Luận văn: Đổi mới chương trình về người chiến sĩ CAND trên kênh ANTV

Nghiên cứu đổi mới chương trình chuyên biệt về người chiến sỹ công an nhân dân trên kênh ANTV qua khảo sát thực tế giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 12 năm 2014.

• Tác giả: Cao Thị Mai Anh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Minh Thái
• Trường học: Học viện Báo chí và Tuyên truyền
• Chuyên ngành: Báo chí học
• Đề tài: Đổi mới chương trình chuyên biệt về người chiến sỹ công an nhân dân trên kênh ANTV (Khảo sát chương trình “Hành trình phá án” và chương trình “Hình tượng người chiến sỹ công an nhân dân” từ 1/6/2014 đến 31/12/2014)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về đổi mới chương trình chuyên biệt CAND trên ANTV

Chương trình chuyên biệt về người chiến sĩ Công an nhân dân (CAND) trên kênh ANTV giai đoạn 1/6/2014–31/12/2014 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong chiến lược truyền thông giáo dục chính trị của lực lượng CAND. Đây là giai đoạn thí điểm đổi mới cả về nội dung lẫn hình thức thể hiện, nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền hình ảnh người chiến sĩ CAND đến công chúng. Chương trình tập trung khảo sát hai sản phẩm tiêu biểu là 'Hành trình phá án' và 'Hình tượng người chiến sĩ CAND', thể hiện xu hướng chuyên biệt hóa trong sản xuất nội dung truyền hình. Việc đổi mới này nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng thương hiệu kênh truyền hình chuyên biệt, đồng thời đảm bảo thông tin tuyên truyền sát với nhiệm vụ chính trị của ngành Công an.

1.1. Bối cảnh hình thành chương trình chuyên biệt

Sự ra đời của chương trình chuyên biệt về CAND trên ANTV xuất phát từ nhu cầu cấp thiết trong bối cảnh truyền thông đại chúng cạnh tranh gay gắt. Trước năm 2014, các chương trình tuyên truyền về CAND thường mang tính chất liệt kê thành tích, thiếu chiều sâu tâm lý và nhân văn. Việc khảo sát từ 1/6/2014 đến 31/12/2014 nhằm mục đích thử nghiệm mô hình chương trình mới, kết hợp giữa thông tin tuyên truyền và giải trí giáo dục. Bối cảnh xã hội lúc đó đòi hỏi các kênh truyền hình phải đổi mới để thu hút khán giả, đặc biệt là thế hệ trẻ, vốn có xu hướng tiếp cận thông tin nhanh và trực quan.

1.2. Mục tiêu chính của đổi mới chương trình

Mục tiêu cốt lõi của chương trình chuyên biệt là xây dựng hình ảnh người chiến sĩ CAND vừa hiện đại vừa gần gũi, phá vỡ định kiến về sự khô cứng của ngành Công an. Chương trình hướng tới việc thể hiện rõ nét phẩm chất dũng cảm, trí tuệ và nhân văn của người chiến sĩ thông qua các câu chuyện thực tế. Đồng thời, chương trình nhằm định hướng dư luận xã hội theo đúng đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước, góp phần nâng cao uy tín của lực lượng CAND trong lòng nhân dân.

II. Phân tích thực trạng chương trình chuyên biệt trước đổi mới

Trước giai đoạn khảo sát, chương trình chuyên biệt về CAND trên ANTV chủ yếu tập trung vào tường thuật các vụ án, thiếu sự khai thác chiều sâu về tâm lý và cuộc sống cá nhân của người chiến sĩ. Nội dung thường mang tính chất tuyên truyền một chiều, thiếu tính tương tác và góc nhìn đa chiều. Các chương trình như 'Hành trình phá án' và 'Hình tượng người chiến sĩ CAND' chưa thực sự tạo được dấu ấn mạnh mẽ trong lòng khán giả do cách tiếp cận còn mang nặng tính hình thức. Đánh giá từ khán giả cho thấy, họ mong muốn được thấy những câu chuyện đời thường, những khó khăn, hy sinh thầm lặng của người chiến sĩ, thay vì chỉ nghe kể về thành tích chiến đấu.

2.1. Hạn chế trong nội dung tuyên truyền

Nội dung chương trình trước đổi mới thường thiếu sự đa dạng về góc nhìn, chủ yếu tập trung vào những thành tích chiến đấu mà bỏ qua khía cạnh nhân văn. Các câu chuyện được trình bày dưới dạng tường thuật sự kiện, thiếu sự kết nối cảm xúc với khán giả. Đặc biệt, việc không khai thác sâu tâm lý nhân vật đã khiến hình ảnh người chiến sĩ trở nên xa lạ, thiếu sức hút đối với khán giả trẻ. Bên cạnh đó, cách xây dựng kịch bản còn mang tính liệt kê, thiếu sự sáng tạo trong cách thể hiện.

2.2. Thiếu sự tương tác và phản hồi từ khán giả

Chương trình chuyên biệt trước đổi mới hầu như không có sự tương tác trực tiếp với khán giả, dẫn đến việc thiếu phản hồi kịp thời để điều chỉnh nội dung. Các hình thức tương tác như bình luận, khảo sát ý kiến khán giả gần như không được triển khai. Điều này khiến chương trình trở nên đơn điệu, thiếu sức sống và không thể đáp ứng được nhu cầu đa dạng của khán giả. Sự thiếu tương tác cũng khiến cho việc định hướng dư luận xã hội trở nên kém hiệu quả hơn.

III. Giải pháp đổi mới chương trình chuyên biệt về CAND

Đổi mới chương trình chuyên biệt về CAND trên ANTV đòi hỏi sự thay đổi toàn diện từ nội dung đến hình thức thể hiện. Giải pháp cốt lõi là tập trung khai thác chiều sâu tâm lý và cuộc sống cá nhân của người chiến sĩ, kết hợp giữa thông tin tuyên truyền và giải trí giáo dục. Chương trình cần xây dựng kịch bản theo hướng kể chuyện nhân vật, lấy cảm hứng từ những tình huống thực tế, thể hiện rõ nét phẩm chất dũng cảm, trí tuệ và nhân văn. Đồng thời, cần tăng cường tương tác với khán giả thông qua các hình thức bình luận trực tuyến, khảo sát ý kiến, tạo nên sự gắn kết chặt chẽ giữa chương trình và khán giả.

3.1. Cải tiến nội dung theo hướng nhân văn

Nội dung chương trình cần chuyển từ tường thuật sự kiện sang kể chuyện cuộc sống, khai thác sâu tâm lý và động lực hành động của người chiến sĩ. Các câu chuyện nên được xây dựng dựa trên những tình huống thực tế, thể hiện rõ nét phẩm chất dũng cảm, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng. Việc lồng ghép các chi tiết đời thường, gia đình của người chiến sĩ sẽ giúp khán giả cảm nhận được sự gần gũi, thân thiện của lực lượng CAND. Nội dung cũng cần đa dạng hóa các góc nhìn, bao gồm cả những khó khăn, thách thức mà người chiến sĩ phải đối mặt.

3.2. Tăng cường tương tác và xây dựng cộng đồng khán giả

Chương trình cần triển khai các hình thức tương tác trực tiếp với khán giả như bình luận trực tuyến, khảo sát ý kiến, tổ chức các buổi giao lưu trực tiếp. Việc xây dựng cộng đồng khán giả sẽ giúp chương trình thu thập được phản hồi kịp thời, từ đó điều chỉnh nội dung phù hợp hơn. Ngoài ra, chương trình cũng có thể hợp tác với các chuyên gia tâm lý, xã hội học để tư vấn, định hướng dư luận xã hội một cách hiệu quả hơn. Sự tương tác này không chỉ nâng cao chất lượng chương trình mà còn góp phần xây dựng thương hiệu kênh ANTV.

IV. Kết quả và ứng dụng đổi mới chương trình chuyên biệt

Sau giai đoạn khảo sát từ 1/6/2014 đến 31/12/2014, chương trình chuyên biệt về CAND trên ANTV đã ghi nhận những kết quả tích cực đáng kể. Nội dung chương trình trở nên phong phú, đa dạng hơn với sự kết hợp hài hòa giữa thông tin tuyên truyền và giải trí giáo dục. Khán giả đã có những phản hồi tích cực về sự thay đổi này, đặc biệt là sự gần gũi, thân thiện của hình ảnh người chiến sĩ CAND. Việc tăng cường tương tác đã giúp chương trình thu hút được sự quan tâm đông đảo từ khán giả, góp phần nâng cao uy tín của kênh ANTV. Những kết quả này đã chứng minh hiệu quả của việc đổi mới chương trình chuyên biệt, mở ra hướng đi mới cho các chương trình tuyên truyền trong tương lai.

4.1. Những thay đổi tích cực trong nội dung chương trình

Chương trình sau đổi mới đã thể hiện rõ sự chuyển biến trong cách tiếp cận nội dung, tập trung khai thác chiều sâu tâm lý và cuộc sống cá nhân của người chiến sĩ. Các câu chuyện được xây dựng theo hướng kể chuyện nhân vật, lấy cảm hứng từ những tình huống thực tế, giúp khán giả cảm nhận được sự gần gũi, thân thiện của lực lượng CAND. Nội dung chương trình cũng trở nên đa dạng hơn, bao gồm cả những khía cạnh nhân văn, những khó khăn, thách thức mà người chiến sĩ phải đối mặt. Điều này đã góp phần nâng cao chất lượng chương trình, thu hút được sự quan tâm đông đảo từ khán giả.

4.2. Ứng dụng đổi mới vào thực tiễn sản xuất chương trình

Những kinh nghiệm từ giai đoạn khảo sát đã được ứng dụng vào thực tiễn sản xuất chương trình sau này, góp phần nâng cao chất lượng nội dung tuyên truyền về CAND. Các chương trình chuyên biệt sau đổi mới đã chú trọng hơn đến việc xây dựng kịch bản theo hướng kể chuyện nhân vật, kết hợp giữa thông tin tuyên truyền và giải trí giáo dục. Sự tương tác với khán giả cũng được tăng cường thông qua các hình thức bình luận trực tuyến, khảo sát ý kiến, góp phần xây dựng cộng đồng khán giả gắn kết. Những ứng dụng này đã chứng minh hiệu quả của việc đổi mới chương trình chuyên biệt, mở ra hướng đi mới cho các chương trình tuyên truyền trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu bằng lời giới thiệu, nhạc hiệu, kết thúc bằng lời chào tạm biệt, đáp ứng yêu cầu tuyên truyền của cơ quan báo chí truyền hình nhằm mang lại hiệu quả cao nhất. Thuật ngữ chƣơng tình progame” trong chƣơng trình đƣợc hiểu gồm các chƣơng trình nhƣ: chƣơng trình Thời sự”; kinh tế”; văn hóa”.đƣợc phân bổ theo các kênh chƣơng trình và đƣợc thể hiện bằng những nội dung cụ thể qua tin, bài, tác phẩm truyền hình. Việc xây dựng một chƣơng trình truyền hình là kết quả hoạt động, là sản phẩm của tập thể cơ quan đài, kênh truyền hình gồm: bộ phận lãnh đạo, kỹ thuật, nội dung, hậu cần.tạo nên thuật ngữ chƣơng trình truyền hình cả về mặt sáng tạo và sản xuất chƣơng trình. Quá trình tạo dựng và sắp xếp chƣơng trình đƣợc gọi là chƣơng trình truyền hình.

Chương trình chuyên biệt Theo định nghĩa Tiếng Việt thì chuyên biệt” là chỉ riêng cho một loại, một thứ hoặc một yêu cầu nhất định. Chƣơng trình chuyên biệt là chƣơng trình chỉ đề cập đến một nội dung, đối tƣợng hoặc một vấn đề cụ thể. Tất cả các quá trình sáng tạo, tạo dựng kế hoạch, sắp xếp chƣơng trình đều chỉ tập trung vào một tƣ tƣởng, chủ đề mang tính chất đƣợc xác định cụ thể. Trong báo in, báo mạng, phát thanh và truyền hình đều xây dựng đƣợc các chƣơng trình chuyên biệt.

Mỗi thể loại, chƣơng trình chuyên biệt đều mang những đặc điểm riêng. Chương trình truyền hình chuyên biệt Ở một số đài, kênh truyền hình tại Việt Nam đang đi theo xu hƣớng xây dựng các chƣơng trình chuyên sâu, chuyên biệt. Xu hƣớng phát triển này cũng đặt ra yêu cầu phải có những chƣơng trình mang tính chuyên biệt trên kênh, đài truyền hình. Các chƣơng trình truyền hình chuyên biệt đƣợc ra đời đƣợc coi là chìa khóa then chốt nhằm thu hút sự theo dõi của công chúng truyền hình.

Vậy, chƣơng trình truyền hình chuyên biệt là gì?. Chƣơng trình truyền hình chuyên biệt đƣợc hiểu khái quát là một chương trình được phát sóng cố định, có thời lượng được xác định; phát sóng vào một thời điểm nhất định và có bộ nhận diện chương trình riêng. Chương trình truyền hình chuyên biệt chỉ tập trung đề cập tới một lĩnh vực nhất định và hướng tới nhóm đối tượng đã được xác định”. Đối tƣợng tiếp nhận sản phẩm chƣơng trình truyền hình chuyên biệt này cũng đã đƣợc xác định chuyên biệt về lứa tuổi, giới tính, ngành nghề.

Và chất lƣợng các chƣơng trình truyền hình chuyên biệt chính là các yếu tố, khả năng thỏa mãn nhu cầu của khách hàng của sản phẩm truyền hình. Hay nói cách khác, nhu cầu hƣởng thụ sản phẩm báo chí trong chƣơng trình truyền hình chuyên biệt của công chúng luôn là cơ sở hình thành, tiêu chuẩn của chất lƣợng chƣơng trình truyền hình chuyên biệt. Đặc điểm chƣơng trình truyền hình chuyên biệt 1. Truyền hình chuyên biệt cho ra đời các chương trình truyền hình chuyên biệt Sự biến đổi nhu cầu thông tin của công chúng theo hƣớng phi đại chúng hóa của truyền thông đại chúng đã làm thay đổi các sản phẩm truyền hình theo hƣớng kết nối và tan rã.

Sự kết nối thể hiện ở việc các sản phẩm truyền hình theo cùng một tính chất đƣợc xê dịch gần lại thành một chƣơng trình, chuyên mục, một kênh thông tin. Trong khi đó, sự tan rã đƣa các khối nội 10 dung thông tin lớn tách dần ra thành từng mảng nhỏ nhằm thu hút từng nhóm nhỏ. Chính điều đó đã làm cho truyền hình phải xây dựng các chƣơng trình theo hƣớng chuyên biệt. Chƣơng trình truyền hình chuyên biệt đã ra đời.

Chƣơng trình truyền hình chuyên biệt khác với chƣơng trình chuyên biệt trên báo in, báo mạng và phát thanh chính là ở hình ảnh và âm thanh. Bởi, hình ảnh trong chƣơng trình truyền hình chuyên biệt là hình ảnh chỉ có duy nhất ở nội dung, đối tƣợng, sự kiện,.đƣợc phản ánh. Âm thanh đƣợc ghi nhận và dàn dựng cũng mang tính đặc trung cao. Trên thế giới, chƣơng trình truyền hình chuyên biệt phát triển ra sao? Truyền hình chuyên biệt trên thế giới đƣợc bắt đầu từ ngày 8.1972 khi HBO (Home Box Office) thuộc tập đoàn truyền thông Time Warne cho ra đời kênh chuyên về phim truyện.

HBO độc quyền phân phối các bộ phim ăn khách nhất nhờ có những hợp đồng của các hãng sản xuất nổi tiếng nhất thế giới. Năm 1979, kênh truyền hình chuyên biệt về thể thao ESPN ra đời với thời lƣợng phát sóng 24 giờ mỗi ngày. Đến thập niên 90, kênh MTV (Music Television hay Kênh truyền hình âm nhạc) đã trở nên nổi tiếng nhờ tập trung vào những đối tƣợng trẻ yêu âm nhạc. Rồi sau đó một loạt kênh truyền hình chuyên biệt dành xuất hiện nhƣ Disney Channel, Star World.Lúc này, các chƣơng trình truyền hình chuyên biệt ra đời nhƣ chƣơng trình The Face – chƣơng trình tìm kiếm gƣơng mặt thƣơng hiệu; chƣơng trình The Voice – chƣơng trình tìm kiếm giọng hát,.

Tại Việt Nam, truyền hình chuyên biệt xuất hiện cũng đã dẫn tới các chƣơng trình truyền hình chuyên biệt nhanh chóng phát triển. Dấu mốc của truyền hình chuyên biệt tại Việt Nam bắt đầu từ năm 2001 với việc phát triển các kênh truyền hình trả tiền. Hiện nay, nhiều kênh truyền hình chuyên biệt đã đƣợc ra đời nhƣ: kênh truyền hình VTC 14 - kênh chuyên biệt về môi trƣờng, phòng chống và giảm nhẹ tác động của thiên tai, hiểm họa, phục vụ cộng đồng; kênh VITV chuyên biệt về tài chính kinh 11 doanh; kênh Thể thao TV chuyên biệt về thể thao; kênh Bóng đá TV chuyên biệt về bóng đá; kênh Truyền hình du lịch – giới thiệu quảng bá du lịch Việt Nam; kênh VTC16 - Truyền hình về nông nghiệp - nông thôn; kênh ANTV – truyền hình chuyên biệt về ANTT,. Trong các chƣơng trình phát sóng trên các kênh truyền hình chuyên biệt này, một số chƣơng trình truyền hình chuyên biệt cũng đã đƣợc ra đời.

Ví dụ nhƣ trên InfoTV, đã sản xuất các chƣơng trình tập trung vào nội dung liên quan đến chứng khoán nhƣ: Sàn chứng khoán INFO, Bản tin Chứng khoán phát trực tiếp hàng ngày. Hay nhƣ kênh O2TV, kênh chuyên biệt về sức khỏe. Một số chƣơng trình chuyên biệt về các vấn đề sức khỏe cụ thể đã đƣợc tổ chức sản xuất và phát sóng nhƣ chƣơng trình Giờ chiến thắng ung thư” - cung cấp những thông tin, tƣ vấn về cách phòng tránh bệnh ung thƣ và các phƣơng pháp điều trị bệnh); chƣơng trình Giờ dành cho người đái tháo đường” - thông tin và tƣ vấn mọi vấn đề về bệnh đái tháo đƣờng,. Các yếu tố trongchương trình truyền hình chuyên biệt  Về nội dung Nội dung chƣơng trình chuyên biệt phải đề cậptới một lĩnh vực cụ thể trong đời sống xã hội nhƣ Y tế, Giao thông, Văn hóa, Thể thao, Kinh tế, v.; đảm bảo các chức năng xã hội, thông tin, giải trí, giáo dục và mang tính định hƣớng thông tin dƣ luận.

Xuyên suốt các tin, bài, chƣơng trình nằm trong chƣơng trình truyền hình chuyên biệt đƣợc phát sóng phải hƣớng tới phản ánh cùng một lĩnh vực về nội dung. Ví dụ nhƣ: kênh VTV7, là kênh chuyên biệt về giáo dục thì liên quan đến việc giáo dục có rất nhiều đề tài khai thác nhƣ giáo dục kiến thức nhà trƣờng, giáo dục kỹ năng, giáo dục qua các cuộc thi tìm hiểu.hay việc cập nhập các chƣơng trình, thông tin liên quan đến giáo dục đào tạo trong các nhà trƣờng tại Việt Nam và thế giới. Việc xác định một chƣơng trình truyền hình chuyên biệt còn đƣợc nhận diện qua đặc điểm công chúng chuyên biệt đƣợc hƣớng tới. Từ những đặc 12 điểm nhƣ giới tính, độ tuổi, nghề nghiệp, ngôn ngữ, văn hóa, vùng miền,.sẽ quyết định đến nội dung sản xuất cũng nhƣ hình thức sản xuất phù hợp.

Ví dụ nhƣ kênh VTV6 – kênh chuyên biệt cho thanh thiếu niên; kênh SAM - kênh chuyên biệt hoạt hình cho trẻ em; kênh VTV9 dành cho khán giả khu vực Nam Bộ.  Về hình thức Tiêu chí chuyên biệt về hình thức của một kênh truyền hình chuyên biệt là phải đảm bảo sự chuyên biệt về các lĩnh vực cơ bản của đời sống thông tin. Ví dụ: các kênh chuyên biệt về bóng đá, phim, sức khỏe, ca nhạc.thì các dạng chƣơng trình đƣợc xây dựng sẽ tƣơng thích. Ví dụ: Kênh BongdaTV - các chƣơng trình chuyên biệt về bóng đá sẽ đƣợc làm chuyên biệt bằng các thể loại báo chí nhƣ tƣờng thuật, trực tiếp,.

Chƣơng trình truyền hình chuyên biệt có thể đƣợc sản xuất trực tiếp hoặc gián tiếp, tùy thuộc vào hoạt động của từng kênh. Một số chƣơng trình truyền hình chuyên biệt mang tính tƣơng tác với khán giả thông qua Internet hoặc qua điện thoại, nhằm liên kết các nội dung phát sóng trên truyền hình và phát triển nội dung của truyền hình.  Về công chúng Công chúng của chƣơng trình truyền hình chuyên biệt đƣợc xác định theo nhóm tuổi, nghề nghiệp, học vấn, giới tính.hoặc phân chia theo giới, địa bàn cƣ trú, quan hệ xã hội.Đặc điểm của từng nhóm công chúng đã tác động đến nhu cầu tiếp nhận cũng nhƣ việc lựa chọn các chƣơng trình truyền hình chuyên biệt mang tính đặc trƣng riêng. Ví dụ nhƣ đặc điểm tâm sinh lý của từng giới có tác động đến hành vi và cách thức tiếp nhận thông tin chuyên biệt của công chúng.

Ở độ tuổi thiếu nhi, các chƣơng trình chuyên biệt nhƣ ca hát, nhạc thiếu nhi sẽ là lựa chọn đầu tiên. Ở độ tuổi thanh thiếu niên thì những chƣơng trình vui chơi, game, thi tài,.là chƣơng trình đƣợc theo dõi thƣờng xuyên. 13 Các yếu tố của đặc điểm cá nhân cũng tác động đến cách thức và hành vi tiếp nhận thông tin của công chúng. Trong đó, yếu tố trình độ học vấn đóng vai trò là nhân tố có tính quyết định tới nhu cầu và cách thức tiếp nhận thông tin của công chúng.

Bên cạnh đó, yếu tố thu nhập cũng có những tác động đến nhu cầu và cách thức lựa chọn và tiếp nhận chƣơng trình truyền hình chuyên biệt của công chúng.  Về thời gian phát sóng Khi xây dựng nội dung chuyên biệt hƣớng tới đối tƣợng công chúng chuyên biệt thì cần có thời gian phát sóng bao gồm cả thời lƣợng và thời gian phát sóng, phù hợp với đặc điểm công chúng. Hiện nay các kênh truyền hình chuyên biệt đều phát sóng 24/24 giờ nhằm đáp ứng nhu cầu thông tin mọi lúc, mọi nơi, mọi thời điểm của công chúng. Điều này khác với truyền hình analog khi phát sóng phải phụ thuộc vào nhà Đài hoặc thời gian phát sóng.

Do vậy, đối với các chƣơng trình chuyên biệt thì các nhà đài/kênh truyền hình sẽ phải sắp xếp các khung giờ phát sóng phân theo đặc điểm, nhu cầu của từng nhóm công chúng. Tiêu chí thời điểm phát sóng cũng phải đảm bảo tính cập nhật, định kỳ của các chƣơng trình.