Luận án tiến sĩ quản lý công chính sách quản lý nhà nước đối với các doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân tại việt nam qua nghiên cứu trường hợp thành phố hải phòng

Luận án tiến sĩ phân tích chính sách quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân tại Việt Nam, nghiên cứu điển hình thành phố Hải Phòng.

• Tác giả: Lê Hữu Toản
• Người hướng dẫn: Đặng Xuân Hoan
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Chính sách quản lý nhà nước đối với các doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân tại Việt Nam (Qua nghiên cứu trường hợp thành phố Hải Phòng)
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP KHU VỰC KINH TẾ TƯ NHÂN
• 1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước có liên quan đến đề tài Luận án
• 1.2. Đánh giá tổng quan nghiên cứu có liên quan đến chính sách quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân
• 1.3. Định hướng nghiên cứu của Luận án
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP KHU VỰC KINH TẾ TƯ NHÂN
• 2.1. Một số vấn đề lý luận về doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân
• 2.2. Lý luận về chính sách quản lý nhà nước đối với các doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân
• 2.3. Kinh nghiệm của một số nước trên thế giới về chính sách phát triển doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân và bài học cho Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP KHU VỰC KINH TẾ TƯ NHÂN TẠI VIỆT NAM (QUA NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG)
• 3.1. Khái quát quá trình phát triển hệ thống doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân tại Việt Nam
• 3.2. Thực trạng chính sách quản lý nhà nước đối với các doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân tại Việt Nam (minh chứng qua thực tiễn của thành phố Hải Phòng)
• 3.3. Đánh giá chung về thực trạng chính sách quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân tại Việt Nam nói chung và thành phố Hải Phòng nói riêng
• 4. CHƯƠNG 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP KHU VỰC KINH TẾ TƯ NHÂN TẠI VIỆT NAM
• 4.1. Xu hướng kinh tế, chính trị, xã hội trong nước và quốc tế tác động đến sự phát triển của doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân tại Việt Nam. Định hướng phát triển khu vực kinh tế tư nhân tại Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045
• 4.2. Phương hướng hoàn thiện chính sách quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân tại Việt Nam
• 4.3. Một số giải pháp hoàn thiện chính sách quản lý nhà nước đối với các doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân tại Việt Nam
• 4.4. Một số kiến nghị, đề xuất
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan tình hình nghiên cứu

Chương này cung cấp cái nhìn tổng quan về các công trình nghiên cứu liên quan đến chính sách quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường, vai trò của doanh nghiệp tư nhân ngày càng được khẳng định. Các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước đã chỉ ra rằng, chính sách doanh nghiệp cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn phát triển. Đặc biệt, nghiên cứu đã chỉ ra những khoảng trống trong lý luận và thực tiễn, từ đó định hướng cho các nghiên cứu tiếp theo. Việc đánh giá tổng quan này không chỉ giúp nhận diện các vấn đề còn tồn tại mà còn mở ra hướng nghiên cứu mới cho luận án tiến sĩ.

1.1. Đánh giá tổng quan nghiên cứu

Đánh giá tổng quan cho thấy rằng, chính sách quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân tại Hải Phòng cần được cải thiện. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng, mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ, nhưng thực tế vẫn còn nhiều bất cập. Cụ thể, sự chồng chéo trong các chính sách và thiếu sự đồng bộ giữa các cơ quan quản lý đã gây khó khăn cho doanh nghiệp tư nhân trong việc tiếp cận nguồn lực và phát triển. Điều này cho thấy cần có một cái nhìn tổng thể và đồng bộ hơn trong việc xây dựng và thực thi chính sách doanh nghiệp.

II. Cơ sở lý luận và thực tiễn

Chương này tập trung vào việc phân tích các lý luận cơ bản về chính sách quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân. Các lý thuyết về quản lý công và doanh nghiệp tư nhân được trình bày rõ ràng, giúp làm rõ vai trò của chính sách doanh nghiệp trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, việc áp dụng các mô hình quản lý tiên tiến từ các quốc gia khác có thể mang lại bài học quý giá cho Việt Nam. Đặc biệt, các kinh nghiệm từ các nước phát triển cho thấy, việc tạo ra môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp tư nhân là rất cần thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

2.1. Một số vấn đề lý luận về doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, doanh nghiệp tư nhân đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Các lý thuyết về doanh nghiệp tư nhân cho thấy rằng, sự phát triển của khu vực này không chỉ tạo ra việc làm mà còn góp phần vào tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần có chính sách quản lý nhà nước phù hợp, giúp doanh nghiệp tư nhân vượt qua các rào cản trong hoạt động sản xuất - kinh doanh. Việc nhận thức đúng đắn về vai trò của doanh nghiệp tư nhân trong nền kinh tế là rất quan trọng để xây dựng các chính sách hỗ trợ hiệu quả.

III. Thực trạng chính sách quản lý nhà nước

Chương này phân tích thực trạng chính sách quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân tại Hải Phòng. Nghiên cứu chỉ ra rằng, mặc dù có nhiều chính sách được ban hành, nhưng việc thực thi vẫn còn nhiều hạn chế. Các doanh nghiệp khu vực tư nhân thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn lực và hỗ trợ từ nhà nước. Đặc biệt, sự thiếu đồng bộ trong các chính sách và quy định đã tạo ra rào cản lớn cho doanh nghiệp tư nhân. Điều này cho thấy cần có sự cải cách mạnh mẽ trong chính sách doanh nghiệp để tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của khu vực này.

3.1. Khái quát quá trình phát triển hệ thống doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân

Quá trình phát triển của doanh nghiệp tư nhân tại Hải Phòng đã diễn ra mạnh mẽ trong những năm qua. Tuy nhiên, sự phát triển này vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ, nhưng thực tế vẫn còn nhiều bất cập. Các doanh nghiệp tư nhân thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn, thị trường và công nghệ. Điều này cho thấy cần có sự cải cách trong chính sách quản lý nhà nước để tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của doanh nghiệp tư nhân.

IV. Phương hướng và giải pháp hoàn thiện chính sách

Chương này đề xuất các phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân tại Việt Nam. Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng một hệ thống chính sách đồng bộ, linh hoạt và hiệu quả. Các giải pháp được đề xuất bao gồm việc cải cách thủ tục hành chính, tăng cường hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp tư nhân, và nâng cao năng lực cạnh tranh cho khu vực này. Việc thực hiện các giải pháp này không chỉ giúp doanh nghiệp tư nhân phát triển mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

4.1. Xu hướng kinh tế chính trị xã hội tác động đến sự phát triển của doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, xu hướng kinh tế, chính trị và xã hội hiện nay đang tạo ra nhiều cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp tư nhân. Việc nắm bắt các xu hướng này là rất quan trọng để xây dựng chính sách doanh nghiệp phù hợp. Đặc biệt, trong bối cảnh hội nhập quốc tế, doanh nghiệp tư nhân cần phải nâng cao năng lực cạnh tranh để có thể tồn tại và phát triển. Các chính sách hỗ trợ từ nhà nước cần phải được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn và nhu cầu của doanh nghiệp tư nhân.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Công trình nghiên cứu tiến sĩ chuyên ngành Quản lý công (Mã số: 9 34 04 03) của tác giả Lê Hữu Toản, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Đặng Xuân Hoan và TS. Vũ Thị Loan tại Học viện Hành chính Quốc gia (2022), mang tên: "Chính sách quản lý nhà nước đối với các doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân tại Việt Nam (Qua nghiên cứu trường hợp thành phố Hải Phòng)". Luận án được thực hiện trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam trải qua 35 năm đổi mới mô hình tăng trưởng, chuyển dịch căn bản từ cơ chế kế hoạch hóa tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) cốt lõi được xác định: Trong khi các công trình trước đây chủ yếu tiếp cận chính sách quản lý nhà nước (QLNN) ở giác độ lý luận chung hoặc phân tích rời rạc từng công cụ hỗ trợ cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), vẫn thiếu vắng những nghiên cứu hệ thống hóa đánh giá đồng thời chuỗi chính sách thực thi trên một địa bàn kinh tế trọng điểm trong giai đoạn thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm (2011–2020) gắn với bối cảnh hậu đại dịch Covid-19. Cụ thể, các câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết khoa học được xác lập:

1. Câu hỏi nghiên cứu 1 (RQ1): Doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân (KTTN) với tư cách là động lực của nền kinh tế cần những khung khổ lý luận và nhóm chính sách QLNN trọng tâm nào để phát triển?
2. Câu hỏi nghiên cứu 2 (RQ2): Quá trình hoàn thiện và các nhân tố khách quan, chủ quan nào chi phối trực tiếp đến hiệu lực, hiệu quả thực thi chính sách QLNN đối với doanh nghiệp KTTN?
3. Câu hỏi nghiên cứu 3 (RQ3): Thực trạng triển khai 4 nhóm chính sách cốt lõi bộc lộ những điểm nghẽn và rào cản thể chế nào qua nghiên cứu điển hình tại thành phố Hải Phòng?
4. Câu hỏi nghiên cứu 4 (RQ4): Những định hướng và giải pháp đột phá nào cần được thực thi để hiện thực hóa quan điểm Đại hội XIII của Đảng: "Kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng trong phát triển kinh tế"?

• Giả thuyết khoa học (H1): Hệ thống chính sách QLNN đồng bộ, phù hợp, được thực thi đúng, trúng và đủ sẽ thúc đẩy mạnh mẽ hiệu quả sản xuất - kinh doanh (SX-KD) và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp KTTN; ngược lại, hệ thống chính sách thiếu đồng bộ, chồng chéo và tồn tại rào cản hành chính sẽ kìm hãm sự bứt phá của khu vực này.

Khung khổ lý thuyết của luận án được xây dựng dựa trên sự tích hợp giữa Lý thuyết Lựa chọn công (Public Choice Theory), Thể chế kinh tế mới (New Institutional Economics), và Lý luận về Nhà nước kiến tạo phát triển. Phạm vi nghiên cứu bao hàm các doanh nghiệp sở hữu tư nhân trong nước giai đoạn 2011–2020 (tập trung vào 4 nhóm: tài chính - tín dụng, đất đai, khoa học công nghệ (KHCN), xúc tiến thương mại và thị trường), lấy thực tiễn thành phố Hải Phòng — đô thị loại đặc biệt đứng thứ 6 cả nước về GRDP (đạt 276,6 nghìn tỷ đồng năm 2020) và sở hữu 20.195 doanh nghiệp (trong đó 96,28% là doanh nghiệp KTTN đóng góp ~50% GRDP địa phương) — làm địa bàn khảo cứu thực nghiệm.

Literature Review và Positioning

Tổng quan tài liệu nghiên cứu quốc tế và trong nước cho thấy sự phát triển vượt bậc trong tư duy kinh tế về khu vực tư nhân, nhưng đồng thời bộc lộ những phân kỳ lý thuyết sâu sắc:

Luồng nghiên cứu thể chế và chính sách công: Weimer và Vining (1999) khẳng định: "Phân tích chính sách công là hoạt động tư vấn cho khách hàng liên quan đến các quyết định công và căn cứ vào các giá trị xã hội". Khi phân tích hệ thống chính sách tại Việt Nam, tác giả Đặng Ngọc Dinh (2010) nhận định: "Hệ thống chính sách của Việt Nam đến nay chưa thực sự đóng vai trò quan trọng vào thành tựu phát triển của đất nước... quá trình xây dựng chính sách còn mang nặng tính công lập, tính nhà nước mà thiếu sự tham gia thực chất của các thành phần xã hội". Quan điểm này tương đồng với đánh giá của GS. Kenichi Ohno (Viện Nghiên cứu Kinh tế Nhật Bản), người chỉ ra rằng quy trình làm chính sách tại Việt Nam còn phụ thuộc quá mức vào ý chí chủ quan của cơ quan hành chính mà thiếu cơ chế tham vấn chủ động từ cộng đồng doanh nghiệp.

Luồng nghiên cứu về vai trò động lực của KTTN: Trịnh Thị Hoa Mai (2004), Nguyễn Thanh Tuyền (2006), Nguyễn Kế Tuấn (2010) và Vũ Hùng Cường (2011) đã thiết lập nền tảng lý luận khẳng định KTTN là động lực tăng trưởng tất yếu khách quan trong thời kỳ quá độ. Nghiên cứu định lượng của Bùi Trinh và Mạnh Hùng (2009) dựa trên hệ số ICOR, cùng phân tích của Nguyễn Quang Thái, Vũ Hùng Cường, Bùi Trinh (2010) qua mô hình hàm Harrod-Domar và hàm sản xuất Solow đã chứng minh hiệu quả sử dụng vốn đầu tư và đóng góp vào GDP của khu vực KTTN vượt trội hơn so với khu vực kinh tế nhà nước. Đặc biệt, học giả Nguyễn Huy Viện (2019) nêu bật luận điểm: "Chỉ khi KTTN phát triển mới có dân giàu nước mạnh", đối sánh với mô hình các quốc gia Bắc Âu (Đan Mạch, Thụy Điển, Na Uy) nơi KTTN chiếm trên 85% GDP.

Các tranh luận và xung đột lý thuyết:

• Quan điểm thứ nhất: Đề cao sự can thiệp và kiểm soát của Nhà nước nhằm duy trì định hướng XHCN, hạn chế tính tự phát của kinh tế tư bản tư nhân (Hồ Văn Vĩnh).
• Quan điểm thứ hai: Yêu cầu triệt để tôn trọng quy luật thị trường, xóa bỏ triệt để rào cản hành chính và "tư duy kìm kẹp" (Trần Du Lịch, Trương Gia Bình).
• Vấn đề chất lượng tăng trưởng: Lê Duy Bình (2021) trong công trình "KTTN Việt Nam - Năng suất và thịnh vượng" phát hiện ra hiện tượng "thiếu vắng doanh nghiệp quy mô vừa", tính phi chính thức cao, chi phí tuân thủ lớn; trong khi Trần Thanh Phương (2013) nhận định chất lượng phát triển KTTN còn thấp và thiếu bền vững.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế: So với báo cáo Doing Business của Ngân hàng Thế giới (World Bank, 2017) xếp Việt Nam đứng thứ 82/190 quốc gia (với các chỉ số khởi sự kinh doanh đứng thứ 121, nộp thuế thứ 167, giải quyết phá sản thứ 125), và mô hình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ của Cơ quan Quản lý Doanh nghiệp Nhỏ Hoa Kỳ (SBA) do Bùi Tất Thắng (2017) khảo cứu, luận án định vị sự đóng góp mới bằng cách phân tích thực nghiệm mô hình chính sách hỗn hợp trên địa bàn cấp tỉnh, kết hợp khảo cứu từ nhóm DNNVV đến các tập đoàn kinh tế tư nhân quy mô lớn thuộc bảng xếp hạng VNR500.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mở rộng Lý thuyết Quản lý công Mới (New Public Management) và Lý thuyết Thể chế kinh tế bằng việc làm rõ cơ chế tương tác giữa quyền lực hành chính nhà nước và các chủ thể kinh doanh tư nhân trong nền kinh tế chuyển đổi:

Thành phần lý thuyết	Nội dung kế thừa	Đóng góp mở rộng của Luận án
Lý thuyết Thể chế (North, 1990)	Quy tắc chính thức và phi chính thức chi phối hành vi kinh tế	Nhận diện chi phí phi chính thức và sự bất định trong diễn giải pháp luật cấp địa phương là rào cản làm méo mó chính sách
Lý thuyết Lực cản Thể chế (Institutional Friction)	Độ trễ giữa văn bản pháp quy và thực thi	Mô hình hóa 4 nhóm điểm nghẽn can thiệp trực tiếp vào chuỗi giá trị doanh nghiệp KTTN
Lý thuyết Nhà nước Kiến tạo	Chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, phục vụ thị trường	Cung cấp khung tiêu chí đánh giá chính sách dựa trên mức độ hài lòng và chi phí tuân thủ thực tế của doanh nghiệp

Luận án khẳng định bước chuyển dịch mô hình (paradigm shift) từ tư duy "quản lý - kiểm soát" sang "kiến tạo - đồng hành - phục vụ", củng cố cơ sở khoa học cho việc phân loại và ban hành chính sách phân bổ nguồn lực công bằng, không phân biệt đối xử giữa các thành phần kinh tế.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp đa chiều 4 trụ cột chính sách hỗ trợ then chốt:

1. Chính sách tài chính - tín dụng: Khơi thông dòng vốn trung và dài hạn, quỹ bảo lãnh tín dụng DNNVV, ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và thuế giá trị gia tăng (GTGT).
2. Chính sách đất đai: Quy hoạch mặt bằng SX-KD, thủ tục giải phóng mặt bằng, cơ chế định giá đất, tiếp cận quỹ đất trong khu/cụm công nghiệp.
3. Chính sách khoa học công nghệ: Quỹ phát triển KHCN doanh nghiệp, cơ chế thương mại hóa kết quả nghiên cứu, liên kết ba nhà (Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp).
4. Chính sách xúc tiến thương mại và tiếp cận thị trường: Phát triển công nghiệp hỗ trợ, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, phòng vệ thương mại, kết nối chuỗi cung ứng toàn cầu.

Điều kiện biên (boundary conditions): Khung phân tích áp dụng đối với các doanh nghiệp thuộc sở hữu tư nhân trong nước hoạt động theo Luật Doanh nghiệp tại các vùng kinh tế trọng điểm đang đẩy mạnh đô thị hóa và công nghiệp hóa.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án áp dụng thế giới quan hiện thực phê phán (Critical Realism) kết hợp phương pháp luận Duy vật biện chứng và Duy vật lịch sử, cho phép bóc tách cấu trúc thể chế ẩn sâu bên dưới các hiện tượng kinh tế bề mặt. Thiết kế nghiên cứu hỗn hợp kết hợp tuần tự và đồng thời (Convergent Mixed-Methods Design):

Thiết kế đa cấp độ (multi-level analysis): Cấp độ vĩ mô (chính sách quốc gia của Chính phủ và các Bộ ngành) kết nối trực tiếp với cấp độ trung mô/vi mô (quá trình triển khai tại Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng và mức độ hấp thụ chính sách của doanh nghiệp cơ sở).

Quy trình nghiên cứu rigorous

Chiến lược thu thập dữ liệu sơ cấp và thứ cấp được thiết kế chuẩn mực:

• Dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ Niên giám Thống kê Quốc gia, Sách trắng Doanh nghiệp Việt Nam (2016–2021), Báo cáo chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) của VCCI, cùng báo cáo tổng kết 10 năm của UBND TP. Hải Phòng và các Bộ ngành liên quan.
• Dữ liệu sơ cấp: Điều tra xã hội học bằng bảng hỏi cấu trúc đối với 200 doanh nghiệp KTTN tại Hải Phòng, tiến hành theo 2 giai đoạn: cuối năm 2019 đến năm 2020 và khảo sát bổ sung vào tháng 3–4/2022.
• Tiêu chí chọn mẫu (Sampling Strategy): Chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng theo ngành nghề (chế biến chế tạo, xây dựng, dịch vụ thương mại, nông lâm thủy sản), loại hình hình thức pháp lý (Công ty Cổ phần, Công ty TNHH, Doanh nghiệp tư nhân) và quy mô vốn/lao động (từ siêu nhỏ đến các tập đoàn lớn thuộc VNR500 như VinFast, Nhựa Tiền Phong, Nhiệt điện Hải Phòng).
• Quy trình Tam giác đạc (Triangulation): Kết hợp tam giác đạc dữ liệu (Data Triangulation) giữa số liệu thống kê nhà nước, kết quả khảo sát PCI độc lập của VCCI và dữ liệu khảo sát sơ cấp $N=200$ của chính tác giả. Độ tin cậy của thang đo được kiểm định qua hệ số Cronbach's Alpha ($\alpha > 0.70$) và phân tích tương quan trên phần mềm SPSS.

Data và phân tích

Chỉ tiêu thống kê	Dữ liệu toàn quốc (Giai đoạn 2011–2020)	Dữ liệu thực chứng Hải Phòng (Năm 2020)	Mẫu khảo sát sơ cấp Luận án ($N=200$)
Số lượng DN KTTN	Chiếm >97% tổng số doanh nghiệp cả nước	20.195 doanh nghiệp (KTTN chiếm 96,28%)	200 DN (Đa dạng quy mô và ngành nghề)
Đóng góp GRDP/GDP	Đóng góp trên 42% - 43% GDP cả nước	Đóng góp ~50% GRDP toàn thành phố	Đại diện cho các nhóm ngành SX-KD chủ lực
Quy mô DN	~98% là DNNVV, thiếu hụt doanh nghiệp vừa	Tỷ lệ DN nhỏ và siêu nhỏ chiếm đa số; có 18 DN VNR500	Bao gồm cả DNNVV và nhóm tập đoàn tư nhân lớn
Tiếp cận tín dụng	Chỉ ~40% DN tiếp cận được vốn ngân hàng (2017)	Dư nợ trung - dài hạn gặp nhiều rào cản	Khảo sát sâu 3 nhóm chỉ số hỗ trợ tài chính

Kỹ thuật phân tích bao gồm thống kê mô tả, phân tích so sánh đối chiếu đa biến và kiểm tra tính vững (robustness checks) thông qua việc so sánh chéo kết quả khảo sát sơ cấp với mô hình phân tích hồi quy GMM hệ thống (system GMM) của Hà Văn Dũng (2018) trên bộ dữ liệu bảng 37.788 doanh nghiệp.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Kết quả nghiên cứu thực chứng của luận án chỉ ra 4 phát hiện đột phá mang tính bản lề:

1. Điểm nghẽn tiếp cận tín dụng trung và dài hạn: Dù tỷ lệ dư nợ tín dụng/GDP của toàn hệ thống đạt trên 130% (năm 2018), chỉ có khoảng 40% doanh nghiệp tư nhân tiếp cận được vốn vay ngân hàng. Nguyên nhân do điều kiện tài sản bảo đảm khắt khe và sự thiếu minh bạch trong báo cáo tài chính của các DNNVV.
2. Nghịch lý mặt bằng và rào cản định giá đất đai: Quy định của Luật Đất đai 2013 buộc nhà đầu tư phải tự thỏa thuận đền bù với người dân khiến các dự án quy mô lớn rơi vào bế tắc kéo dài; thông tin quy hoạch thiếu minh bạch và thời gian cấp phép kéo dài hàng năm làm gia tăng rủi ro kinh doanh.
3. Sự bất cập trong cơ chế thúc đẩy KHCN: Các quỹ phát triển KHCN nội bộ của doanh nghiệp gần như bị "đóng băng" do vướng mắc thủ tục quyết toán và thiếu sự đồng bộ trong quy định miễn giảm thuế; mối liên kết "Nhà nước - Viện trường - Doanh nghiệp" còn mang tính hình thức.
4. Hiện tượng bất bình đẳng thể chế và chi phí không chính thức: Dù Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư đã có nhiều bước tiến, tình trạng nhũng nhiễu hành chính, chi phí không chính thức và sự phân biệt đối xử ngầm giữa doanh nghiệp tư nhân với doanh nghiệp nhà nước (DNNN) và FDI vẫn bào mòn biên lợi nhuận của khu vực dân doanh.
5. Hiệu lực chính sách hỗ trợ Covid-19 chưa đạt kỳ vọng: Các gói hỗ trợ tài khóa và tín dụng khôi phục sản xuất sau dịch bệnh triển khai chậm do rào cản thủ tục hành chính phức tạp, khiến các doanh nghiệp siêu nhỏ khó tiếp cận kịp thời.

Implications đa chiều

• Về mặt học thuật và lý thuyết: Chứng minh rằng chính sách công không chỉ dừng lại ở việc ban hành văn bản pháp quy mà phụ thuộc mang tính quyết định vào năng lực thực thi và cấu trúc tương tác của bộ máy hành chính địa phương.
• Về mặt phương pháp luận: Thiết lập khung đánh giá 4 trụ cột chính sách có thể chuyển giao và áp dụng để phân tích năng lực quản trị kinh tế tại các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khác.
• Về ứng dụng thực tiễn cho doanh nghiệp: Cung cấp khuyến nghị giúp cộng đồng doanh nghiệp KTTN nâng cao năng lực quản trị nội bộ, chủ động minh bạch hóa tài chính để chuẩn hóa hồ sơ tiếp cận vốn vay và xây dựng chiến lược liên kết chuỗi giá trị.
• Về chính sách và quản lý nhà nước:
  • Về thể chế: Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với cơ chế kiểm soát quyền lực rõ ràng; thống nhất cách hiểu và áp dụng pháp luật giữa Trung ương và địa phương.
  • Về tài chính: Mở rộng cơ chế bảo lãnh tín dụng thông qua các tổ chức bảo lãnh độc lập, phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp minh bạch.
  • Về đất đai: Công khai minh bạch quy hoạch quỹ đất sạch, chuyển giao cơ chế thu hồi đất phát triển dự án công nghiệp trọng điểm cho chính quyền địa phương thực hiện thay vì để doanh nghiệp tự thỏa thuận đơn lẻ.
  • Về môi trường kinh doanh: Xây dựng chính quyền điện tử, trực tuyến hóa 100% thủ tục hành chính liên quan đến cấp phép kinh doanh và thuế để triệt tiêu tình trạng nhũng nhiễu và chi phí không chính thức.

Limitations và Future Research

1. Giới hạn về phạm vi không gian: Nghiên cứu thực chứng tập trung chủ yếu tại thành phố Hải Phòng — một đô thị cảng biển có điều kiện kinh tế và hạ tầng phát triển vượt bậc — do đó việc khái quát hóa sang các địa phương vùng sâu, vùng xa, miền núi có thể có những độ lệch nhất định.
2. Giới hạn về quy mô mẫu điều tra: Mẫu khảo sát sơ cấp $N=200$ doanh nghiệp tuy đảm bảo tính đại diện cho Hải Phòng nhưng cần được mở rộng quy mô mẫu trên toàn quốc để tiến hành các phân tích mô hình phương trình cấu trúc (SEM).
3. Giới hạn về chuỗi thời gian: Số liệu tập trung trong giai đoạn 2011–2020 chịu sự biến động dị biệt của đại dịch Covid-19, đòi hỏi cần có các nghiên cứu tiếp theo cập nhật giai đoạn 2021–2025.
4. Chương trình nghiên cứu tương lai: (i) Khảo sát tác động của chuyển đổi số và chuyển đổi xanh (ESG) đến chính sách QLNN đối với KTTN; (ii) Nghiên cứu cơ chế hợp tác công tư (PPP) thế hệ mới giữa Nhà nước và các tập đoàn kinh tế tư nhân lớn; (iii) Phân tích định lượng tác động của chính sách thuế tối thiểu toàn cầu đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp KTTN trong nước.

Tác động và ảnh hưởng

• Tác động học thuật: Dự kiến cung cấp nguồn tài liệu trích dẫn phong phú cho các công trình nghiên cứu sau đại học chuyên ngành Quản lý công, Kinh tế phát triển và Chính sách công tại Học viện Hành chính Quốc gia và các trường đại học khối kinh tế.
• Chuyển đổi ngành và khu vực kinh tế: Định hình các giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn cho cộng đồng hơn 20.000 doanh nghiệp tư nhân tại Hải Phòng và hàng trăm nghìn doanh nghiệp trên cả nước, đặc biệt trong các ngành công nghiệp phụ trợ, logistics và dịch vụ cảng biển.
• Ảnh hưởng chính sách: Cung cấp luận cứ khoa học thực chứng phục vụ quá trình sửa đổi Luật Đất đai, Luật Hỗ trợ DNNVV, và cụ thể hóa các nghị quyết của Chính phủ về cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.
• Ý nghĩa quốc tế: Đóng góp bức tranh thực chứng về sự chuyển đổi mô hình quản trị kinh tế tại các nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, phục vụ các đối tác quốc tế (World Bank, UNDP, ADB) trong việc đánh giá môi trường kinh doanh tại Việt Nam.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Giảng viên ngành Quản lý công/Kinh tế: Tiếp cận khung phân tích chính sách 4 trụ cột và bộ dữ liệu thực chứng chuyên sâu về khu vực KTTN.
• Cơ quan quản lý nhà nước (Bộ Kế hoạch & Đầu tư, Bộ Tài chính, UBND các cấp): Tham khảo hệ thống giải pháp để điều chỉnh quy trình hoạch định và thực thi chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp.
• Cộng đồng Doanh nghiệp và Hiệp hội Doanh nhân: Nắm bắt xu hướng hoàn thiện thể chế để tái cấu trúc chiến lược kinh doanh, tối ưu hóa chi phí tuân thủ và nâng cao năng lực cạnh tranh.
• Các tổ chức quốc tế và nhà đầu tư: Có cái nhìn sâu sắc và thực tế về môi trường pháp lý, mức độ an toàn thể chế và tiềm năng phát triển của khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì?
   Luận án mở rộng Lý thuyết Quản lý công Mới bằng việc mô hình hóa cơ chế tác động của 4 trụ cột chính sách (Tài chính, Đất đai, KHCN, Thị trường) tới khu vực KTTN trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, chứng minh luận điểm chính sách chỉ thực sự phát huy tác dụng khi xóa bỏ được độ trễ thể chế và chi phí không chính thức tại cấp thực thi cơ sở.
2. Điểm mới về mặt phương pháp luận so với các nghiên cứu trước đây?
   Khác với các nghiên cứu thuần túy định tính (Trịnh Thị Hoa Mai, 2004) hoặc chỉ sử dụng dữ liệu thứ cấp kinh tế lượng vĩ mô (Bùi Trinh, 2010; Hà Văn Dũng, 2018), luận án kết hợp phương pháp tam giác đạc dữ liệu đa nguồn: văn bản chính sách, dữ liệu thống kê quốc gia 10 năm (2011–2020), chỉ số PCI của VCCI, và khảo sát sơ cấp độc lập $N=200$ doanh nghiệp trên một địa bàn kinh tế trọng điểm (Hải Phòng).
3. Phát hiện thực nghiệm bất ngờ và đáng chú ý nhất là gì?
   Mặc dù hệ thống văn bản quy phạm pháp luật khuyến khích KTTN phát triển liên tục gia tăng về số lượng, mức độ hấp thụ chính sách thực tế của doanh nghiệp vẫn ở mức thấp; điểm nghẽn lớn nhất không nằm ở quan điểm chủ trương vĩ mô mà nằm ở sự thiếu nhất quán trong cách hiểu và áp dụng luật giữa các cấp ngành tại địa phương, tạo ra rào cản chi phí giao dịch tiềm ẩn.
4. Nghiên cứu có cung cấp giao thức tái lập (Replication Protocol) không?
   Có. Toàn bộ cấu trúc phiếu điều tra xã hội học, hệ thống chỉ báo đo lường, quy trình chọn mẫu phân tầng và phương pháp phân tích thống kê trên SPSS được mô tả chi tiết tại phần phụ lục, cho phép các nhà nghiên cứu khác tái lập khảo sát tại các tỉnh thành khác.
5. Định hướng nghiên cứu 10 năm tiếp theo được vạch ra như thế nào?
   Luận án gợi mở hướng nghiên cứu chính sách quản trị công thích ứng với kinh tế số, chính sách hỗ trợ KTTN tham gia chuỗi cung ứng xanh và hoàn thiện khung pháp lý thử nghiệm (sandbox) cho các mô hình kinh doanh đổi mới sáng tạo giai đoạn 2025–2035.

Kết luận

Công trình nghiên cứu tiến sĩ của Lê Hữu Toản đã đúc kết các giá trị khoa học then chốt sau:

1. Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp khu vực KTTN trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, làm sáng tỏ vai trò động lực cốt lõi của thành phần kinh tế này.
2. Thiết lập khung phân tích 4 trụ cột chính sách thực chứng (Tài chính - tín dụng, Mặt bằng đất đai, Khoa học công nghệ, Xúc tiến thị trường) giúp đánh giá chuẩn xác hiệu lực quản trị công cấp địa phương.
3. Làm rõ thực trạng thực thi chính sách giai đoạn 2011–2020 qua điển cứu thành phố Hải Phòng, chỉ rõ những điểm nghẽn thể chế, chi phí không chính thức và rào cản tiếp cận nguồn lực sản xuất.
4. Khẳng định tính tất yếu của việc chuyển dịch từ nhà nước quản lý sang Nhà nước kiến tạo phát triển, phục vụ và đồng hành cùng doanh nghiệp tư nhân theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng.
5. Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ, khả thi từ hoàn thiện khung khổ pháp lý, cải cách hành chính, công khai quy hoạch đất đai đến đổi mới cơ chế tài chính nhằm khơi thông mọi nguồn lực cho KTTN phát triển nhanh và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI CÁC VỚI DOANH NGHIỆP KHU VỰC KINH TẾ TƯ NHÂN 1. TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN Chủ đề nghiên cứu về khu vực kinh tế ngoài nhà nước, doanh nghiệp khu vực KTTN, chính sách của Nhà nước thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp thuộc sở hữu tư nhân đã thu hút được sự quan tâm của rất nhiều các học giả, các nhà nghiên cứu, đặc biệt kể từ khi Đảng và Nhà nước khẳng định KTTN là động lực quan trọng cho sự phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta. Trong quá trình nghiên cứu Luận án này, NCS đã đọc và tìm hiểu hơn 100 công trình nghiên cứu khoa học đã công bố trong và ngoài nước có liên quan, tập trung vào các nhóm chủ đề sau: (1) Các công trình nghiên cứu về chính sách công, chính sách quản lý của Nhà nước; (2) Các công trình nghiên cứu về KTTN, doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước; (3) Các công trình nghiên cứu về chính sách quản lý, chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với khu vực KTTN, trong đó tập trung vào 4 nhóm chính sách: Chính sách tài chính - tín dụng, Chính sách đất đai, Chính sách khoa học công nghệ và Chính sách xúc tiến thương mại, hỗ trợ tiếp cận thị trường… Phần dưới đây, NCS tổng quan lại các công trình nghiên cứu đã thu thập và tham khảo theo từng chủ đề. Các công trình nghiên cứu về chính sách công, chính sách quản lý của Nhà nước Chính sách công là công cụ quản lý có tính linh hoạt và năng động nhất trong hệ thống các công cụ quản lý của Nhà nước nhằm điều tiết mọi hoạt động của đời sống xã hội.

Chính sách luôn được coi là trọng tâm trong hoạt động QLNN nhằm phát triển đất nước theo mục tiêu đã được xác định, đồng thời tạo hành lang pháp lý để người dân tham gia rộng rãi, có khả năng tiếp cận tốt hơn Luận án tiên sĩ Quản lý công 14 các cơ hội, cạnh tranh bình đẳng và hội nhập quốc tế. Trong Luận án, NCS tiếp cận đến chính sách QLNN dưới góc độ của chính sách công. Nghiên cứu về chính sách của Nhà nước luôn thu hút sự quan tâm của đông đảo các nhà khoa học, nhà quản lý. Nguyễn Minh Thuyết định nghĩa: Chính sách công là đường lối cụ thể của một chính đảng hoặc một chủ thể quyền lực về một lĩnh vực nhất định cùng các biện pháp, kế hoạch thực hiện đường lối ấy.

Cấu trúc của chính sách bao gồm: đường lối cụ thể (nhằm thực hiện đường lối chung), biện pháp, kế hoạch thực hiện. Chủ thể ban hành chính sách công là: chính đảng, cơ quan QLNN ở Trung ương và địa phương [68]. Trong đề tài khoa học cấp nhà nước của Viện Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) với tên gọi “Cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc xây dựng và từng bước hoàn thiện thể chế kinh tế ở Việt Nam” do Lê Xuân Bá làm chủ nhiệm đề tài. Đề tài nghiên cứu, rà soát, phân tích và đánh giá các chính sách có liên quan được thực thi trong thời gian qua ở Việt Nam và từ đó làm cơ sở để tìm kiếm, xây dựng, khuyến nghị thực hiện các chính sách, chiến lược hợp lý, có hiệu quả nhằm đảm bảo cho nền kinh tế Việt Nam có đủ sức để cạnh tranh với nền kinh tế ở các quốc gia khác trong bối cảnh hợp tác và hội nhập ngày càng lớn mạnh.

Theo tác giả “Nội dung các chính sách hướng đến: đảm bảo quyền tự chủ của người sản xuất và người tiêu dùng; tạo điều kiện cho việc dịch chuyển nguồn lực đến những nơi có hiệu quả cao nhất; tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp có thể phản ứng linh hoạt đối với những biến động của thị trường và tiến bộ khoa học công nghệ; thúc đẩy đổi mới (công nghệ, sản phẩm, kênh tiêu thụ và sản xuất); đảm bảo năng lực cạnh tranh lâu bền và phù hợp với tình hình thực tiễn Việt Nam và các cam kết quốc tế” [5]. Tác giả Đặng Ngọc Lợi đưa ra định nghĩa về chính sách công nhưng cho rằng chính sách công là chính sách của Nhà nước, của Chính phủ (do Nhà nước, do Chính phủ đưa ra), là một công cụ thực thi chức năng QLNN đối với của mỗi Luận án tiên sĩ Quản lý công 15 quốc gia. So với các quan niệm trên thì điểm khác căn bản trong cách tiếp cận nhận thức về chính sách công là tính công của chính sách, tính công thể hiện trong quan niệm của Đặng Ngọc Lợi là Nhà nước, Chính phủ khác với quan niệm của các học giả Âu Mỹ xem tính công của chính sách là công cộng (công chúng, đối tượng chịu sự điều chỉnh, tác động của chính sách) [55]. Nghiên cứu của Vũ Huy Từ, Lê Chi Mai cho rằng “Cho đến nay trên thế giới, cuộc tranh luận về định nghĩa chính sách công vẫn là một chủ đề sôi động và khó đạt được sự nhất trí rộng rãi” [69], tuy vậy theo học giả này, chính sách công có những đặc trưng cơ bản nhất như: chủ thể ban hành chính sách công là Nhà nước; chính sách công không chỉ là các quyết định (thể hiện trên văn bản) mà còn là những hành động, hành vi thực tiễn (thực hiện chính sách); chính sách công tập trung giải quyết những vấn đề đang đặt ra trong đời sống KT-XH theo mục tiêu xác định; chính sách công gồm nhiều quyết định có liên quan lẫn nhau.

Trong nghiên cứu của mình, học giả Lê Chi Mai còn đưa ra khái niệm “chính sách tư” là chính sách do các cơ quan, tổ chức ban hành nhằm giải quyết những vấn đề về nội bộ cơ quan, tổ chức, không có hiệu lực thi hành bên ngoài phạm vi cơ quan, tổ chức. Như vậy, so với các quan niệm đã nêu, ta thấy có những điểm tương đồng trong quan niệm về chính sách công như: tính nhà nước, tính công cộng, tính hành động thực tiễn. Tác giả Đặng Ngọc Dinh trong nghiên cứu về “Nghiên cứu đánh giá chính sách” [29] đã lại một lần nữa đưa ra định nghĩa về chính sách, chính sách công và phân tích các nội dung chủ yếu của chính sách. Nghiên cứu đã tập trung vào hai nội dung chính, một là: Phân tích một số tiếp cận cần quan tâm khi nghiên cứu chính sách và đề xuất một số khuyến nghị về quá trình xây dựng chính sách ở Việt Nam.

Cũng theo tác giả, đánh giá tác động của chính sách là một hoạt động quan trọng trong quá trình nghiên cứu chính sách, nhằm làm rõ ảnh hưởng của chính sách đối với các đối tượng khác nhau trong xã hội và đối với sự phát triển của xã hội. Phân tích những tồn tại, hạn chế trong việc xây dựng và ban Luận án tiên sĩ Quản lý công 16 hành chính sách tác giả Đặng Ngọc Dinh nhận định: “Hệ thống chính sách của Việt Nam đến nay chưa thực sự đóng vai trò quan trọng vào thành tựu phát triển của đất nước. Một nguyên nhân quan trọng của sự bất cập này là các quy định về việc lấy ý kiến chưa tạo ra môi trường cho các đối tượng có khả năng và mong muốn phản biện xã hội tham gia thường xuyên vào quy trình xây dựng chính sách; quá trình xây dựng chính sách còn mang nặng tính “công lập”, tính “nhà nước”, mà thiếu sự tham gia thực chất của các thành phần xã hội, đặc biệt là doanh nghiệp, các tổ chức xã hội và người dân” [29]. Trong những năm gần đây, cùng với tiến trình phát triển kinh tế tại thành phố Cảng - Hải Phòng, nhiều học giả đã nghiên cứu về chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế cho Thành phố này như: chính sách và mô hình đặc khu kinh tế (CIEM); chính sách hỗ trợ xuất khẩu (Đan Đức Hiệp); Mô hình cụm công nghiệp và cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đầu tư; Cơ chế, chính sách hỗ trợ thu hút FDI; Chính sách phát triển kinh tế biển Hải Phòng đến 2015 và 2020….

Các nghiên cứu mới dừng ở chính sách chung hoặc hỗ trợ cho từng lĩnh vực cụ thể trong nền kinh tế như việc thu hút đầu tư, xây dựng các cụm công nghiệp, khu công nghiệp, khu kinh tế… mà chưa nghiên cứu chính sách cụ thể hỗ trợ doanh nghiệp khu vực KTTN ở Hải Phòng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh. Trên thế giới, chủ đề về chính sách công cũng được quan tâm và nghiên cứu rộng rãi từ trước đến nay. Weimer và Vining (1999) đã đề xuất một định nghĩa về chính sách công và phân tích chính sách công theo cách tiếp cận nghĩa hẹp hoặc rộng: “Phân tích chính sách công là hoạt động tư vấn cho khách hàng liên quan đến các quyết định công và căn cứ vào các giá trị xã hội” [91]. Milan Zeleny khi bàn về các tiêu chí đánh giá chính sách công cho rằng “Tiêu chí là thước đo, là các quy tắc và các chuẩn mực do các nhà phân tích, các nhà quản lý đặt trong từng điều kiện và hoàn cảnh cụ thể nhằm đạt được mục tiêu chính sách” hoặc “Tiêu chí là những mốc tiêu chuẩn để đánh giá các chính sách công được lựa chọn như: chi phí, lợi ích, hiệu lực, sự bình đẳng và tính thời điểm” [107].

Luận án tiên sĩ Quản lý công 17 Theo MacRae and Widle đưa ra 4 nhóm tiêu chí đánh giá chính sách công “Nhóm tiêu chí đánh giá tính khả thi về mặt chính trị; nhóm tiêu chí đánh giá tính khả thi về mặt tác nghiệp hành chính; nhóm tiêu chí đánh giá tính khả thi về mặt kỹ thuật; Nhóm tiêu chí đánh giá tính khả thi về mặt kinh tế tài chính” [100]. Kenichi Ohno, Viện Nghiên cứu kinh tế Nhật Bản, khi chia sẻ góc nhìn về quy trình xây dựng chính sách, chiến lược của Việt Nam tại Diễn đàn phát triển Việt Nam. Học giả người Nhật Bản cho rằng: “Hệ thống chính sách công của Việt Nam đến nay chưa thực sự đóng vai trò quan trọng vào thành tựu phát triển của đất nước” [101]. Theo Ông, “Việt Nam tồn tại nhiều vấn đề về chính sách, dù đã có bước tiến dài trong cải thiện môi trường đầu tư từ một xuất phát điểm thấp.

Việt Nam vẫn còn áp dụng một quy trình lập chính sách kì lạ, đó là phụ thuộc quá nhiều vào ý muốn của các nhà lãnh đạo và cơ quan quản lý.