Chương 1: Một số vấn đề chung về báo điện tử và thông tin về Hiệp định TPP Chương 2: Thực trạng thông tin về Hiệp định TPP trên ba tờ báo điện tử được khảo sát Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng thông tin về Hiệp định TPP trên báo điện tử ở Việt Nam 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ BÁO ĐIỆN TỬ VÀ THÔNG TIN VỀ HIỆP ĐỊNH TPP 11. Một số vấn đề chung về báo điện tử 1.1 Khái niệm báo điện tử Trên thế giới và ở Việt Nam đang tồn tại nhiều cách gọi khác nhau đối với loại hình báo chí này như: Báo điện tử (Electronic Journal), báo trực tuyến (Online Newspaper), báo mạng (Cyber Newspaper), báo chí Internet (Internet Newspaper) và báo mạng điện tử. Trong đó, báo điện tử là khái niệm thông dụng nhất ở nước ta. Theo Điều 3, Luật Báo chí năm 1989 được sửa đổi, bổ sung tại kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa X quy định: “Báo điện tử là loại hình báo chí được thực hiện trên mạng thông tin máy tính”.
Cách hiểu này đã dẫn đến sự xuất hiện các “báo điện tử” đối với các tờ báo in đưa thông tin lên mạng Internet như Nhân dân, Lao động, Tuổi trẻ… Theo Luật báo chí sửa đổi, bổ sung số 103/2016/QH13 được Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam thông qua vào ngày 5/4/2016 (gọi tắt là Luật báo chí 2016, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2017) định nghĩa: “Báo điện tử là loại hình báo chí sử dụng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được truyền dẫn trên môi trường mạng, gồm báo điện tử và tạp chí điện tử”; Tạp chí điện tử là “sản phẩm báo chí xuất bản định kỳ, đăng tin, bài có tính chất chuyên ngành, được truyền dẫn trên môi trường mạng”. Cùng với báo điện tử, sự bùng nổ về thông tin trên mạng Internet còn có sự góp mặt của các trang thông tin điện tử tổng hợp và cổng thông tin điện tử. Luật Báo chí năm 2016 định nghĩa: “Trang thông tin điện tử tổng hợp là sản phẩm thông tin có tính chất báo chí của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cung cấp thông tin tổng hợp trên cơ sở đăng đường dẫn truy cập tới nguồn tin báo chí hoặc trích dẫn nguyên văn, chính xác nguồn tin báo chí theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ”; Cổng thông tin điện tử là điểm truy cập duy nhất 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com của một cơ quan trên môi trường mạng, liên kết, tích hợp các kênh thông tin, các dịch vụ và các ứng dụng mà qua đó người dùng có thể khai thác, sử dụng và cá nhân hóa việc hiển thị thông tin. Như vậy, cùng là loại hình đưa thông tin trên môi trường mạng, song báo điện tử và trang thông tin điện tử tổng hợp, cổng thông tin điện tử có những quy định và quy trình thủ tục cấp phép khác nhau.
Từ góc độ quản lý, giấy phép hoạt động báo điện tử sẽ được cấp cho các cơ quan, tổ chức, không được cấp cho doanh nghiệp. Báo điện tử được hoạt động như một tờ báo với cơ cấu thành phần có tổng biên tập, bộ phận tòa soạn, phóng viên. Báo điện tử được quyền đăng tải nội dung do tờ báo sản xuất hoặc dẫn lại nội dung thông tin của các tờ báo khác (có thỏa thuận về bản quyền). Việc xin cấp phép hoạt động báo điện tử không dễ dàng, cần phải đáp ứng yêu cầu rất khắt khe hơn so với xin cấp phép của một trang thông tin điện tử tổng hợp.
Về phía trang thông tin điện tử tổng hợp, giấy phép có thể được cấp cho doanh nghiệp hay các cơ quan, tổ chức, trong đó có cơ quan báo chí. Trang thông tin điện tử tổng hợp phải trích dẫn nguyên văn, chính xác nguồn tin báo chí và ghi rõ tên tác giả, tên cơ quan báo chí, thời gian đã đăng, phát thông tin đó. Cơ quan, tổ chức thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp phải gỡ bỏ ngay nội dung thông tin đã tổng hợp khi nguồn thông tin được trích dẫn gỡ bỏ nội dung thông tin đó. Việc thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp thực hiện theo quy định của Chính phủ.
Cổng thông tin điện tử là nơi cung cấp thông tin hay dịch vụ cho một lĩnh vực cụ thể, đồng thời cho phép cá nhân hóa thông tin nên được coi là một trong những nguồn để phóng viên khai thác thông tin, sản xuất tin, bài. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Những đặc trƣng cơ bản của báo điện tử Khả năng đa phương tiện Với việc phát triển vượt bậc của công nghệ mạng, phần cứng và phần mềm, các sản phẩm báo điện tử đang ngày càng tích hợp thêm nhiều phương tiện mới với những cách thức thể hiện khác nhau. Một sản phẩm báo chí đa phương tiện phải bao gồm các thành phần văn bản (text), hình ảnh tĩnh và đồ họa (still image & graphic), âm thanh (audio), hình ảnh động (video & animation) và các chương trình tương tác (interative program). Nhờ đó,khi độc giả đọc báo điện tử vẫn có thể chủ động xem những tác phẩm mình quan tâm ở bất kì trang nào giống như báo in; tiếp nhận trực quan những hình ảnh, video, lắng nghe những âm thanh mà không hề bị phụ thuộc vào các yếu tố thời gian, không gian.
Tính tức thời và phi định kỳ Vượt qua những rào cản mà các loại hình báo chí khác gặp phải, nội dung thông tin trên báo điện tử không bị giới hạn bởi khuôn khổ của trang báo, thời lượng phát sóng hay thời gian tuyến tính, quy trình sản xuất thông tin lại đơn giản, dễ dàng có thể cập nhật, bổ sung bất kỳ khi nào, số lượng bao nhiêu. Với tốc độ đường truyền nhanh, báo điện tử được gọi là báo giờ, bởi các nhà báo có thể đưa tin cùng lúc sự kiện đang diễn ra một cách sống động, nóng hổi đến từng giờ, từng phút, thậm chí là từng giây, ví dụ như khi tường thuật một trận bóng đá hay một cuộc họp báo, xét xử… Việc cập nhật thông tin có thể diễn ra liên tục nhiều lần trong ngày nên một bài báo trên báo điện tử luôn được “sống” nhờ khả năng kéo dài hoặc rút ngắn bất kì lúc nào. Theo đó, chỉ báo điện tử mới có khái niệm “bài báo mở” – tức là bài báo sau khi đã phát hành vẫn còn tiếp tục được cập nhật. Đặc điểm này giúp cho báo điện tử dễ dàng vượt trội hơn so với các loại hình báo 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chí khác về tốc độ thông tin, lượng thông tin, đảm bảo tính thời sự và tạo ra sự thuận tiện cho độc giả.
Tính tương tác cao Khi điều kiện của con người được nâng cao, nhu cầu được đáp ứng về thông tin cũng như sự tương tác với báo chí của độc giả càng được coi trọng. Ở bất kì loại hình báo chí nào, tính chất này đều được những người làm báo lưu tâm.Đối với báo điện tử, nhờ có những đặc trưng nổi trội về công nghệ mà tính tương tác thường cao hơn so với các loại hình còn lại.Hàng ngày, mỗi tòa soạn báo điện tử có thể nhận được hàng trăm thư các loại từ bạn đọc.Vì thế, để nhanh chóng thông báo cho bạn đọc biết tòa soạn đã nhận được thư của họ, báo điện tử sử dụng hệ thống trả lời tự động.Quá trình chọn lọc và xử lý thông tin từ thư bạn đọc có thể được tiến hành nhanh chóng nhờ sự hỗ trợ của công nghệ cao. Đây là công việc rất quan trọng bởi qua đó công chúng cảm thấy tự tin, mạnh dạn, cảm thấy được coi trọng khi đến với báo điện tử. Không dừng lại ở sự tương tác giữa độc giả với toà soạn, ở báo điện tử, chúng ta còn có thể thấy sự tương tác nhiều chiều giữa độc giả với nhà báo, độc giả với độc giả hay độc giả với nhân vật trong tác phẩm báo chí.
Ngày nay các phương tiện tương tác trên các tờ báo điện tử đã được tăng cường bằng việc lắng nghe, lôi cuốn sự tham gia của độc giả vào việc thu thập và cung cấp thông tin. Các tờ báo chú ý nhiều hơn đến việc kéo độc giả vào những hành vi mang tính cộng tác, làm họ trở nên chủ động và tích cực hơn trong quá trình tìm kiếm, khai thác thông tin hơn là chỉ đơn thuần cung cấp nhiều thông tin. Ngay sau mỗi tác phẩm báo chí đăng trên trang báo điện tử đều có mục phản hồi, ngoài ra còn có rất nhiều kênh tương tác khác như comment, feedback, vote, email… tiện lợi cho độc giả dễ dàng đóng góp ý kiến của mình. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khả năng lưu trữ và tìm kiếm thông tin Báo điện tử không bị giới hạn bởi số trang, khuôn khổ hay thời lượng chương trình như các loại hình báo chí khác.
Nhờ thông tin được lưu trữ dưới dạng đĩa với dung lượng cực lớn có thể chứa hàng trăm cuốn từ điển bách khoa toàn thư. Bên cạnh chương trình lưu trữ trên máy chủ (server) tạo một kho thông tin khổng lồ, các công cụ tìm kiếm thông tin khoa học và hiệu quả đã góp phần hỗ trợ tìm kiếm thông tin hết sức dễ dàng. Ngoài ra, báo điện tử có thể liên kết và tạo ra nhiều lớp thông tin thông qua các siêu liên kết (hyperlink). Điều này tạo cho báo điện tử thực sự là một kho thông tin khổng lồ và kho thông tin đó đảm bảo được các yếu tố: Thông tin cực kỳ phong phú, đa dạng cả về số lượng và nội dung; Thông tin khách quan và được kiểm chứng; Thông tin được lưu trữ lâu dài và có hệ thống: Mỗi tờ báo điện tử đều có khả năng lưu trữ, sắp xếp toàn bộ tin, bài đã đăng tải theo trật tự thời gian (giờ, ngày, tháng, năm) và theo từng chuyên mục, dòng sự kiện hoặc vấn đề được dư luận quan tâm.
Điều này thực sự đem lại những thuận tiện, hữu ích cho người tìm kiếm.3 Quy trình sản xuất thông tin trên báo điện tử Quy trình sản xuất thông tin trên báo điện tử 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Lập đề cƣơng nội dung Phóng viên, biên tập viên: Qua khai thác từ nhiều nguồn khác nhau, phóng viên/biên tập viên chọn lọc và sản xuất tin, bài theo nội dung mình phụ trách dưới sự kiểm duyệt của trưởng phòng.