Luận văn thực trạng cung cấp và sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh ở trạm y tế xã tại huyện tiên du tỉnh bắc ninh năm 2005

Chuyên khảo phân tích Luận văn thực trạng cung cấp và sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh ở trạm y tế xã tại huyện tiên du, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Tác giả: Đinh Mai Ván
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hoàng Long
• Trường học: Trường Đại học Y tế Công cộng
• Chuyên ngành: Y tế công cộng
• Đề tài: Thực trạng dịch vụ khám chữa bệnh tại trạm y tế xã Tiên Du, Bắc Ninh năm 2005
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2005
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Khái niệm về cung cấp dịch vụ y tế
• 1.2. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu
• 1.3. Kỹ thuật thu thập số liệu
• 1.4. Một số định nghĩa và biến số, chỉ số nghiên cứu
• 1.5. Xử lý số liệu
• 1.6. Khó khăn, hạn chế của đề tài và cách khắc phục
• 1.7. Đạo đức nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thông tin kinh tế xã hội
• 3.2. Một số yếu tố liên quan đến hoạt động khám chữa bệnh tại trạm
• 3.3. Điều tra hộ gia đình
• 3.4. Tình hình mắc bệnh và sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh
• 3.5. Các yếu tố liên quan đến tình hình sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh tại trạm y tế
• 3.6. Kết quả nghiên cứu định tính
• 4. CHƯƠNG IV: BÀN LUẬN
• 5. CHƯƠNG V: KẾT LUẬN
• 6. CHƯƠNG VI: KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về thực trạng dịch vụ khám chữa bệnh tại trạm y tế xã Tiên Du Bắc Ninh năm 2005

Năm 2005, dịch vụ khám chữa bệnh tại trạm y tế xã Tiên Du, Bắc Ninh đã có những bước phát triển đáng kể. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết để nâng cao chất lượng dịch vụ. Trạm y tế xã đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp dịch vụ y tế cơ bản cho người dân. Theo nghiên cứu, tỷ lệ người dân sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh tại đây còn thấp, chỉ đạt 20.7%. Điều này cho thấy cần có những biện pháp cải thiện để tăng cường sự tin tưởng của người dân vào dịch vụ y tế tại địa phương.

1.1. Đặc điểm và vai trò của trạm y tế xã Tiên Du

Trạm y tế xã Tiên Du có nhiệm vụ cung cấp dịch vụ y tế cơ bản cho người dân. Với đội ngũ nhân lực bao gồm bác sĩ và y sĩ, trạm y tế đã thực hiện nhiều chương trình chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên, cơ sở vật chất và trang thiết bị y tế vẫn còn hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ.

1.2. Tình hình sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh tại trạm y tế

Mặc dù trạm y tế xã đã được đầu tư về nhân lực và trang thiết bị, nhưng tỷ lệ người dân đến khám chữa bệnh vẫn thấp. Nhiều người dân vẫn chọn đến các cơ sở y tế tuyến trên do thiếu niềm tin vào chất lượng dịch vụ tại trạm y tế xã.

II. Vấn đề và thách thức trong dịch vụ khám chữa bệnh tại Tiên Du năm 2005

Dịch vụ khám chữa bệnh tại trạm y tế xã Tiên Du đối mặt với nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thiếu tin tưởng của người dân vào chất lượng dịch vụ. Nhiều người cho rằng trình độ chuyên môn của cán bộ y tế tại trạm chưa đáp ứng được yêu cầu. Bên cạnh đó, cơ sở vật chất và trang thiết bị y tế còn thiếu thốn, không đáp ứng được nhu cầu khám chữa bệnh của người dân.

2.1. Thiếu niềm tin vào chất lượng dịch vụ y tế

Nhiều người dân không tin tưởng vào khả năng chuyên môn của cán bộ y tế tại trạm. Điều này dẫn đến việc họ chọn đến các cơ sở y tế khác, gây khó khăn cho việc nâng cao tỷ lệ sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh tại trạm y tế xã.

2.2. Cơ sở vật chất và trang thiết bị y tế hạn chế

Cơ sở vật chất tại trạm y tế xã Tiên Du còn nhiều hạn chế. Nhiều trạm y tế chỉ có trang thiết bị y tế cơ bản, không đủ để thực hiện các dịch vụ khám chữa bệnh chuyên sâu. Điều này ảnh hưởng đến khả năng cung cấp dịch vụ y tế chất lượng cho người dân.

III. Phương pháp cải thiện dịch vụ khám chữa bệnh tại trạm y tế xã

Để nâng cao chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh tại trạm y tế xã Tiên Du, cần áp dụng một số phương pháp cải thiện. Việc đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ y tế là rất cần thiết. Bên cạnh đó, cần đầu tư vào cơ sở vật chất và trang thiết bị y tế để đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của người dân.

3.1. Đào tạo và nâng cao trình độ cán bộ y tế

Đào tạo cán bộ y tế là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng dịch vụ. Cần tổ chức các khóa đào tạo chuyên môn cho cán bộ y tế tại trạm, giúp họ cập nhật kiến thức và kỹ năng cần thiết.

3.2. Đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị y tế

Đầu tư vào cơ sở vật chất và trang thiết bị y tế là cần thiết để nâng cao chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh. Cần có kế hoạch cụ thể để cải thiện cơ sở hạ tầng và trang bị đầy đủ các thiết bị y tế cần thiết.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về dịch vụ y tế

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc cải thiện dịch vụ khám chữa bệnh tại trạm y tế xã Tiên Du có thể mang lại nhiều lợi ích cho người dân. Nếu các biện pháp cải thiện được thực hiện hiệu quả, tỷ lệ người dân sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh sẽ tăng lên, từ đó nâng cao sức khỏe cộng đồng.

4.1. Lợi ích từ việc cải thiện dịch vụ y tế

Cải thiện dịch vụ khám chữa bệnh sẽ giúp người dân tin tưởng hơn vào trạm y tế xã. Điều này không chỉ nâng cao tỷ lệ sử dụng dịch vụ mà còn góp phần cải thiện sức khỏe cộng đồng.

4.2. Kết quả nghiên cứu và đánh giá hiệu quả

Nghiên cứu cho thấy rằng việc đầu tư vào dịch vụ y tế tại trạm y tế xã Tiên Du có thể mang lại hiệu quả tích cực. Cần tiếp tục theo dõi và đánh giá để có những điều chỉnh kịp thời.

V. Kết luận và tương lai của dịch vụ khám chữa bệnh tại Tiên Du

Dịch vụ khám chữa bệnh tại trạm y tế xã Tiên Du cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân. Việc đầu tư vào nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị y tế là rất cần thiết. Tương lai của dịch vụ y tế tại Tiên Du phụ thuộc vào sự nỗ lực của các cấp chính quyền và cộng đồng.

5.1. Tầm quan trọng của dịch vụ y tế tại trạm y tế xã

Dịch vụ y tế tại trạm y tế xã đóng vai trò quan trọng trong việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Cần có những chính sách hỗ trợ để nâng cao chất lượng dịch vụ.

5.2. Định hướng phát triển dịch vụ y tế trong tương lai

Trong tương lai, cần có kế hoạch cụ thể để phát triển dịch vụ khám chữa bệnh tại trạm y tế xã. Điều này sẽ giúp nâng cao sức khỏe cộng đồng và đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Năm 2005, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh với dân số khoảng 132.887 người, trong đó trẻ dưới 6 tuổi chiếm gần 9%, đã trở thành địa bàn nghiên cứu về thực trạng cung cấp và sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh (DVKCB) tại trạm y tế xã (TYT). Mục tiêu nghiên cứu nhằm mô tả thực trạng cung cấp và sử dụng DVKCB tại 16 TYT xã, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động trong bối cảnh đổi mới kinh tế - xã hội và sự phát triển của hệ thống y tế Việt Nam. Nghiên cứu tập trung trong giai đoạn từ tháng 2 đến tháng 8 năm 2005, với phạm vi địa lý tại huyện Tiên Du, nơi có 8 xã đạt chuẩn quốc gia về y tế xã và 8 xã chưa đạt chuẩn.

Tỷ lệ người dân đến khám chữa bệnh tại TYT xã còn thấp, trung bình 0,3 lần/người/năm, thấp hơn nhiều so với chuẩn quốc gia 0,6 lần. Mặc dù các TYT đã được đầu tư về nhân lực, trang thiết bị và thuốc thiết yếu, chỉ có khoảng 20,7% người ốm lựa chọn đến TYT để khám chữa bệnh. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả đầu tư y tế cơ sở, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng chính sách nâng cao khả năng tiếp cận và sử dụng dịch vụ y tế tại tuyến xã, góp phần cải thiện sức khỏe cộng đồng và giảm tải cho các tuyến trên.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên mô hình sử dụng dịch vụ y tế của Anderson và Rosentock (1968) cùng với sự điều chỉnh của Fiedler (1981), trong đó ba nhóm yếu tố chính ảnh hưởng đến việc sử dụng dịch vụ y tế gồm: yếu tố cá nhân (như tuổi tác, giới tính, trình độ học vấn), yếu tố kinh tế - xã hội (thu nhập, bảo hiểm y tế) và yếu tố dịch vụ y tế (chất lượng, khoảng cách, thái độ cán bộ y tế). Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng bao gồm: dịch vụ khám chữa bệnh (DVKCB), trạm y tế xã (TYT), thuốc thiết yếu, chuẩn quốc gia về y tế xã, bảo hiểm y tế (BHYT), và tiếp cận dịch vụ y tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp mô tả cắt ngang kết hợp phân tích định lượng và định tính. Cỡ mẫu định lượng gồm 16 TYT xã và 300 hộ gia đình được chọn theo phương pháp chọn mẫu chùm hai giai đoạn, sử dụng kỹ thuật chọn mẫu tỷ lệ thuận với kích thước (PPS). Đối tượng điều tra là người ốm trong 4 tuần trước khảo sát, chủ hộ hoặc người chăm sóc chính. Phương pháp thu thập dữ liệu gồm phỏng vấn trực tiếp, điều tra sổ sách tại TYT, phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm với cán bộ y tế, lãnh đạo xã và người dân.

Phân tích số liệu sử dụng phần mềm Epi-Info 2002, áp dụng kiểm định Chi-square để so sánh tỷ lệ và đánh giá mối liên quan giữa các biến. Dữ liệu định tính được tổng hợp và phân tích theo chủ đề nhằm làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến cung cấp và sử dụng dịch vụ. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 2 đến tháng 8 năm 2005.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Cơ sở hạ tầng và trang thiết bị TYT xã: 68,75% TYT được xây dựng theo mẫu chuẩn của Bộ Y tế, 56,25% trạm được sửa chữa trong năm 2004, trung bình mỗi trạm có 5,78 giường bệnh. Tuy nhiên, chỉ 62% trang thiết bị y tế đạt chuẩn, còn 38% thiếu hụt. 100% trạm có nồi hấp tiệt trùng và bàn đẻ.

2. Nhân lực y tế xã: Trung bình mỗi trạm có 5 cán bộ y tế, trong đó 100% có bác sĩ, 1,8 y sĩ đa khoa và 1,6 nữ hộ sinh hoặc y sĩ sản nhi. Nhân lực y tế tư nhân tại địa phương có số lượng lớn hơn, với trung bình 1,8 bác sĩ tư nhân trên 10.000 dân.

3. Nguồn kinh phí và thuốc thiết yếu: Tổng kinh phí hoạt động TYT năm 2004 là khoảng 843,59 triệu đồng, trong đó ngân sách xã chiếm 17%. Thuốc thiết yếu chiếm 61% tổng số loại thuốc hiện có tại các trạm, nhưng 19% trạm thiếu thuốc thiết yếu.

4. Sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh: Tỷ lệ người ốm trong 4 tuần trước điều tra là 23,2%, trong đó chỉ 20,7% người ốm đến TYT xã để khám chữa bệnh, 37,8% tự mua thuốc và 25,7% đến thầy thuốc tư nhân. Tỷ lệ sử dụng dịch vụ KCB tại TYT xã thấp hơn nhiều so với tuyến trên (bệnh viện huyện, tỉnh).

5. Các yếu tố ảnh hưởng đến sử dụng dịch vụ:

   • Xã đạt chuẩn y tế quốc gia có tỷ lệ sử dụng dịch vụ KCB tại TYT cao hơn (75% xã đạt chuẩn có tỷ lệ KCB > 60 lượt/100 dân/năm so với 0% xã không đạt chuẩn, p=0,009).
   • Xã có khám BHYT có tỷ lệ KCB cao hơn (72,7% xã có khám BHYT có tỷ lệ KCB > 60 lượt/100 dân/năm, p=0,03).
   • Số lượng trang thiết bị và thuốc thiết yếu nhiều hơn làm tăng tỷ lệ sử dụng dịch vụ (p=0,01 và p=0,0027).
   • Tình trạng nhà trạm tốt liên quan đến tỷ lệ KCB cao hơn (p=0,009).
   • Số lượng bác sĩ tư nhân nhiều hơn lại có xu hướng giảm lượt khám tại TYT (p=0,043).

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy mặc dù các TYT xã tại Tiên Du đã được đầu tư về cơ sở vật chất, nhân lực và thuốc men, tỷ lệ người dân sử dụng dịch vụ tại đây vẫn còn thấp, chỉ đạt khoảng 20,7% trong số người ốm. Nguyên nhân chính được xác định là do thiếu niềm tin vào trình độ chuyên môn của cán bộ y tế xã (62% người dân không tin tưởng), cùng với sự cạnh tranh từ y tế tư nhân và các bệnh viện tuyến trên.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, tỷ lệ tự mua thuốc và sử dụng y tế tư nhân chiếm tỷ lệ cao là xu hướng phổ biến, đặc biệt ở các vùng nông thôn có điều kiện kinh tế còn hạn chế. Việc xã đạt chuẩn y tế quốc gia và có khám BHYT làm tăng đáng kể tỷ lệ sử dụng dịch vụ tại TYT, cho thấy vai trò quan trọng của chính sách và chất lượng dịch vụ trong việc thu hút người dân.

Dữ liệu cũng cho thấy trang thiết bị và thuốc thiết yếu đầy đủ góp phần nâng cao số lượt khám, đồng thời tình trạng nhà trạm tốt tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận dịch vụ. Tuy nhiên, sự hiện diện nhiều bác sĩ tư nhân có thể làm giảm lượt khám tại TYT do người dân có xu hướng lựa chọn dịch vụ tư nhân với chất lượng và tiện nghi được đánh giá cao hơn.

Biểu đồ phân bố tỷ lệ sử dụng dịch vụ theo các yếu tố như khoảng cách, thu nhập, trình độ học vấn và bảo hiểm y tế có thể minh họa rõ hơn mối quan hệ này, giúp các nhà quản lý y tế địa phương có cơ sở để điều chỉnh chính sách phù hợp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và nâng cao trình độ chuyên môn cán bộ y tế xã

   • Mục tiêu: Nâng cao niềm tin của người dân vào chất lượng khám chữa bệnh tại TYT.
   • Thời gian: Triển khai trong 12 tháng.
   • Chủ thể: Sở Y tế phối hợp với Trung tâm Y tế huyện và các trường đào tạo y tế.

2. Mở rộng và nâng cao chất lượng khám chữa bệnh bảo hiểm y tế tại TYT xã

   • Mục tiêu: Tăng tỷ lệ người dân sử dụng dịch vụ KCB tại TYT thông qua chính sách BHYT.
   • Thời gian: 6-12 tháng.
   • Chủ thể: UBND xã, Trung tâm Y tế huyện, các đơn vị BHYT.

3. Đầu tư bổ sung trang thiết bị y tế và thuốc thiết yếu cho các TYT chưa đạt chuẩn

   • Mục tiêu: Đảm bảo 100% TYT có đủ trang thiết bị và thuốc thiết yếu theo quy định.
   • Thời gian: 12-18 tháng.
   • Chủ thể: Sở Y tế, UBND tỉnh, UBND xã.

4. Tăng cường công tác truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò và chất lượng dịch vụ tại TYT xã

   • Mục tiêu: Thay đổi thói quen tự mua thuốc và sử dụng dịch vụ tư nhân không chính thống.
   • Thời gian: Liên tục, ưu tiên 6 tháng đầu.
   • Chủ thể: Trung tâm Y tế huyện, các tổ chức xã hội, cộng đồng.

5. Xây dựng chính sách khuyến khích cán bộ y tế xã gắn bó lâu dài và nâng cao tinh thần phục vụ

   • Mục tiêu: Giữ chân nhân lực chất lượng cao tại tuyến xã.
   • Thời gian: 12 tháng.
   • Chủ thể: Sở Y tế, UBND tỉnh, các cơ quan quản lý nhân sự.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo và quản lý ngành y tế địa phương

   • Lợi ích: Có cơ sở khoa học để điều chỉnh chính sách đầu tư, nâng cao hiệu quả hoạt động TYT xã.
   • Use case: Xây dựng kế hoạch phát triển mạng lưới y tế cơ sở phù hợp với thực trạng địa phương.

2. Cán bộ y tế tuyến xã và huyện

   • Lợi ích: Hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến việc cung cấp và sử dụng dịch vụ, từ đó cải thiện chất lượng phục vụ.
   • Use case: Đề xuất các giải pháp nâng cao trình độ chuyên môn và thái độ phục vụ.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành y tế công cộng

   • Lợi ích: Tham khảo phương pháp nghiên cứu kết hợp định lượng và định tính trong lĩnh vực y tế cơ sở.
   • Use case: Phát triển các đề tài nghiên cứu liên quan đến tiếp cận và sử dụng dịch vụ y tế.

4. Các tổ chức phi chính phủ và cơ quan tài trợ trong lĩnh vực y tế

   • Lợi ích: Đánh giá hiệu quả các chương trình hỗ trợ y tế cơ sở, xác định nhu cầu đầu tư.
   • Use case: Lập kế hoạch tài trợ và hỗ trợ kỹ thuật cho các TYT xã.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tỷ lệ người dân đến khám chữa bệnh tại trạm y tế xã còn thấp?

   • Nguyên nhân chính là do thiếu niềm tin vào trình độ chuyên môn của cán bộ y tế xã (62%), cùng với sự cạnh tranh từ y tế tư nhân và bệnh viện tuyến trên. Ngoài ra, yếu tố về trang thiết bị, thuốc men và thái độ phục vụ cũng ảnh hưởng đến quyết định của người dân.

2. Yếu tố nào ảnh hưởng nhiều nhất đến việc sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh tại TYT xã?

   • Các yếu tố quan trọng gồm: xã đạt chuẩn y tế quốc gia, có khám BHYT, trang thiết bị và thuốc thiết yếu đầy đủ, tình trạng nhà trạm tốt. Những yếu tố này làm tăng tỷ lệ sử dụng dịch vụ một cách có ý nghĩa thống kê.

3. Làm thế nào để nâng cao chất lượng dịch vụ tại trạm y tế xã?

   • Cần tập trung đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn cán bộ y tế, bổ sung trang thiết bị và thuốc thiết yếu, cải thiện cơ sở vật chất, đồng thời tăng cường truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò của TYT xã.

4. Vai trò của bảo hiểm y tế trong việc tăng cường sử dụng dịch vụ tại TYT xã là gì?

   • Khám chữa bệnh bằng BHYT giúp giảm gánh nặng chi phí cho người dân, tạo điều kiện thuận lợi để họ lựa chọn dịch vụ tại TYT xã, từ đó tăng tỷ lệ sử dụng dịch vụ. Nghiên cứu cho thấy xã có khám BHYT có tỷ lệ KCB cao hơn đáng kể.

5. Có nên khuyến khích phát triển y tế tư nhân song song với y tế công lập không?

   • Y tế tư nhân góp phần đa dạng hóa dịch vụ và đáp ứng nhu cầu người dân, nhưng cần có cơ chế quản lý và phối hợp chặt chẽ để tránh cạnh tranh không lành mạnh, đồng thời bảo đảm vai trò chủ đạo của y tế công lập trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Kết luận

• Các trạm y tế xã tại huyện Tiên Du đã được đầu tư về cơ sở vật chất, nhân lực và thuốc thiết yếu, tuy nhiên tỷ lệ người dân sử dụng dịch vụ tại đây còn thấp, chỉ khoảng 20,7% người ốm đến khám chữa bệnh tại TYT.
• Yếu tố quyết định tăng tỷ lệ sử dụng dịch vụ gồm: xã đạt chuẩn y tế quốc gia, có khám BHYT, trang thiết bị và thuốc thiết yếu đầy đủ, tình trạng nhà trạm tốt.
• Niềm tin của người dân vào trình độ chuyên môn cán bộ y tế xã còn hạn chế, ảnh hưởng lớn đến quyết định sử dụng dịch vụ.
• Cần có các giải pháp đồng bộ như nâng cao trình độ cán bộ, mở rộng khám BHYT, cải thiện trang thiết bị và truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách y tế cơ sở, góp phần nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe nhân dân tại địa phương.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 12-18 tháng, đồng thời tiến hành đánh giá hiệu quả định kỳ để điều chỉnh phù hợp.

Các cơ quan quản lý y tế và chính quyền địa phương cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các khuyến nghị nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả dịch vụ khám chữa bệnh tại trạm y tế xã, góp phần bảo vệ và nâng cao sức khỏe cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO - BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG DINH MAI VAN THỰC TRẠNG CUNG CẤP VÀ sử DỤNG DỊCH VỤ KHÁM CHỮA BỆNH ở TRẠM Y TÊ XÃ TẠI HUYỆN TIÊN DU, TỈNH BẮC NINH NĂM 2005 LUẬN VÀN THẠC SỸ Y TẾ CÔNG CỘNG Mã số: 607276 Hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Hoàng Long. HÀ NỘI - 2005 Hoàn thánh luận văn nảy, tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của các thầy giáo, cô giáo, các anh chị và các bạn đồng nghiệp. Tói xin trán trọng cảm ơn: Ban Giám hiệu, các thầy cô giáo, và các bộ môn, phòng ban trường Đại học Y tế Công cộng đă giúp đỡ cho tôi trong quá trình học tập và hoàn thánh luận văn.

Tôi xin dược bày tỏ lòng kính trọng vả biết cm sâu sắc ten TS. /Vguyển Hoàng Long, người Thầy đã tận tình hướng dẫn, chỉ bão và cung cấp những kiên thức khoa học cho tôi trong suốt quá trình thực hiện luận vãn. Tôi cũng xin trán trọng câm ơn: - Ban Giám dốc Trung tâm Y lê' dự phòng Bắc Ninh đã hỉôn dộng vién, khuyên khích vờ tạo điểu kiện cho tói hoàn thành luận văn. - Ban Giám dốc Trung rám y lẽ huyện Tiên Du, các cán bộ ỵ tế tại ió xã, đù tạo diều kiện vờ giúp tỏi trong quá trình học tập và thu thập số liệu tại thực địa.

- Cấc anh chị em và bạn bè dồng nghiệp dã giúp đờ và /ìng hộ tôi trong suốt quá trình học lập, Cuối cùng tôi xin gửi lòng biết ơn tới toàn thể gia dinh, những ngươi yêu quý của tôi đã luôn dộng viền, chia se’ với tôi vê linh thần, thời gian vả công sức dể có thể vượt qua mọi khó khản, trờ ngại trong quá trình học tập và hoàn thành luận vãn. Hà nội, tháng 8 nám 2005 Bs. Đinh Mai Ván DANH MỤC CÁC CH Ũ VIET TAT BI-IYT Bảo hiểm y lê’ BỌ Bình quán CBYT Cán Bộ Y lê' cs & BVSKNĐ Chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ nhân dân CSSK Chăm sóc sức khoé CSSKBĐ Chăm sóc sức khoẻ ban đầu DVYT Dịch vụ y ĩê DVCM Dịch vụ chuyên môn HGĐ Hộ gia đình HĐBT Hội đổng Bộ trường KCB Khám chửa bệnh KHHGĐ Kế hoạch hóa gia đình PKĐKKV Phòng khám đa khoa khu vực RHM Răng hàm mật TMH Tai mũi họng TTB DC Trang thiết bị dụng cụ TTYT Trung lãm y tế TYT Trạm y tế TYTX Trạm y tế xã TW Trung ương UBND Ưỷ ban nhân dân UNICEF United Nations Children s Fund- Quỹ Nhi đóng Liên hợp quốc YTCS Y tế cơ sở WHO Tổ chức Y tê Thê giới MỤC LỤC DANH MỤC CHỮVIÊT TÁT DANH MỤC BẢNG BIỂU DANH MỤC BIỂU Đồ MỤC LỤC I. MỤC TIÊU NGHIÊN CÚU:.

3 CHUƠNG 1: TỔNG QUAN. Khái niệm VỂ cung cấp dịch vụ y tế:. Một sô' khái niệm chung về liếp cận và sử dụng dịch vụ y tế:. ĐỐI TUỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN cúu.

Đối tượng nghiên cứu:. Địa điểm và thời gian nghiôn cứu:. Phương pháp nghiên cứu:. Kỷ thuật thu thập số liệu:.

Một sổ định nghĩa và biến số, chỉ số nghiên cứu:. Xử lý sô liệu:. Khó khăn, hạn chế cùa đổ tài và cách khắc phục:. Đạo đức nghiên cứu:.26 CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN cứu.

Thông tin kinh tê xã hội:. Một sô' yếu tố liên quan đến hoạt động KCB tại trạm:. Điểu tra hộ gia đình:. ‘lình hình mắc bệnh và sử dụng địch vụ KCB.

Các yê'u tố lien quan đến tình hình sử dụng dịch vụ KCB tại TYT. Kết quà nghiên cứu định tính:.49 CHƯƠNG IV: BÀN LUẬN.56 CHƯƠNG V: KẾT LUẬN. 71 CHƯƠNG VI: KHUYẾN NGHỊ. 73 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1: Cơ sở hạ tầng, 1TB của trạm y tế:.28 Bàng 2: Nguồn nhân lực y tế xã:.29 Bàng 3: Tình hình thu, chi kinh phí của trạm y tê năm 2004.30 Bảng 4: Tinh hình thuốc tại TYT.32 Bảng 5: Hoạt động khám chữa bệnh.

33 Bàng 6: Mối liên quan giữa khoảng cách và số lượt khám cùa trạm:.34 Bàng 7: Mới liên quan giữa xã chuẩn y tế Quốc gia và số lượt khám cùa trạm:.34 Bảng 8: Mối liên quan giữa các xã có khám BỈIYT và số lượt khám cùa trạm:.34 Bảng 9: Mối liên quan giữa TTB với công tác KCB:.35 Bàng 10: Mối liên quan giữa cung cấp thuốc thiết yếu với công tác KCB:.35 Bàng 11 :Mô'i liên quan giữa tình trạng nhà trạm và số lượt khám cùa trạm:.36 Bảng 12:Mối liên quan giữa số bác sỹ tư ờ xã và số lượt khám của trạm:.36 Báng 13: Tmh hình ốm đau trong 4 tuân trước điểu tra.37 Bảng 14: Tinh hình ốm đau trong 4 mãn qua theo nhóm tuổi.37 Bảng 15: Tỳ lệ mắc các chứng/bệnh cùa người ốm trong 4 trước điều tra.38 Bảng 16; Phân bố cách xử trí ban dầu của người ốm trong 4 tuần qua.39 Bảng 17; Phân bó nơi mua thuốc của người ỏ'm:.41 Bảng 18; Nhận xét về trình độ chuyên môn cán bộ y tế nơi đến KCB.41 Bảng 19: Nhận xét về thái độ phục vụ nơi đến khám chữa bệnh.42 Bảng 20: Nhân xét về Irang thiết bị nơi đến khám chữa bệnh.42 Báng 21: Nhận xét về mức sẵn có thuốc nơi đên KCB.43 Bảng 22: Nhận xét về thời gian chờ đợi KCB.44 Bâng 23: Nhận xét vé giá cả dịch vụ KCB.44 Bảng 24: Mối liênquan giữa tuổi và sứ dụng dịch vụ KCB tại TYT.45 Bàng 25: Mối liênquan giữa giới và sử dụng dịch vụ KCB lại TYT.45 Bảng 26; Mối liênquan giữa nghề nghiệp sử dụng dịch vụ KCB tại TYT. 46 Bàng 27: Môi liênquan giữa trình độ học vần và sừ dụng dịch vụ KCB lại TYT. 46 Bàng 28: Mối liênquan giữa thu nhập và sử dụng dịch vụ KCB tại TYT.47 Bảng 29: Mồi liên quan giữa BHYT và sử dụng dịch vụ KCB lại TYT.47 Bảng 30: Mối liẽn quan giữa khoảng cách và sử dụng dịch vụ KCB tại TYT.47 ĐANH MỤC CÁC BIỂU Đổ Biểu đổ 1: Nhân lực y tế xã và y tế tư. 29 Biểu đồ 2: Phân bô' thu của TYT xâ.

31 Biểu đổ 3: Phân bố chi của TYT xã.31 Biểu đổ 4: Phân bố người ốm theo nhóm tuổi.38 Biểu đồ 5: Phân bố cấc chứng/bệnh cùa người ốm.39 Biểu đổ 6: Phân bờ cách xử trí ban đầu cuả người ốm.40 Biểu đồ 7: Phân bó sử dụng cách điều trị.40 Biểu dố 8: Phân bố nơi mua thuốc cùa người ốm.41 Biểu đồ 9; Nhặn xét về chuyên môn nơi đến KCB.42 Biểu đồ 10: Nhận xét về TTB-DC.43 Biểu đồ 11: Nhận xét về thuốc,.43 Biểu đồ ỉ 2: Nhận xét về thời gian chờ KCB.44 Biểu đổ 13: Nhận xét vể giá dịch vụ.45 Biểu dồ 14: Phân bô lý do tại sao sù dụng dịch vụ KCB tại TYT xã (%).48 Biểu đồ 15: Phân bố lý do tại sao không sử dụngdịch vụ KCB tại TYT xã (%).48 TÓM TẤT NGHIÊN cứu Nghiên cứu: "Thực trạng cung cáp vờ sừ dụng dịch vụ khám chữa bệnh ở trạm y tế xã tại huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh năm 2005. ” Với những mục tiêu cụ thổ sau: • Mô tà thực trạng cung cấp và sứ dụng dịch vụ khám chữa bệnh ớ trạm y tế xã, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh nám 2005. • Mờ tù một số yếu lố liên quan đến cung cấp và sứ dụng dịch vụ khám chữa bệnh tại trạm y tê'xã, huyện Tiên Du, tỉnh Bấc Ninh năm 2005. • Dê' xuất các giải pháp dể' tàng cường cung cấp và sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh tại trạm y tế xã trong tinh hình mới.

Để đạt được những mục tiẻu trẽn chúng tôi thiết kế một nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích, kết hợp nghiên cứu định lượng và định tính. Đối lượng nghiên cứu là 16 TYT xã, cán bộ TYT. cán bộ TTYT huyện, lãnh đạo UBND xã, hộ gia đình. Thu thập số liệu qua điều íra định lượng tại 16 TYT và điều tra 300 hộ gia đình, diều tra định tính qua các cuộc phóng vấn sâu và chảo luận nhóm.

Xử lý sô liệu bằng phẩn mem Epi-Infor, dùng test X" để so sánh. Kết quả nghiên cứu cho thấy nhìn chung các TYT xã ờ huyện Tiên Du dã đảm bảo được về cung cấp các DVKCB. như nhân lực, TTB, thuốc thiết yếu. cơ sở nhà trạm với 68% các nhà trạm theo liêu chuẩn của Bộ Y tê, các TYT đổu có bác sỹ và NHS hoặc YSSN, sô giường bệnh TB lả 5,7; lương, BHXH của CBYT được cung câp.Ọua nghiên cứu cho thấy một số yêu tố ảnh hưởng đến việc cung cấp DVKCB như: Xã đạt chuẩn y tẽ Quốc gia về y tế xã; xã có khám BHYT; TTB.

thuốc và cõng lác KCB; xã có nhiều bác sỹ tư hành nghề. Tuy nhiên qua nghiên cứu cho thấy mặc dù được đầu iư VẾ CBYT, ĨTB. như vây nhưng qua diều tra hộ gia đình thì những người ốm được hỏi chỉ có 20.7% đến TYT khi ốm đau. Và tìm thấy một số yếu tở ảnh hường đến sử dụng DVKCB tại TYT như không tin tường chuyên mởn 62%.

ĐẶT VẤN ĐỂ Sự liếp cận dịch vụ y tế và quyền của mọi người được chàm sóc y tế là một mục tiêu cần đạl dược của một chính sách y tế quốc gia. Khám chữa bệnh là một trong những nhiệm vụ trọng lâm của y tế cư sở và là một trong những tiêu chí để đánh giá chuẩn quốc gia về y lê' xã. Từ khi dổi mới cho đến nay, cùng với sự phát triển kinh tế. xã hội, hệ thống y tê Việt Nam có nhiều thay đói.

Một trong những thay dổi đó ỉà người dàn phải chi trả phí dịch vụ y tê' theo hai hình thức trực liếp và BIIYT. Bên cạnh đó hệ thong y tế tư nhàn được phép hoạt động cạnh tranh các cư sở y tê' nhà nước. Người bệnh có quyền tự đo lựa chọn nơi khám chữa bệnh, họ có the lựa chọn cơ sở y tế nào mình thích như đến thảng bệnh viện tuyên trung ương để khám chữa bệnh mà không cần sự giới thiệu của tuyên dưới. Điểu này dẫn đến hậu quả xấu cho cả người cung cấp và người sờ dụng dịch vụ khám chữa bệnh.

Dần đến quá tải lượng bệnh nhân ở tuyên trẽn, sự lạm dụng sừ dụng thuốc, sự đầu tư cho y tế cơ sở không thích đáng, hiệu quả sử dụng dịch vụ y tế ở luyến cơ sở giảm sút. Phải chăng chính sách thu một phần viên phí đã ảnh hường nhất định dên khả nâng tiếp cận và sừ dụng dịch vụ y tế xã, hay do nhu cầu khám chữa bệnh cùa người dan ngày càng cao ? Để dáp ứng với những thay dổi trên nhiều chính sách y tế ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khoẻ cùa nhân dân ngày càng cao.