mở đầu bằng lời giới thiệu, nhạc hiệu, kết thúc bằng lời chào tạm biệt, đáp ứng yêu cầu tuyên truyền của cơ quan báo chí truyền hình nhằm mang lại hiệu quả cao nhất cho khán giả” [40, tr. 17 Trong cuốn “Sản xuất chương trình truyền hình” của TS. Trần Bảo Khánh, khái niệm “chương trình truyền hình” được hiểu là “kết quả cuối cùng của quá trình giao tiếp với công chúng” [29, tr. Điều này có thể được lý giải là chương trình truyền hình được tiếp nhận bởi các đối tượng công chúng cụ thể.
Những thông tin mà nó cung cấp sẽ góp phần làm sâu sắc thêm những tư tưởng, chủ đề và lâu dài sẽ hình thành thói quen trong tư duy và hành động của người tiếp nhận. Các tác phẩm tin, bài phát trên các kênh sóng truyền hình vì thế đòi hỏi phải được lựa chọn, sắp xếp hợp lý để khán giả có thể tiếp nhận chương trình một cách đầy đủ, hệ thống và có chiều sâu. Mở rộng ra, sự lựa chọn đó bao gồm cả lựa chọn về chủ đề, nội dung và phương pháp thể hiện, phù hợp với tâm lý tiếp nhận của con người. Và chính sự lựa chọn đó sẽ quy định danh mục chương trình được lên sóng trên các đài truyền hình.
Từ góc độ vai trò của “chương trình” trong sứ mệnh thông tin của Kênh truyền hình, chương trình được hiểu là “hình thức thể hiện thực tế, là sự vật chất hóa sự tồn tại của truyền hình trong xã hội”. Chương trình là linh hồn của các đài truyền hình, không có chương trình thì cũng không có truyền hình. Cùng với sự phát triển của công nghệ truyền hình, những yêu cầu thông tin từ xã hội, các dạng thức chương trình ngày càng trở nên phong phú. Theo thống kê của Bộ Thông tin và Truyền thông, hiện nay: Việt Nam hiện có 67 đài phát thanh, truyền hình.
Trong đó có 03 đài Trung ương (VTV, VOV, TTXVN); 64 đài địa phương; 05 đơn vị truyền hình (QPVN, ANTV, Truyền hình Quốc hội, NhânDânTV, VNews - Truyền hình Thông tấn); 70 kênh truyền hình nước ngoài và 189 kênh truyền hình quảng bá trong nước. Số lượng đầu mục chương trình cũng tăng lên nhanh chóng [1]. 1 nguồn http://sdtv.vn/en/san-xuat-chuong-trinh-truyen-hinh-la-van-de-song-con-cua-cac-dai- ptth.html 18 Để thuận tiện cho công tác cũng như làm chủ các hoạt động sản xuất chương trình, ngay từ rất sớm, người ta đã quan tâm đến việc phân nhóm chương trình truyền hình. Tài liệu “Sản xuất chương trình truyền hình” của TS.
Trần Bảo Khánh giới thiệu cách phân loại chương trình truyền hình của một số nước phát triển: (1) loại sản xuất trực tiếp với hai thể loại là sản xuất trong studio và sản xuất ngoài trời, (2) loại sản xuất có hậu kỳ. Tổ chức sản xuất chương trình truyền hình trực tiếp + Khái niệm về tổ chức Theo từ điển tiếng Việt: tổ chức và sắp xếp bố trí các bộ phận để cùng thực hiện một nhiệm vụ hoặc cùng một chức năng chung. Vì nghĩa này tổ chức mang trong mình bản chất bài bản, có sự sắp xếp, sắp đặt một cách khoa học và chỉ có ở trong cuộc sống con người. Tổ chức là liên kết nhiều người lạ để thực hiện công việc nhất định.
Tổ chức đặt ra để thực hiện theo nhiệm vụ. Cũng như theo đại từ điển tiếng Việt, sản xuất là tạo ra sản phẩm cho xã hội bằng cách dùng tư liệu lao động tác động và đối tượng lao động. Với quan niệm này sản xuất là hoạt động bằng sức lao động của con người hoặc máy móc, chế biến các nguyên liệu thành của cải vật chất cần thiết. Sản xuất hay sản xuất của cải vật chất là hoạt động chủ yếu trong hoạt động kinh tế của con người.
Sản xuất là quá trình sản phẩm để sử dụng, trao đổi trong thương mại. + Khái niệm về tổ chức Như vậy, tổ chức sản xuất là việc liên kết nhân sự, các quy trình lao động để tạo ra sản phẩm, vừa đáp ứng nhu cầu cơ hội, bằng cách dùng tư liệu lao động tác động vào đối tượng lao động, trên cơ sở tổ chứcvà theo quy trình nhất định. Bản chất của tổ chức sản xuất là việc phân chia quá trình sản xuất phức tạp thành các quy trình thành phẩm tức là các bước công việc, trên cơ sở đó áp dụng những hình thức công nghệ, các biện pháp phân công lao động và các 19 phương tiện, công cụ lao động thích hợp. Trong quá trình đó lại tìm biện pháp phối hợp hài hòa giữa các bộ phận tham gia vào quá trình sản xuất để nhằm mục đích đạt hiệu quả cao nhất.
Bất kỳ hoạt động sản xuất nào nằm giúp phục vụ đời sống của con người đều cần có cách tổ chức sản xuất hiệu quả: từ khâu lựa chọn đầu vào, sử dụng máy móc, trang thiết bị nào, trình độ lao động ra sao để phù hợp với yêu cầu của công nghệ, lãnh đạo tổ chức phân công lao động như thế nào là hợp lý theo khung không gian và thời gian sao cho hoạt động sản xuất đạt được mục tiêu đề ra với hiệu quả cao nhất. tổ chức sản xuất có vai trò quyết định đến hiệu quả của quá trình sản xuất. Từ những phân tích nêu trên kết hợp với thực tiễn có thể khái quát khái niệm tổ chức sản xuất chương trình truyền hình trực tiếp như sau: tổ chức sản xuất chương trình truyền hình trực tiếp là việc sắp xếp, bố trí các bộ phận để cùng thực hiện một chương trình truyền hình phát sóng trực tiếp đáp ứng nhu cầu thông tin của công chúng. Thực tế cho thấy nhiều dạng chương trình truyền hình.
Nếu phân chia theo phương thức sản xuất và chương trình có hậu kỳ nghĩa là sản xuất thông qua bằng từ và trực và chương trình phát trực tiếp. Chương trình truyền hình trực tiếp thực hiện ở các sự kiện mà ngay thời điểm mà nó xảy ra, ở bất kỳ nơi nào hay nói cách khác, chúng tiếp nhận được chương trình cũng chính là thời điểm diễn ra sự kiện, được những người làm chương trình sử dụng những phương tiện kỹ thuật thực hiện phát sóng trực tiếp. Chương trình trực tiếp được sản xuất dựa trên phát triển nhanh của công nghệ. Giá thành của các loại chương trình này rất cao, đòi hỏi có sự chuẩn xác hơn, nhân sự chuyên nghiệp hơn.
Vì vậy những sự kiện có tầm ảnh hưởng lớn, tiêu biểu, có nghĩa mới được lựa chọn làm trực tiếp. Để thực hiện được chương trình này, nhà báo cần phải chuẩn bị kỹ về kịch bản, quan sát hiện trường, dự kiến các tình huống có thể xảy ra ngoài kịch bản, nhà đài phải chuẩn bị kỹ về 20 kỹ thuật, tài chính. Việc tổ chức chương trình truyền hình trực tiếp đài hỏi sự tập trung cao độ của đội ngũ sản xuất, kịch bản, nội dung phải được phê duyệt chặt chẽ trước đó, nhằm đảm bảo sai sót khi đến hình. Tất cả các bộ phận làm chương trình phải kết hợp với nhau một cách nhuần nhuyễn.
Các chương trình sản xuất quà tặng từ nghĩa là sản xuất có hậu gì đây là dạng chương trình thực hiện thường xuyên, phổ biến tại các anh, các đài truyền hình, so với các chương trình truyền hình trực tiếp, cách sản xuất chương trình dạo này mất nhiều thời gian hơn, thông tin về sự việc, hiện tượng được truyền tải đến công chúng chậm hơn so với thời gian thực tiễn đang diễn ra. Tuy nhiên, về cái này thì có người làm chương trình bớt căng thẳng hơn so với làm chương trình truyền hình trực tiếp và có thời gian để cháu chuột, sửa chữa chương trình hơn. Việc tổ chức chương trình truyền hình dạng này thường không quá đòi hỏi so với làm chương trình truyền hình trực tiếp, nhưng vấn đề đặt ra là làm sao vẫn phải đảm bảo được các yếu tố về nội dung, kỹ thuật và thông tin không quá muộn. Trên thực tế, về cơ bản, tổ chức sản xuất chương trình truyền hình trực tiếp cũng gồm ba nhiệm vụ như tổ chức sản xuất chương trình truyền hình nói chung, bao gồm: tổ chức nhân sự, tổ chức nội dung và tổ chức kỹ thuật.
Tuy nhiên, do việc sản xuất chương trình truyền hình trực tiếp đòi hỏi các yêu cầu đặc biệt vì vậy nhiệm vụ tổ chức sản xuất chương trình truyền hình trực tiếp cũng cần phải đáp ứng yêu cầu này. Nhiệm vụ tổ chức sản xuất trong quy trình sản xuất chương trình truyền hình trực tiếp bắt đầu từ khâu đầu tiên nghĩa là khâu chuẩn bị ý tưởng, xác định vấn đề, chủ đề đến tất cả các câu còn lại trong quy trình này. Đi được không mà công việc tổ chức sản xuất có thể chỉ là một việc nhưng cũng có thể là hai việc hoặc ba việc như tổ chức nhân sự, tổ chức nội dung, tổ chức kỹ thuật được huy động và triển khai. Các dạng chương trình truyền hình trực tiếp 1.
Truyền hình trực tiếp tại trường quay: Đây là dạng chương trình trực tiếp thực hiện nhiều, thường xuyên nhất tại các Đài với các chương trình tin tức, chuyên đề. Trước đây, dù thực hiện khá nhiều chương trình thuộc dạng này nhưng nhiều đài truyền hình vẫn chưa có trường quay. Các buổi truyền hình trực tiếp được thực hiện ngay tại hội trường, có sân khấu, có ghế cho khán giả nhưng mang tính tận dụng cơ sở vật chất hiện có là hội trường, chưa phải là một phim trường. Chương trình vì thế chưa đảm bảo được chất lượng hình ảnh và âm thanh cần có đối với một chương trình truyền hình.
Trải qua hành trình dài của sự học hỏi, tìm tòi, ngành truyền hình hiện đại đã có thể mang đến cho công chúng những chương trình THTT tại trường quay một cách hấp dẫn, sinh động và khẳng định vị trí. Dạng chương trình này có ưu thế vượt trội là chất lượng âm thanh, hình ảnh đảm bảo. Mọi yếu tố về ánh sáng, khung hình, nội dung truyền tải đều được chuẩn bị một cách chu đáo. Các chương trình mang tính chính luận, khoa giáo đặc biệt phù hợp với dạng chương trình THTT này.
Tuy nhiên, hạn chế là chương trình chủ yếu diễn ra trong một không gian đóng, ngoài công tác nội dung được chuẩn bị kỳ lưỡng thì mọi yếu tố kết nối ngoài không gian phim trường đều nhờ vào việc xen kẽ các phóng sự, clip được thực hiện từ hiện trường thông qua màn hình. Dù vậy thì dạng chương trình THTT tại trường quay nếu được thực hiện tốt và có sự kết nối phù hợp trong cách kết cấu chương trình thì dạng chương trình này đảm bảo tính thuyết phục cao cả với những khán giả khó tính nhất.