Chương 1 QUAN TRI THONG TIN VE CHONG DIEN BIEN HOA BINH TREN BAO CHi - NHUNG VAN DE LY LUAN CO BAN 1. Các khái niệm liên quan 1. Khái niệm báo chỉ và chỗng “Diễn biến hòa bình” trên báo chí 1. Khải niệm bảo chỉ Báo chí là hiện tượng xã hội phổ biến, phát triển từng giờ và tác động đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.
Nhưng cho đến nay vẫn chưa có có sự thông nhất dù ở mức độ tương đối về khái niệm này. Thực tễ, trong các công trình nghiên cứu về lý luận báo chí học vẫn chưa có khái niệm báo chí là gì, thông tin báo chí có những đặc điểm cơ bản nào để có thể nhận diện rõ nét hơn về bản chất và cơ chế hoạt động của báo chí. Trong cuốn sách Cơ sở ly luận báo chỉ của PGS.TS Nguyễn Văn Dững (2013) đã hệ thống hóa một số quan niệm về báo chí từ nhiều góc độ khác nhau như báo chí trong quan niệm dân gian, hai quan niệm báo chí đối lập - báo chí tiếp cận từ quan điểm của giải cấp tư sản và quan điểm _ của giai cấp vô sản, khái niệm báo chí tiếp cận từ quan điểm hệ thống. Luận văn sẽ tiếp cận khái niệm báo chí theo quan điểm hệ thống, theo đó, trong các hệ thống tổ chức quyền lực chính trị khác nhau, dù cho quan điểm, chính sách và phương thức khai thác, sử dụng báo chí khác nhau nhưng nó vẫn có những điểm chung.
Điểm chung này xuất phát từ bản chất của báo chí, truyền thông “là hoạt động thông tin - giao tiếp xã hội trên quy mô rộng lớn nhất, là công cụ và phương thức kết nối xã hội hữu hiệu nhất, là công cụ phương thức can thiệp xã hội hiệu quả nhất trong mỗi quan hệ với công chúng và dư luận xã hội, với nhân dân và với các nhóm lợi ích, với các nước trong khu vực và quốc tế”. Với cách tiếp cận báo chí theo quan điểm hệ thống, có thể hiểu “báo chí là hiện tượng xã hội luôn ton tai va phat trién trong nhiing diéu kién kinh tẾ - xã hội cụ thể dưới sự tác động và chỉ phối trực tiếp của các thiết chế chính trị, 12 quyên lực chính tri; được sự hỗ trợ tối đa của các phương tiện kỹ thuật và công nghệ, nhất là công nghệ tin học”. Theo Luật Báo chí 2016, thuật ngữ “báo chí” được hiểu là sản phẩm thông tin về các sự kiện, vấn dé trong đời sống xã hội thể hiện bằng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được sáng tạo, xuất bản, định kỳ và phát hành, truyền dẫn đến đông đảo công chúng thông qua các loại hình báo ¡n, báo nói, báo hình, báo điện tử. Khái niệm chống “Diễn biến hòa bình” Để hiểu rõ về bản chất hoạt động đấu tranh về chống DBHB, trước hết nghiên cứu sẽ làm rõ về nội hàm thuật ngữ “chiến lược diễn biến hòa bình”.
Theo từ điển tiếng Bách khoa Việt Nam, DBHB là chiến lược của CNDQ va các thế lực phản động quốc tế, được thực hiện dưới một phương thức, thủ đoạn mới để chống phá, đây lùi và đi đến xóa bỏ CNXH. Thuật ngữ DBHB đã được nhiều tác giả trong và ngoài nước nghiên cứu, tiếp cận dưới các góc độ khác nhau. Theo tác giá Bùi Đình Bôn: DBHB là chiến lược có ý nghĩa và phạm vi toàn cầu đã và đang được CNĐQ cùng các thế lực thù địch sử dụng triệt để nhằm xóa bỏ các nước XHCN trên thế giới, đập tắt phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân tiến bộ, thiết lập trật thé giới mới do CNĐQ thống trị [4, tr 31]. Các nhà nghiên cứu chính trị quân sự cho rằng “Chiến lược DBHB là một chiến lược của CNDQ và các thế lực thù địch dựa trên sức mạnh tổng hợp, lấy sức mạnh quân sự làm công cụ răn đe, thông qua các biện pháp “phi vũ trang” tác động vào kinh tế, chính trị, tư tưởng, văn hóa, xã hội, quốc phòng an nỉnh, đối ngoại để lật đổ các nước XHCN mà không cần chiến tranh”.
Trong đó, CNĐQ rất chú trọng tiến công vào hệ tư tưởng, coi đó là nhân tố tạo nên thắng lợi triệt để đối với CNXH. Từ cách tiếp cận thuật ngữ DBHB này có thê rút ra chống DBHB là biện pháp tổng hợp của chính quyền một quốc gia có chủ quyền chống lại âm mưu, thủ đoạn chống phá của CNĐQ và các thế lực thù địch trên tất cả các lĩnh vực chính trị - tư tưởng, kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh, văn hóa - giáo dục. 13 Đấu tranh chống DBHB gồm tổng thể các hoạt động nhằm tìm ra chủ trương, biện pháp, thủ đoạn triển khai chiến lược DBHB trên từng lĩnh vực cụ thể như chính trị, tư tưởng, kinh tế, quân sự, giáo dục. để kịp thời có biện pháp đối phó.
Bài học kinh nghiệm từ sự sụp đổ CNXH tại Liên Xô và Đông Âu có thể thấy yếu tố quan trọng nhất chính là CNĐQ đã thực thi chiến lược DBHB trong lĩnh vực chính trị tư tưởng, thúc đây tiến trình “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, thúc đây “phi chính trị hóa” quân đội, làm quân đội xa rời sự lãnh đạo của ĐCS, khiến ĐCS không còn chỗ dựa, không được bảo vệ, mất đi vai trò lãnh đạo dẫn đến sụp để chế độ XHCN. Do đó, chống DBHB trong lĩnh vực chính trị tư tưởng có thể coi là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong đấu tranh chống DBHB. Khái niệm chống “Diễn biến hòa bình” trên báo chi Trong công tác đấu tranh chống chiến lược DBHB, ĐCS VN luôn coi trọng, đánh giá cao vai trò của báo chí, truyền thông. Ở VN, báo chí luôn được đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, là công cụ tin cậy của Đảng, Nhà nước trong tuyên truyền, động viên toàn dân thực hiện chủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường quốc phòng - an nỉnh, giữ vững ổn định chính trị để đảm bảo cho đất nước và người dân môi trường phát triển hòa bình, thuận lợi.
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, cùng với sự phát triển của CNTT, mạng xã hội các thế lực thù địch trong và ngoài nước không ngừng lợi dụng các vấn đề mặt trái của nền kinh tế thị trường, tình trạng ô nhiễm môi trường, vấn đề phức tạp liên quan đến đất đai, tôn giáo, dân chủ, nhân quyền. đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền xuyên tạc, chống phá Đảng, Nhà nước trong lĩnh vực chính trị, tư tưởng. Trong công cuộc đấu tranh trên mặt trận chính trị, tư tưởng, các cơ quan báo chí đã và đáng là lực lượng xung kích, vạch trần mọi âm mưu, thủ đoạn của các thê lực thù địch, làm cho cán bộ, đảng viên 14 và nhân dân tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng và con đường đi lên CNXXH của VN. Xuất phát từ yêu cầu của Đảng, Nhà nước và nhân dân trong công cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đáng, phòng chống DBHD trong giai đoạn hiện nay, đồng thời căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ của báo chí cách mạng VN nói chung, báo chí quân đội nói riêng, có thể hiểu hoạt động thông tin, truyền thông chống DBHB trên báo chí là việc sử dụng các loại hình báo chí (báo in, báo hình, báo nói, báo điện tử) để thông tin về âm mưu, thủ đoạn, phương thức triển khai chiến lược DBHB của CNĐQ và các thế lực thù địch nhằm xóa bỏ CNXH ở VN; Chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, hoạt động của các cơ quan chức năng trong đấu tranh chống DBHB, thông tin nhanh chóng, đầy đủ, chính xác, đúng định hướng đến nhân dân, góp phần đấu tranh làm thất bại chiến lược DBHB của các thế lực thù địch.
Khái niệm quản trị thông tin về chống “Diễn biến hòa bình” trên báo chí _1. Khái niệm về thông tin Thông tin là một khái niệm rất trừu tượng. Có rất nhiều cách hiểu về thông tin. Theo từ điển Oxford English Dictionary, “thông tin là điều mà người ta đánh giá hoặc nói đến; là tri thức, tin tức”.
Theo định nghĩa thông thường và phổ biến, thông tin được hiểu là tất cả các sự kiện, sự việc, ý tưởng, phán đoán làm tăng thêm sự hiểu biết của con người. Thông tin hình thành trong quá trình giao tiếp: một người có thể nhận thông tin trực tiếp từ người khác hoặc thông qua các phương tiện truyền thông đại chúng, từ các ngân hàng dữ liệu hoặc từ tất cả các hiện tượng quan sát được từ môi trường xung quanh. Theo quan điểm triết học “thông tin là sự phản ánh tự nhiên, xã hội (thế giới vật chất) bằng ngôn từ, ký hiệu, hình ảnh. hay nói rộng hơn là bằng tắt cả các phương tiện tác động lên giác quan của con người”.
Trong lĩnh vực báo chí, thông tin là công cụ chủ yếu để người làm báo 15 thực hiện mục đích của mình. Tất cả các tác phẩm báo chí đều chứa đựng một hàm lượng thông tin nhất định. Thông tin hiện thực là những thông tin được nhà báo sáng tạo và được công chúng tiếp nhận qua các phương tiện thông tin đại chúng hoặc có thé là người tiếp nhận thứ hai (nghe kể lại). Vì thế, trong khoa học xã hội hiện đại định nghĩa “thông tin không chỉ là tác phẩm báo chí mà là những tác phẩm báo chí được công chúng tiếp nhận”.
Cùng chung quan điểm, theo GS.Tạ Ngọc Tắn: Không phải có nhu cầu thông tin - giao tiếp là có báo chí. Khi nội dung thông tin còn đơn giản, phạm vỉ giao tiếp của con người còn nhỏ hẹp, rõ ràng báo chí chưa thể xuất hiện. Nhưng khi nhu cầu thông tin giao tiếp phát triển đến một trình độ nhất định, thì vẫn đề báo chí mới được đặt ra. Trình độ được xem xét ở các khía cạnh khác nhau từ nội dưng thông báo, phạm vi tác động của thông tin và yêu cầu về thời gian chuyển tải thông tin ấy” [40].
Thông tin báo chí được hiểu là “một loại hình hoạt động để chuyển đi các nội dung thông báo. Do đó, khi xem xét thông tỉn như một thuật ngữ nên tảng của báo chí thì cân đặt nó trong môi quan hệ với vân đề hiệu quả, tức là ảnh hưởng trực tiếp của thông tin với công chúng, hướng dẫn nhận thức và giáo dục đạo đức cho công chúng để họ có những hành động đúng đắn. Xét về mặt bản chất, hoạt động báo chí là hoạt động thông tin mang tính chính trị - xã hội, có liên quan mật thiết đến tình cảm, tư tưởng của con người.