CHƯƠNG 1. THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN KIỂM SOÁT HÀNG HOÁ GIẢ MẠO VỀ SỞ HỮU TRÍ TUỆ CỦA HẢI QUAN VIỆT NAM. Thực trạng pháp luật kiểm soát hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ của Hải quan. Thẩm quyền kiểm soát hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ.
Phạm vi thẩm quyền. Thẩm quyền mặc nhiên. Các biện pháp kiểm soát hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ. Kiểm tra, giám sát để phát hiện hàng hoá có dấu hiệu giả mạo về sở hữu trí tuệ.
Tạm dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hoá bị nghi ngờ giả mạo về sở hữu trí tuệ. Các biện pháp xử lý hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ. Quy trình kiểm soát hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ. Kiểm soát hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ trong thông quan.
Kiểm soát hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ của lực lượng kiểm soát hải quan. Thực tiễn kiểm soát hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ của Hải quan Việt Nam. Thực hiện thẩm quyền kiểm soát hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ. Phạm vi thẩm quyền.
Thẩm quyền mặc nhiên. Thực hiện biện pháp kiểm soát hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ. Biện pháp kiểm tra, giám sát để phát hiện hàng hoá có dấu hiệu giả mạo về sở hữu trí tuệ. Biện pháp tạm dừng làm thủ tục hải quan.
Thực hiện biện pháp xử lý hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ. Thực hiện quy trình kiểm soát hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ. Kiểm soát hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ trước thông quan. Kiểm soát hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ trong thông quan.
Kiểm soát hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ sau thông quan. Kiểm soát hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ của lực lượng kiểm soát hải quan. Phối hợp và hợp tác quốc tế trong kiểm soát hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ tại biên giới. Phối hợp với các cơ quan thực thi và chủ thể quyền sở hữu trí tuệ.
Hợp tác quốc tế về kiểm soát hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ.143 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2. ĐỊNH HƯỚNG, KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ KIỂM SOÁT HÀNG HOÁ GIẢ MẠO VỀ SỞ HỮU TRÍ TUỆ CỦA HẢI QUAN VIỆT NAM. Định hướng hoàn thiện pháp luật Việt Nam về kiểm soát hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ tại biên giới. Đáp ứng yêu cầu thực thi các cam kết quốc tế về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ tại biên giới.
Phù hợp với thực tiễn kiểm soát hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ của Hải quan Việt Nam. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về kiểm soát hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ tại biên giới. Hoàn thiện quy định chung về kiểm soát hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ của Hải quan. Hoàn thiện quy định về thẩm quyền của Hải quan kiểm soát hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ.
Thẩm quyền xử lý hàng hoá quá cảnh giả mạo về sở hữu trí tuệ. Thẩm quyền xử lý hàng hoá xuất khẩu giả mạo về sở hữu trí tuệ. Thẩm quyền mặc nhiên kiểm soát hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tụê. Hoàn thiện quy định về quy trình kiểm soát hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ của Hải quan Việt Nam.
Hoàn thiện quy định về các biện pháp kiểm soát, các biện pháp xử lý hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ. Hoàn thiện quy định về các biện pháp kiểm soát hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ. Hoàn thiện quy định về các biện pháp xử lý hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ. Giải pháp nâng cao hiệu quả kiểm soát hàng hoá giả mạo sở hữu trí tuệ của Hải quan Việt Nam.
Nâng cao năng lực kiểm soát hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ của Hải quan. Thiết lập Bộ tiêu chí nhận diện hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ. Nhóm tiêu chí về khai hải quan. Nhóm tiêu chí trên hồ sơ hải quan.
Nhóm tiêu chí về hàng hoá thực tế. Xây dựng hệ thống thông tin nghiệp vụ về thực thi quyền sở hữu trí tuệ của Hải quan. Kiểm soát hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ theo mô hình hải quan thông minh. Tăng cường hiệu quả các hoạt động hợp tác, phối hợp .181 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 .184 KẾT LUẬN CHUNG.
186 CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. 189 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài Trong bản báo cáo của Phòng thương mại quốc tế ICC gọi tắt là ICC Bascap phối hợp với Phòng thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) về vấn đề SHTT ở Việt Nam có tên gọi “Thúc đẩy và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam”1 đã đề cập đến ba vấn đề đáng báo động nhất về thực trạng xâm phạm quyền SHTT, bao gồm cả vấn đề hàng giả. Cụ thể: (i) Tình trạng hàng giả và hàng lậu ở mức báo động ở Việt Nam góp phần tích cực cho nền kinh tế ngầm (nền kinh tế chưa quan sát) hàng nhiều chục tỷ đô la, làm cho nhà nước thất thu thuế còn người tiêu dùng thì gánh chịu rủi ro sức khỏe.
Các mặt hàng giả xuất hiện ở mọi lĩnh vực từ dệt may, mỹ phẩm, dược phẩm, rượu mạnh, thực phẩm và phần mềm; (ii) Đối tượng xâm phạm ngày càng tinh vi vì chúng sử dụng công nghệ làm giả tinh vi làm vô hiệu hóa khả năng phát hiện, trong đó chủ yếu tập trung vào giả các thương hiệu lớn; (iii) Xâm phạm quyền SHTT đang gia tăng nhanh và phổ biến trên môi trường internet.2 Hoạt động kinh doanh hàng hoá giả mạo SHTT có tính siêu lợi nhuận đã gây thiệt hại lớn cho nền kinh tế và ảnh hưởng nghiêm trọng đến lợi ích của các doanh nghiệp và quyền lợi của người tiêu dùng. Với đặc điểm giá rẻ, chất lượng kém do được sản xuất bằng những nguyên liệu có chất lượng thấp và công nghệ sản xuất lạc hậu, hàng hóa giả mạo về SHTT luôn tiềm ẩn nguy cơ gây mất an toàn cho người sử dụng và nguy hại cho sức khỏe người tiêu dùng. Trong đó, một bộ phận lớn hàng giả nói chung và hàng hoá giả mạo về SHTT nói riêng được nhập khẩu vào thị trường Việt Nam thông qua biên giới Việt Nam với các quốc gia láng giềng. Kiểm soát hàng hóa giả mạo về SHTT tại biên giới không chỉ bảo vệ quyền tài sản của các tổ chức, cá nhân, mà còn đảm bảo quyền và lợi ích xã hội trong việc khai thác và sử dụng các TSTT.
Kiểm soát hàng hóa XNK liên quan đến SHTT tại biên giới đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc phát hiện, ngăn chặn hàng hoá giả mạo và xâm phạm quyền SHTT đưa vào thị trường trong nước. Các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam ký kết trong thời gian qua như CPTPP, EVFTA cũng đặt ra những yêu cầu cao đối với biện pháp này.5 Hiệp định CPTPP yêu cầu các nước thành viên quy định thẩm quyền chủ động tiến 1 http://www.vn/tin-tuc-su-kien/icc-bascap-cong-bo-bao-cao-dau-tien-ve-van-de-hang-gia-va-vi-pham- ban-quyen-tai-viet-nam-n553.html, truy cập ngày 20/6/2022.org/publication/icc-bascap-promoting-and-protecting-intellectual-property-in-vietnam/,truy cập ngày 20/6/2022. 2 hành các biện pháp tại biên giới của cơ quan hải quan đối với hàng hóa XK, tập kết để XK hoặc NK bị nghi ngờ là giả mạo nhãn hiệu hoặc sao lậu QTG.59 Hiệp định EVFTA yêu cầu cơ quan hải quan phải chủ động trong việc phát hiện và xác định hàng hoá NK, XK bị nghi ngờ xâm phạm quyền SHTT trên cơ sở các kỹ thuật phân tích rủi ro. Hiệp định này cũng yêu cầu cơ quan phải hợp tác với chủ thể quyền, bao gồm việc cho phép cung cấp thông tin để phân tích rủi ro.3 Ở Việt Nam, cơ quan hải quan được giao nhiệm vụ quản lý nhà nước đối với hàng hoá XK, NK, quá cảnh đã triển khai nhiều biện pháp nâng cao hiệu quả kiểm soát hàng hóa giả mạo về SHTT tại biên giới.
Tuy nhiên hiện nay, hoạt động bảo vệ quyền SHTT tại biên giới của hải quan Việt Nam còn bộc lộ nhiều hạn chế, bất cập cần phải làm rõ cả về mặt lý luận và thực tiễn. Một số vấn đề lý luận mang tính cốt lõi về bảo vệ quyền SHTT tại biên giới thông qua kiểm soát hàng hoá giả mạo về SHTT chưa được công trình khoa học nào nghiên cứu như: bản chất, đặc trưng của các biện pháp bảo vệ quyền SHTT tại biên giới; nhận diện hàng hoá giả mạo về SHTT, phân biệt với hàng hoá xâm phạm quyền SHTT khác; nguyên tắc, yêu cầu, phạm vi, thẩm quyền kiểm soát hàng hoá XNK giả mạo về SHTT của Hải quan chưa được làm rõ. Hệ thống pháp luật hải quan và pháp luật SHTT hướng dẫn cơ chế kiểm soát hàng hóa giả mạo về SHTT còn nhiều bất cập và không phù hợp với thực tiễn đã hạn chế hiệu quả kiểm soát tại biên giới như: cơ chế kiểm soát và xử lý hàng hoá XK, quá cảnh giả mạo về SHTT chưa hợp lý; một số quy định pháp luật Việt Nam chưa tương thích với các điều ước quốc tế, đặc biệt là các FTA thế hệ mới; phạm vi thẩm quyền kiểm soát hàng hoá giả mạo về SHTT của Hải quan chưa thống nhất giữa các văn bản pháp luật chuyên ngành. Thực tiễn công tác bảo vệ quyền SHTT tại biên giới thông qua kiểm soát hàng hóa giả mạo về SHTT của cơ quan hải quan còn nhiều bất cập như: - Tình hình hàng hoá giả mạo về SHTT tại biên giới diễn biến phức tạp và có chiều hướng gia tăng.
Hiệu quả đấu tranh, bắt giữ các vụ việc vi phạm còn hạn chế. Hải quan là đơn vị chịu trách nhiệm kiểm soát hàng hoá giả mạo về SHTT tại biên giới, nhưng kết quả các vụ việc vi phạm bị bắt giữ chưa cao.vn/chinh-sach-phap-luat-moi/vn/hiep-dinh-evfta/13053/ban-tieng-viet-hiep-dinh- evfta-chuong-12-so-huu-tri-tue 3 - Nhận thức của cộng đồng doanh nghiệp và người dân về pháp luật SHTT, khả năng nhận biết hàng thật - hàng giả còn hạn chế, đã gây nhiều khó khăn trong công tác bảo vệ quyền SHTT tại biên giới.