh viên tham gia vào các dự án có xu hướng cải thiện kỹ năng nói tiếng Pháp một cách đáng kể.

1.2. Tình hình hiện tại của việc dạy học tiếng Pháp

Hiện nay, việc dạy học tiếng Pháp cho sinh viên năm hai gặp nhiều thách thức. Nhiều sinh viên vẫn còn gặp khó khăn trong việc giao tiếp bằng tiếng Pháp, mặc dù họ có kiến thức ngữ pháp tốt. Việc thiếu động lực và sự tham gia tích cực trong lớp học là những vấn đề chính cần được giải quyết.

II. Thách thức trong việc cải thiện kỹ năng nói tiếng Pháp

Mặc dù có nhiều phương pháp dạy học hiện đại, nhưng việc cải thiện kỹ năng nói tiếng Pháp vẫn là một thách thức lớn. Sinh viên thường cảm thấy lo lắng khi phải nói trước đám đông và thiếu tự tin trong việc sử dụng ngôn ngữ. Điều này dẫn đến việc họ không thể phát huy hết khả năng của mình trong giao tiếp.

2.1. Những khó khăn trong việc giao tiếp

Nhiều sinh viên gặp khó khăn trong việc diễn đạt ý tưởng của mình bằng tiếng Pháp. Họ thường lo lắng về việc phát âm sai hoặc sử dụng ngữ pháp không chính xác. Điều này dẫn đến việc họ ngại giao tiếp và không dám tham gia vào các hoạt động nói.

2.2. Thiếu động lực và sự tham gia

Một trong những nguyên nhân chính khiến sinh viên không cải thiện được kỹ năng nói là thiếu động lực. Nhiều sinh viên cảm thấy nhàm chán với các phương pháp dạy học truyền thống và không thấy được giá trị của việc học tiếng Pháp trong cuộc sống hàng ngày.

III. Phương pháp dạy học dự án để cải thiện kỹ năng nói

Phương pháp dạy học dự án có thể được áp dụng để giải quyết những thách thức trong việc cải thiện kỹ năng nói tiếng Pháp. Bằng cách tạo ra các dự án thực tế, sinh viên có thể thực hành nói trong các tình huống giao tiếp thực tế, từ đó nâng cao sự tự tin và khả năng giao tiếp của họ.

3.1. Thiết kế dự án phù hợp với sinh viên

Việc thiết kế các dự án phù hợp với sở thích và nhu cầu của sinh viên là rất quan trọng. Các dự án có thể bao gồm việc tổ chức các buổi thuyết trình, diễn kịch hoặc các hoạt động nhóm khác. Điều này không chỉ giúp sinh viên thực hành nói mà còn tạo ra một môi trường học tập tích cực.

3.2. Đánh giá và phản hồi trong quá trình thực hiện dự án

Đánh giá và phản hồi là một phần quan trọng trong quá trình thực hiện dự án. Giáo viên cần cung cấp phản hồi kịp thời và xây dựng để giúp sinh viên nhận ra điểm mạnh và điểm yếu của mình trong kỹ năng nói. Điều này sẽ giúp họ cải thiện và phát triển hơn nữa.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng phương pháp dạy học dự án đã mang lại kết quả tích cực trong việc cải thiện kỹ năng nói tiếng Pháp cho sinh viên năm hai. Sinh viên không chỉ cảm thấy tự tin hơn khi giao tiếp mà còn có khả năng sử dụng ngôn ngữ một cách linh hoạt và sáng tạo.

4.1. Kết quả từ các dự án thực tế

Các dự án thực tế đã cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong kỹ năng nói của sinh viên. Họ đã có thể tham gia vào các cuộc thảo luận và trình bày ý tưởng một cách tự tin hơn. Nhiều sinh viên đã báo cáo rằng họ cảm thấy hứng thú hơn với việc học tiếng Pháp.

4.2. Phản hồi từ sinh viên về phương pháp dạy học

Phản hồi từ sinh viên cho thấy rằng họ đánh giá cao phương pháp dạy học dự án. Họ cảm thấy rằng phương pháp này giúp họ học hỏi một cách hiệu quả hơn và tạo ra cơ hội để thực hành kỹ năng nói trong môi trường thực tế.

V. Kết luận và tương lai của phương pháp dạy học dự án

Phương pháp dạy học dự án đã chứng minh được hiệu quả trong việc cải thiện kỹ năng nói tiếng Pháp cho sinh viên năm hai. Tương lai của phương pháp này hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển và được áp dụng rộng rãi hơn trong giáo dục. Việc kết hợp công nghệ và các phương pháp dạy học hiện đại sẽ tạo ra nhiều cơ hội hơn cho sinh viên trong việc học tập và phát triển kỹ năng ngôn ngữ.

5.1. Triển vọng phát triển phương pháp dạy học dự án

Với sự phát triển của công nghệ, phương pháp dạy học dự án có thể được cải tiến và mở rộng hơn nữa. Việc sử dụng các công cụ trực tuyến và nền tảng học tập sẽ giúp sinh viên có thêm nhiều cơ hội để thực hành kỹ năng nói tiếng Pháp.

5.2. Khuyến nghị cho giáo viên và sinh viên

Giáo viên nên tiếp tục áp dụng phương pháp dạy học dự án trong giảng dạy tiếng Pháp. Sinh viên cũng cần chủ động tham gia vào các hoạt động học tập và thực hành để nâng cao kỹ năng nói của mình. Sự kết hợp giữa giáo viên và sinh viên sẽ tạo ra một môi trường học tập hiệu quả và tích cực.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITÉ NATIONALE DE HANOI UNIVERSITÉ DE LANGUES ET D’ÉTUDES INTERNATIONALES DÉPARTEMENT DES ÉTUDES POST - UNIVERSITAIRES LÊ THỊ PHƯƠNG THU Application de la pédagogie de projet à l’enseignement/ apprentissage de l’expression orale chez les étudiants de la deuxième année du Département de Français de l’ENSH Áp dụng phương pháp dạy học dự án vào việc dạy/ học thực hành nói tiếng pháp đối với sinh viên năm thứ hai khoa Tiếng Pháp trường ĐHSP HN MEMOIRE DE MASTER Spécialité: Didactique du français langue étrangère Code: 601410 Directeur de recherche: Mr. TRỊNH ĐỨC THÁI Hanoi – 2012 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] UNIVERSITÉ NATIONALE DE HANOI UNIVERSITÉ DE LANGUES ET D’ÉTUDES INTERNATIONALES DÉPARTEMENT DES ÉTUDES POST - UNIVERSITAIRES LÊ THỊ PHƯƠNG THU Application de la pédagogie de projet à l’enseignement/ apprentissage de l’expression orale chez les étudiants de la deuxième année du Département de Français de l’ENSH Áp dụng phương pháp dạy học dự án vào việc dạy/ học thực hành nói tiếng pháp đối với sinh viên năm thứ hai khoa Tiếng Pháp trường ĐHSP HN MEMOIRE DE MASTER Spécialité: Didactique du français langue étrangère Code: 601410 Directeur de recherche: Mr. TRỊNH ĐỨC THÁI Hanoi – 2012 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE DES MATIÈRES INTRODUCTION 1 1. Raison du choix de recherche……………………………………. Questions et hypothèses de recherche…………………………… . Méthodologie de recherche………………………………………… . Structure du mémoire……………………………………………… .3 CHAPITRE 1: CADRE THÉORIQUE 5 1. Notion de l‟expression orale……………………………………. Caractéristiques de l‟expression orale…………………………… . Types d‟activités de l‟expression orale…………………………. Pédagogie de projet…………………………………………………… .Définitions de la pédagogie de projet………………………….Fonctions et types de la pédagogie de projet……………………. Fonctions du projet………………………………… . Types de projet……………………………………… . Différentes phases de la pédagogie de projet……………… . Evaluation d'un projet……………………… . Réussite d‟un projet………………………………………… . Caractéristiques d‟un bon projet…………………… . Compétences de l‟enseignant……………………… . Limites de la pédagogie de projet………………………… . Conclusion du chapitre ………………………………………… . ……19 CHAPITRE 2: Application de la pédagogie de projet à l’enseignement/ apprentissage de l’expression orale chez les étudiants de la deuxième année du Département de Français de l’ENSH 1. Émergence de l‟idée………………………………………… . Analyse de la situation ………………………………………… . Objectifs de maitrise/ cognitifs (savoir) ………… . ……22 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Objectifs de transfert (savoir-faire) ………………. Corps d‟enseignants et volume horaire…………. Etat de lieux de l‟enseignement/ apprentissage de l‟E.O des étudiants de la 2e année du Département de Français de l‟ENSH… . Définition du projet………………………………………… . Appréciation du projet………………………… . Analyse globale d‟un projet ……………………… . Montage et planification du projet………………………… . Mise en œuvre du projet…………………………………… . Évaluation de la production……………………. Evaluation des savoirs et savoir-faires……………… . Présentation de la deuxième enquête……………… . Résultats de l‟enquête………………………………… . Conclusion du chapitre………………………………………… .56 CHAPITRE 3: Résultats de l’application de la pédagogie de projet à l’enseignement/ apprentissage de l’expression orale 1. Perception sur la pédagogie de projet des étudiants………… . Motivation des étudiants sur la pédagogie de projet………… . Contributions apportées par l‟application de la pédagogie de projet… . Compétences améliorées par l‟application de la pédagogie de projet . Difficultés rencontrées en réalisant le projet de classe…………… .61 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Attentes des étudiants ………………… . Conclusion du chapitre…………………………………………… . Fiche d‟enquête auprès des étudiants (version vietnamienne)…… . Fiche d‟enquête auprès des étudiants (version française)……… .vi 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Problématique Actuellement, à l‟ère de mondialisation, être plurilingue cela est devenue une nouvelle tendance. L‟apprentissage d‟une ou plusieurs langues étrangères est ainsi nécessaire au fur et à mesure que la relation humaine n‟est pas seulement nationale mais internationale. Et en réalité, le français, placé au deuxième rang après l‟anglais constitue un outil stratégique et indispensable lors des relations diplomatiques et économiques avec près de soixante pays francophones dont le Viet Nam. C‟est pourquoi, apprendre à parler français est donc, une exigence évidente pour les jeunes. Dans le processus d'apprentissage du français langue étrangère, tous les apprenants souhaitent acquérir quatre compétences: compréhension orale, expression orale, compréhension écrite, expression écrite pour pouvoir atteindre leur but final qui est de communiquer. De point de vue de la didactique des langues étrangères, parmi ces quatre compétences, l'expression orale (EO) est le savoir-faire de l'oral indispensable. De plus en plus, on prend conscience de la nécessité de considérer la E.O comme un élément permanent de l'apprentissage d'une langue vivante. Pour l‟approche communicative, l‟E.O est un acte de communication et la capacité de parler en langue étrangère est l‟une des compétences pour acquérir la compétence de communication. Cette compétence provoque beaucoup de problèmes dans la pratique de français, surtout pour les étudiants en deuxième année qui travaillent avec les méthodes d‟enseignement des compétences spécifiques. Raison du choix de recherche Pourtant, tout au long du processus de l'enseignement, nous avons constaté une réalité frappante, c'est que nos étudiants rencontrent plusieurs difficultés dans l'apprentissage des compétences communicatives ainsi que dans l'adoption des 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] stratégies d'apprentissage appropriées. Notamment, ils éprouvent un grand malaise dans l'entraînement de la compétence de EO. Étant enseignante de français au Département de Français de l‟École Normale Supérieure de Hanoi, nous avons travaillé avec nos étudiants sur l‟expression orale et nous avons remarqué que la plupart des étudiants rencontrent des difficultés dans l‟E.O malgré leur bon niveau de connaissance linguistique. Même quand ils peuvent rédiger de bons textes ou bien comprendre des textes, ils ont du mal à prendre la parole. De plus, nous constatons que plusieurs étudiants s‟intéressent de moins en moins au français, la langue vivante avec laquelle ils travailleront plutards. En effet, pendant des cours de la pratique du français, des temps où la motivation et la participation des étudiants jouent le rôle central, les étudiants restent néanmoins encore passifs, ils ne pensent que à des notes et que répondre aux exercices demandées par les enseignants. Il nous semble que le manque de motivation est lié en grande partie à la méthode de l‟enseignement - apprentissage du français aux cours. Afin de clarifier ce problème, nous nous sommes orientés vers l‟étude de l‟application de la pédagogie de projet à l‟enseignement de la pratique orale du français chez les étudiants au deuxième année du département de français de l‟École Normale Supérieure de Hanoï. Questions et hypothèses de recherche Afin d'atteindre nos objectifs de recherche, nous recourons à la fois à la démarche de recherche-action, les deux questions suivantes qui font l‟objet de la présente étude. Question 1: L‟application de la pédagogie de projet à l‟enseignement/ apprentissage de l‟exppression orale motive-t-il les étudiants de 2e année du Département de Français de l‟ENSH ? 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Question 2: L‟application de la pédagogie de projet à l‟enseignement/ apprentissage de l‟exppression orale permet-elle d‟améliorer la compétence d‟expression orale des étudiants de 2e année du Département de Français de l‟ENSH ? Suite à ces deux questions deux hypothèses de recherches suivantes sont formulés: Hypothèse 1: L‟application de la pédagogie de projet à l‟enseignement/ apprentissage de l‟expression orale motive les étudiants de 2e année du Département de Français de l‟ENSH . Hypothèse 2: L‟application de la pédagogie de projet à l‟enseignement/ apprentissage de l‟exppression orale permet d‟améliorer la compétence d‟expression orale des étudiants de 2e année du Département de Français de l‟ENSH . Méthodologie de recherche Le choix de la méthode d‟une recherche joue un rôle extrêmement important en ce qui concerne les résultats d‟une recherche. En effet, “c‟est la méthode d‟une recherche qui lui donne toute sa valeur”. D‟abord, nous utilisons la méthode descriptive qui nous permet d‟examiner nos résultats de façon quatitative et qualitative. Grâce à l‟analyse des résultats d‟une enquête, nous pouvons comprendre l‟état actuel de l‟apprentissage de l‟expression orale chez les étudiants en deuxième année. Ensuite, nous avons choisi la méthode action qui nous donne la possibilité de vérifier nos hypothèses en comparant nos résultats de façon quantitative. Nous appliquons la pédagogie de projet en faisant les étudiants réaliser un spectacle musical “Croisée de la culture”. Ce projet a été présenté à l‟occasion de la fête francophone le vingt mars 2012. Le processus de le réaliser est aussi celui de la progression dans la compétence orale chez les étudiants. Structure du mémoire 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] En ce qui concerne le plan de notre recherche, nous divisons en trois grandes parties. Le premier chapitre va présenter le cadre théorique de la pédagogie de projet. Dans ce chapitre, nous rappelons des définitions de la pédagogie de projet, ses étapes et son évaluation. Le deuxième chapitre présente la situation de l‟enseignement – apprentissage du français en expression orale chez les étudiants en deuxième année par l‟analyse l‟enquête. Le dernier chapitre est réservé à présenter une expérimentation d„un spectacle musical “Croisée de la culture” comme une exemple pour démontrer l‟efficacité de cette pédagogie. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHAPITRE 1 CADRE THÉORIQUE Nous allons nous essayer dans ce chapitre de donner une vue globale de la compétence d‟expression orale et de la pédagogie de projet. D‟abord, nous présenterons les theories de la conception de l‟expression orale, des caractéristiques et des types de l‟expression orale. Ensuite, nous parlons des origines multiples du concept de projet et les caractéristiques du projet dans l‟éducation. Nous déborderons les fondements théoriques sur lesquels les méthodes actives, dont la pédagogie de projet, ont trouvé leur appui. Puis nous discuterons des définitions des spécialistes de cette méthode. De plus, nous pointons les étapes essentielles du déroulement d‟un projet et souligner quelques aspects déterminants pour la réussite d‟une telle activité en classe. Enfin, nous chercherons dans quels cas le recours à cette méthode ne serait pas souhaitable, en nous référant à ses limites. Notion de l’expression orale L‟acquisition de la compétence de communication orale est tout à fait déroutante pour ceux qui apprennent une langue étrangère. Il s‟agit probablement des 4 compétences, celle qui met le moins à l‟aise, dans le sens où elle est également liée à des savoir-être et savoir-faire qu‟il faut posséder dans sa propre langue maternelle. L‟expression orale, rebaptisée production orale depuis les textes du cadre commun de référence, est une compétence que les apprenants doivent progressivement acquérir, qui consiste à s‟exprimer dans les situations les plus diverses, en français. Il s‟agit d‟un rapport interactif entre un émetteur et un destinataire, qui fait appel également à la capacité de comprendre l‟autre. L‟objectif se résume en la production d‟énoncés à l‟oral dans toute situation communicative. Les difficultés ne sont pas insurmontables, mais il s‟agit d‟une compétence qu‟il faut travailler avec rigueur, et qui demande à surmonter des problèmes liés à la prononciation, au rythme et à l‟intonation (voir unité sur la correction phonétique), mais également des problèmes liés à la compréhension (en situation interactive), à la grammaire de l‟oral… 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Caractéristiques de l’expression orale L‟expression orale se compose de fond et de forme. Le fond comprend:  Des idées: des informations, quelles qu‟elles soient, de l‟argumentation que l‟on choisit, des opinions diverses et des sentiments que l‟on exprime. Il faut avoir un objectif clair de ce que l‟on veut exprimer. Il est important d‟adapter le contenu aux destinataires du message selon l‟âge, le rôle, le statut social.  De la structuration : la manière dont on présente ses idées. Les idées vont s‟enchaîner de façon logique avec des transitions bien choisies. On peut d‟abord préciser ce dont on va parler et pourquoi. On illustrera les idées avec des exemples concrets, des notes d‟humour. On terminera de façon claire et brève.  Du langage: de la correction linguistique et de l‟adéquation socioculturelle. Dans une communication courante, l‟important est de se faire comprendre et d‟exprimer ce que l‟on a réellement l‟intention de dire, plutôt que de produire, au détriment de la communication, des énoncés neutres mais parfaits. Un mot qui manque peut être demandé à l‟interlocuteur, qui sera ravi de le donner.