Khóa luận tốt nghiệp đánh giá kết quả thực hiện tiêu chí 17 trong xây dựng nông thôn mới tại xã bản nhùng huyện hoàng su phì tỉnh hà giang

Khóa luận tốt nghiệp đánh giá kết quả thực hiện tiêu chí 17 trong xây dựng nông thôn mới tại xã Bản Nhùng, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang.

• Tác giả: Vàng Văn Kha
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thanh Lâm
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Môi trường
• Đề tài: Đánh giá kết quả thực hiện tiêu chí 17 trong xây dựng nông thôn mới tại xã Bản Nhùng, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• TÓM TẮT KHÓA LUẬN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, HỘP
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1.1. Một số khái niệm cơ bản
• 1.1.2. Giới thiệu về chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới 2016-2020
• 1.1.2.1. Khái niệm về nông thôn mới
• 1.1.2.2. Khái niệm xây dựng nông thôn mới
• 1.1.2.3. Mục tiêu và nhiệm vụ của chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới
• 1.1.3. Tình hình thực hiện tiêu chí về môi trường và an toàn thực phẩm trong xây dựng nông thôn mới trên thế giới
• 1.1.3.1. Nông thôn mới ở Nhật Bản
• 1.1.3.2. Nông thôn mới ở Hàn Quốc
• 1.1.3.3. Nông thôn mới ở Trung Quốc
• 1.1.3.4. Nông thôn mới ở Anh quốc
• 1.1.3.5. Tình hình thực hiện tiêu chí về môi trường và an toàn thực phẩm trong xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu ở Việt Nam
• 1.1.3.6. Các bài học kinh nghiệm trong xây dựng nông thôn mới
• 1.2. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.2.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.2.3. Nội dung nghiên cứu
• 1.2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.2.4.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.2.4.2. Phương pháp xử lí số liệu
• 1.2.4.3. Phương pháp đánh giá
• 2. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 2.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội xã Bản Nhùng, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Điều kiện kinh tế- xã hội
• 2.2. Thực trạng xây dựng nông thôn mới tại xã Bản Nhùng, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang
• 2.2.1. Thực trạng xây dựng nông thôn mới
• 2.2.2. Kết quả thực hiện tiêu chí môi trường và an toàn thực phẩm trên địa bàn xã Bản Nhùng, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang
• 2.2.3. Kết quả thực hiện xây dựng các công trình vệ sinh tại các thôn trong xã Bản Nhùng, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang
• 2.3. Đánh giá kết quả thực hiện tiêu chí môi trường và an toàn thực phẩm trong xây dựng nông thôn mới tại xã Bản Nhùng, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang
• 2.3.1. Công tác quản lý và điều hành
• 2.3.2. Công tác thông tin, tuyên truyền
• 2.3.3. Công tác huy động nguồn lực
• 2.3.4. Yếu tố ảnh hưởng đến tình hình thực hiện tiêu chí môi trường tại xã Bản Nhùng, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang
• 2.4. Đề xuất các giải pháp để thực hiện và duy trì tốt các chỉ tiêu của tiêu chí 17 về môi trường và an toàn thực phẩm
• 2.4.1. Nâng cao trình độ cán bộ quản lý
• 2.4.2. Nâng cao nhận thức người dân
• 2.4.3. Tăng cường huy động các nguồn lực
• 2.4.4. Giảm thiểu các hoạt động suy thoái môi trường và tăng cường các hoạt động phát triển môi trường xanh sạch đẹp
• 2.4.5. Áp dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất và xử lý chất thải
• 2.4.6. Tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm ảnh hưởng đến môi trường
• 3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đánh giá tiêu chí 17

Đánh giá tiêu chí 17 trong xây dựng nông thôn mới tại xã Bản Nhùng, Hoàng Su Phì, Hà Giang là một phần quan trọng của nghiên cứu. Tiêu chí này tập trung vào môi trường và an toàn thực phẩm, hai yếu tố then chốt trong phát triển nông thôn. Kết quả cho thấy xã Bản Nhùng đã hoàn thành 8/8 chỉ tiêu của tiêu chí 17 vào năm 2020. Tuy nhiên, vẫn còn những thách thức như việc thu gom và xử lý chất thải rắn chưa hiệu quả. Chỉ 2/8 thôn có lò đốt rác mini, và việc thành lập tổ thu gom rác chưa được thực hiện. Những kết quả này phản ánh sự nỗ lực của địa phương nhưng cũng chỉ ra những hạn chế cần khắc phục.

1.1. Kết quả thực hiện

Kết quả thực hiện tiêu chí 17 tại xã Bản Nhùng cho thấy những tiến bộ đáng kể. 100% hộ dân được sử dụng nước hợp vệ sinh, 70% hộ có nhà tiêu, nhà tắm, bể chứa nước sinh hoạt đạt chuẩn. Tỷ lệ hộ chăn nuôi có chuồng trại đảm bảo vệ sinh đạt 80%. Các hoạt động vệ sinh môi trường được thực hiện thường xuyên, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, việc xử lý chất thải rắn và nước thải vẫn còn hạn chế, đòi hỏi sự đầu tư và quản lý hiệu quả hơn.

1.2. Thách thức và hạn chế

Mặc dù đạt được nhiều thành tựu, xã Bản Nhùng vẫn gặp phải những thách thức trong việc duy trì tiêu chí 17. Việc thu gom và xử lý chất thải rắn chưa được tổ chức hiệu quả, chỉ có 2/8 thôn có lò đốt rác mini. Các hộ dân sống xa khu trung tâm chưa được tiếp cận đầy đủ với dịch vụ thu gom rác. Những hạn chế này cần được giải quyết để đảm bảo phát triển bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

II. Xây dựng nông thôn mới

Xây dựng nông thôn mới tại xã Bản Nhùng là một quá trình dài hạn với mục tiêu cải thiện cơ sở hạ tầng, kinh tế, và môi trường. Sau 10 năm thực hiện, xã đã hoàn thành 10/19 tiêu chí và đang nỗ lực hoàn thành thêm 5 tiêu chí vào năm 2025. Chương trình nông thôn mới đã mang lại những thay đổi tích cực, từ việc cải thiện hạ tầng nông thôn đến nâng cao chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, việc duy trì và phát triển các tiêu chí vẫn cần sự đầu tư và quản lý hiệu quả hơn.

2.1. Cải thiện hạ tầng nông thôn

Cải thiện hạ tầng nông thôn là một trong những thành tựu nổi bật của xã Bản Nhùng. Các công trình vệ sinh, hệ thống nước sạch, và đường giao thông được đầu tư và nâng cấp. Những cải thiện này đã góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và thúc đẩy phát triển kinh tế. Tuy nhiên, việc duy trì và bảo dưỡng các công trình này vẫn là thách thức lớn, đòi hỏi sự tham gia tích cực của cộng đồng và chính quyền địa phương.

2.2. Phát triển kinh tế bền vững

Phát triển kinh tế bền vững là mục tiêu quan trọng trong xây dựng nông thôn mới. Tại xã Bản Nhùng, các hoạt động sản xuất nông nghiệp và chăn nuôi đã được cải thiện nhờ áp dụng khoa học kỹ thuật. Tuy nhiên, việc phát triển các ngành nghề phi nông nghiệp vẫn còn hạn chế. Để đạt được phát triển bền vững, cần có các chính sách hỗ trợ và đầu tư vào các lĩnh vực mới, tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

III. Đề xuất giải pháp

Để nâng cao hiệu quả thực hiện tiêu chí 17 và xây dựng nông thôn mới tại xã Bản Nhùng, cần có những giải pháp cụ thể và thiết thực. Những giải pháp này tập trung vào việc nâng cao nhận thức của người dân, tăng cường quản lý môi trường, và huy động các nguồn lực. Việc áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất và xử lý chất thải cũng là yếu tố quan trọng để đạt được phát triển bền vững.

3.1. Nâng cao nhận thức cộng đồng

Nâng cao nhận thức cộng đồng là yếu tố then chốt để thực hiện hiệu quả tiêu chí 17. Cần tăng cường các hoạt động tuyên truyền, giáo dục về bảo vệ môi trường và an toàn thực phẩm. Việc tham gia tích cực của người dân sẽ giúp duy trì và phát triển các tiêu chí nông thôn mới. Các chương trình đào tạo và hướng dẫn kỹ thuật cũng cần được triển khai để nâng cao kỹ năng và kiến thức của người dân.

3.2. Tăng cường quản lý môi trường

Tăng cường quản lý môi trường là giải pháp quan trọng để giải quyết các vấn đề về chất thải rắn và nước thải. Cần thành lập các tổ thu gom rác thải tại các thôn và đầu tư xây dựng thêm các lò đốt rác mini. Việc áp dụng các công nghệ xử lý chất thải tiên tiến cũng cần được nghiên cứu và triển khai. Những giải pháp này sẽ góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Chương trình Mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2010–2020 là một chủ trương lớn nhằm phát triển toàn diện khu vực nông thôn Việt Nam. Sau 10 năm triển khai trên phạm vi toàn quốc, huyện Hoàng Su Phì (tỉnh Hà Giang) — một huyện biên giới miền núi có địa hình hiểm trở — mới chỉ có 2/25 xã, thị trấn được Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh công nhận đạt chuẩn NTM; các xã còn lại đạt từ 8 đến 15 tiêu chí.

Xã Bản Nhùng là xã vùng cao đặc biệt khó khăn của huyện Hoàng Su Phì, cách trung tâm huyện 14,5 km về phía Đông. Tính đến năm 2020, xã đã nỗ lực hoàn thành 10/19 tiêu chí NTM và đặt mục tiêu đạt thêm 5 tiêu chí vào năm 2025. Trong đó, tiêu chí số 17 về "Môi trường và an toàn thực phẩm" được xã đánh giá là đã hoàn thành 8/8 chỉ tiêu thành phần trong năm 2020. Tuy nhiên, việc duy trì tính bền vững của tiêu chí này đối mặt với nhiều rào cản: công tác thu gom, xử lý chất thải rắn và nước thải chưa thực sự đồng bộ; toàn xã chỉ mới có 2/8 thôn xây dựng được lò đốt rác mini; đa số hộ gia đình sống phân tán trên sườn núi dốc và chưa hình thành thói quen phân loại rác tại nguồn. Xuất phát từ bối cảnh thực tiễn đó, tác giả Vàng Văn Kha đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm đánh giá thực chất kết quả thực hiện tiêu chí 17, chỉ ra những mặt tồn tại và đề xuất giải pháp duy trì tiêu chí này.

Mục tiêu chung của nghiên cứu là đánh giá kết quả thực hiện tiêu chí môi trường và an toàn thực phẩm trong xây dựng nông thôn mới tại xã Bản Nhùng, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả và tính bền vững cho địa phương. Nghiên cứu thực hiện 4 nhiệm vụ/mục tiêu cụ thể được đánh số theo văn bản:

1. Tìm hiểu điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Bản Nhùng, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang.
2. Đánh giá thực trạng xây dựng nông thôn mới tại xã Bản Nhùng, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang.
3. Đánh giá kết quả thực hiện tiêu chí môi trường và an toàn thực phẩm trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã Bản Nhùng, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang.
4. Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện tiêu chí 17 trong xây dựng nông thôn mới tại xã Bản Nhùng.

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Tình hình thực hiện tiêu chí 17 (Môi trường và an toàn thực phẩm) trong chương trình xây dựng nông thôn mới.
• Phạm vi không gian: Địa bàn toàn bộ xã Bản Nhùng, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang (diện tích tự nhiên 1.782 ha; tiếp giáp các xã Tân Tiến, Túng Sán, Thượng Sơn thuộc huyện Vị Xuyên, Nậm Dịch, Ngàm Đăng Vài và Tả Sử Choóng).
• Phạm vi thời gian: Đề tài thu thập số liệu, khảo sát thực địa và đánh giá trong giai đoạn từ tháng 8/2020 đến tháng 3/2021.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận thiết lập hệ thống cơ sở pháp lý và lý luận dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật và chương trình mục tiêu của Chính phủ và các bộ ngành:

• Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16/4/2009 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành “Bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mới”.
• Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 04/6/2010 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010–2020.
• Quyết định số 1980/QĐ-TTg ngày 17/10/2016 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2016–2020.
• Thông tư số 54/2009/TT-BNNPTNT ngày 21/8/2009 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hướng dẫn thực hiện bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới.
• Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 05/8/2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) về nông nghiệp, nông dân, nông thôn.
• Các chính sách hỗ trợ an sinh xã hội: Nghị định 116/2015/NĐ-CP, Nghị định 86/2016/NĐ-CP, Nghị định 122/NĐ-CP và Nghị quyết 22/2010/NQ-HĐND.

Bên cạnh đó, tác giả tổng hợp kinh nghiệm phát triển nông thôn từ các quốc gia: Nhật Bản với phong trào "Mỗi làng một sản phẩm" (OVOP) tại tỉnh Oita do TS. Morihiko Hiramatsu khởi xướng; Hàn Quốc với phong trào "Làng mới" (Saemaul Undong) khởi xướng ngày 22/4/1970 dựa trên 3 trụ cột "Cần cù - Tự lực - Hợp tác"; Trung Quốc với mô hình 10 làng mẫu và chính sách ưu đãi thuế, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào cơ sở hạ tầng nông thôn; Anh Quốc với mạng lưới giao thông vi mô và phát triển dịch vụ đồng bộ.

Về phương pháp nghiên cứu, tác giả phối hợp các công cụ thu thập và xử lý số liệu:

• Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: Tiếp cận báo cáo tổng kết tình hình kinh tế - xã hội, báo cáo thực hiện tiêu chí môi trường của UBND xã Bản Nhùng, tài liệu từ Văn phòng Phòng chống thiên tai tỉnh Hà Giang và các xuất bản phẩm khoa học.
• Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp:
  • Khảo sát bằng bảng hỏi hộ gia đình: Tổng số hộ của xã là $N = 516$ hộ. Kích thước mẫu được xác định theo công thức Yamane với mức sai số cho phép $e = 10%$ ($0{,}1$): $$n = \frac{N}{1 + N \cdot e^2} = \frac{516}{1 + 516 \times (0{,}1)^2} \approx 83\text{ phiếu}$$
  • Phân bổ mẫu điều tra: Tác giả phối hợp với cán bộ chuyên trách NTM xã chọn ra 3 thôn đại diện cho 3 mức độ thực hiện phong trào (tốt, khá, yếu) trong tổng số 8 thôn, phỏng vấn ngẫu nhiên trung bình 27–28 hộ/thôn.
  • Phỏng vấn sâu: Tiếp cận Phó Chủ tịch UBND xã, cán bộ phụ trách NTM xã và các trưởng thôn.
  • Khảo sát thực địa: Quan sát hạ tầng kênh mương, đường làng ngõ xóm, lò đốt rác mini, khu vực chuồng trại chăn nuôi và bãi rác sinh hoạt.
• Phương pháp phân tích SWOT: Tổ chức thảo luận nhóm với Phó Chủ tịch xã, cán bộ NTM và 3 trưởng thôn để xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong việc thực hiện tiêu chí 17, xếp thứ tự ưu tiên các yếu tố.
• Phương pháp xử lý số liệu: Thống kê mô tả, tổng hợp và lập bảng biểu so sánh tỷ lệ phần trăm bằng phần mềm bảng tính.
• Khung đánh giá: Căn cứ vào 8 chỉ tiêu cụ thể của tiêu chí số 17 theo Quyết định 1980/QĐ-TTg (từ chỉ tiêu 17.1 đến 17.8).

Nội dung chính theo từng chương

Mở đầu: Tính cấp thiết và mục tiêu của đề tài

Phần mở đầu khẳng định sự cần thiết phải nghiên cứu đánh giá tiêu chí môi trường tại một xã miền núi biên giới. Tác giả chỉ rõ khoảng cách giữa báo cáo thành tích (xã ghi nhận đạt 8/8 chỉ tiêu của tiêu chí 17) và thực tiễn vận hành hạ tầng môi trường (thiếu tổ thu gom rác, phân tán dân cư gây cản trở việc xử lý tập trung). Từ đó, xác định rõ hệ thống 4 mục tiêu nghiên cứu và giới hạn phạm vi nghiên cứu từ tháng 8/2020 đến tháng 3/2021 tại xã Bản Nhùng.

Chương 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu

Chương này hệ thống hóa các định nghĩa về nông thôn, nông thôn mới và nội hàm của Chương trình MTQG xây dựng NTM. Tác giả phân tích các bài học kinh nghiệm quốc tế (Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Anh Quốc) và đánh giá khái quát tình hình triển khai tại Việt Nam tính đến tháng 10/2019: cả nước có 4.665 xã (52,4%) đạt chuẩn NTM, bình quân đạt 15,32 tiêu chí/xã, trong đó vùng Miền núi phía Bắc đạt 28,6% (vượt mục tiêu giai đoạn). Tác giả cũng chỉ ra các khó khăn chung tại khu vực đồng bằng và miền núi về sức ỷ lại, nguồn lực đầu tư cho hạ tầng môi trường hạn hẹp.

Chương 2: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Tác giả mô tả chi tiết phương pháp luận, địa bàn nghiên cứu và cách thức xác định dung lượng mẫu khảo sát hộ dân ($n = 83$ phiếu trên tổng thể 516 hộ theo công thức Yamane). Quy trình thảo luận nhóm xây dựng ma trận SWOT với các bên liên quan được trình bày rõ ràng. Đồng thời, chương 2 đưa ra bảng chuẩn đối sánh 8 chỉ tiêu môi trường theo Quyết định 1980/QĐ-TTg áp dụng cho xã Bản Nhùng.

Chương 3: Kết quả và thảo luận

Chương 3 là phần trọng tâm của khóa luận, phản ánh toàn diện các số liệu điều tra thực địa:

1. Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội:
   • Địa hình đồi núi dốc, chia cắt mạnh bởi sông suối, diện tích 1.782 ha; toàn xã có 516 hộ với 2.498 nhân khẩu gồm 3 dân tộc anh em (Nùng chiếm đa số, Tày và Kinh). Khí hậu có 2 mùa rõ rệt, nhiệt độ trung bình năm 27,5°C, lượng mưa lớn từ 2.200–3.400 mm (tập trung 70–75% vào mùa mưa), độ ẩm trung bình 85%. Thiên tai gây ảnh hưởng nghiêm trọng; năm 2020 sạt lở đất làm 2 người thiệt mạng.
   • Nông nghiệp chiếm trên 98% cơ cấu kinh tế; thu nhập bình quân đạt 17,6 triệu đồng/năm/hộ. Tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo còn rất cao (nghèo: 242 hộ, chiếm 46,45%; cận nghèo: 117 hộ, chiếm 22,46%; tổng cộng chiếm 68,91%). Trồng trọt có diện tích gieo trồng 811,7 ha (lương thực đạt 1.430,8 tấn; bình quân 572,7 kg/người/năm). Tổng đàn chăn nuôi gồm: trâu 582 con, bò 456 con, dê 456 con, lợn 2.650 con, gia cầm 7.713 con.
2. Thực trạng xây dựng nông thôn mới chung:
   • Đến năm 2020, Bản Nhùng đạt 10/19 tiêu chí: Tiêu chí 1 (Quy hoạch), 3 (Thủy lợi), 4 (Điện), 7 (Cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn), 9 (Nhà ở dân cư), 12 (Lao động có việc làm), 14 (Giáo dục và đào tạo), 15 (Y tế), 17 (Môi trường và ATTP), 18 (Hệ thống chính trị và tiếp cận pháp luật).
   • Có 9 tiêu chí chưa đạt: Giao thông, Trường học, Cơ sở vật chất văn hóa, Thông tin và truyền thông, Thu nhập, Hộ nghèo, Tổ chức sản xuất, Văn hóa, Quốc phòng và an ninh.

STT	Nhóm chỉ tiêu thuộc Tiêu chí 17	Yêu cầu kế hoạch	Kết quả thực hiện thực tế	Đánh giá
17.1	Tỷ lệ hộ dùng nước hợp vệ sinh theo quy chuẩn	$\ge 90%$	100% (dùng nước khe tự nhiên qua ống PVC)	Đạt
17.2	Cơ sở SX-KD, dịch vụ đảm bảo quy định BVMT	100%	100% (5/5 cơ sở có cam kết BVMT)	Đạt
17.3	Cảnh quan môi trường xanh - sạch - đẹp, an toàn	Đạt	Đạt (221 hộ đạt “Nhà sạch vườn đẹp”, quy ước 8 thôn)	Đạt
17.4	Mai táng phù hợp quy hoạch và quy định	Đạt	Đạt (mai táng theo dòng họ, nếp sống văn hóa)	Đạt
17.5	Rác thải sinh hoạt, nước thải được thu gom, xử lý	Đạt	Đạt theo xã; thực tế mới có 2/8 thôn có lò đốt rác mini	Chưa bền vững
17.6	Tỷ lệ hộ có đủ 3 công trình vệ sinh hợp chuẩn	$\ge 70%$	70,6% (362/513 hộ có nhà tiêu hợp vệ sinh)	Đạt
17.7	Hộ chăn nuôi có chuồng trại hợp vệ sinh	$\ge 60%$	80% (không còn nhốt gia súc dưới gầm sàn)	Đạt
17.8	Cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm tuân thủ ATTP	100%	100% (5/5 cơ sở chấp hành quy định)	Đạt

3. Hiện trạng các công trình vệ sinh tại 8 thôn: Khảo sát chi tiết tại 8 thôn của xã Bản Nhùng (513 hộ được thống kê hạ tầng) cho thấy sự chênh lệch lớn giữa các thôn về các công trình thuộc tiêu chí 17:

TT	Tên thôn	Tổng số hộ	Hộ có đủ 3 công trình vệ sinh (%)	Hộ có chuồng trại hợp vệ sinh (%)	Hộ có hố rác gia đình (%)	Hộ có hố ủ phân chăn nuôi (%)	Hộ đạt “Nhà sạch vườn đẹp” (%)
1	Nắm Nan	71	74,6%	94,3%	26,7%	66,1%	59,1%
2	Thiêng Rầy	62	82,2%	87,1%	3,2%	69,3%	43,5%
3	Nhìu Sang	65	86,1%	92,3%	0,0%	10,7%	30,7%
4	Dì Thàng	44	81,8%	97,7%	2,2%	6,8%	11,3%
5	Cóc Nắm	41	80,4%	100%	0,0%	21,9%	9,7%
6	Ma Lù Vó	69	72,4%	89,8%	0,0%	33,3%	8,7%
7	Na Nhung	77	59,7%	83,1%	0,0%	59,7%	29,8%
8	Ma Lù Súng	91	56,0%	92,3%	0,0%	53,8%	9,8%
-	Toàn xã	513	70,6%	90,8%	4,0%	42,2%	25,3%

Số liệu chỉ ra rằng mặc dù tỷ lệ chuồng trại hợp vệ sinh đạt bình quân 90,8% và tỷ lệ có đủ 3 công trình vệ sinh đạt 70,6%, nhưng hạ tầng quản lý rác thải hộ gia đình lại rất yếu kém: chỉ có 4% hộ gia đình toàn xã có hố rác (ngoài thôn Nắm Nan đạt 26,7%, Thiêng Rầy 3,2%, Dì Thàng 2,2% thì 5 thôn còn lại đều ở mức 0%). Hộ có hố ủ phân đạt 42,2% và tỷ lệ hộ đạt chuẩn “Nhà sạch vườn đẹp” mới dừng ở 25,3%.

4. Hệ thống 6 giải pháp của tác giả đề xuất:
   • Nâng cao trình độ cán bộ quản lý cấp cơ sở về môi trường.
   • Nâng cao nhận thức và tập quán vệ sinh của người dân thông qua hội phụ nữ, đoàn thanh niên.
   • Tăng cường huy động các nguồn vốn đầu tư, xã hội hóa và lồng ghép nguồn lực NTM.
   • Giảm thiểu suy thoái môi trường, duy trì Tết trồng cây và bảo vệ hệ sinh thái rừng tự nhiên.
   • Ứng dụng tiến bộ kỹ thuật: xây hầm biogas xử lý phân lợn quy mô lớn, nhân rộng hố ủ phân compost và hố rác tự hoại gia đình.
   • Thắt chặt công tác thanh tra, giám sát, đưa chế tài bảo vệ môi trường vào hương ước thôn bản.

Kết luận và kiến nghị

Tóm tắt lại các thành tựu của xã Bản Nhùng trong việc đạt được tiêu chuẩn công nhận xã đạt tiêu chí 17, đồng thời kiến nghị UBND huyện Hoàng Su Phì và các sở ban ngành cấp kinh phí đầu tư xây dựng thêm lò đốt rác mini cho 6 thôn còn lại, hỗ trợ kỹ thuật xử lý chất thải chăn nuôi tại chỗ cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu mang lại những kết quả định lượng cụ thể về bức tranh môi trường thực tế tại một xã vùng sâu vùng xa:

• Đã kiểm chứng tính chính xác của các chỉ tiêu môi trường: Tỷ lệ sử dụng nước hợp vệ sinh đạt 100% nhờ nguồn nước tự nhiên từ khe núi đá/đất dẫn ống PVC; 100% (5/5) cơ sở sản xuất kinh doanh có cam kết bảo vệ môi trường và bảo đảm an toàn thực phẩm.
• Chỉ rõ sự chuyển biến trong thói quen sinh hoạt: Tỷ lệ chuồng trại đảm bảo vệ sinh đạt 80%–90,8% toàn xã, xóa bỏ hoàn toàn tập quán nuôi nhốt gia súc dưới gầm sàn nhà ở.
• Xác định điểm nghẽn hạ tầng: Khóa luận phát hiện thực trạng đáng lo ngại là tỷ lệ hộ có hố rác xử lý tại nhà chỉ đạt vỏn vẹn 4% toàn xã; chỉ có 2/8 thôn có lò đốt rác mini; 5/8 thôn hoàn toàn không có hộ nào xây dựng hố rác đúng cách. Tỷ lệ hộ đạt chuẩn "Nhà sạch vườn đẹp" chỉ đạt 25,3% (221 hộ) và tỷ lệ có hố ủ phân đạt 42,2%.
• Đóng góp thực tiễn của tác giả: Đưa ra bộ dữ liệu điều tra chi tiết đến từng thôn bản (Nắm Nan, Thiêng Rầy, Nhìu Sang, Dì Thàng, Cóc Nắm, Ma Lù Vó, Na Nhung, Ma Lù Súng), giúp cấp ủy và chính quyền xã Bản Nhùng nhận diện đúng các khâu yếu để bố trí nguồn lực can thiệp thay vì chỉ dựa vào các báo cáo tổng hợp đạt chuẩn mang tính hình thức.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số hạn chế gắn liền với phạm vi nghiên cứu do tác giả trình bày:

• Mức độ sai số chọn mẫu khảo sát còn ở mức 10% ($e = 0{,}1$) với dung lượng 83 hộ dân, do điều kiện địa hình chia cắt phức tạp, giao thông cách trở và kinh phí điều tra hạn chế.
• Chưa tiến hành quan trắc, lấy mẫu phân tích các chỉ tiêu hóa lý, vi sinh của nguồn nước ngầm, nước khe suối và chất lượng không khí quanh các lò đốt rác mini mà chỉ dựa vào số liệu quan sát và thống kê định tính.
• Hướng nghiên cứu mở rộng được đề xuất: Cần thực hiện các nghiên cứu đánh giá chất lượng nguồn nước sinh hoạt tự nhiên tự chảy; nghiên cứu tính khả thi kinh tế - kỹ thuật của các mô hình hầm biogas chi phí thấp và mô hình lò đốt rác mini liên thôn phù hợp với địa hình đồi núi dốc đứng.

Giá trị tham khảo

Tài liệu này cung cấp giá trị tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên, học viên ngành Khoa học Môi trường, Quản lý Môi trường, Phát triển Nông thôn khi tìm kiếm phương pháp luận điều tra thực tế, áp dụng công thức chọn mẫu Yamane và xây dựng bảng hỏi hộ gia đình tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
• Cán bộ quản lý môi trường, ban chỉ đạo NTM cấp xã, huyện tại các tỉnh miền núi phía Bắc tham khảo số liệu thực tế về khoảng cách giữa tiêu chí đạt chuẩn trên giấy tờ và hạ tầng kỹ thuật môi trường nông thôn (đặc biệt là vấn đề hố rác gia đình và lò đốt rác thôn bản).
• Bảng thống kê chi tiết tại chương 3 là nguồn tham khảo tốt về phương pháp lập bảng đối chiếu chỉ tiêu thành phần theo Quyết định 1980/QĐ-TTg.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng công thức nào để xác định số lượng phiếu khảo sát hộ gia đình tại xã Bản Nhùng?
Tác giả sử dụng công thức Yamane: $n = \frac{N}{1 + N \cdot e^2}$. Với tổng số hộ toàn xã là $N = 516$ hộ và sai số cho phép $e = 10%$ ($0{,}1$), cỡ mẫu tính toán được là: $$n = \frac{516}{1 + 516 \times 0{,}01} = 82{,}43 \approx 83\text{ phiếu}$$ Mẫu được chia đều cho 3 thôn đại diện (thành tích tốt, khá, yếu), mỗi thôn phỏng vấn ngẫu nhiên trung bình 27–28 hộ.

2. Thực trạng nguồn nước sinh hoạt của các hộ dân tại xã Bản Nhùng đạt tỷ lệ bao nhiêu và có nguồn gốc từ đâu?
Tỷ lệ hộ dân sử dụng nước hợp vệ sinh đạt 100%. Do địa bàn chưa có hệ thống cấp nước sạch tập trung, người dân dẫn nước tự nhiên từ các mó nước, khe núi đá và núi đất không bị ô nhiễm về tận nhà thông qua hệ thống ống nhựa PVC do Nhà nước cấp hoặc tự mua sắm.

3. Số liệu khảo sát về việc nuôi nhốt gia súc dưới gầm sàn tại xã Bản Nhùng thể hiện điều gì?
Theo kết quả điều tra, 100% số hộ chăn nuôi đã chấm dứt tập quán nuôi nhốt gia súc dưới gầm sàn nhà ở. Tỷ lệ hộ chăn nuôi có chuồng trại riêng biệt, kiên cố, cách xa nhà ở đạt từ 80% đến 90,8% (tùy theo diện khảo sát và báo cáo thôn), góp phần ngăn ngừa nguy cơ dịch bệnh truyền nhiễm cho người dân.

4. Khâu yếu nhất trong việc thực hiện tiêu chí 17 tại xã Bản Nhùng là gì theo số liệu của khóa luận?
Khâu yếu nhất là công tác thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại hộ gia đình. Tỷ lệ hộ có hố rác xử lý tại nhà chỉ đạt bình quân 4% toàn xã (5/8 thôn có tỷ lệ 0%). Toàn xã mới chỉ có 2/8 thôn xây dựng được lò đốt rác mini, chưa thành lập được tổ thu gom rác chuyên trách tại các thôn bản.

5. Thôn nào tại xã Bản Nhùng đạt kết quả nổi bật nhất về tiêu chí môi trường và số liệu cụ thể là bao nhiêu?
Thôn Nắm Nan là thôn có kết quả tốt nhất xã: tỷ lệ hộ xây dựng hố rác gia đình đạt 26,7% (cao nhất xã), tỷ lệ hộ có hố ủ phân chăn nuôi đạt 66,1%, tỷ lệ chuồng trại đảm bảo vệ sinh đạt 94,3% và có tới 59,1% số hộ đạt danh hiệu “Nhà sạch vườn đẹp”.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Vàng Văn Kha đã phản ánh chân thực, chi tiết kết quả thực hiện tiêu chí số 17 về môi trường và an toàn thực phẩm tại xã đặc biệt khó khăn Bản Nhùng, huyện Hoàng Su Phì. Công trình làm rõ thành quả nổi bật trong việc cấp nước hợp vệ sinh và di dời chuồng trại khỏi gầm sàn, đồng thời chỉ ra điểm nghẽn nghiêm trọng trong xử lý chất thải rắn sinh hoạt với tỷ lệ hộ có hố rác chỉ đạt 4%. Các số liệu thực địa và hệ thống 6 nhóm giải pháp đề xuất là cơ sở khoa học và thực tiễn hữu ích cho chính quyền địa phương trong việc duy trì và nâng cao chất lượng tiêu chí môi trường giai đoạn tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa phát triển đất nước, nước ta đã gặt được rất nhiều thành tựu to lớn, mạng lại rất nhiều lợi ích cho xã hội. Về lĩnh vực nông nghiệp, khoa học kĩ thuật đã được áp dụng vào sản xuất, chăn nuôi đã góp phần nâng cao năng suất và mang lại hiệu quả kinh tế cao. Ở khu vực nông thôn, cơ sở hạ tầng được đầu tư phát triển, góp phần thay đổi bộ mặt của nông thôn, đời sống của người dân không ngừng được cải thiện.

Nhưng bên cạnh đó thì còn rất nhiều vấn đề tồn tại như tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng gia tăng do các hoạt động sản xuất và sinh hoạt gây ra. Trước tình hình đó, cần có những chính sách cụ thể mang tính đột phá nhằm giải quyết toàn bộ các vấn đề của nền kinh tế. Để đáp ứng yêu cầu này, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành “Bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mới” (Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16/4/2009) và “Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới” tại Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 06/4/2010 nhằm thống nhất chỉ đạo việc xây dựng nông thôn mới trên cả nước. Xây dựng nông thôn mới để nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân; có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội phù hợp; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn phát triển nông nghiệp với công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông thôn với đô thị; xã hội nông thôn dân chủ, bình đẳng, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; môi trường sinh thái được bảo vệ; quốc phòng và an ninh, trật tự được giữ vững.

Hoàng Su Phì là một huyện biên giới miền núi thuộc tỉnh Hà Giang, đến nay, sau 10 năm thực hiện Chương trình toàn huyện đã có 2/25 xã, thị trấn được UBND tỉnh công nhận đạt chuẩn NTM, các xã còn lại đều đạt từ 8 - 15 tiêu chí. Với mục tiêu trong năm 2020, huyện sẽ có thêm 2 xã được công nhận đạt chuẩn NTM, do vậy huyện đã và đang triển khai nhiều giải pháp, ưu tiên bố trí các nguồn lực gắn với phát huy nội lực, lồng ghép nhiều nguồn vốn để thực hiện các tiêu chí. 1 Hưởng ứng phong trào chung của cả nước, xã Bản Nhùng đang tích cực tham thực hiện chương trình này, sau nhiều năm thực hiện, xã Bản Nhùng đã từng bước thay đổi và đã đạt được nhiều thành tựu to lớn. Đến nay, xã đã hoàn thành 10/19 tiêu chí NTM và đang nỗ lực hoàn thành thêm 5 tiêu chí đến năm 2025.

Xã cơ bản đạt được tiêu chí môi trường và an toàn thực phẩm, theo đánh giá của xã đã hoàn thành 8/8 chỉ tiêu của tiêu chí trong năm 2020. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được thì xã Bản Nhùng vẫn gặp rất nhiều khó khăn đặc biệt là vấn đề thực hiện duy trì tiêu chí môi trường. Chất thải rắn trên địa bàn và nước thải khu dân cư, cơ sở sản xuất - kinh doanh được thu gom, xử lý theo quy định nhưng chưa được tiến hành hiệu quả, chưa thành lập được tổ thu gom rác thải tại các thôn. Hiện mới chỉ có 2/8 thôn đã xây dựng lò đốt rác mini tại khu trung tâm thôn.

Các hộ sống xa khu trung tâm hiện nay xã đang vận động thực hiện hố rác hộ gia đình và thực hiện tốt việc thu gom, phân loại và xử lý rác thải hộ gia đình. Vì vậy, để góp phần thúc đẩy quá trình thực hiện xây dựng nông thôn mới của xã Bản Nhùng, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang nói chung và thực hiện tiêu chí môi trường nói riêng, đánh giá đúng hiện trạng và kết quả đạt được từ việc thực hiện tiêu chí đến chất lượng môi trường tại xã. Xuất phát từ thực trạng trên, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá kết quả thực hiện tiêu chí 17 trong xây dựng nông thôn mới tại xã Bản Nhùng, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang”. Mục tiêu nghiên cứu 2.

Mục tiêu chung Đánh giá kết quả thực hiện tiêu chí môi trường và an toàn thực phẩm trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã Bản Nhùng, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang. Từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện tiêu chí môi trường trong xây dựng nông thôn mới. Mục tiêu cụ thể ‐ Tìm hiểu điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Bản Nhùng, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang ‐ Thực trạng xây dựng nông thôn mới tại xã Bản Nhùng, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang ‐ Đánh giá kết quả thực hiện tiêu chí môi trường và an toàn thực phẩm trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã Bản Nhùng, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang ‐ Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện tiêu chí 17 trong xây dựng nông thôn mới tại xã Bản Nhùng, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.

Một số khái niệm cơ bản Nông thôn là khái niệm dùng để chỉ một địa bàn mà ở đó sản xuất nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn. Nông thôn có thể được xem xét trên nhiều góc độ: kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội. Theo thông tư số 54/2009/TT-BNNPTNT ngày 21-8- 2009 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là UBND xã. Tuy nhiên, hiện nay trên thế giới vẫn chưa có khái niệm chuẩn xác về nông thôn và còn nhiều quan điểm khác nhau.

Khi khái niệm về nông thôn người ta thường so sánh nông thôn với đô thị. Như vậy, khái niệm nông thôn chỉ có tính chất tương đối, thay đổi theo thời gian và theo tiến trình phát triển kinh tế - xã hội của các quốc gia trên thế giới. Trong điều kiện hiện nay ở Việt Nam có thể hiểu:“ Nông thôn là vùng sinh sống của tập hợp dân cư, trong đó có nhiều nông dân. Tập hợp cư dân này tham gia vào các hoạt động kinh tế, văn hóa- xã hội và môi trường trong một thể chế chính trị nhất định và chịu ảnh hưởng của các tổ chức khác” (Mai Thanh Cúc và cộng sự, 2005).

Giới thiệu về chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới 2016-2020 1. Khái niệm về nông thôn mới Nông thôn mới là nông thôn mà trong đời sống vật chất, văn hoá, tinh thần của người dân không ngừng được nâng cao, giảm dần sự cách biệt giữa nông thôn và thành thị. Nông dân được đào tạo, tiếp thu các tiến bộ kỹ thuật tiên tiến, có bản lĩnh chính trị vững vàng, đóng vai trò làm chủ nông thôn mới. Nông thôn mới có kinh tế phát triển toàn diện, bền vững, cơ sở hạ tầng được xây dựng đồng bộ, hiện đại, phát triển theo quy hoạch, gắn kết hợp lý giữa 4 nông nghiệp với công nghiệp, dịch vụ và đô thị.

Nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hoá dân tộc, môi trường sinh thái được bảo vệ. Sức mạnh của hệ thống chính trị được nâng cao, đảm bảo giữ vững an ninh chính trị và trật tự xã hội. Tài liệu đào tạo, bồi dưỡng cán bộ xây dựng nông thôn mới. Khái niệm xây dựng nông thôn mới Chương trình quốc gia về xây dựng nông thôn mới: là một chương trình tổng thể về phát triển kinh tế xã hội, chính trị và an ninh quốc phòng, mục tiêu chung của chương trình là: xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuát hợp lí, gắn nông nghiệp với phát triển ngành công nghiệp, dịch vụ, đô thị theo quy hoạch, xã hội nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc, dân trí được nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vệ, hệ thống chính trị ở nông thôn dưới sự lãnh đạo của Đảng được tăng cường.

Tài liệu đào tạo, bồi dưỡng cán bộ xây dựng nông thôn mới. Mục tiêu và nhiệm vụ của chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới a. Mục tiêu + Mục tiêu chung: ‐ Xây dựng nông thôn mới có kết cấu cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội từng bước hiện đại. ‐ Cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lí, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp và dịch vụ.

‐ Gắn phát triển nông thôn với đô thị theo quy hoạch. ‐ Xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc. ‐ Môi trường sinh thái được bảo vệ. ‐ An ninh trật tự được giữ vững.

5 ‐ Đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa. + Mục tiêu cụ thể: ‐ Đến năm 2020 số xã đạt tiêu chuẩn nông thôn mới khoảng 50%( trong đó, mục tiêu phấn đấu của từng vùng, miền là: Miền núi phía Bắc là 28,0%; Đồng bằng sông Hồng: 80%; Bắc Trung Bộ: 59%; Duyên hải Nam Trung Bộ:60%; Tây Nguyên: 43%; Đông Nam Bộ: 80%; Đồng bằng sông Cửu Long: 51%); khuyến khích mỗi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phấn đấu có ít nhất 01 huyện đạt chuẩn nông mới. ‐ Bình quân cả nước đạt 15 tiêu chí/xã( trong đó, mục tiêu phấn đấu của từng vùng, miền là: Miền núi phía Bắc: 13,8; Đồng bằng sông Hồng: 18,0; Bắc Trung Bộ: 16,5; Duyên hải Nam Trung Bộ: 16,5; Tây nguyên: 15,2; Đông Nam Bộ: 17,5; Đồng bằng sông Cửu Long: 16,6) cả nước không còn xã dưới 5 tiêu chí. ‐ Cơ bản hoàn thành các công trình thiết yếu đáp ứng yêu cầu phát triển sản xuất và đời sống của cư dân nông thôn: giao thông , điện, nước sinh hoạt, trường học, trạm y tế xã.

‐ Nâng cao chất lượng cuộc sống của cư dân nông thôn, tạo nhiều mô hình sản xuất gắn với việc làm ổn định cho nhân dân, thu thập tăng ít nhất 1,8 lần so với năm 2015. Nhiệm vụ ‐ Xây dựng, tổ chức cuộc sống của cư dân nông thôn theo hướng văn minh, hiện đại, giữ gìn bản sắc văn hóa và môi trường sinh thái. 6 ‐ Phát triển đồng bộ hệ thống hạ kinh tế - xã hội nông thôn phù hợp với quy ‐ Quy hoạch và phát triển kinh tế - xã hội của ngành, địa phương kết hợp giữa hỗ trợ của nhà nước với phát huy nội lực của cộng đồng dân cư nông thôn. Nâng cao dân trí đào tạo nguồn nhân lực và tổ chức tốt đời sống văn hóa cơ sở.