Luận văn về sự tham gia của cộng đồng địa phương trong phát triển bền vững du lịch sông Hồng

Luận văn phân tích vai trò của cộng đồng địa phương trong phát triển bền vững tuyến du lịch sông Hồng, thúc đẩy sự tham gia và bảo tồn văn hóa.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Quản Trị Du Lịch
• Đề tài: Thúc Đẩy Sự Tham Gia Của Cộng Đồng Địa Phương Trong Phát Triển Bền Vững Du Lịch Sông Hồng
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ DU LỊCH VÀ DU LỊCH BỀN VỮNG
• 1.1. Khái niệm về du lịch
• 1.2. Cơ sở lý luận về phát triển bền vững
• 2. CHƯƠNG 2: TIỀM NĂNG VÀ THỰC TRẠNG TUYẾN DU LỊCH SÔNG HÀNG
• 3. CHƯƠNG 3: KIẾN NGHỊ XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH MỚI VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP
• Phần mở đầu
• Phần nội dung
• Phần mở đầu 5

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển bền vững du lịch sông Hồng

Du lịch sông Hồng đang trở thành một trong những ngành kinh tế quan trọng tại Việt Nam. Với tiềm năng phong phú về văn hóa và thiên nhiên, việc phát triển bền vững trong lĩnh vực này là rất cần thiết. Sự tham gia của cộng đồng địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn và phát triển các giá trị văn hóa, đồng thời tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho người dân. Theo nghiên cứu, việc kết hợp giữa phát triển du lịch và bảo tồn văn hóa sẽ mang lại lợi ích lâu dài cho cả cộng đồng và du khách.

1.1. Đặc điểm nổi bật của du lịch sông Hồng

Du lịch sông Hồng không chỉ nổi bật với cảnh quan thiên nhiên mà còn với các giá trị văn hóa đặc sắc. Các hoạt động như tham quan di sản văn hóa, trải nghiệm ẩm thực địa phương và tham gia vào các lễ hội truyền thống là những điểm thu hút du khách. Việc phát triển du lịch bền vững cần phải chú trọng đến việc bảo tồn các giá trị này.

1.2. Vai trò của cộng đồng địa phương trong phát triển du lịch

Cộng đồng địa phương là những người trực tiếp hưởng lợi từ hoạt động du lịch. Họ không chỉ là người cung cấp dịch vụ mà còn là những người bảo tồn văn hóa và môi trường. Sự tham gia của họ trong việc quản lý và phát triển du lịch sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ và tạo ra những trải nghiệm độc đáo cho du khách.

II. Thách thức trong việc thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng địa phương

Mặc dù có nhiều lợi ích, nhưng việc thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng địa phương trong phát triển du lịch sông Hồng cũng gặp phải nhiều thách thức. Một trong những vấn đề chính là sự thiếu thông tin và kiến thức về du lịch bền vững. Nhiều người dân chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc bảo tồn văn hóa và môi trường trong phát triển du lịch.

2.1. Thiếu thông tin và kiến thức về du lịch bền vững

Nhiều cộng đồng địa phương chưa được tiếp cận với thông tin về lợi ích của du lịch bền vững. Việc thiếu kiến thức này dẫn đến sự ngần ngại trong việc tham gia vào các hoạt động du lịch. Cần có các chương trình đào tạo và tuyên truyền để nâng cao nhận thức cho người dân.

2.2. Khó khăn trong việc quản lý tài nguyên

Quản lý tài nguyên thiên nhiên và văn hóa là một thách thức lớn. Nhiều cộng đồng không có đủ nguồn lực để bảo vệ và phát triển các tài nguyên này. Việc hợp tác với các tổ chức và cơ quan chính phủ là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

III. Phương pháp thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng địa phương

Để thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng địa phương trong phát triển du lịch sông Hồng, cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Việc tạo ra các chương trình đào tạo, khuyến khích sự hợp tác và phát triển các mô hình du lịch cộng đồng là những giải pháp khả thi.

3.1. Tổ chức các chương trình đào tạo

Các chương trình đào tạo về quản lý du lịch và bảo tồn văn hóa sẽ giúp cộng đồng địa phương nâng cao kỹ năng và kiến thức. Điều này không chỉ giúp họ tham gia tích cực hơn vào hoạt động du lịch mà còn bảo vệ được các giá trị văn hóa của địa phương.

3.2. Khuyến khích hợp tác giữa các bên liên quan

Sự hợp tác giữa cộng đồng địa phương, chính quyền và các tổ chức phi chính phủ là rất quan trọng. Việc này sẽ tạo ra một mạng lưới hỗ trợ, giúp cộng đồng có thể chia sẻ kinh nghiệm và tài nguyên trong phát triển du lịch.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng sự tham gia của cộng đồng địa phương trong phát triển du lịch sông Hồng đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các mô hình du lịch cộng đồng đã giúp nâng cao thu nhập cho người dân và bảo tồn các giá trị văn hóa. Những kết quả này cho thấy tầm quan trọng của việc phát triển du lịch bền vững.

4.1. Mô hình du lịch cộng đồng thành công

Một số mô hình du lịch cộng đồng đã thành công trong việc kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảo tồn văn hóa. Những mô hình này không chỉ tạo ra thu nhập cho người dân mà còn giúp nâng cao nhận thức về giá trị văn hóa và môi trường.

4.2. Kết quả từ các nghiên cứu thực địa

Các nghiên cứu thực địa cho thấy sự tham gia của cộng đồng địa phương đã giúp cải thiện chất lượng dịch vụ du lịch. Điều này không chỉ thu hút du khách mà còn tạo ra một môi trường sống tốt hơn cho người dân.

V. Kết luận và tương lai của du lịch sông Hồng

Tương lai của du lịch sông Hồng phụ thuộc vào sự tham gia tích cực của cộng đồng địa phương. Việc phát triển bền vững không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn bảo tồn các giá trị văn hóa và môi trường. Cần có những chính sách hỗ trợ và khuyến khích để cộng đồng có thể tham gia vào quá trình phát triển này.

5.1. Chính sách hỗ trợ cho cộng đồng địa phương

Các chính sách hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức sẽ giúp cộng đồng địa phương có thêm nguồn lực để phát triển du lịch. Điều này sẽ tạo ra một môi trường thuận lợi cho sự phát triển bền vững.

5.2. Tầm nhìn cho du lịch bền vững trong tương lai

Tầm nhìn cho du lịch bền vững trong tương lai là xây dựng một mô hình du lịch mà trong đó cộng đồng địa phương là trung tâm. Điều này sẽ giúp bảo tồn các giá trị văn hóa và môi trường, đồng thời tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Du lịch là một trong những ngành kinh tế tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu, góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập và thúc đẩy giao lưu văn hóa quốc tế. Tại Việt Nam, ngành du lịch đang phấn đấu trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, hướng tới mục tiêu đưa nước ta gia nhập nhóm quốc gia phát triển du lịch hàng đầu khu vực vào năm 2020. Hà Nội sở hữu đoạn sông Hồng dài gần 100 km, chiếm khoảng 20% tổng chiều dài dòng sông trên lãnh thổ Việt Nam, hội tụ tiềm năng to lớn về cảnh quan sinh thái và các tầng vỉa văn hóa lịch sử lâu đời.

Tuyến du lịch sông Hồng được khảo sát từ năm 1995 và chính thức khai thác thương mại năm 1996 bởi Xí nghiệp Đầu tư và Phát triển Du lịch Sông Hồng, nhằm đón đầu sự kiện Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Tuy nhiên, sau gần 10 năm vận hành, trong số 8 chương trình tour được thiết kế, chỉ duy nhất Tour 1 (Hà Nội - Đền Dầm - Đền Đại Lộ - Đền Chử Đồng Tử - Bát Tràng) duy trì hoạt động hiệu quả, 7 chương trình còn lại chưa phát huy được tiềm năng. Vấn đề nghiên cứu cốt lõi là sự tham gia của cộng đồng địa phương còn mờ nhạt, khiến hoạt động du lịch thiếu tính bền vững và chưa tạo ra sinh kế ổn định cho cư dân ven sông.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là đánh giá thực trạng, nhận diện tiềm năng tuyến du lịch sông Hồng và xây dựng hệ thống giải pháp nâng cao vai trò của cộng đồng bản địa. Đề tài hướng tới mục tiêu đưa tỷ lệ tham gia có tổ chức của người dân lên trên 40%, tăng 25% nguồn thu nhập tại chỗ và bảo tồn nguyên vẹn các giá trị văn hóa - sinh thái lưu vực sông Hồng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết phát triển du lịch bền vững của Hội đồng Du lịch và Lữ hành Quốc tế (WTTC, 1996) và Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN, 1998). Du lịch bền vững đòi hỏi quản lý tài nguyên nhằm đáp ứng nhu cầu kinh tế, xã hội của hiện tại mà vẫn bảo tồn bản sắc văn hóa và các hệ sinh thái cho thế hệ tương lai. Luận văn tích hợp mô hình ECOMOST của Cộng đồng Châu Âu triển khai tại Mallorca (Tây Ban Nha) – nơi 50% thu nhập đến từ du lịch – tập trung vào 4 thành tố: văn hóa xã hội, dịch vụ du lịch, sinh thái và chính sách. Tiêu chuẩn làng du lịch sinh thái tại Áo của Luc Hens (1998) cũng được tham chiếu với quy chuẩn cơ sở lưu trú dưới 25% và tỷ lệ giường nghỉ trên dân số duy trì ở mức cân bằng 1:1.

Bên cạnh đó, tác giả ứng dụng thang đo 7 cấp bậc tham gia của cộng đồng do Jules Pretty (1994) xây dựng, từ mức 1 (tham gia hình thức), mức 2 (thụ động), mức 3 (tư vấn), mức 4 (hưởng khuyến khích vật chất), mức 5 (chức năng), đến mức 6 (tương tác) và mức 7 (tự thân vận động). Các khái niệm then chốt gồm du lịch bền vững, du lịch cộng đồng và tài nguyên du lịch theo Điều 10 Pháp lệnh Du lịch năm 1999 làm hệ quy chiếu lý luận.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát thực địa trên các tour đường sông và điều tra bảng hỏi với cỡ mẫu 250 đối tượng, gồm 150 du khách và 100 hộ dân bản địa tại xã Ninh Sở (Thường Tín), xã Bình Minh (Khoái Châu) và làng Bát Tràng (Gia Lâm). Tác giả cũng thực hiện 15 cuộc phỏng vấn sâu với các chuyên gia và nhà quản lý từ Tổng cục Du lịch và Sở Du lịch Hà Nội.

Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp thuận tiện được sử dụng nhằm phản ánh đầy đủ các nhóm cư dân ven sông. Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ báo cáo hoạt động giai đoạn 1996-2004 của Xí nghiệp Du lịch Sông Hồng và niên giám thống kê. Phương pháp phân tích thống kê mô tả và so sánh tỷ lệ phần trăm (%) được lựa chọn vì giúp làm rõ mối tương quan giữa mức độ tham gia và mức độ hưởng lợi của người dân trong suốt timeline 12 tháng nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, việc khai thác tuyến điểm bị lệch pha nghiêm trọng. Trong số 8 chương trình tour được giới thiệu, chỉ duy nhất Tour 1 (Hà Nội - Đền Dầm - Đền Đại Lộ - Đền Chử Đồng Tử - Bát Tràng) hoạt động thường xuyên, chiếm hơn 85% tổng lượng khách toàn tuyến. 7 chương trình còn lại gần như chưa hoạt động hiệu quả do thiếu sự liên kết hạ tầng bến bãi và dịch vụ tiếp đón tại điểm.

Thứ hai, mức độ tham gia của cộng đồng địa phương còn ở mức rất thấp. Theo thang đo Jules Pretty, có tới 72% người dân được khảo sát chỉ tham gia ở mức 1 và mức 2 (hình thức hoặc thụ động), chủ yếu là bán hàng rong tự phát hoặc làm việc thời vụ tại bến đò. Chỉ có dưới 8% cư dân tham gia vào các nhóm cung cấp dịch vụ có tổ chức như đội tế lễ hay thuyết minh tại điểm.

Thứ ba, phân bổ lợi ích kinh tế chưa thỏa đáng. Làng Bát Tràng đón hơn 10.000 lượt khách quốc tế mỗi năm, tạo nguồn thu thủ công mỹ nghệ lớn. Tuy nhiên, tại các điểm tâm linh như Đền Dầm, Đền Đại Lộ và Đền Chử Đồng Tử, chi tiêu trực tiếp của khách dành cho người dân chỉ chiếm khoảng 10-15% tổng chi phí tour, trong khi trên 80% doanh thu thuộc về các đơn vị lữ hành bên ngoài.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính là sự vắng bóng cơ chế phối hợp giữa doanh nghiệp lữ hành và chính quyền cơ sở, cùng việc thiếu hụt các chương trình đào tạo kỹ năng du lịch cho người dân bản địa. Kết cấu hạ tầng kết nối bến sông vào di tích còn thiếu đồng bộ, như khoảng cách 200m từ bờ sông vào miếu Cậu Quận hay khu ngoài rộng 7.200 m2 tại Đền Chử Đồng Tử chưa có dịch vụ đạt chuẩn. Dù Đền Đại Lộ lưu giữ chuông đồng nặng 1.410 kg đúc năm 1995 và Đền Dầm có sắc phong từ năm 1633, các giá trị này vẫn chưa được chuyển hóa thành sản phẩm du lịch sinh lợi cho cộng đồng.

Thực trạng này tương đồng với cảnh báo của Ngân hàng Thế giới tại Bali (Indonesia), khi khoảng 55% doanh thu du lịch bị rò rỉ ra ngoài địa phương nếu thiếu mô hình du lịch cộng đồng chuẩn mực. Khi không được hưởng lợi xứng đáng, người dân sẽ thờ ơ với việc bảo vệ tài nguyên. Dữ liệu thực trạng có thể được mô hình hóa qua biểu đồ tròn so sánh 85% lượng khách Tour 1 với 15% của 7 tour còn lại, cùng bảng ma trận đối chiếu 7 cấp độ Pretty với các nhóm sinh kế ven sông.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, thành lập Ban Quản lý Du lịch Cộng đồng cấp xã tại Ninh Sở, Bình Minh và Bát Tràng do UBND các xã chủ trì phối hợp với Xí nghiệp Du lịch Sông Hồng. Mục tiêu là nâng tỷ lệ người dân tham gia có tổ chức lên mức tương tác (cấp 6 theo Pretty) đạt tối thiểu 40% trong vòng 12 tháng, bảo đảm phân chia minh bạch nguồn thu từ vé và dịch vụ bổ trợ.

Thứ hai, nâng cấp hạ tầng bến bãi và phương tiện đường thủy. Doanh nghiệp lữ hành cần phối hợp với Sở Giao thông Công chính xây dựng 3 bến cập tàu đạt chuẩn an toàn tại Đền Dầm, Đền Đa Hòa và Bát Tràng, nhằm nâng công suất đón khách thêm 35% trong giai đoạn 24 tháng, kết hợp phương tiện xe điện trung chuyển vào di tích.

Thứ ba, chuẩn hóa và đào tạo nhân lực du lịch bản địa. Tổng cục Du lịch và Sở Du lịch Hà Nội cần hỗ trợ mở các lớp tập huấn kỹ năng thuyết minh di tích, phục vụ ẩm thực và lưu trú cho 300 lượt cư dân địa phương. Target metric là đạt 85% du khách hài lòng về chất lượng phục vụ của người dân trong lộ trình 18 tháng.

Thứ tư, đa dạng hóa chuỗi sản phẩm trải nghiệm nông nghiệp sinh thái kết hợp văn hóa tâm linh. Doanh nghiệp cần liên kết với nông dân khai thác cảnh quan đồng bãi phù sa (trồng ngô, cây cảnh ven sông) kết hợp lễ hội Cấp Thủy tháng 2 âm lịch, hướng tới mục tiêu tăng thời gian lưu trú lên 1,5 ngày và nâng mức chi tiêu tại chỗ thêm 50% trong vòng 24 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng sau:

Thứ nhất, cơ quan quản lý nhà nước về du lịch (Tổng cục Du lịch, Sở Du lịch Hà Nội, Hưng Yên). Tài liệu cung cấp cơ sở khoa học để hoạch định không gian du lịch đường sông, hoàn thiện cơ chế quản lý liên ngành và thực thi hiệu quả các quy định của Pháp lệnh Du lịch.

Thứ hai, các doanh nghiệp lữ hành và khai thác vận tải thủy, điển hình là Xí nghiệp Du lịch Sông Hồng. Luận văn cung cấp use case thực tiễn để tái cơ cấu 8 chương trình tour, khắc phục tình trạng phụ thuộc vào Tour 1 và xây dựng gói sản phẩm du lịch có trách nhiệm với cộng đồng.

Thứ ba, chính quyền cơ sở và người dân tại các xã ven sông (Ninh Sở, Bình Minh, Bát Tràng). Luận văn gợi mở giải pháp thành lập các tổ dịch vụ du lịch, tạo sinh kế bền vững và chuyển đổi cơ cấu kinh tế từ nông nghiệp sang dịch vụ chất lượng cao.

Thứ tư, giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Du lịch, Việt Nam học và Địa lý kinh tế. Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp ứng dụng khung Jules Pretty và mô hình ECOMOST trong nghiên cứu du lịch đường thủy.

Câu hỏi thường gặp

1. Tuyến du lịch sông Hồng có bao nhiêu chương trình tour và hiệu quả thực tế ra sao?
   Tuyến sông Hồng có 8 chương trình tour được thiết kế kết nối các di tích và làng nghề. Tuy nhiên, sau gần 10 năm khai thác, chỉ duy nhất Tour 1 (Hà Nội - Đền Dầm - Đền Đại Lộ - Đền Chử Đồng Tử - Bát Tràng) hoạt động thường xuyên, chiếm hơn 85% lượng khách toàn tuyến, còn 7 tour khác gần như chưa phát huy hiệu quả.

2. Vì sao sự tham gia của cộng đồng địa phương quyết định tính bền vững của du lịch sông Hồng?
   Cộng đồng địa phương là chủ thể gìn giữ không gian sinh thái ven sông và các giá trị văn hóa như lễ hội Cấp Thủy. Nếu không được tham gia và chia sẻ lợi ích thỏa đáng, người dân sẽ đứng ngoài chuỗi giá trị, dẫn đến nguy cơ suy thoái môi trường và mai một bản sắc văn hóa.

3. Thang đo của Jules Pretty (1994) được luận văn ứng dụng như thế nào?
   Luận văn dùng thang đo 7 cấp bậc của Jules Pretty để đánh giá thực trạng tham gia của cư dân. Kết quả cho thấy 72% người dân chỉ tham gia ở mức 1 và 2 (thụ động, hình thức), làm căn cứ đề xuất giải pháp nâng lên cấp 5 và 6 (chức năng, tương tác) nhằm chia sẻ quyền lợi bền vững.

4. Tour 1 trên sông Hồng kết nối những điểm đến di tích lịch sử và làng nghề nào?
   Tour 1 kết nối 4 điểm đến nổi tiếng: Đền Dầm xây dựng gần 1.000 năm trước thờ Mẫu Thoải, Đền Đại Lộ từ thế kỷ 13, Đền Chử Đồng Tử với khuôn viên 7.200 m2 mang đậm triết lý Dịch học, và làng gốm Bát Tràng đón hơn 10.000 lượt khách quốc tế mỗi năm.

5. Luận văn đề xuất giải pháp trọng tâm nào để tăng thu nhập cho người dân bản địa?
   Luận văn đề xuất thành lập các Ban Quản lý Du lịch Cộng đồng, đào tạo kỹ năng cho 300 lao động địa phương và phát triển sản phẩm nông nghiệp trải nghiệm bãi bồi. Mục tiêu là gia tăng mức chi tiêu trực tiếp của khách cho cư dân bản địa thêm 50% trong 24 tháng.

Kết luận

Luận văn tổng kết các đóng góp then chốt qua 5 nội dung trọng tâm:

• Đánh giá toàn diện tiềm năng tự nhiên và nhân văn trên đoạn sông Hồng dài gần 100 km qua Hà Nội và vùng phụ cận.
• Định lượng hóa thực trạng tham gia của cộng đồng bản địa qua thang đo 7 cấp bậc của Jules Pretty, chỉ rõ khoảng trống phân bổ lợi ích kinh tế.
• Làm rõ nguyên nhân khiến 7 trong số 8 chương trình tour đường sông chưa đạt hiệu quả khai thác như kỳ vọng.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ về thể chế quản trị, bến bãi, đào tạo nhân lực và sản phẩm trải nghiệm.
• Khẳng định phát triển du lịch dựa vào cộng đồng là hướng đi tất yếu để bảo đảm tính bền vững toàn diện.

Đóng góp chính của đề tài là xây dựng luận cứ khoa học giúp chuyển đổi mô hình lữ hành đường sông sang du lịch cộng đồng bền vững. Lộ trình tiếp theo là hoàn thiện 3 bến thủy và chuẩn hóa nhân lực trong giai đoạn 2005-2010 đón Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Các cơ quan quản lý và doanh nghiệp lữ hành cần khẩn trương đưa các khuyến nghị vào thực tiễn quy hoạch để khai mở trọn vẹn tiềm năng tuyến du lịch sông Hồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phÇn më ®Çu 1. TÝnh cÊp thiÕt cña kho¸ luËn Du lÞch ®îc biÕt ®Õn lµ mét trong nh÷ng ngµnh kinh tÕ t¨ng trëng nhanh nhÊt trªn thÕ giíi, gãp phÇn t¹o ra viÖc lµm, t¨ng nguån thu, c¶i thiÖn c¬ së h¹ tÇng, n©ng cÊp c¸c di s¶n v¨n ho¸, khuyÕn khÝch ph¸t triÓn kinh tÕ, giao lu v¨n ho¸ vµ t¨ng cêng hiÓu biÕt lÉn nhau gi· c¸c khu vùc, th«ng qua ®ã gãp phÇn b¶o vÖ vµ g×n gi÷ hoµ b×nh trªn thÕ giíi. Vai trß, vÞ trÝ vµ hiÖu qu¶ nhiÒu mÆt cña du lÞch rÊt dÔ thuyÕt phôc vµ ®îc nhiÒu biÕt ®Õn, ®îc chÝnh phñ nhiÒu níc chÊp nhËn. ë ViÖt Nam du lÞch ®ang cè g¾ng ph¸t triÓn nhanh vµ bÒn v÷ng lµm cho “Du lÞch thùc sù trë thµnh mét ngµnh kinh tÕ mòi nhän”.

ViÖt Nam ®ang phÊn ®Êu ®Î ®Èy m¹nh xóc tiÕn du lÞch, ®Çu t vµ x©y dùng c¬ së h¹ tÇng vËt chÊt kü thuËt ®Ó tõng bíc ®a n- íc ta trë thµnh mét trung t©m du lÞch cã tÇm cì cña khu vùc, phÊn ®Êu ®Õn n¨m 2020 ®a Du LÞch ViÖt Nam vµo nhãm níc cã ngµnh du lÞch ph¸t triÓn hµng ®Çu khu vùc. Cïng víi sù ph¸t triÓn chung cña du lÞch c¶ níc, du lÞch Hµ Néi còng ®ang cã nh÷ng bíc ph¸t triÓn nhanh chãng nhê nh÷ng u thÕ c¹nh tranh lµ trung t©m kinh tÕ, chÝnh trÞ, du lÞch.cña ViÖt Nam. RÊt nhiÒu nh÷ng ho¹t ®éng du lÞch hÊp dÉn trong nh÷ng tour ®a d¹ng ®îc khai th¸c nh»m ®¸p øng mäi nhu cÇu cña du kh¸ch trong vµ 1 ngoµi níc. Hµ Néi ®ang chuÈn bÞ lÔ kû niÖm 1000 n¨m “ Th¨ng Long -§«ng §« - Hµ Néi” vµ nh÷ng tiÒm n¨ng du lÞch s½n cã kh¸c nh nh©n v¨n, tù nhiªn.®· t¹o ra rÊt nhiÒu nh÷ng tour du lÞch ®éc ®¸o, trong ®ã ph¶i kÓ ®Õn ch¬ng tr×nh du lÞch s«ng Hång hiÖn ®îc khai th¸c bëi xÝ nghiÖp ®Çu t vµ ph¸t triÓn du lÞch s«ng Hång( thuéc C«ng ty Du lÞch vµ Th¬ng m¹i tæng hîp Th¨ng Long) díi sù gióp ®ì vÒ chuyªn m«n cña mét sè c¬ quan chuyªn ngµnh nh Së Du lÞch Hµ Néi , Tæng côc du lÞch.Tuy míi ho¹t ®éng kho¶ng gÇn 10 n¨m nhng tuyÕn du lÞch s«ng Hång còng gãp phÇn kh«ng nhá trong viÖc ph¸t triÓn du lÞch Hµ Néi nãi riªng vµ du lÞch ViÖt Nam nãi chung.

Tuy nhiªn, tiÒm n¨ng cña tuyÕn du lÞch s«ng Hång cßn rÊt phong phó vµ ®a d¹ng nhng vÉn cha ®îc khai th¸c hiÖu qu¶ trong ®ã quan träng nhÊt lµ yÕu tè céng ®ång ®Þa ph¬ng. ViÖc tham gia cña céng ®ång ®Þa ph¬ng vµo du lÞch sÏ kh«ng chØ mang l¹i lîi Ých cho hä vµ m«i trêng mµ cßn n©ng cao chÊt lîng du lÞch. XuÊt ph¸t tõ hiÖn tr¹ng thùc tÕ ®ã, t¸c gi¶ ®· chän ®Ò tµi cho kho¸ luËn nghiªn cøu cña m×nh lµ “§Èy m¹nh sù tham gia cña céng ®ång ®Þa ph¬ng theo h- íng ph¸t triÓn bÒn v÷ng vña tuyÕn du lÞch s«ng Hång” 2. Môc ®Ých, giíi h¹n vµ nhiÖm vô ®Ò tµi: Môc tiªu cña ®Ò tµi lµ ®¸nh gi¸ tiÒm n¨ng vµ thùc tr¹ng viÖc ph¸t triÓn bÒn v÷ng tuyÕn du lÞch s«ng Hång tõ ®ã ®a ra mét sè gi¶i ph¸p c¬ b¶n nh»m ®Èy m¹nh h¬n n÷a vai trß cña yÕu tè céng ®éng ®Þa ph¬ng trong ho¹t ®éng du lÞch.

2 MÆc dï tuyÕn du lÞch s«ng Hång cã 8 ch¬ng tr×nh du lÞch nh- ng t¸c gi¶ chØ xin chän ch¬ng tr×nh du lÞch 1( Hµ Néi - §Òn Chö §ång Tö ) – ch¬ng tr×nh du lÞch ph¸t triÓn nhÊt cña tuyÕn lµm ®èi tîng chÝnh cña ®Ò tµi nghiªn có. Hy väng r»ng nh÷ng gi¶i ph¸p ®a ra trong ch¬ng tr×nh 1 sÏ lµ c¬ së ®Ó xem xÐt ¸p dông cho c¸c ch¬ng tr×nh du lÞch kh¸c cña tuyÕn du lÞch s«ng Hång nh»m ®¹t hiÖu qu¶ cao nhÊt cho du lÞch s«ng Hång nãi riªng, du lÞch Hµ Néi vµ c¸c vïng phô cËn nãi chung. §èi tîng vµ ph¬ng ph¸p nghiªn cøu: 3. §èi tîng: C¨n cø vµo ®iÒu kiÖn thùc tÕ, tiÒm n¨ng du lÞch cña tuyÕn s«ng Hång nh vÞ trÝ ®Þa lý, c¬ së h¹ tÇng, kh¶ n¨ng phôc vô, tiÒm n¨ng du lÞch bÒn v÷ng 3.

Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu: * Tham gia vµo nh÷ng tour thùc tÕ * Quan s¸t * Thu nhËp vµ ph©n tÝch th«ng tin * Thèng kª vµ t×m kiÕm d÷ liÖu, sè liÖu * Pháng vÊn, th¨m dß, ®iÒu tra x· héi häc 4. Mét sè gi¶i ph¸p vµ kiÕn nghÞ cña kho¸ luËn 4. Mét sè gi¶i ph¸p 3 * T¨ng cêng sù tham gia cña ngêi d©n ®Þa ph¬ng trong ho¹t ®éng du lÞch nh: + Qu¶n lý + Lu tró + DÞch vô b¸n hµng , phôc vô kh¸ch hµng + Híng dÉn viªn t¹i ®iÓm * C¬ së h¹ tÇng vµ s¬ së vËt chÊt kü thuËt +Ph¬ng tiÖn vËn chuyÓn +BÕn b·i +Th¾ng c¶nh +Vui ch¬i gi¶i trÝ * §µo t¹o nh©n lùc * C¸c chÝnh s¸ch, c¬ chÕ 4. Mét sè kiÕn nghÞ * Víi xÝ nghiÖp ®Çu t vµ ph¸t triÓn du lÞch s«ng Hång * Víi chÝnh quyÒn ®Þa ph¬ng * Víi Tæng côc du lÞch 5.

KÕt cÊu kho¸ luËn 5. PhÇn më ®Çu 5. PhÇn néi dung Ch¬ng 1: Mét sè vÊn ®Ò lý luËn vÒ du lÞch vµ du lÞch bÒn v÷ng Ch¬ng 2: TiÒm n¨ng vµ thùc tr¹ng tuyÕn du lÞch s«ng Hång 4 Ch¬ng 3: KiÕn nghÞ x©y dùng ch¬ng tr×nh tour míi vµ mét sè gi¶i ph¸p Ch¬ng 1 Mét sè vÊn ®Ò lý luËn vÒ du lÞch vµ du lÞch bÒn v÷ng 1. Kh¸i niÖm vÒ du lÞch: 1.

Sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña du lÞch: Du lÞch b¾t nguån tõ mong muèn ®îc sèng sãt, kh¸t väng ®îc chinh phôc nh÷ng vïng ®Êt míi vµ íc muèn ®îc më réng ho¹t ®éng kinh doanh bu«n b¸n [8,1]. Cïng víi sù ra ®êi cña hÖ thèng ®êng s¸ ®Çu tiªn trªn thÕ giíi ( ë Trung Quèc n¨m 1000 TCN, ë La m· n¨m 753 TCN) vµ mét sè ph¬ng tiÖn vËn chuyÓn th« s¬, viÖc di chuyÓn cña con ngêi ®· trë nªn dÔ dµng vµ thuËn tiÖn h¬n nhiÒu so víi buæi b×nh minh cña lÞch sö loµi ngêi. KÓ tõ ®©y nh÷ng ho¹t ®éng s¬ khai cña du lÞch bÊt ®Çu xuÊt hiÖn qua nh÷ng chuyÕn th¸m hiÓm cña Marco Polo, Christopher Columbus. vµ trµo lu ®i du lÞch trong giíi trÎ thuéc tÇng líp thîng lu b¾t ®Çu h×nh thµnh.

Tuy nhiªn du lÞch chØ cã thÓ trë thµnh mét vÊn ®Ò thùc tÕ hÊp dÉn vµ phæ biÕn khi cuéc c¸ch m¹ng c«ng nghiÖp khëi ®Çu n¨m 1764 ®· cho ra ®êi hµng lo¹t ph¬ng tiÖn vËn chuyÓn nhanh h¬n, an toµn h¬n tríc. Sau ®ã lµ nh÷ng c¬ së lu tró tiÖn nghi mäc lªn ë kh¾p n¬i lµm cho du lÞch b¾t ®Çu trë lªn 5 phæ biÕn víi mäi tÇng líp trong x· héi. Vµo nh÷ng n¨m 1840, hÖ thèng ®êng s¾t ph¸t triÓn ë Anh vµ T©y ¢u. Nh÷ng n¨m 1880, tµu thuû ®ãng b»ng thÐp ch¹y b»ng h¬i níc ra ®êi ®¸nh dÊu sù b¾t ®Çu thêi kú hoµng kim cña nh÷ng chuyÕn du lÞch sang träng.

Vµo kho¶ng ®Çu thÕ kû 19 mét sù kiÖn quan träng ®· ®¸nh dÊu tÝnh chuyªn nghiÖp cña ho¹t ®éng du lÞch, ®a du lÞch trë thµnh mét ngµnh c«ng nghiÖp, mét sù kiÖn kinh tÕ. Thomas Cook (1808- 1892), ngêi më ®¹i lý l÷ hµnh ®Çu tiªn ë Anh, khëi nghiÖp b»ng viÖc tæ chøc nh÷ng chuyÕn du lÞch ®Þa ph¬ng (local tour) vµ du lÞch trong ngµy (one-day excursion) tíi nh÷ng ®iÓm du lÞch hay nh÷ng sù kiÖn hÊp dÉn ®èi víi ngêi d©n ®Þa ph¬ng b»ng ®êng s¾t, trªn c¸c toa xe kh«ng mui, trong ®ã cung cÊp mét vµi dÞch vô gi¶i trÝ vµ ®å uèng cho kh¸ch. N¨m 1845, chuyÕn du lÞch trän gãi (package tour) ®Çu tiªn cña «ng tíi Liverpool bao gåm sù kÕt hîp cña c¸c dÞch vô: ph- ¬ng tiÖn vËn chuyÓn, n¬i lu tró vµ ho¹t ®éng tham quan trong ngµy. Ngay sau sù kiÖn nµy hµng lo¹t c¸c c«ng ty du lÞch kh¸c ra ®êi n©ng tÝnh c¹nh tranh cña du lÞch, ®a du lÞch trë thµnh mét nghµnh kinh tÕ cã lîi nhuËn cao trªn ph¹m vi toµn cÇu.

ThuËt ng÷ “du lÞch” trë thµnh mét quyÒn c¬ b¶n cña con ngêi. §Þnh nghÜa vÒ du lÞch: KÓ tõ khi ra ®êi ®Õn nay ®· cã kh¸ nhiÒu quan niÖm kh¸c nhau vÒ du lÞch. ThuËt ng÷ du lÞch ®îc b¾t nguån tõ Ph¸p:”Tour” nghÜa lµ ®i vßng quanh, cuéc d¹o ch¬i, cßn “tourtiste” lµ ngêi ®i d¹o ch¬i. 6 Trong vßng h¬n 6 thËp kû võa qua, kÓ tõ khi thµnh lËp HiÖp héi quèc tÕ c¸c tæ chøc du lÞch IUOTC ( International Union official Travel organiration) n¨m 1925 t¹i Hµ lan, kh¸i niÖm du lÞch lu«n lu«n ®îc tranh luËn.

§Çu tiªn, du lÞch ®îc hiÓu lµ viÖc ®i l¹i cña tõng c¸ nh©n hoÆc mét nhãm ngêi rêi khái chç ë cña m×nh trong tõng kho¶ng thêi gian ng¾n ®Õn c¸c vïng xung quanh ®Ó nghØ ng¬i, gi¶i trÝ hay ch÷a bÖnh. Ngµy nay, ngêi ta ®· thèng nhÊt r»ng vÒ c¬ b¶n tÊt c¶ c¸c ho¹t ®éng di chuyÓn cña con ngêi ë trong hayngoµi níc trõ viÖc ®i c tró chÝnh trÞ, t×m viÖc lµm vµ x©m lîc, ®Òu mang ý nghÜa du lÞch [10,11,12]. Nh vËy du lÞch lµ mét kh¸i niÖm bao hµm néi dung kÐp. Mét mÆt, nã mang ý nghÜa th«ng thêng cña tõ: viÖc ®i l¹i cña con ngêi víi môc ®Ých nghØ ng¬i, gi¶i trÝ.

MÆt kh¸c, du lÞch ®îc nh×n nhËn díi mét gãc ®é kh¸c nh lµ ho¹t ®éng g¾n chÆt víi nh÷ng kÕt qu¶ kinh tÕ, s¶n xuÊt, tiªu thô do chÝnh nã t¹o ra. Trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ ph¸t triÓn, du lÞch lµ mét ho¹t ®éng kh«ng thÓ thiÕu ®îc trong cuéc sèng b×nh thêng cua mçi ngêi d©n. ë c¸c chuyÕn du lÞch trong hoÆc ngoµi níc, con ngêi kh«ng chØ dõng l¹i ë viÖc nghØ ng¬i, gi¶i trÝ mµ cßn nh»m tho¶ m·n c¶ nh÷ng nhu cÇu to lín vÒ mÆt tinh thÇn. Mçi quèc gia d©n téc ®Õu cã nh÷ng ®Æc trng riªng biÖt vÒ tù nhiªn, lÞch sö, v¨n ho¸, truyÒn thèng.

thu hót kh¸ch du lÞch. Th«ng qua viÖc ph¸t triÓn du lÞch quèc tÕ, sù hiÓu biÕt vµ mèi quan hÖ gi÷a c¸c d©n téc ngµy cµng ®îc më réng. N¨m 7 1979, §¹i héi cña tæ chøc du lÞch thÕ giíi (WTO) ®· th«ng qua hiÕn ch¬ng du lÞch vµ chän ngµy 27/9 lµm ngµy du lÞch thÕ giíi víi c¸c chñ ®Ò cho tõng n¨m g¾n du lÞch víi viÖc t¨ng cêng hiÓu biÕt lÉn nhau gi÷a c¸c d©n téc, v× nÒn hoµ b×nh vµ t×nh h÷u nghÞ trªn toµn thÕ giíi. Du lÞch kh«ng cßn lµ hiÖn tîng lÎ loi, ®Æc quyÒn cña c¸ nh©n hay nhãm ngêi nµo ®ã.

Ngµy nay nã mang tÝnh phæ biÕn vµ tinh thÇn cho con ngêi cñng cè hoµ b×nh vµ h÷u nghÞ gi÷a c¸c d©n téc. Néi dung thø hai cña kh¸i niÖm du lÞch lµ hÖ qu¶ cña néi dung thø nhÊt. Du lÞch lµ mét hiÖn tîng kinh tÕ x· héi thu hót hµng tØ ng- êi trªn thÕ giíi.