Chương 1. Cơ sở lý luận về công tác tuyên giáo của đảng bộ huyện Chương 2. Thực trạng hiệu quả công tác tuyên giáo của Đảng bộ huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định Chương 3. Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác tuyên giáo của Đảng bộ huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định 7 CHƢƠNG 1.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC TUYÊN GIÁO CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN 1. Cơ sở lý luận về công tác tuyên giáo 1. Khái niệm công tác tuyên giáo Theo Từ điển tiếng Việt, “tuyên giáo mang nghĩa truyền giáo; tuyên truyền và giáo dục” [41]. Với nghĩa trên, Lê Văn Hiếu (2020) cho rằng tuyên “ giáo là hoạt động của một cá nhân, tổ chức nhằm mục đích tuyên truyền một sự vật, hiện tượng, sự việc đến đối tượng tuyên truyền; đồng thời tiến hành giáo dục đối tượng tin và làm theo [23].
Như vậy, có thể cho rằng trọng tâm ” chính của công tác tuyên giáo là công tác tư tưởng, xây dựng Đảng về chính trị tư tưởng. Tác giả Trần Thị Anh Đào (2008) cho rằng“công tác tư tưởng ở Việt Nam hiện nay là hoạt động tư tưởng có mục đích của giai cấp công nhân Việt Nam do Đảng Cộng sản lãnh đạo. Thông qua Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội, công tác tư tưởng có nhiệm vụ bảo vệ, phát triển và truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước; thông tin theo định hướng của Đảng trên tất cả mọi mặt của đời sống xã hội. Công tác tư tưởng nhằm xây dựng ý thức xã hội chủ nghĩa; định hướng giá trị xã hội đúng đắn; hình thành niềm tin cách mạng có căn cứ khoa học, thúc đẩy quần chúng tích cực tham gia vào sự nghiệp công nghiệp CNH, HĐH đất nước, xây dựng dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, đưa đất nước vững chắc tiến lên chủ nghĩa xã hội [20].
” Như vậy, công tác tư tưởng là hoạt động có mục đích của một giai cấp nhằm bảo vệ, phát triển và tuyên truyền về tư tưởng, đường lối, chủ trương 8 của giai cấp đó đến toàn thể quần chúng; nhằm chi phối, thống trị đời sống tinh thần xã hội, thúc đẩy quần chúng nhân dân tích cực, tự giác xây dựng và bảo vệ chế độ của giai cấp thống trị đó. Tuy nhiên gần đây, quan điểm của Đảng về công tác tuyên giáo đã có sự thay đổi nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn và bối cảnh hiện nay. Công tác tư tưởng mặc dù là nội dung trọng tâm, căn bản trong công tác tuyên giáo. Tuy nhiên, công tác tuyên giáo không chỉ có mỗi công tác tư tưởng mà còn bao gồm nhiều nội dung và hoạt động khác cũng quan trọng không kém.
Trong bối cảnh hiện nay, công tác tuyên giáo còn phải quan tâm đến các phương thức, cách thức để đưa công tác tư tưởng, lý luận vào thực tiễn, đảm bảo các mục tiêu chính trị khác như khoa giáo, văn hóa, văn nghệ. Ban Tuyên giáo Trung ương tại Tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ công tác tuyên giáo ở cơ sở năm 2019 đã nêu rõ “khái niệm công tác tuyên giáo gắn với việc hợp nhất Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương với Ban Khoa giáo Trung ương thành Ban Tuyên giáo Trung ương, cùng với đó là sự hợp nhất và hình thành những cơ quan này tại các địa phương, tạo thành tổ chức, bộ máy ngành tuyên giáo từ Trung ương tới cơ sở. Công tác tuyên giáo dùng để chỉ hoạt động cụ thể, các mặt công tác của ngành tuyên giáo. Tuyên giáo là một ngành, một lĩnh vực công tác của Đảng, có hệ thống tổ chức từ Trung ương đến cơ sở” [10].
Từ phân tích trên, có thể thấy hoạt động của Ban Tuyên giáo và công tác tuyên giáo là khái niệm khác nhau. Ban Tuyên giáo hoạt động với tư cách là đơn vị tham mưu của cấp ủy giúp thực hiện nhiệm vụ công tác tuyên giáo. Ngoài ra, Ban tuyên giáo còn có thể được giao thực hiện nhiệm vụ khác theo phân công của cấp ủy trong từng thời kỳ, tại từng địa phương cụ thể. Trong Ban Tuyên giáo ở từng cấp ủy có thể có nhiều đơn vị, bộ phận khác nhau nhưng đều thực hiện nhiệm vụ chung là tham mưu, giúp việc cấp ủy trong công tác tư tưởng, khoa giáo và văn hóa, văn nghệ.
Trong khi đó, công tác 9 tuyên giáo công tác tuyên giáo không đơn thuần chỉ có công tác tư tưởng của Đảng mà còn bao gồm đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng đối với lĩnh vực khoa giáo, văn hóa, văn nghệ. Tuy nhiên, công tác tuyên giáo không làm nhiệm vụ quản lý trong lĩnh vực khoa giáo và văn hóa, văn nghệ do đây là nhiệm vụ của các cơ quan quản lý nhà nước khác. Từ đó, tác giả đưa ra quan điểm, công tác tuyên giáo là tất cả các hoạt động tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam, bao gồm xây dựng, phát triển, tuyên truyền, truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước cho cán bộ, đảng viên và toàn thể quần chúng nhân dân; đồng thời, bảo đảm sự lãnh đạo vững chắc của Đảng trong các lĩnh vực khoa giáo và văn hóa, văn nghệ. Đặc điểm của công tác tuyên giáo Theo Đinh Như Thoa (2018), công tác tuyên giáo có các đặc điểm: “Một là, công tác tuyên giáo là một bộ phận trong công tác chính trị tư tưởng của cả hệ thống chính trị nói chung, hướng tới đối tượng là con người, là nhân dân, mà trước hết là cán bộ, đảng viên, là những đối tượng mang đầy đủ đặc điểm về vị trí xã hội, văn hóa, tâm sinh lý, quan điểm, tư tưởng, nhận thức xã hội đa dạng và phức tạp.
Hướng tới đối tượng đó, công tác tuyên giáo nhằm thay đổi nhận thức có chủ đích, nhắm tới mục tiêu tạo sự nhất trí cao trong Đảng, sự đồng thuận xã hội đối với việc triển khai thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Hai là, công tác tuyên giáo mang tính chính trị, tính giai cấp. Hoạt động tuyên giáo là bộ phận cấu thành trong hoạt động lãnh đạo của Đảng, là một trong những hoạt động quan trọng bậc nhất của Đảng và sự điều hành của Nhà nước, thực hiện mục tiêu của Đảng cầm quyền, thực hiện nhiệm vụ chính trị của giai cấp công nhân. Ở nước ta, cốt lõi của công tác tuyên giáo là xây 10 dựng, xác lập và phát triển hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa theo chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; hình thành niềm tin, định hướng giá trị đúng đắn, góp phần xây dựng thế giới quan khoa học, giáo dục đức tính nhân bản, nhân văn và lòng nhân ái cho con người; nâng cao nhận thức điều chỉnh và điều chỉnh hành vi đúng đắn cho cán bộ, đảng viên và nhân dân, thúc đẩy mọi người hành động tích cực vì mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.
Ba là, quy trình làm ra sản phẩm của công tác tuyên giáo không phải là sự lập trình của công nghệ đơn thuần. Cách thức, phương pháp tuyên giáo là sự kết hợp giữa khoa học và nghệ thuật, giữa nêu gương, nói đi đôi với làm, lý luận gắn liền với thực tiễn, kết hợp linh hoạt giữa các hình thức và biện pháp, phương tiện, trong đó tư tưởng khoa học, hệ thống chính trị, sự dẫn dắt của chính đảng tiên phong là nòng cốt. Đó là hoạt động kết hợp các hình thức, biện pháp, phương tiện do chủ thể tiến hành, được thực hiện trực tiếp bởi đội ngũ làm công tác tuyên giáo am hiểu chủ trương, đường lối, chính sách pháp luật, có tầm tư duy đổi mới, đủ bản lĩnh chính trị, giàu tâm huyết cống hiến cho Đảng, cho Nhân dân. Bốn là, kết quả đưa lại của công tác tuyên giáo không hiện hữu bằng vật phẩm, khó có thể hình dung bằng trực quan mà phải thăm dò hiệu ứng tư tưởng, dư luận của các tầng lớp xã hội trước mỗi chủ trương, chính sách mới.
Hiệu quả của công tác tuyên giáo thể hiện ở sự chuyển biến nhận thức và hành động của các tầng lớp nhân dân để thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự điều hành của Nhà nước”[43]. Các yếu tố cấu thành công tác tuyên giáo của Đảng Trên cơ sở khái niệm về công tác tuyên giao, có thể nhận thấy công tác tuyên giáo là một hoạt động chính trị - xã hội của Đảng, mang tính đặc thù 11 gồm 3 yếu tố cấu thành là: chủ thể, khách thể và chức năng của công tác tuyên giáo. Chủ thể của công tác tuyên giáo nói chung bao gồm hệ tư tưởng (các quan điểm về chính trị, đạo đức, tôn giáo, văn hóa, nghệ thuật,. là kim chỉ nam, định hướng cho hoạt động của một giai cấp, tầng lớp trong xã hội); các cơ quan, tổ chức và các cán bộ chuyên trách được giao nhiệm vụ tuyên giáo.
Khách thế của công tác tuyên giáo là đối tượng chịu sự tác động về mặt tư tưởng của chủ thể gồm các cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân. Ngoài ra, khách thể của công tác tuyên giáo còn là các mối quan hệ giữa các cơ quan đảng, nhà nước với với đảng viên, với quần chúng nhân dân. Chức năng của công tác tuyên giáo. Công tác tuyên giáo được thực hiện nhằm mục đích: - Thứ nhất, nâng cao trình độ lý luận chính trị, đạo đức cách mạng và năng lực cho cán bộ, đảng viên nhằm nắm vững những quan điểm, chủ trương của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; nắm vững những kiến thức, tình hình về kinh tế, chính trị, giáo dục, văn hóa, văn nghệ, xã hội; nâng cao nghiệp vụ, trình độ ngoại ngữ, tin học; tăng cường ứng dụng khoa học - công nghệ vào trong nhiệm vụ.
- Thứ hai, tổng kết thực tiễn từ việc nghiên cứu lý luận cách mạng. Tiếp tục phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Mình và vận dụng vào thực tiễn cuộc sống. Việc nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, kết hợp với ứng dụng tinh hoa văn hóa nhân loại và dân tộc, khuyến khích toàn thể quần chúng nhân dân tham gia vào quá trình xây dựng đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Thứ ba, phê phán và bác bỏ những quan điểm sai trái, thù địch; chỉnh đốn, uốn nắn những quan điểm, nhận thức lệch lạc; những biểu hiện dao 12 động, suy giảm niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng; đặc biệt là trong bối cảnh phức tạp của tình hình thế giới hiện nay.