ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tính cấp thiết của đề tài Nghị quyết của Đảng về nông nghiệp,nông thôn đi vào cuộc sống, đẩy nhanh tốc độ công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn. Việc cần làm hiện nay là xây dựng cho được các mô hình nông thôn mới đủ đáp ứng yêu cầu phát huy nội lực của nông dân, nông nghiệp và nông thôn, đủ điều kiện hội nhập kinh tế thế giới. Thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 (khóa X) về “Nông nghiệp, nông dân và nông thôn, thủ tướng chính phủ đã ban hành “Bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mới Quyết định số 1980/QĐ-TTg ngày 17 tháng 10 năm 2016 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Bộ tiêu chí Quốc gia về xây dựng nông thôn mới trên cả nước.
Cùng với quá trình thực hiển chủ trương của đảng về phát triển nông thôn, cấp ủy Đảng, Chính quyền xã Pố Lồ luôn quan tâm đến nông nghiệp, nông dân và nông thôn, đã huy động nhiều nguồn lực để đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội cho địa phương như: điện, đường, trường trạm, công trình thủy lợi, hỗ trợ nông dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa, nâng cao năng xuất lao động, tăng giá trị sản phẩm, nâng cao thu nhập cho người dân. Vì vậy, chất lượng đời sống của nhân dân trong xã ngày càng được cải thiện, diện mạo nông thôn được đổi mới rõ rệt, hệ thống chính trị có sự chuyển biến tích cực, dân chủ cơ sở được phát huy, trật tự an toàn xã hội được giũ vững. Trong đó, xây dựng và phát triển cơ sợ hạ tầng là một trong những động lực quạn trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Là yếu tố cơ bản đế phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh, mạnh.
Luan van 2 Cơ sở hạ tầng nông thôn là một trong những điều kiện rất cần thiết cho việc phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện đời sống cho người dân ở vùng nông thôn, vì vậy tỉnh Hà Giang đã chú trọng vào xây dựng và phát triển cở sợ hạ tầng ở nông thôn. Tính đến nay Hà Giang đã có 19 xã đạt chuẩn nông thôn mới cùng với 4 xã khác đã đạt từ 15 đến 19 tiêu chí của nông thôn mới. Trong đó xã Pố Lồ, huyện Hoàng Su Phì, cũng là một trong các xã đã đạt được mức tiêu chí bàn đầu đạt ra là khoảng 70%. Các tuyến đường lên thôn bản đã được bê tông hóa, các công trình thủy lợi cũng được xây dựng và đạt được kết quả tốt đa số các công trình đều được xây dựng song đúng thời gian dự kiến.
Bên cạnh đó vẫn còn gặp nhiều những khó khăn, thách thức trong xây dựng cơ sợ hạ tầng: Vì đời sống người dân còn nhiều khó khăn, địa hình ở nông thôn chủ yếu là đồi núi hiểm trở, dân cư thưa thớt, vốn đầu tư của nhà nước không đủ cho việc xây dựng cơ sợ hạ tầng dấn tới tình cảnh manh mối nhỏ giọt, hệ thống giao thông còn nhiều hạn chế, kết cấu hạ tầng còn yếu kém, thiếu đồng bộ. Dẫn tới việc giảm tiến độ thực hiện xây dựng cơ sợ hạ tầng nông thôn theo tiêu chí nông thôn mới trên địa bàn xã. Với mong muốn khác phục những khó khăn, nâng cao hiểu quả xây dựng, em chọn đề tài: “Thực trạng và giải pháp xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn theo tiêu chí nông thôn mới tại xã Pố Lồ, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang”. Mục tiêu nghiên cứu 1.
Mục tiêu tổng quát Tìm hiểu hiện trạng xây dựng nông thôn theo tiêu chí nông thôn mới tại xã Pố Lồ. Trên cơ sở đó đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao cơ sở hạ tầng tại xã và góp phần cải thiện đời sống cả về vật chất và tinh thần cho người dân tại xã Pố Lồ, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang. Luan van 3 Luan van 4 1. Mục tiêu cụ thể - Đề tài được xây dựng nhằm giải quyết các mục tiêu sau: + Phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn về triển khai xây dựng cơ sở hạ tầng theo tiêu chí nông thôn mới.
+ Tìm hiểu thực trạng xây dựng cơ sợ hạ tầng ở xã Pố Lồ,Huyển Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang, từ đó rút ra các bài học kinh nghiệm và các vấn đề đặt ra cần được giải quyết cho tiến trình xây dựng nông thôn mới. + Đánh giá kết quả đạt được và những tồn tại trong công tác xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn theo tiêu chí nông thôn mới. + Phân tích những nguyên nhân dẫn đến các tồn tại trong quá trình xây dựng nông thôn mới tại xã. + Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác xây dựng cơ sợ hạ tầng nông thôn tại xã Pố Lồ, huyển Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang.
Luan van 5 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Một số khái niệm cơ bản - Nông thôn: Hiện nay vẫn chưa có khái niệm chuẩn xác về nông thôn và có nhiều quan điểm khác nhau. Có quan điểm cho rằng nông thông được coi là khu vực địa lý nơi đó cộng đồng gắn bó, có quan hệ trực tiếp đến khai thác, sử dụng, bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên cho hoạt động sản xuất nông nghiệp. Một số quan điểm khác cho rằng nông thôn là nơi có mật độ dân số thấp hơn so với thành thị.
Vùng nông thôn là vùng có dân cư làm nông nghiệp là chủ yếu, nguồn sinh kế chính của cư dân trong vùng là sản xuất nông nghiệp. Quan điểm khác lại cho rằng nên dựa vào chỉ tiêu trình độ tiếp cận thị trường, phát triển hàng hóa để xác định vùng nông thôn vì cho rằng vùng nông thôn có trình độ sản xuất hàng hóa và tiếp cận thị trường thấp hơn so với thành thị. Hay dựa vào chỉ tiêu trình độ phát triển cơ sở hạ tầng, nghĩa là cơ sở hạ tầng của vùng nông thôn không phát triển bằng đô thị. Như vậy khái niệm nông thôn chỉ có tính chất tương đối, nó thay đổi theo thời gian và tiến trình phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia trên thế giới.
Trong điều kiện hiện nay của Việt Nam chúng ta có thể hiểu: “Nông thôn là vùng sinh sống của tập hợp cư dân, trong đó có nhiều nông dân. Tập hợp cư dân này tham gia vào các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường trong một thể chế chính trị nhất định và chịu ảnh hưởng của các tổ chức khác”. Luan van 6 Nông nghiệp là quá trình sản xuất ra lương thực, thực phẩm cung cấp cho con người và tạo ra của cải cho xã hội. Nông dân là những người lao động cư trú ở nông thôn, tham gia sản xuất nông nghiệp, sống chủ yếu bằng ruộng vườn sau đó đến ngành nghề khác và tư liệu chính là đất đai.
- Nông thôn mới: Trước tiên, nông thôn mới phải là nông thôn, chứ không phả là thị xã, thị trấn hay thành phố, nông thôn mới khác với nông thôn truyền thống. Mô hình nông thôn mới là tổng thể, những đặc điểm, cấu trúc tạo thành một kiểu tổ chức nông thôn theo tiêu chí mới đáp ứng yêu cầu mới đặt ra trong nông thôn hiện nay. Nhìn chung mô hình nông thôn mới là mô hình cấp xã, thôn được phát triển toàn diện theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, dân chủ và văn minh. Mô hình nông thôn mới được quy định bởi các tính chất: Đáp ứng yêu cầu phát triển, có sự đổi mới về tổ chức, vận hành và cảnh quan môi trường; đạt hiệu quả cao nhất trên tất cả các mặt kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội.
Tiến bộ hơn so với mô hình cũ, chứa đựng các đặc điểm chung, có thể phổ biến và vận dụng trên toàn lãnh thổ. Xây dựng mô hình nông thôn mới là việc đổi mới tư duy, nâng cao năng lực của người dân, tạo động lực cho mọi người phát triển kinh tế, xã hội góp phần thực hiện chính sách vì nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Thay đổi cơ sở vật chất, diện mạo đời sống, văn hóa qua đó thu hẹp khoảng cách giữa nông thôn và thành thị. Đây là quá trình lâu dài và liên tục, là một trong những nội dung quan trọng cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo trong đường lối, chủ trương phát triển đất nước và các địa phương.
Nghị quyết 26/TQ-TW của ban chấp hành Trung ương Đảng khóa X đã đề ra chủ trương xây dựng nông thôn mới phát triển kinh tế xã hội, Luan van 7 nâng cao đời sống của nhân dân, phát triển nông nghiệp và nông thôn nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của cư dân ở nông thôn. Nghị quyết đã xác định rõ mực tiêu: “Xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ, đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn ổn định, giàu bản sắc dân tộc, dân trí được nâng cao; môi trường sinh thái được bảo vệ, hệ thống chính trị ở nông thôn dưới sự lãnh đạo của Đảng được tăng cường”. Sự cần thiết xây dựng mô hình nông thôn mới Để hướng tới mục tiêu công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước, trở thành quốc gia phát triển giảm thiểu khoảng cách giàu nghèo. Nhà nước cần quan tâm phát triển nông nghiệp, nông thôn.
Nông sản là sản phẩm thiết yếu cho toàn xã hội và ở Việt Nam khu vực nông thôn chiếm đến 70% dân số. Thực hiện đường lối mới của Đảng và Nhà nước trong chính sách phát triển nông thôn, nông nghiệp được xem như mặt trận hàng đầu, chú trọng đến các chương trình lương thực, thực phẩm, hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu, phát triển kinh tế trang trại, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông thôn, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở… Các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước đã và đang đưa nền nông nghiệp tự túc sang nền công nghiệp hàng hóa. Nền nông nghiệp nước ta còn nhiều những hạn chế cần được giải quyết để đáp ứng kịp xu thế toàn cầu. Một số yếu tố như: Nông thôn phát triển tự phát, thiếu quy hoạch.
Có khoảng 23% xã có quy hoạch nhưng thiếu đồng bộ, tầm nhìn ngắn, chất lượng chưa cao. Cơ chế quản lý phát triển theo quy hoạch còn yếu. Xây dựng tự phát kiến Luan van 8 trúc cảnh quan làng quê bị pha tạp, lộn xộn, nét đẹp văn hóa truyền thống bị mai một.