Chương 1: Cơ sở lí luận về hút thuốc lá đối với nam sinh viên Chương 2: Thực trạng hút thuốc lá ở nam sinh viên trường Đại học Quảng Nam Chương 3: Một số giải pháp giảm tình trạng hút thuốc lá ở sinh viên C. Kết luận và kiến nghị 4 B. PHẦN NỘI DUNG Chƣơng 1: CỞ SỞ LÍ LUẬN VỀ HÚT THUỐC LÁ ĐỐI VỚI NAM SINH VIÊN 1. Lịch sử nghiên cứu của đề tài Hút thuốc lá hiện nay là một vấn đề khó có thể giải quyết khi với tình trạng đi đâu mọi người cũng nhìn thấy thuốc lá.
Và đã có nhiều công trình nghiên cứu về hút thuốc lá. Đầu tiên đó là bài nghiên cứu của WHO (Tổ chức y tế thế giới) -Thuốc lá sẽ giết chết 1 tỷ người trong thế 21. Bài nghiên cứu của tổ chức thể hiện mối nguy hiểm cận kề của thuốc lá với loài người chúng ta ở thế kỷ 21 này. Giúp chúng ta có thể biết được hậu quả của nó mà phòng tránh.
Tiếp theo là tác phẩm Những tác hại thuốc lá của giáo sư John Seffrin - chủ tịch Hiệp hội ung thư Mỹ. Tác phẩm này đã góp phần để chúng ta hiểu được tác hại to lớn của thuốc lá, một số căn bệnh mà hầu hết người nào cũng gặp phải khi hút thuốc lá. Thứ ba là tác phẩm Thuốc lá và tác hại - bài báo cáo của tiến sĩ Douglas Bettcher. Cũng như tác phẩm của giáo sư John Seffrin bài báo cáo của tiến sĩ này cũng nêu lên các tác hại của thuốc lá.
Giáo sư Richard với tác phẩm Hút thuốc lá và bệnh ung thư. Ông đã cho chúng ta thấy được hút thuốc lá sẽ dẫn đến các bệnh ung thư và đặc biệt là nguy cơ ung thư phổi từ thuốc lá. Bên cạnh đó còn một số bệnh ung thư khác như gan, ung thư vòm họng… Và tác phẩm Thuốc lá và trẻ em của bác sĩ Hồ Văn Hiến (BV Y Dược TPHCM). Qua tác phẩm của bác sĩ Hiến ta thấy được thuốc lá ảnh hưởng không hề nhỏ đến cuộc sống của trẻ em không chỉ qua việc hút thuốc lá thụ động mà còn cả việc các em lấy ba mẹ làm gương và dẫn đến việc hút thuốc lá chủ động, gây nên những tác hại không nhỏ về cả sức khỏe và tâm lý.
Các khái niệm liên quan 1. Thuốc lá Thuốc lá là một loại cây có độc, nhất là những lá già, có hàm lượng nicotin cao. Sản phẩm thuốc lá là tên gọi của một loại được làm chủ yếu từ nguyên liệu lá thuốc lá đã được thái sợi, được cuốn hay nhồi định hình bằng giấy, có dạng hình trụ (thường có độ dài dưới 120 mm, đường kính khoảng 10 mm). Thuốc lá điếu thường được đốt cháy ở một đầu, để cháy âm ỉ nhằm mục đích tạo khói và khói này theo dòng khí vào miệng người hút từ đầu đối diện (thường có gắn đầu lọc).
+ Các loại hình hút thuốc lá Thuốc lá điếu: sử dụng sợi từ lá thuốc đã qua chế biến và được cuộn bằng giấy trắng chuyên dùng. Xì gà: được làm hoàn toàn bằng nguyên là thuốc lá, ruột là mảnh lá và lá áo bọc ngoài cũng bằng thuốc lá. Hút bằng tẩu thuốc: thuốc lá bỏ vào một đầu và châm lửa. + Tác hại của thuốc lá - Các nguy cơ bệnh lý thường gặp đối với người hút thuốc lá chủ động Bệnh lý ở hệ hô hấp Bệnh lý ở đường hô hấp trên: như viêm mũi mạn tính, viêm họng mạn tính, viêm thanh quản mạn tính, ung thư xoang hàm, ung thư vòm họng, ung thư thanh quản.
Bệnh lý ở đường hô hấp dưới: viêm phế quản mạn tính, hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, ung thư phế quản. Bệnh lý ở phổi: viêm phổi, dãn phế nang, ung thư phổi. Bệnh lý hệ mạch máu: bệnh xơ vữa động mạch, bệnh động mạch vành, bệnh thuyên tắc động mạch, tai biến mạch máu não. Ung thư các cơ quan khác: ung thư môi, ung thư thanh quản, ung thư thực quản, ung thư bàng quang và thận, ung thư cổ tử cung.
Các ảnh hưởng của thuốc lá lên chức năng sinh sản: 6 Thai nghén: giảm trọng lượng thai nhi trung bình khoảng 200g, sinh non, băng huyết sau sinh, dễ sẩy thai ngẩu nhiên, gia tăng tần suất sinh ra thai nhi bị bất thường bẩm sinh. Thời kỳ cho con bú: nicotine được thải qua sữa có thể ảnh hưởng đến trẻ sơ sinh. Nam giới hút thuốc lá có thể bị suy nhược sinh dục hay liệt dương. Ảnh hưởng của thuốc lá lên hệ thần kinh: những chứng minh gần đây cho thấy hút thuốc lá làm giảm số lượng các tế bào thần kinh trong não.
- Các nguy cơ bệnh lí đối với người hút thuốc lá thụ động Những người không hút thuốc nhưng lại phải chung sống hay cùng làm việc với những người nghiện thuốc lá, đặc biệt là đối tượng trẻ con vẫn có nguy cơ bị bệnh rất cao do hít phải khói thuốc thụ động. Công nhân làm cho các nhà máy sản xuất thuốc lá cũng bị những nguy cơ tương tự: Đối với người lớn: gây ung thư phổi và các bệnh khác. Trẻ em: rất dễ cảm nhiễm với khói thuốc lá! Trẻ dễ bị viêm phế quản phổi mạn tính với những đợt cấp, bệnh lý về Tai - Mũi – Họng, nhức đầu. - Các chứng bệnh khác do hút thuốc lá gây ra: Bệnh đường tiêu hóa : viêm Dạ dày Tá tràng, Loét Dạ dày Tá tràng.
Bệnh lý về Tai – Mũi – Họng. Bệnh về hệ hô hấp: viêm khí quản, viêm thanh quản, viêm lợi răng. Những rối loạn về da: xuất hiện sớm các vết nhăn trên mặt, Nicotine làm da của các ngón tay cầm điếu thuốc trở nên màu vàng nâu. Trẻ em hút thuốc sớm sẽ học kém hơn.
Bệnh thường thấy rõ nhất là viêm đường hô hấp mãn tính hay người ta còn gọi là gây khó thở trường kỳ tắt nghẽn đường hô hấp không phục hồi được. Ngoài ra, khói thuốc lá còn là nguyên nhân của nhiều bệnh như: ung thư phổi, ung thư vùng hầu. Thời gian hút càng dài thì tác hại càng lớn, lượng nicôtin trong thuốc lá dự trữ trong cơ thể càng cao. Hút thuốc lá ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe con người.
Nó làm thành màng đen bao lấy phổi, hút càng nhiều thì diện tích màng đen càng lớn gây bệnh cho người hút. Không chỉ cá nhân người hút mà hút thuốc thì người gần cũng hít phải khói độc. 7 Khi hút thuốc lá, hoặc sống chung với người hút thuốc, khói thuốc hít qua phổi ngấm vào máu, tích luỹ lâu ngày trở thành điều kiện và nguyên nhân gây nên các bệnh tim mạch, ung thư, hô hấp, bệnh răng lợi và tăng nguy cơ loãng xương gây đau nhức thân thể, khó ngủ và giảm thể lực cơ thể do thiếu ôxy mãn tính. Đối với nam giới sẽ làm giảm số lượng và chất lượng tinh trùng, dễ dẫn đến vô sinh.
Đối với phụ nữ và bào thai, làm tăng nguy cơ ung thư tử cung, rối loạn kinh nguyệt, ung thư vú, dị dạng thai nhi. Thuốc lá gây ra 4 bệnh tử vong hàng đầu: * Thứ nhất là bệnh phổi tắc nghẽn mạn (BPTNM) – Bệnh xảy ra vì khói thuốc lá kích thích đường thở, làm đường thở bị viêm nhiễm và tăng phản ứng. Khi bị viêm, đường thở tiết nhiều đàm, các lông run dùng để chuyển chất bẩn ra khỏi phổi bị tê liệt, bị phá hủy, vì vậy người hút thuốc lá dễ bị cảm cúm, viêm họng, viêm phế quản và viêm phổi hơn người không hút. – Tình trạng viêm kinh niên tại phổi làm cho các tế bào viêm kéo đến, tiết ra những chất phá hủy nhu mô phổi.
Tất cả dẫn đến tình trạng nghẽn tắc đường thở do đàm nhớt bên trong đường thở, do viêm nhiễm của đường thở và thiếu nhu mô phổi bên ngoài để giúp căng đường thở. Tình trạng bệnh lý này gọi là bệnh phổi tắc nghẽn mãn, lúc đầu bệnh biểu hiện bằng những triệu chứng không đáng kể như ho, có đàm và chỉ khó thở khi làm việc nặng, chỉ được chẩn đoán sớm bằng hô hấp ký (biểu đồ đo hô hấp). Ngoài việc chức năng phổi kém hơn người không hút, chức năng phổi người hút thuốc còn suy giảm nhanh hơn từ 2 – 4 lần so với người bình thường. Càng về sau, người bệnh ngày càng khó thở.
Lúc đầu chỉ khó thở khi làm việc nặng, sau tiến đến khó thở mỗi khi tắm rửa, thay quần áo, ăn uống hay ngay cả lúc không làm gì cả. Bệnh sẽ dẫn đến những cơn kịch phát cấp của bệnh phổi tắc nghẽn mãn, người bệnh phải nhập viện cấp cứu, phải thở oxy, nhiều trường hợp phải thở máy. Bệnh kéo dài trong 20 năm, với những cơn kịch phát cấp. Bệnh nhân trở nên tàn phế, không lao động được, không tự phục vụ được.
Cuộc sống không còn chất lượng và thường tử vong do suy hô hấp. Do đó phải phát hiện sớm những người bị bệnh phổi tắc nghẽn mãn trong số những người hút 8 thuốc lá. Hô hấp ký là phương pháp duy nhất để chẩn đoán sớm bệnh phổi tắc nghẽn mãn. Hô hấp ký giúp phát hiện BPTNM 20 năm trước khi người bệnh khó thở.
BPTNM sẽ không có hoặc rất hiếm có nếu người ta không hút thuốc lá. * Thứ hai là các bệnh có liên quan đến ung thư: Tình trạng nghẽn tắc đường thở, tê liệt hệ thống lông run đã làm cho 40 chất gây ung thư có sẵn trong thuốc lá càng dễ ứ đọng tại đường hô hấp. Các chất gây ung này sẽ biến đổi các tế bào phổi bình thường thành tế bào ung thư. Khói thuốc lá trực tiếp gây ung thư hầu họng, ung thư phổi và ung thư thực quản.
Cần lưu ý là ung thư phổi là loại ung thư gây tử vong hàng đầu cho nam giới ở phía Bắc Việt Nam, và là hàng thứ hai ở Nam Việt Nam. Khói thuốc lá còn hỗ trợ cho việc phát triển ung thư ở các nơi ngoài đường hô hấp như: bàng quang, thận, đường tiểu, tụy tạng, dạ dày và cổ tử cung. Người hút thuốc trước 15 tuổi sẽ có nguy cơ bị ung thư gấp 4 lần người hút thuốc sau 25 tuổi. Người đã bị BPTNM mà vẫn hút thuốc lá thì nguy cơ bị ung thư phổi tăng từ 3 – 7 lần so với người bình thường.
* Thứ ba là một số các bệnh rất nguy hiểm Trong khói thuốc lá còn chứa những chất rất độc như carbon monoxide (CO), chất gây nên tình trạng thiếu oxy của nhu mô phổi. Ngoài ra, thuốc lá còn sinh ra từ 10 đến 17 gốc tự do gây oxyd hóa.