Thực Trạng Thực Hiện Chính Sách Đào Tạo Nghề Cho Lao Động Nông Thôn Tại Tỉnh Hưng Yên

Luận văn thạc sĩ phân tích thực trạng chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn tại Hưng Yên, khảo sát tại xã Hồng Nam và xã Lý Thường Kiệt.

• Tác giả: Thân Thị Hương
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hà
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Xã hội học
• Đề tài: Thực Trạng Đào Tạo Nghề Cho Lao Động Nông Thôn Tại Hưng Yên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Đào Tạo Nghề Cho Lao Động Nông Thôn Hưng Yên

Hưng Yên, một tỉnh thuộc vùng đồng bằng sông Hồng, đang chứng kiến sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế mạnh mẽ từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ. Quá trình này kéo theo nhu cầu lớn về đào tạo nghề cho lao động nông thôn Hưng Yên, giúp họ thích ứng với thị trường lao động mới. Chính sách đào tạo nghề Hưng Yên đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao trình độ tay nghề, tạo việc làm và cải thiện đời sống cho người dân. Theo tài liệu nghiên cứu, hiện tại lao động phổ thông Hưng Yên vẫn chiếm phần lớn lực lượng lao động, đòi hỏi các chương trình đào tạo phải đáp ứng được nhu cầu thực tế của họ. Thị trường lao động Hưng Yên đang dần thay đổi, người lao động cần có kỹ năng nghề cho lao động nông thôn để tìm kiếm cơ hội việc làm tốt hơn.

1.1. Vai Trò Của Đào Tạo Nghề Ngắn Hạn Hưng Yên

Đào tạo nghề ngắn hạn Hưng Yên đóng vai trò quan trọng trong việc trang bị kỹ năng nhanh chóng cho lao động nông thôn. Các khóa học này tập trung vào các ngành nghề phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động địa phương. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả cao nhất, cần đảm bảo chất lượng đào tạo nghề Hưng Yên và sự gắn kết giữa chương trình đào tạo với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Cần chú trọng đến việc dạy nghề Hưng Yên một cách bài bản, chú trọng thực hành.

1.2. Tầm Quan Trọng của Kỹ Năng Nghề cho Lao Động Nông Thôn

Kỹ năng nghề cho lao động nông thôn không chỉ giúp họ tìm kiếm việc làm mà còn nâng cao năng suất và thu nhập. Các chương trình đào tạo cần tập trung vào các kỹ năng mềm như giao tiếp, làm việc nhóm, cũng như kỹ năng chuyên môn. Nâng cao tay nghề Hưng Yên là yếu tố then chốt để lao động nông thôn cạnh tranh trên thị trường lao động.

II. Phân Tích Thực Trạng Đào Tạo Nghề Nông Thôn Tại Hưng Yên

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực, thực trạng đào tạo nghề cho lao động nông thôn tại Hưng Yên vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế. Số lượng người tham gia các khóa đào tạo nghề còn thấp so với tổng số lao động nông thôn Hưng Yên. Chất lượng đào tạo chưa đồng đều, nhiều chương trình còn mang tính hình thức, chưa đáp ứng được yêu cầu của doanh nghiệp. Sự liên kết giữa các cơ sở đào tạo nghề Hưng Yên và doanh nghiệp còn lỏng lẻo. Theo nghiên cứu, nhiều nông dân Hưng Yên vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc học nghề Hưng Yên.

2.1. Hạn Chế Về Cơ Sở Đào Tạo Nghề Hưng Yên

Cơ sở đào tạo nghề Hưng Yên còn thiếu thốn về trang thiết bị, đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn cao. Nhiều trang thiết bị đã lạc hậu, không đáp ứng được yêu cầu của công nghệ hiện đại. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng đào tạo nghề Hưng Yên. Cần đầu tư hơn nữa vào cơ sở đào tạo nghề.

2.2. Thiếu Gắn Kết Giữa Đào Tạo và Doanh Nghiệp Hưng Yên

Sự gắn kết giữa đào tạo nghề gắn với doanh nghiệp Hưng Yên còn lỏng lẻo. Doanh nghiệp chưa chủ động tham gia vào quá trình xây dựng chương trình đào tạo và tiếp nhận học viên sau khi tốt nghiệp. Điều này dẫn đến tình trạng sinh viên ra trường không tìm được việc làm phù hợp. Cần tăng cường sự hợp tác giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp Hưng Yên.

2.3. Rào Cản Nhận Thức Của Nông Dân Hưng Yên

Nhiều nông dân Hưng Yên vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc học nghề. Họ cho rằng làm nông nghiệp truyền thống là đủ hoặc không tin tưởng vào khả năng tìm kiếm việc làm sau khi đào tạo nghề. Cần tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân về lợi ích của đào tạo nghề.

III. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Đào Tạo Nghề Hưng Yên

Để nâng cao hiệu quả đào tạo nghề, cần có những giải pháp đồng bộ từ các cấp chính quyền, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp. Cần xây dựng chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động, tăng cường đầu tư vào cơ sở đào tạo nghề, đẩy mạnh liên kết giữa đào tạo và doanh nghiệp, đồng thời nâng cao nhận thức của lao động nông thôn về tầm quan trọng của việc học nghề. Cần khuyến khích các hình thức đào tạo nghề theo địa chỉ Hưng Yên để đáp ứng nhu cầu cụ thể của từng địa phương. Cần có những chính sách đào tạo nghề Hưng Yên phù hợp.

3.1. Xây Dựng Chương Trình Đào Tạo Nghề Theo Nhu Cầu

Chương trình đào tạo nghề cần được xây dựng dựa trên kết quả khảo sát nhu cầu của thị trường lao động. Cần chú trọng đến các ngành nghề có tiềm năng phát triển, đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp. Cần thường xuyên cập nhật chương trình đào tạo để phù hợp với sự thay đổi của công nghệ và thị trường. Ngành nghề đào tạo Hưng Yên cần đa dạng.

3.2. Tăng Cường Liên Kết Giữa Cơ Sở Đào Tạo và Doanh Nghiệp

Cơ sở đào tạo và doanh nghiệp cần hợp tác chặt chẽ trong việc xây dựng chương trình đào tạo, tổ chức thực tập cho học viên và tuyển dụng sau khi tốt nghiệp. Doanh nghiệp có thể tham gia giảng dạy, cung cấp trang thiết bị và hỗ trợ tài chính cho cơ sở đào tạo. Điều này giúp đào tạo nghề gắn với doanh nghiệp Hưng Yên thực sự hiệu quả.

3.3. Đẩy Mạnh Đào Tạo Nghề Miễn Phí Hưng Yên Cho Đối Tượng Ưu Tiên

Đào tạo nghề miễn phí Hưng Yên cho các đối tượng chính sách, người có hoàn cảnh khó khăn là một giải pháp quan trọng để tạo cơ hội học tập và việc làm cho mọi người. Cần mở rộng phạm vi và đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ đào tạo nghề Hưng Yên.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Việc Làm Sau Đào Tạo Nghề Hưng Yên

Sau khi hoàn thành các khóa đào tạo nghề, lao động nông thôn cần được hỗ trợ để tìm kiếm việc làm phù hợp. Cần tăng cường công tác tư vấn, giới thiệu việc làm, kết nối người lao động với các doanh nghiệp. Cần tạo điều kiện để lao động nông thôn khởi nghiệp, phát triển kinh tế hộ gia đình. Giải quyết việc làm Hưng Yên cho lao động nông thôn sau đào tạo là mục tiêu quan trọng nhất. Nhiều chương trình đào tạo nghề Hưng Yên đã chứng minh được hiệu quả trong việc tạo ra những cơ hội việc làm sau đào tạo nghề Hưng Yên ổn định cho người lao động, góp phần vào sự phát triển nông thôn Hưng Yên.

4.1. Hỗ Trợ Tìm Kiếm Việc Làm Sau Đào Tạo Nghề

Cần xây dựng hệ thống thông tin về thị trường lao động, cung cấp thông tin về nhu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp. Cần tổ chức các phiên giao dịch việc làm, ngày hội việc làm để kết nối người lao động và doanh nghiệp. Cần tuyển sinh đào tạo nghề Hưng Yên theo sát nhu cầu của doanh nghiệp.

4.2. Khuyến Khích Khởi Nghiệp và Phát Triển Kinh Tế Hộ

Cần tạo điều kiện thuận lợi để lao động nông thôn tiếp cận nguồn vốn, kỹ thuật và thông tin thị trường. Cần hỗ trợ họ xây dựng kế hoạch kinh doanh, phát triển sản phẩm và tìm kiếm thị trường tiêu thụ. Điều này giúp nông dân Hưng Yên làm giàu ngay trên chính quê hương mình.

V. Đánh Giá Hiệu Quả và Định Hướng Tương Lai Đào Tạo Nghề

Việc đánh giá khách quan hiệu quả đào tạo nghề Hưng Yên là yếu tố then chốt để cải thiện và phát triển. Cần có những tiêu chí đánh giá cụ thể, rõ ràng, dựa trên kết quả thực tế của người lao động sau đào tạo. Từ đó, xây dựng những định hướng, mục tiêu phù hợp cho đào tạo nghề trong tương lai, góp phần vào sự phát triển nông thôn Hưng Yên bền vững. Chất lượng đào tạo nghề Hưng Yên cần được chú trọng hàng đầu.

5.1. Tiêu Chí Đánh Giá Hiệu Quả Đào Tạo Nghề Hưng Yên

Các tiêu chí đánh giá cần bao gồm: tỷ lệ người lao động có việc làm sau đào tạo, mức thu nhập trung bình của người lao động, mức độ hài lòng của doanh nghiệp với trình độ tay nghề của người lao động, và sự đóng góp của người lao động vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

5.2. Định Hướng Phát Triển Đào Tạo Nghề Bền Vững

Định hướng phát triển cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng đào tạo nghề Hưng Yên, tăng cường liên kết giữa đào tạo và doanh nghiệp, mở rộng các hình thức đào tạo linh hoạt, và tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động tiếp cận với các cơ hội học tập và việc làm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trải qua gần 30 năm thực hiện đường lối đổi mới và xây dựng chủ nghĩa xã hội, kể từ Ðại hội VI (năm 1986), và hơn 20 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (năm 1991) đến nay, Việt Nam đã thu được những thành tựu to lớn, hết sức quan trọng trong việc xây dựng và phát triển đất nước. Thực hiện đường lối đổi mới, với mô hình kinh tế tổng quát là xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đất nước ta đã thoát khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội, tạo được những tiền đề cần thiết để chuyển sang thời kỳ phát triển mới - thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Việt Nam đang từng bước hội nhập vào nền kinh tế thế giới với việc gia nhập các tổ chức Thương mại WTO, ASEM.

Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đã thúc đẩy sự phát triển kinh tế- xã hội và quá trình đô thị hóa ở nước ta diễn ra nhanh, cơ cấu kinh tế có sự chuyển dịch mạnh mẽ. Hiện nay, Việt Nam vẫn là một nước nông nghiệp với 36,1465 triệu lao động nông thôn, chiếm 70,3% trong tổng số lao động của cả nước, trong đó lao động nông thôn từ 15 tuổi trở lên chiếm 48,0% lực lượng lao động toàn xã hội [20]. Ngoài ra, hằng năm lại có thêm gần 1 triệu người đến tuổi lao động bổ sung vào đội ngũ lực lượng lao động. Đây là lực lượng lao động có vai trò quan trọng trong quá trình thực hiện sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước và sự ổn định chính trị của đất nước.

Song thực tế hiện nay, lực lượng lao động nông thôn được đào tạo và bồi dưỡng kiến thức về nghề nghiệp chiếm tỷ lệ rất thấp, hầu hết các kiến thức, kinh nghiệm người lao động sử dụng đều thông qua sự đúc rút kinh nghiệm trong quá trình làm việc và sự truyền dạy lại của các thế hệ trước. Với những kinh nghiệm này, họ không thể đáp ứng được với những yêu cầu của công việc phi nông nghiệp, (LUAN.Kiet) 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail]) nên cuộc sống gặp nhiều khó khăn. Chất lượng của nguồn nhân lực vốn được xem là khâu then chốt để nâng cao tính bền vững của nền kinh tế, của phát triển xã hội thì vẫn còn nhiều hạn chế hay nói đúng hơn là vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển của nền kinh tế trong thời kỳ hội nhập. Mặt khác vấn đề đào tạo nghề và sử dụng lao động đã được đào tạo đang còn nhiều bất cập như: Các trường đại học, cao đẳng ồ ạt mở rộng đào tạo đến cả bậc trung cấp nghề, nhưng hầu hết trang thiết bị của các trường nghề đều rơi vào tình trạng lạc hậu.

Có những trường nghề hiện nay còn dùng các loại máy móc những năm 60 - 70 của thế kỷ 20 được nhập từ các nước Ðông Âu; đội ngũ giáo viên cũng chưa thật sự đủ mạnh để có thể truyền nghề cho học sinh của mình. Từ thực tiễn công tác đào tạo nói chung và đào tạo nghề nói riêng, chúng ta có thể nhận thấy một nghịch lý tồn tại hiển nhiên "thừa thầy thiếu thợ", chưa kể tâm lý học trung cấp rất khó tìm được việc làm, nếu có thì thu nhập cũng ở mức rất thấp. Đào tạo nghề cho lao động nông thôn là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước, của các cấp, các ngành và xã hội nhằm nâng cao chất lượng lao động nói chung và lao động nông thôn nói riêng để đáp ứng yêu cầu CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn. Chính vì vậy, ngày 27/11/2009, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định 1956/QĐ-TTg phê duyệt đề án 1956 về “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020” nhằm góp phần giải quyết việc làm, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho nông thôn và hoàn thành mục tiêu chương trình quốc gia xây dựng nông thôn mới.

Đào tạo nghề cho lao động nông thôn được xem là "chìa khóa" thành công cho nhiều chương trình, mục tiêu quốc gia. Phát triển nông nghiệp, nông thôn gắn liền với việc làm, thu nhập và đời sống của người nông dân. Chuyển dịch cơ cấu lao động, cơ cấu kinh tế phải đồng nghĩa với trang bị nghề mới và tạo việc làm mới cho người lao động. Sự nghiệp CNH, HĐH đất nước, mục tiêu xây dựng nông thôn mới., chỉ có thể thành công khi lực lượng LĐNT (LUAN.Kiet) 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail]) vững tâm với nghề nghiệp, với nguồn thu nhập đủ để bảo đảm cuộc sống.

Sau 4 năm thực hiện, đề án 1956 đã mang lại hiệu quả tích cực đối với người dân nông thôn, giúp người dân tìm được việc làm, xóa đói giảm nghèo, góp phần đảm bảo an sinh xã hội. Hưng Yên là một tỉnh có nhiều khu công nghiệp thu hút lao động tham gia, có vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế của địa phương. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả do công nghiệp hóa, hiện đại hóa mang lại, việc phát triển khu công nghiệp địa phương đã làm cho nhiều người dân bị mất đất, mất phương tiện sản xuất. Yêu cầu đào tạo nghề cho người dân để họ tìm kiếm việc làm, chuyển dịch cơ cấu nghề nghiệp của địa phương sang công nghiệp, dịch vụ là một yêu cầu cấp thiết.

Chính vì vậy, khi đề án 1956 của Thủ tướng chính phủ được ban hành, Ủy ban nhân dân tỉnh đã yêu cầu các sở, uỷ ban nhân dân các huyện, thành phố, các tổ chức chính trị - xã hội liên quan theo chức năng, nhiệm vụ của mình cùng tham gia vào công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn để mục đích của đề án đạt được kết quả cao nhất, mang lại hiệu quả thiết thực với người dân. Vậy, việc thực hiện đó được tiến hành như thế nào? Kết quả ra sao? Người dân có hài lòng với các chính sách được hưởng không? Quá trình thực hiện có thuận lợi và khó khăn gì không? Để trả lời những câu hỏi đó tôi lựa chọn đề tài “Thực trạng thực hiện chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn tại tỉnh Hưng Yên” làm chủ đề nghiên cứu trong luận văn của mình. Tổng quan vấn đề nghiên cứu Kể từ khi đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020 (Đề án 1956) được ban hành, đào tạo nghề cho lao động nông thôn đang nhận được sự quan tâm của các cấp chính quyền địa phương. Đã có một số luận án (LUAN.Kiet) 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail]) tiến sỹ và bài báo bàn về vấn đề đào tạo nghề cho lao động nông thôn, giúp chúng ta có cái nhìn đa chiều hơn đối với vấn đề này.

Về thực trạng đào tạo nghề cho lao động nói chung và cho lao động nông thôn nói riêng, hiện nay có các công trình nghiên cứu, các bài viết như: “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn vùng đồng bằng Sông Hồng trong thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa” của Nguyễn Văn Đại; “Việc làm cho người lao động ở các tỉnh vùng duyên hải Nam Trung Bộ Việt Nam” của Trần Đình Chín; “Đào tạo nghề cho nông dân trong thời kì hội nhập quốc tế” của TS Nguyễn Tiến Dũng – Tổng Cục trưởng Tổng cục dạy nghề, Bộ Lao động – Thương binh và xã hội; “Đào tạo nghề cho lao động ở nông thôn nước ta hiện nay” của Nguyễn Việt Quân – tạp chí Cộng sản; “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn, 3 năm nhìn lại” của Mai Phương trên Tạp chí Cộng sản. Những công trình nghiên cứu trên cung cấp cho tác giả luận văn một cái nhìn tổng quát về thực trạng việc làm cho lao động nông thôn, nhu cầu đào tạo cũng như giải pháp để thúc đẩy việc thực hiện chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Điểm chung của các công trình này đều nêu ra được các vấn đề còn tồn tại trong công các đào tạo nghề: “Công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn ở nước ta chưa được coi trọng đúng mức. Nhiều bộ, ngành, địa phương, cán bộ và xã hội nhận thức chưa đầy đủ về đào tạo nghề cho lao động nông thôn, coi đào tạo nghề chỉ là cứu cánh, có tính thời điểm, không phải là vấn đề quan tâm thường xuyên, liên tục và có hệ thống.

Công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn còn cầm chừng, chưa có sự vào cuộc quyết liệt của lãnh đạo các cấp, công tác điều tra, khảo sát và dự báo nhu cầu dạy nghề cho lao động nông thôn còn gặp nhiều khó khăn. Ngoài ra, nhiều nông dân chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc đào tạo nghề nên không mặn mà với các trung tâm dạy nghề.” Đây chính là những nguyên nhân khiến cho công tác đào tạo nghề chưa thực sự hiệu quả.Kiet) 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail]) Với nghiên cứu “Đào tạo nghề cho nông dân trong thời kì hội nhập quốc tế” Nguyễn Tiến Dũng – Tổng Cục trưởng Tổng cục dạy nghề đã nêu lên những kết quả bước đầu thực hiện đề án 1956. Cũng nói về thực trạng đào tạo nghề, Nguyễn Việt Quân với công trình nghiên cứu“Đào tạo nghề cho lao động ở nông thôn nước ta hiện nay” đã nêu lên yêu cầu cấp thiết của việc đào tạo nghề cho lao động nông thôn, đồng thời dự báo tình hình lao động trong những năm sắp tới. Cùng với những bài viết của hai tác giả trên, với việc nhìn nhận kết quả thực hiện đề án 1956 trong ba năm từ 2010 đến 2013 với những con số thống kê chính sách, cung cấp cho người đọc một cái nhìn cụ thể về kết quả mà đề án mang lại: “Hoạt động dạy nghề cho nông dân và lao động nông thôn không chỉ huy động các cơ sở chuyên dạy nghề mà còn thu hút được sự tham gia của các viện nghiên cứu, các trường đại học; sự tham gia giảng dạy của những lao động kỹ thuật từ các doanh nghiệp; những nghệ nhân, người có tay nghề cao trong các làng nghề… Bản thân người nông dân và lao động nông thôn là những đối tượng được thụ hưởng chính sách cũng đã tích cực, ủng hộ chủ trương của Chính phủ, từ việc xác định được nhu cầu học nghề của mình phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương đến việc tham gia đầy đủ các khóa đào tạo.