Tổ Chức Thực Thi Chính Sách Phát Triển Du Lịch Của Ủy Ban Nhân Dân Huyện Ba Bể, Tỉnh Bắc Kạn

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý kinh tế tổ chức thực thi chính sách phát triển du lịch của ủy ban nhân dân huyện ba bể tỉnh, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Nông Thị Thảo Trang
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Thị Anh Vân
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Tổ Chức Thực Thi Chính Sách Phát Triển Du Lịch Tại Huyện Ba Bể, Tỉnh Bắc Kạn
• Loại tài liệu: Đề Án Tốt Nghiệp Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN CẤP HUYỆN
• 1.1. Chính sách phát triển du lịch
• 1.1.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của du lịch
• 1.1.2. Khái niệm, điều kiện phát triển du lịch
• 1.1.3. Khái niệm, mục tiêu, các bộ phận của chính sách phát triển du lịch
• 1.1.4. Tổ chức thực thi chính sách phát triển du lịch của Ủy ban nhân dân cấp huyện
• 1.1.4.1. Khái niệm tổ chức thực thi chính sách phát triển du lịch của Ủy ban nhân dân cấp huyện
• 1.1.4.2. Mục tiêu và tiêu chí đánh giá tổ chức thực thi chính sách phát triển du lịch của Ủy ban nhân dân cấp huyện
• 1.1.4.3. Nội dung tổ chức thực thi chính sách phát triển du lịch của Ủy ban nhân dân cấp huyện
• 1.1.4.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến tổ chức thực thi chính sách phát triển du lịch của Ủy ban nhân dân cấp huyện
• 1.1.4.4.1. Các nhân tố thuộc về Ủy ban nhân dân cấp huyện
• 1.1.4.4.2. Các nhân tố bên ngoài UBND huyện
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN BA BỂ, TỈNH BẮC KẠN
• 2.1. Bối cảnh tổ chức thực thi chính sách phát triển du lịch của Ủy ban nhân dân huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hoá, xã hội huyện Ba Bể
• 2.1.2. Tiềm năng khai thác du lịch của huyện Ba Bể
• 2.2. Thực trạng chính sách phát triển du lịch trên địa bàn huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn
• 2.2.1. Chính sách thu hút đầu tư phát triển du lịch
• 2.2.2. Chính sách phát triển cơ sở hạ tầng du lịch
• 2.2.3. Chính sách phát triển sản phẩm du lịch
• 2.2.4. Chính sách đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực du lịch
• 2.2.5. Chính sách xúc tiến, quảng bá du lịch
• 2.3. Thực trạng tổ chức thực thi chính sách phát triển du lịch của Ủy ban nhân dân huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn
• 2.3.1. Thực trạng chuẩn bị triển khai chính sách
• 2.3.2. Thực trạng chỉ đạo thực thi chính sách
• 2.3.3. Thực trạng kiểm soát quá trình thực thi chính sách
• 2.4. Đánh giá tổ chức thực thi chính sách phát triển du lịch của Ủy ban nhân dân huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn
• 2.4.1. Điểm mạnh trong tổ chức thực thi chính sách phát triển du lịch của Ủy ban nhân dân huyện Ba Bể
• 2.4.2. Điểm yếu trong tổ chức thực thi chính sách phát triển du lịch của Ủy ban nhân dân huyện Ba Bể
• 2.4.3. Nguyên nhân của điểm yếu trong tổ chức thực thi chính sách phát triển du lịch của Ủy ban nhân dân huyện Ba Bể
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN BA BỂ, TỈNH BẮC KẠN
• 3.1. Phương hướng hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách phát triển du lịch của Ủy ban nhân dân huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn
• 3.1.1. Mục tiêu phát triển du lịch của huyện Ba Bể giai đoạn 2021 – 2025, định hướng đến năm 2030
• 3.1.2. Định hướng hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách phát triển du lịch của Ủy ban nhân dân huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn đến năm 2030
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách phát triển du lịch của Ủy ban nhân dân huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn
• 3.2.1. Giải pháp về chuẩn bị triển khai chính sách
• 3.2.2. Giải pháp về chỉ đạo thực thi chính sách
• 3.2.3. Giải pháp kiểm soát quá trình thực chi chính sách
• 3.2.4. Giải pháp khác. Một số kiến nghị
• 3.2.4.1. Đối với các cơ quan quản lý nhà nước Trung ương
• 3.2.4.2. Đối với Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Kạn
• 3.2.4.3. Đối với đối tượng thụ hưởng chính sách
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan Tổ Chức Thực Thi Chính Sách Du Lịch Ba Bể Khái quát

Ngành du lịch đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, đóng góp vào GDP, tạo việc làm, và thúc đẩy các ngành liên quan. Việt Nam đã triển khai nhiều chính sách phát triển du lịch, xác định đây là ngành kinh tế mũi nhọn. Huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn, có tiềm năng du lịch lớn nhờ Vườn quốc gia Ba Bể, hồ Ba Bể, và văn hóa dân tộc. Mặc dù đạt được những thành tựu, du lịch Ba Bể vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng do nguồn lực hạn chế và chính sách chưa hiệu quả. Vì vậy, cần có nghiên cứu về tổ chức thực thi chính sách phát triển du lịch Ba Bể để khai thác tối đa tiềm năng.

1.1. Tiềm năng phát triển du lịch huyện Ba Bể Lợi thế tự nhiên

Ba Bể sở hữu Vườn quốc gia Ba Bể, một khu dự trữ sinh quyển quốc gia với hệ động thực vật phong phú và quý hiếm. Hồ Ba Bể là một trong 20 hồ nước ngọt tự nhiên lớn nhất thế giới. Nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú và văn hóa đặc trưng tạo điều kiện thuận lợi để khai thác tiềm năng du lịch sinh thái Ba Bể và du lịch cộng đồng Ba Bể.

1.2. Chính sách hỗ trợ du lịch Ba Bể Hướng đi và thách thức

Các cấp quản lý và chính quyền huyện Ba Bể đã xây dựng kế hoạch và hành động để phát triển ngành du lịch, đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Tuy nhiên, du lịch Ba Bể chưa phát triển tương xứng với tiềm năng do nguồn lực hạn chế, chính sách thu hút đầu tư chưa hiệu quả, và công tác quy hoạch phát triển gặp nhiều khó khăn do yếu tố bảo tồn di sản Ba Bể.

II. Vấn Đề Thực Thi Chính Sách Phát Triển Du Lịch Ba Bể Nổi cộm

Du lịch Ba Bể chưa phát triển tương xứng với tiềm năng. Các dịch vụ và sản phẩm du lịch còn tự phát, chất lượng chưa đáp ứng nhu cầu. Du lịch chưa đóng góp lớn cho phát triển kinh tế xã hội địa phương. Nguyên nhân chính là do nguồn lực địa phương hạn chế, chính sách thu hút đầu tư chưa hiệu quả, quy hoạch phát triển khó khăn do Hồ Ba Bể là di tích quốc gia đặc biệt. Cần giải quyết những khó khăn này để phát triển du lịch bền vững.

2.1. Hạn chế trong thực thi chính sách du lịch Ba Bể Nguyên nhân sâu xa

Nguồn lực địa phương còn hạn chế là một trong những nguyên nhân chính khiến thực thi chính sách du lịch Ba Bể gặp khó khăn. Chính sách thu hút đầu tư chưa hiệu quả, công tác quy hoạch phát triển gặp nhiều trở ngại do Vườn quốc gia Ba Bể là khu vực rừng nguyên sinh và Hồ Ba Bể là di tích quốc gia đặc biệt.

2.2. Bất cập trong quản lý du lịch Ba Bể Cần giải pháp đồng bộ

Còn tồn tại nhiều bất cập trong công tác bảo vệ môi trường và bảo vệ cảnh quan thiên nhiên tại khu du lịch. Công tác truyền thông, quảng bá du lịch chưa có nhiều sự đổi mới và ứng dụng của khoa học công nghệ. Cần có giải pháp đồng bộ để khắc phục những bất cập này và nâng cao hiệu quả quản lý du lịch Ba Bể.

2.3. Thiếu nguồn lực và nhân lực chất lượng cao cho du lịch Ba Bể

Số lượng và chất lượng của nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn thấp. Các chính sách hỗ trợ về tài chính, phát triển nguồn nhân lực cũng chưa thật sự hiệu quả. Cần chú trọng đào tạo, bồi dưỡng và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, công chức và người lao động trong ngành du lịch.

III. Giải Pháp Nâng Cao Thực Thi Chính Sách Du Lịch Ba Bể Thiết thực

Để nâng cao hiệu quả thực thi chính sách du lịch Ba Bể, cần hoàn thiện cơ chế chính sách, xây dựng chính sách thu hút đầu tư hiệu quả hơn, tăng cường hợp tác công tư để huy động nguồn lực xã hội. Phát triển hạ tầng giao thông, dịch vụ lưu trú, nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch, khai thác du lịch sinh thái và cộng đồng. Đẩy mạnh quảng bá du lịch trên các nền tảng kỹ thuật số.

3.1. Hoàn thiện chính sách phát triển du lịch Bắc Kạn Tạo động lực

Cần hoàn thiện cơ chế chính sách, xây dựng các chính sách thu hút đầu tư hiệu quả hơn, tăng cường hợp tác công tư nhằm huy động nguồn lực xã hội. Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật liên quan đến du lịch để tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho hoạt động du lịch.

3.2. Phát triển du lịch bền vững Ba Bể Chú trọng sinh thái

Nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch, đặc biệt là khai thác du lịch sinh thái Ba Bể, du lịch cộng đồng Ba Bể và các sản phẩm du lịch độc đáo. Cần xây dựng các sản phẩm du lịch mang đậm bản sắc văn hóa địa phương và thân thiện với môi trường.

3.3. Đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch địa phương

Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực du lịch, với các chương trình nâng cao kỹ năng và nghiệp vụ du lịch. Cần chú trọng đào tạo, bồi dưỡng và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, công chức và người lao động trong ngành du lịch. Mở rộng hợp tác với các trường đại học, cao đẳng và các tổ chức đào tạo du lịch để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Chính Sách Du Lịch Ba Bể Kết quả

Việc thực thi chính sách phát triển du lịch Ba Bể hiệu quả sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của du lịch Ba Bể, tạo động lực phát triển kinh tế địa phương, nâng cao đời sống người dân. Các giải pháp cần được triển khai đồng bộ để đạt được kết quả tốt nhất. Nghiên cứu này tập trung làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức thực thi chính sách của UBND huyện Ba Bể.

4.1. Tác động của du lịch Ba Bể đến kinh tế xã hội

Việc hoàn thiện chính sách và nâng cao hiệu quả quản lý là yếu tố then chốt để phát triển du lịch Ba Bể một cách bền vững. Những giải pháp trên nếu được triển khai đồng bộ sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của du lịch Ba Bể, tạo động lực phát triển kinh tế địa phương và nâng cao đời sống người dân.

4.2. Đánh giá hiệu quả chính sách du lịch Ba Bể Cần đo lường

Cần đánh giá hiệu quả của các biện pháp thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng, đào tạo nhân lực du lịch, cũng như sự phối hợp giữa chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng trong phát triển du lịch. Cần xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động du lịch một cách khách quan và khoa học.

V. Kiến Nghị Hoàn Thiện Chính Sách Du Lịch Ba Bể Bắc Kạn Cấp thiết

Đề xuất hoàn thiện cơ chế và chính sách, xây dựng các chính sách thu hút đầu tư hiệu quả hơn, tăng cường hợp tác công - tư nhằm huy động nguồn lực xã hội. Phát triển hạ tầng cũng là yếu tố quan trọng, cần nâng cấp giao thông, dịch vụ lưu trú và cơ sở hạ tầng hỗ trợ du lịch. Việc nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch là cần thiết, đặc biệt là khai thác du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và các sản phẩm du lịch độc đáo.

5.1. Giải pháp về chuẩn bị triển khai chính sách du lịch Ba Bể

Trước khi triển khai bất kỳ chính sách nào, cần thực hiện các hoạt động chuẩn bị kỹ lưỡng, bao gồm: Nghiên cứu, đánh giá tác động của chính sách; Xây dựng kế hoạch triển khai chi tiết; Tổ chức tuyên truyền, phổ biến chính sách đến các đối tượng liên quan; Bố trí đủ nguồn lực để thực hiện chính sách.

5.2. Giải pháp về kiểm soát quá trình thực thi chính sách Ba Bể

Cần thiết lập hệ thống kiểm tra, giám sát thường xuyên để đảm bảo chính sách được thực hiện đúng theo kế hoạch. Xử lý kịp thời các sai phạm, bất cập phát sinh trong quá trình thực hiện. Tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện chính sách để rút ra bài học kinh nghiệm và có những điều chỉnh phù hợp.

5.3. Đối với các cơ quan quản lý nhà nước Trung ương và địa phương

Cần tăng cường công tác chỉ đạo, điều hành và phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương trong việc thực hiện chính sách. Đảm bảo nguồn lực tài chính cho việc thực hiện chính sách. Xây dựng cơ chế khuyến khích sự tham gia của cộng đồng và doanh nghiệp vào quá trình thực hiện chính sách.

VI. Tương Lai Phát Triển Ngành Du Lịch Ba Bể Bền vững

Để phát triển bền vững ngành du lịch Ba Bể, cần sự chung tay của chính quyền, doanh nghiệp, và cộng đồng. Tăng cường hợp tác du lịch Ba Bể với các địa phương khác, quảng bá hình ảnh du lịch Ba Bể Bắc Kạn trên thị trường quốc tế. Bảo tồn văn hóa du lịch Ba Bể, tạo ra những trải nghiệm độc đáo cho du khách.

6.1. Cam kết cho sự bền vững du lịch Ba Bể Mục tiêu chung

Nghiên cứu và áp dụng các mô hình du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng bền vững. Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của địa phương. Nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường và phát triển du lịch bền vững.

6.2. Đánh giá tiềm năng của ngành du lịch Ba Bể trong tương lai

Ngành du lịch Ba Bể có tiềm năng lớn để phát triển trở thành một điểm đến hấp dẫn và nổi tiếng trên bản đồ du lịch Việt Nam và thế giới. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, cần có sự đầu tư, quản lý và khai thác một cách hiệu quả và bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn sở hữu diện tích tự nhiên 68.408,51 ha với quy mô dân số trên 50.000 người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tới 95%. Nằm cách thủ đô Hà Nội khoảng 220 km về phía Bắc, địa phương nắm giữ danh lam thắng cảnh Hồ Ba Bể – một trong 20 hồ nước ngọt tự nhiên lớn nhất thế giới nằm trong vùng lõi Vườn quốc gia Ba Bể. Dù sở hữu nguồn tài nguyên thiên nhiên và di sản văn hóa phong phú, du lịch Ba Bể vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng vốn có. Hiện tượng các dịch vụ phát triển tự phát, chất lượng sản phẩm đơn điệu và cơ cấu chi tiêu của du khách bị lệch (hơn 50% tổng mức chi tiêu tập trung vào ăn nghỉ, rất ít chi cho giải trí và mua sắm) đặt ra bài toán cấp thiết về mặt quản lý nhà nước.

Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm của đề án là đánh giá một cách có hệ thống thực trạng tổ chức thực thi chính sách phát triển du lịch của Ủy ban nhân dân huyện Ba Bể trong giai đoạn 2021 - 2023, từ đó đề xuất các giải pháp khả thi cho giai đoạn 2025 - 2030. Phạm vi nghiên cứu về không gian tập trung tại cơ quan hành chính huyện Ba Bể và các đơn vị trực thuộc; phạm vi thời gian sử dụng số liệu thứ cấp giai đoạn 2021 - 2023 và số liệu sơ cấp thu thập vào tháng 05/2024. Đề án có ý nghĩa thiết thực trong việc hoàn thiện công tác quản lý công, tạo đòn bẩy huy động tổng nguồn vốn đầu tư ước tính 1.233 tỷ đồng cho giai đoạn phát triển mới, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương và tạo sinh kế bền vững cho hơn 90% cư dân bản địa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu ứng dụng lý thuyết chu trình chính sách công kết hợp mô hình tổ chức thực thi chính sách của Nguyễn Thị Lệ Thúy và Bùi Hồng Việt (2019). Khung lý thuyết này tiếp cận quá trình biến ý chí chính trị của nhà nước thành kết quả cụ thể trong đời sống thông qua 3 giai đoạn liên hoàn: Chuẩn bị triển khai chính sách, Chỉ đạo thực thi chính sách, và Kiểm soát quá trình thực thi chính sách.

Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm:

• Chính sách phát triển du lịch cấp huyện: Hệ thống các quan điểm, mục tiêu, công cụ và quy định do Ủy ban nhân dân cấp huyện cụ thể hóa từ các nghị quyết của cấp trên (như Nghị quyết số 18-NQ/TU của Tỉnh ủy Bắc Kạn và Quyết định số 6267/QĐ-UBND của UBND huyện Ba Bể) nhằm điều tiết các hoạt động du lịch trên địa bàn.
• Tổ chức thực thi chính sách phát triển du lịch: Quá trình vận hành bộ máy hành chính, phân bổ nguồn lực, điều phối liên ngành và kiểm soát rủi ro để đưa các chính sách hỗ trợ đầu tư, hạ tầng, sản phẩm, nhân lực và xúc tiến du lịch vào thực tiễn.
• Phát triển du lịch bền vững: Sự gia tăng cả về lượng khách và doanh thu gắn liền với bảo tồn nguyên vẹn hệ sinh thái Vườn quốc gia Ba Bể và bản sắc văn hóa của 95% đồng bào dân tộc thiểu số.

Khung phân tích của đề án cũng xác định rõ hệ thống các tiêu chí đánh giá hiệu quả trên 3 phương diện: Hiệu quả kinh tế (doanh thu, việc làm mới, mức đầu tư hạ tầng), Hiệu quả xã hội (chất lượng sống, sự hài lòng của du khách, sự tham gia của cộng đồng) và Hiệu quả môi trường (bảo tồn cảnh quan, giảm phát thải, ứng phó biến đổi khí hậu).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa dữ liệu thứ cấp và sơ cấp:

• Dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ 14 văn bản pháp lý, các báo cáo tổng kết định kỳ giai đoạn 2021 - 2023 của UBND tỉnh Bắc Kạn, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cùng các phòng ban trực thuộc UBND huyện Ba Bể (như Phòng Văn hóa và Thông tin, Phòng Kinh tế và Hạ tầng, Phòng Tài chính - Kế hoạch).
• Dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua phương pháp phỏng vấn sâu thực hiện vào tháng 05/2024. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 15 đối tượng, được chọn theo phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling). Cụ thể gồm 05 cán bộ, công chức thuộc bộ máy quản lý và thực thi chính sách cấp huyện, cùng 10 đại diện cơ sở kinh doanh du lịch, homestay tại các điểm du lịch trọng điểm như bản Pác Ngòi, Bó Lù, Cốc Tộc.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả, so sánh định lượng kết hợp tổng hợp định tính là nhằm lượng hóa chính xác sự chuyển dịch cơ cấu nhân sự, tiến độ giải ngân ngân sách, đồng thời làm rõ những vướng mắc nội tại trong quy trình vận hành và phối hợp liên ngành giữa các cấp quản lý.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực tế giai đoạn 2021 - 2023 của UBND huyện Ba Bể làm rõ 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, cơ cấu nhân lực trong bộ máy thực thi chính sách có sự phân hóa rõ rệt giữa cấp huyện và cấp cơ sở. Ở cấp huyện, tổng số nhân sự tăng từ 9 người (năm 2021) lên 11 người (năm 2023), trong đó tỷ lệ nhân sự có trình độ trên đại học tăng từ 22,2% lên 35,7%, trình độ đại học chiếm 57,1%. Ngược lại, tại cấp xã và thị trấn, trong tổng số 13 - 14 cán bộ phụ trách, tỷ lệ cán bộ có trình độ cao đẳng, trung cấp chiếm tới 69,2% năm 2023 (năm 2021 là 92,9%) và chỉ có 30,8% đạt trình độ đại học, chưa có cán bộ đạt trình độ sau đại học.

Thứ hai, cơ cấu chi tiêu của khách du lịch chưa cân đối và giá trị gia tăng còn thấp. Chi tiêu cho lưu trú và ăn uống chiếm trên 50% tổng mức chi tiêu của du khách. Các dịch vụ mua sắm, giải trí và trải nghiệm văn hóa chỉ chiếm dưới 15% tổng chi tiêu. Nguyên nhân là các sản phẩm lưu niệm chủ yếu có xuất xứ từ bên ngoài, thiếu các sản phẩm OCOP đặc trưng mang thương hiệu bản địa Ba Bể.

Thứ ba, quy mô nguồn vốn đầu tư hạ tầng du lịch còn phụ thuộc lớn vào ngân sách cấp trên. Đề án phát triển khu du lịch Ba Bể giai đoạn 2022 - 2030 dự kiến tổng mức đầu tư khoảng 1.233 tỷ đồng, trong đó ngân sách tỉnh bố trí hơn 620 tỷ đồng (chiếm trên 50,2%), phần còn lại hơn 613 tỷ đồng phải huy động từ nguồn vốn xã hội hóa. Việc kêu gọi các dự án khách sạn, khu nghỉ dưỡng cao cấp từ 4 sao trở lên còn gặp nhiều khó khăn về thủ tục đất đai và bảo tồn vùng lõi di tích.

Thứ tư, công tác phát triển sản phẩm và xúc tiến du lịch đã bước đầu hình thành các tuyến mới nhưng chưa đồng bộ. Huyện đã liên kết xây dựng 2 tour liên vùng (Ba Bể - ATK Chợ Đồn - Định Hóa - Hà Nội; Ba Bể - Na Hang), 6 tour trekking khám phá rừng nguyên sinh, 2 tour xe đạp vòng quanh hồ và 1 tour phượt xe máy Đồn Đèn. Tuy nhiên, các ứng dụng công nghệ số như du lịch thông minh, cổng thông tin đa ngữ vẫn còn đơn giản, chưa tương tác trực tiếp với du khách quốc tế.

Thảo luận kết quả

Các dữ liệu thực trạng trong nghiên cứu được hệ thống hóa trực quan thông qua bảng cơ cấu nhân sự bộ máy thực thi (Bảng 2.2), sơ đồ mối quan hệ phối hợp đa ngành (Hình 2.1) và các bảng tổng hợp kết quả phỏng vấn sâu. Sự phản ánh qua các biểu đồ phân bố chi tiêu và tỷ lệ giải ngân nguồn vốn cho thấy khoảng cách lớn giữa mục tiêu chính sách và năng lực triển khai thực tế.

Nguyên nhân cốt lõi của những hạn chế trên bắt nguồn từ việc cán bộ Phòng Văn hóa và Thông tin cấp huyện phải kiêm nhiệm nhiều mảng công tác, trong khi địa bàn quản lý rộng lớn với 68.408,51 ha địa hình đồi núi hiểm trở. Hơn nữa, vị trí hồ Ba Bể nằm trong khu vực rừng đặc dụng và Di tích quốc gia đặc biệt, dẫn đến sự chồng chéo giữa Luật Du lịch, Luật Di sản văn hóa và Luật Lâm nghiệp. Khi so sánh với các nghiên cứu thực thi chính sách tại các tỉnh miền núi phía Bắc lân cận như Tuyên Quang hay Hà Giang, điểm nghẽn tại Ba Bể cũng nằm ở khâu thiếu cơ chế ưu đãi vượt trội để thu hút các nhà đầu tư chiến lược, cùng với năng lực vận hành dịch vụ của các hộ đồng bào thiểu số (chiếm 95% dân số) còn hạn chế về kỹ năng ngoại ngữ và nghiệp vụ chuyên nghiệp.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức thực thi chính sách phát triển du lịch của UBND huyện Ba Bể giai đoạn 2025 - 2030, đề án kiến nghị 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Chuẩn hóa bộ máy và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: UBND huyện Ba Bể chủ trì xây dựng đề án tuyển dụng và đào tạo chuyên ngành, đặt mục tiêu đến năm 2026 đạt 100% cán bộ cấp xã phụ trách công tác văn hóa - du lịch có trình độ đại học (tăng từ mức 30,8% năm 2023). Định kỳ tổ chức tối thiểu 04 khóa tập huấn mỗi năm về chuyển đổi số và nghiệp vụ du lịch cộng đồng cho hơn 200 hộ kinh doanh homestay tại các xã Nam Mẫu, Khang Ninh, Quảng Khê.
2. Đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và giải ngân vốn đầu tư: Phối hợp chặt chẽ với Sở Giao thông vận tải Bắc Kạn tập trung phân bổ nguồn vốn 1.233 tỷ đồng, đẩy nhanh hoàn thiện tuyến đường kết nối thành phố Bắc Kạn - hồ Ba Bể và tuyến liên tỉnh sang Na Hang (Tuyên Quang) trước năm 2026. Hoàn thành 100% việc cải tạo các trạm biến áp 150KVA tại Pác Ngòi, Bó Lù, Cốc Tộc và hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt đạt chuẩn môi trường tại khu vực lòng hồ.
3. Phát triển sản phẩm du lịch đặc thù gắn với bảo tồn di sản: Phòng Văn hóa và Thông tin phối hợp Ban quản lý Vườn quốc gia chuẩn hóa 6 tuyến trekking hiện có, đưa thêm 02 tour trải nghiệm sinh thái cao cấp vào khai thác trong năm 2025. Hỗ trợ thương mại hóa tối thiểu 10 sản phẩm OCOP địa phương đạt chuẩn 3-4 sao phục vụ bán lẻ cho du khách, phấn đấu nâng tỷ trọng chi tiêu mua sắm và giải trí của du khách lên mức trên 25% vào năm 2028.
4. Đổi mới xúc tiến số và hoàn thiện cơ chế phối hợp kiểm soát: Nâng cấp hệ thống thông tin du lịch thông minh, xây dựng nền tảng ứng dụng di động song ngữ Việt - Anh hoàn thành trong giai đoạn 2025 - 2026. Thiết lập quy chế phối hợp định kỳ hàng quý giữa UBND huyện với các sở ngành cấp tỉnh và đại diện cộng đồng doanh nghiệp nhằm giám sát tiến độ thực hiện các chính sách hỗ trợ lãi suất tín dụng và quy hoạch không gian du lịch.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung đề án mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ lãnh đạo và công chức tại các cơ quan quản lý nhà nước: Đặc biệt là cán bộ tại UBND cấp huyện, Phòng Văn hóa và Thông tin, Sở Du lịch các tỉnh miền núi có thể sử dụng khung đánh giá 3 giai đoạn để rà soát, tái cấu trúc quy trình thực thi chính sách công tại địa phương mình.
• Các doanh nghiệp lữ hành và nhà đầu tư du lịch: Cung cấp thông tin chi tiết về quy hoạch hạ tầng (dự toán 1.233 tỷ đồng), định hướng các tuyến tour trọng điểm và các chính sách ưu đãi đầu tư cơ sở lưu trú đạt chuẩn cao cấp tại huyện Ba Bể.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý kinh tế, Chính sách công: Sử dụng làm tài liệu tham khảo chất lượng về phương pháp kết hợp phân tích số liệu thống kê với phỏng vấn sâu 15 mẫu thực địa trong đánh giá chính sách công cấp cơ sở.
• Các tổ chức phi chính phủ và hiệp hội phát triển cộng đồng: Nắm bắt thực trạng sinh kế và nhu cầu hỗ trợ đào tạo nghiệp vụ của 95% đồng bào dân tộc thiểu số tại vùng đệm Vườn quốc gia Ba Bể để xây dựng các dự án tài trợ phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn tiếp cận tổ chức thực thi chính sách du lịch dựa trên khung lý thuyết nào?
Luận văn tiếp cận dựa trên lý thuyết chu trình chính sách công của các chuyên gia đầu ngành tại Đại học Kinh tế Quốc dân, chuẩn hóa quy trình TCTT qua 3 giai đoạn chặt chẽ: Chuẩn bị triển khai, Chỉ đạo thực thi, và Kiểm soát quá trình. Khung lý thuyết này giúp đánh giá toàn diện từ khâu ban hành kế hoạch đến kết quả kinh tế - xã hội.

Hạn chế lớn nhất về nhân lực quản lý du lịch tại Ba Bể giai đoạn 2021 - 2023 là gì?
Hạn chế lớn nhất nằm ở cấp xã, khi có tới 69,2% cán bộ phụ trách du lịch năm 2023 chỉ có trình độ cao đẳng hoặc trung cấp (năm 2021 là 92,9%). Đội ngũ này phải kiêm nhiệm nhiều mảng công việc nên gặp khó khăn trong công tác tham mưu và triển khai chính sách tại cơ sở.

Tại sao doanh thu du lịch Ba Bể chưa tương xứng với lượng khách tham quan?
Nguyên nhân chủ yếu do cơ cấu chi tiêu bị lệch: trên 50% chi tiêu dồn vào dịch vụ ăn uống và lưu trú bình dân, trong khi các dịch vụ giải trí, mua sắm chiếm tỷ trọng rất nhỏ. Sản phẩm lưu niệm còn thiếu tính độc bản, các sản phẩm OCOP chưa được khai thác mạnh để kích cầu chi tiêu.

Tổng nguồn vốn đầu tư phát triển du lịch Ba Bể giai đoạn 2022 - 2030 là bao nhiêu và được phân bổ ra sao?
Theo Đề án phát triển khu du lịch Ba Bể, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 1.233 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách nhà nước cấp tỉnh bảo đảm hơn 620 tỷ đồng tập trung vào hạ tầng giao thông kết nối liên vùng, phần còn lại hơn 613 tỷ đồng được huy động thông qua xã hội hóa và thu hút doanh nghiệp tư nhân.

Người dân địa phương (với 95% là đồng bào dân tộc thiểu số) được hưởng lợi như thế nào từ chính sách?
Chính sách hỗ trợ người dân tham gia vào chuỗi cung ứng dịch vụ homestay, biểu diễn văn hóa nghệ thuật truyền thống, cung cấp thực phẩm bản địa và làm hướng dẫn viên bản địa, giúp tạo việc làm mới và chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông - lâm nghiệp sang dịch vụ du lịch.

Kết luận

• Đề án đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về tổ chức thực thi chính sách phát triển du lịch của UBND cấp huyện theo chu trình 3 giai đoạn quản trị công hiện đại.
• Làm rõ bức tranh thực trạng tại huyện Ba Bể giai đoạn 2021 - 2023 với quy mô 68.408,51 ha và 95% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, khẳng định tiềm năng to lớn của Hồ Ba Bể và Vườn quốc gia.
• Chỉ rõ các điểm nghẽn then chốt: trình độ cán bộ cấp xã có 69,2% ở mức cao đẳng/trung cấp, chi tiêu du khách trên 50% phụ thuộc ăn nghỉ, và nguồn lực xã hội hóa giải ngân chậm.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp khả thi gắn với lộ trình phân bổ nguồn vốn 1.233 tỷ đồng giai đoạn 2025 - 2030, hướng đến mục tiêu đón trên 1 triệu lượt khách/năm vào năm 2030.
• Đóng góp luận cứ khoa học quan trọng cho UBND tỉnh Bắc Kạn và UBND huyện Ba Bể trong việc nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về du lịch sinh thái bền vững.

Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và cơ quan quản lý quan tâm có thể khai thác toàn văn đề tài để ứng dụng vào công tác hoạch định chính sách và phát triển kinh tế du lịch địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN CẤP HUYỆN 1. Chính sách phát triển du lịch 1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của du lịch 1. Khái niệm du lịch Du lịch có lịch sử hình thành và phát triển lâu đời.

Mặc dù hoạt động du lịch đã xuất hiện từ rất lâu nhưng cho tới nay vẫn chưa thể thống nhất một khái niệm chung về du lịch do mỗi quốc gia lại có một có cách định nghĩa và nhìn nhận từ những góc độ khác nhau. Tuy vậy, có thể hiểu hoạt động du lịch về cơ bản là sự khởi hành và lưu trú tạm thời của con người ngoài nơi cứ trú thường xuyên của họ. Ở Việt Nam hiện đang sử dụng một số khái niệm về du lịch như sau: Thuật ngữ du lịch được quy định tại khoản 1 Điều 3 Luật Du lịch số 09/2017/QH14: “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên trong thời gian không quá 01 năm liên tục nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng, giải trí, tìm hiểu, khám phá tài nguyên du lịch hoặc kết hợp với mục đích hợp pháp khác” (Quốc hội, 2017). Khái niệm này một mặt cho thấy, du lịch thể hiện việc đi lại của con người với mục đích nghỉ ngơi, giải trí và thư giãn; mặt khác, du lịch còn được nhìn nhận như một hoạt động kinh tế, gắn liền với quá trình sản xuất và tiêu thụ mà chính nó tạo ra.

Theo đó, để nghiên cứu toàn diện, cần đề cập đến 01 khái niệm nữa, đó là khái niệm “Hoạt động du lịch”. Theo Luật du lịch 2017: “Hoạt động du lịch là hoạt động của khách du lịch, tổ chức, cá nhân kinh doanh du lịch và cơ quan, tổ chức, cá nhân, cộng đồng dân cư có liên quan đến du lịch”. Hoạt động du lịch được nhìn nhận ở 03 khía cạnh là: Hoạt động của khách du lịch (di chuyển và lưu trú tạm thời của người đi du lịch đến một nơi ngoài nơi cư trú thường xuyên của họ để tham quan, nghỉ dưỡng, chữa bệnh, tìm hiểu lịch sử, văn hóa, nghệ thuật,.); Hoạt động của tổ chức, cá nhân kinh doanh du lịch (tổ chức lưu trú, phục vụ ăn uống, hướng dẫn tham quan, vận chuyển đưa đón du khách, kinh doanh các hàng hóa, dịch vụ khác,. nhằm mục tiêu lợi nhuận); Hoạt động của cơ quan, tổ chức, cá nhân, cộng đồng dân cư có liên quan (cơ quan nhà nước và các tổ chức có liên quan tại địa phương du lịch tổ chức quản lý, điều phối, phục vụ hoạt động của khách du lịch và tổ chức, cá nhân hoạt động kinh doanh du lịch nhằm đảm bảo cho các đối tượng này thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình khi tham gia hoạt động du lịch theo đúng luật định).

Đặc điểm của du lịch - Du lịch là ngành kinh doanh tổng hợp vừa có đặc điểm của ngành kinh tế, vừa có đặc điểm của ngành văn hóa - xã hội: Về mặt kinh tế, ngành du lịch tạo ra nguồn thu lớn, góp phần tăng trưởng GDP, và tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho cộng đồng địa phương. Ngoài ra, du lịch còn kích thích sự phát triển của các ngành công nghiệp phụ trợ và thu hút đầu tư nước ngoài. Về mặt văn hóa - xã hội, du lịch là cầu nối giúp bảo tồn và truyền bá các giá trị văn hóa độc đáo của từng vùng miền, đồng thời khuyến khích sự giao lưu văn hóa và hiểu biết lẫn nhau giữa các dân tộc và quốc gia. Bên cạnh đó, du lịch còn đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường và phát triển du lịch bền vững.