CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN CẤP HUYỆN 1. Chính sách phát triển du lịch 1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của du lịch 1. Khái niệm du lịch Du lịch có lịch sử hình thành và phát triển lâu đời.
Mặc dù hoạt động du lịch đã xuất hiện từ rất lâu nhưng cho tới nay vẫn chưa thể thống nhất một khái niệm chung về du lịch do mỗi quốc gia lại có một có cách định nghĩa và nhìn nhận từ những góc độ khác nhau. Tuy vậy, có thể hiểu hoạt động du lịch về cơ bản là sự khởi hành và lưu trú tạm thời của con người ngoài nơi cứ trú thường xuyên của họ. Ở Việt Nam hiện đang sử dụng một số khái niệm về du lịch như sau: Thuật ngữ du lịch được quy định tại khoản 1 Điều 3 Luật Du lịch số 09/2017/QH14: “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên trong thời gian không quá 01 năm liên tục nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng, giải trí, tìm hiểu, khám phá tài nguyên du lịch hoặc kết hợp với mục đích hợp pháp khác” (Quốc hội, 2017). Khái niệm này một mặt cho thấy, du lịch thể hiện việc đi lại của con người với mục đích nghỉ ngơi, giải trí và thư giãn; mặt khác, du lịch còn được nhìn nhận như một hoạt động kinh tế, gắn liền với quá trình sản xuất và tiêu thụ mà chính nó tạo ra.
Theo đó, để nghiên cứu toàn diện, cần đề cập đến 01 khái niệm nữa, đó là khái niệm “Hoạt động du lịch”. Theo Luật du lịch 2017: “Hoạt động du lịch là hoạt động của khách du lịch, tổ chức, cá nhân kinh doanh du lịch và cơ quan, tổ chức, cá nhân, cộng đồng dân cư có liên quan đến du lịch”. Hoạt động du lịch được nhìn nhận ở 03 khía cạnh là: Hoạt động của khách du lịch (di chuyển và lưu trú tạm thời của người đi du lịch đến một nơi ngoài nơi cư trú thường xuyên của họ để tham quan, nghỉ dưỡng, chữa bệnh, tìm hiểu lịch sử, văn hóa, nghệ thuật,.); Hoạt động của tổ chức, cá nhân kinh doanh du lịch (tổ chức lưu trú, phục vụ ăn uống, hướng dẫn tham quan, vận chuyển đưa đón du khách, kinh doanh các hàng hóa, dịch vụ khác,. nhằm mục tiêu lợi nhuận); Hoạt động của cơ quan, tổ chức, cá nhân, cộng đồng dân cư có liên quan (cơ quan nhà nước và các tổ chức có liên quan tại địa phương du lịch tổ chức quản lý, điều phối, phục vụ hoạt động của khách du lịch và tổ chức, cá nhân hoạt động kinh doanh du lịch nhằm đảm bảo cho các đối tượng này thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình khi tham gia hoạt động du lịch theo đúng luật định).
Đặc điểm của du lịch - Du lịch là ngành kinh doanh tổng hợp vừa có đặc điểm của ngành kinh tế, vừa có đặc điểm của ngành văn hóa - xã hội: Về mặt kinh tế, ngành du lịch tạo ra nguồn thu lớn, góp phần tăng trưởng GDP, và tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho cộng đồng địa phương. Ngoài ra, du lịch còn kích thích sự phát triển của các ngành công nghiệp phụ trợ và thu hút đầu tư nước ngoài. Về mặt văn hóa - xã hội, du lịch là cầu nối giúp bảo tồn và truyền bá các giá trị văn hóa độc đáo của từng vùng miền, đồng thời khuyến khích sự giao lưu văn hóa và hiểu biết lẫn nhau giữa các dân tộc và quốc gia. Bên cạnh đó, du lịch còn đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường và phát triển du lịch bền vững.
- Du lịch có ngành nghề đa dạng: du lịch là ngành cung cấp các dịch vụ tham quan, nghỉ dưỡng cho du khách. Chính bởi xuất phát từ nhu cầu của khách hàng mà các sản phẩm du lịch rất đa dạng, không hề mang tính khuôn mẫu. Thậm chí, nó được hình thành ngay tức thời để làm hài lòng yêu cầu của du khách. Có thể thấy rằng, tâm lý khách hàng là yếu tố rất quan trọng để đánh giá sản phẩm du lịch.
Nếu doanh nghiệp có khả năng nắm bắt tâm lý khách hàng tốt, xây dựng được những chiến lược du lịch hấp dẫn, chắc chắc sẽ thu hút được số lượng lớn khách hàng. - Du lịch có tính phụ thuộc: Ngành du lịch chịu ảnh hưởng lớn từ các yếu tố bên ngoài như tình hình chính trị, KTXH và môi trường. - Du lịch có tính thời vụ: Hoạt động du lịch thường tập trung vào một số thời điểm trong năm, như mùa lễ hội, nghỉ hè, và các dịp lễ lớn. Điều này dẫn đến sự không đồng đều trong việc phân bổ nguồn lực và cơ sở hạ tầng du lịch.
- Du lịch có tính linh hoạt: Sự thay đổi nhanh chóng trong xu hướng và sở thích của du khách đòi hỏi ngành du lịch phải liên tục đổi mới và điều chỉnh để đáp ứng nhu cầu thị trường. Các hình thức du lịch mới như du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và du lịch tự túc đang ngày càng phổ biến, yêu cầu các doanh nghiệp và cơ quan quản lý du lịch phải thích ứng nhanh chóng. Vai trò của du lịch - Vai trò của du lịch với kinh tế: Du lịch đóng góp vào thu nhập quốc dân, tăng GDP, phân phối lại thu nhập giữa các vùng, và thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Ngành này cũng tăng thu ngoại tệ, cân bằng cán cân thanh toán quốc tế, và thúc đẩy phát triển các ngành kinh tế khác.
- Vai trò của du lịch đối với xã hội: Du lịch tạo việc làm trong các lĩnh vực như khách sạn, nhà hàng, hướng dẫn viên, giảm thất nghiệp và nâng cao chất lượng sống. 6 Đồng thời, du lịch phát triển vùng nông thôn, giảm áp lực đô thị hóa, quảng bá văn hóa, và thúc đẩy giao lưu văn hóa giữa các dân tộc và quốc gia. - Vai trò của du lịch đối với môi trường: Du lịch góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, phát triển các khu bảo tồn, và khuyến khích du lịch bền vững như du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng, bảo vệ đa dạng sinh học. Khái niệm, điều kiện phát triển du lịch 1.
Khái niệm phát triển du lịch Từ ý nghĩa của “phát triển” là động từ mang nghĩa mở rộng, làm cho lớn mạnh, nâng cao hoặc tiến bộ về một mặt nào đó. Đề án xác định: Phát triển du lịch là sự tăng trưởng cả về mặt lượng và mặt chất của hoạt động du lịch. Phát triển du lịch là quá trình mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng các dịch vụ, cơ sở hạ tầng, và hoạt động liên quan đến du lịch nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của du khách. Quá trình này cũng bao gồm việc quản lý tài nguyên du lịch một cách hiệu quả để đảm bảo lợi ích bền vững về KTXH và môi trường.
Phát triển du lịch không chỉ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn bảo tồn văn hóa, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng. Đây là một trong những động lực quan trọng để phát triển KTXH bền vững của các địa phương và quốc gia. Điều kiện để phát triển du lịch Hệ thống các điều kiện cần thiết để phát triển du lịch bao gồm: tài nguyên du lịch, sự sẵn sàng đón tiếp khách du lịch và những tình hình và sự kiện đặc biệt. - Tài nguyên du lịch: Để phát triển du lịch cần có tài nguyên tự nhiên và tài nguyên nhân văn.
Các điều kiện về môi trường tự nhiên đóng vai trò là những tài nguyên thiên nhiên về du lịch như: địa hình đa dạng; khí hậu ôn hòa; động, thực vật phong phú, giàu nguồn tài nguyên nước và vị trí địa lý thuận lợi. bao gồm cảnh quan thiên nhiên đẹp, di tích lịch sử, văn hóa phong phú, và các hoạt động lễ hội truyền thống. Giá trị ăn hóa, lịch sử, các thành tựu chính trị và kinh tế có ý nghĩa đặc trưng cho sự phát triển du lịch ở một địa điểm, một vùng hoặc một đất nước. Chúng có sức hấp dẫn đặc biệt với số đông khách du lịch với nhiều nhu cầu và mục đích khác nhau của chuyến du lịch.
Các giá trị lịch sử thường được chia thành 2 nhóm: Những giá trị lịch sử gắn với nền văn hóa chung của loài người và Những giá trị lịch sử đặc biệt. - Sự sẵn sàng đón tiếp khách du lịch, bao gồm: Các điều kiện về tổ chức: Bộ máy quản lý nhà nước về du lịch (Bộ máy quản lý vĩ mô về du lịch), bao gồm các chủ thể quản lý từ trung ương tới địa phương và các hệ thống các thể chế quản lý, chính sách và cơ chế quản lý. Các tổ chức, doanh nghiệp 7 chuyên trách về du lịch (Bộ máy quản lý vi mô về du lịch). Các tổ chức này có nhiệm vụ đảm bảo sự đi lại và phục vụ trong thời gian lưuu trú của khách du lịch.
Phạm vi hoạt động bao gồm: Kinh doanh khách sạn; Kinh doanh lữ hành; Kinh doanh vận chuyển khách du lịch; Kinh doanh các dịch vụ du lịch khác. Các điều kiện về kỹ thuật, bao gồm: Cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch; Cơ sở vật chất kỹ thuật hạ tầng xã hội; Điều kiện về kinh tế. Đó là cấc điều kiện về kỹ thuật ảnh hưởng đến sự sẵn sàng đón tiếp khác du lịch trước tiên là cơ sở vật chất du lịch và sau đó là cơ sở vật chất kỹ thuật hạ tầng xã hội. - Những tình hình và sự kiện đặc biệt: Một số tình hình và sự kiện đặc biệt có thể thu hút khách du lịch và là điều kiện đặc trung để phát triển du lịch, ví dụ: Hội nghị, các cuộc thi đấu thể thao, sự kiện kỷ niệm tín ngưỡng hoặc chính trị,.
Thời gian diễn ra các sự kiện trên không dài, song rất có ích cho sự phát triển du lịch thông qua việc tuyên truyền, quảng cáo cho những giá trị văn háo và lịch sử của địa điểm đón khách và đồng thời khắc phục tính không đồng đều trong việc cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch. Khái niệm, mục tiêu, các bộ phận của chính sách phát triển du lịch 1.