Tăng Cường Quản Lý Thuế Thu Nhập Cá Nhân Tại Cục Thuế Thành Phố Đà Nẵng

Luận văn thạc sĩ phân tích giải pháp tăng cường quản lý thuế thu nhập cá nhân tại Cục thuế Đà Nẵng, hướng đến hiệu quả và minh bạch.

• Tác giả: Lê Thị Thảo
• Người hướng dẫn: GS. Trương Bá Thanh
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Tăng Cường Quản Lý Thuế Thu Nhập Cá Nhân Tại Cục Thuế Thành Phố Đà Nẵng
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Bố cục của luận văn
• 0.6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN
• 1.1. LÝ LUẬN CHUNG VỀ THUẾ TNCN
• 1.1.1. Khái niệm thuế TNCN
• 1.1.2. Đặc điểm thuế TNCN
• 1.1.3. Vai trò thuế TNCN
• 1.2. QUẢN LÝ THUẾ TNCN
• 1.2.1. Khái niệm về quản lý thuế TNCN
• 1.2.2. Mục tiêu công tác quản lý thuế TNCN
• 1.2.3. Nội dung quản lý thuế TNCN
• 1.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ TNCN
• 1.3.1. Điều kiện kinh tế, xã hội
• 1.3.2. Nhân tố về cơ chế chính sách
• 1.3.3. Các nhân tố từ phía cơ quan Thuế
• 1.3.4. Các nhân tố từ phía người nộp Thuế
• 1.3.5. Các nhân tố khác
• 1.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THUẾ TNCN TẠI CỤC THUẾ TP ĐÀ NẴNG
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ CỤC THUẾ THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của ngành thuế TP Đà Nẵng
• 2.1.2. Kết quả thu NSNN tại Cục thuế TP Đà Nẵng
• 2.1.3. Mô hình tổ chức bộ máy quản lý Thuế TNCN tại Cục thuế TP Đà Nẵng
• 2.1.4. Hệ thống thông tin quản lý thuế
• 2.2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THUẾ TNCN TẠI CỤC THUẾ TP ĐÀ NẴNG
• 2.2.1. Công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách thuế TNCN
• 2.2.2. Quản lý hoạt động đăng ký thuế, cấp mã số thuế
• 2.2.3. Quản lý việc đăng ký giảm trừ gia cảnh
• 2.2.4. Quản lý công tác kê khai, nộp thuế
• 2.2.5. Quản lý quá trình quyết toán thuế
• 2.2.6. Quản lý việc thực hiện công tác hoàn thuế
• 2.2.7. Thanh tra, kiểm tra thuế và xử lý các vi phạm pháp luật về thuế TNCN
• 2.3. ĐÁNH GIÁ VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ TNCN TẠI CỤC THUẾ TP ĐÀ NẴNG
• 2.3.1. Những thành tựu trong công tác quản lý thuế TNCN tại Cục thuế Tp Đà Nẵng
• 2.3.2. Những hạn chế và nguyên nhân trong công tác quản lý thuế TNCN tại Cục thuế TP Đà Nẵng
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ THUẾ TNCN TẠI CỤC THUẾ TP ĐÀ NẴNG
• 3.1. CĂN CỨ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
• 3.1.1. Mục tiêu của việc quản lý thuế TNCN tại Cục thuế TP Đà Nẵng
• 3.1.2. Phương hướng hoàn thiện quản lý thu thuế tại Cục thuế TP Đà Nẵng
• 3.2. GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ THUẾ TNCN TẠI CỤC THUẾ TP ĐÀ NẴNG
• 3.2.1. Kiện toàn bộ máy quản lý thuế và nâng cao chất lượng cán bộ thuế
• 3.2.2. Tham mưu Tổng cục thuế nhằm hoàn thiện sắc thuế và cơ chế chính sách thuế TNCN
• 3.2.3. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế
• 3.2.4. Về tổ chức đăng ký cấp mã số thuế, quản lý kê khai giảm trừ gia cảnh và các chi phí khấu trừ
• 3.2.5. Về việc kê khai và nộp thuế TNCN
• 3.2.6. Hoàn thiện công tác quyết toán thuế và hoàn thuế
• 3.2.7. Tăng cường thanh tra, kiểm tra thuế, xử lý các vi phạm pháp luật về thuế TNCN và ngăn chặn các hành vi trốn thuế
• 3.2.8. Triển khai việc thanh toán và chi trả thu nhập qua tài khoản Sec
• 3.2.9. Giải quyết khiếu nại, tố cáo về thuế
• 3.2.10. Hoàn thiện hệ thống thông tin quản lý thuế
• 3.3. KIẾN NGHỊ NHẰM TẠO ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
• 3.3.1. Đối với chính phủ và các cơ quan trung ương
• 3.3.2. Đối với Tổng cục thuế
• 3.3.3. Đối với chính quyền địa phương TP Đà Nẵng
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Thuế Thu Nhập Cá Nhân Tại Đà Nẵng

Quản lý thuế thu nhập cá nhân (TNCN) tại Cục Thuế Thành phố Đà Nẵng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước. Với sự phát triển kinh tế, nhu cầu quản lý thuế ngày càng cao. Việc tăng cường quản lý thuế TNCN không chỉ giúp nâng cao hiệu quả thu ngân sách mà còn đảm bảo công bằng xã hội.

1.1. Khái Niệm Về Quản Lý Thuế TNCN

Quản lý thuế TNCN là quá trình tổ chức, thực hiện và kiểm tra việc thu thuế từ cá nhân. Điều này bao gồm việc xác định đối tượng nộp thuế, mức thuế phải nộp và các quy định liên quan.

1.2. Vai Trò Của Thuế TNCN Trong Ngân Sách Nhà Nước

Thuế TNCN là nguồn thu chủ yếu cho ngân sách nhà nước, góp phần đảm bảo tài chính cho các hoạt động công cộng. Tỷ lệ thuế TNCN trong tổng thu ngân sách tại Việt Nam hiện nay còn thấp so với các nước trong khu vực.

II. Vấn Đề Trong Quản Lý Thuế TNCN Tại Đà Nẵng

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc quản lý thuế TNCN, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề cần giải quyết. Các vi phạm trong kê khai thuế, trốn thuế và thiếu hiểu biết về chính sách thuế là những thách thức lớn.

2.1. Thách Thức Trong Việc Kê Khai Thuế

Nhiều cá nhân không thực hiện kê khai thuế đúng hạn hoặc kê khai không chính xác, dẫn đến thất thu ngân sách. Việc này cần được cải thiện thông qua các biện pháp tuyên truyền và giáo dục.

2.2. Tình Trạng Trốn Thuế Tại Đà Nẵng

Trốn thuế là vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách. Cần có các biện pháp mạnh mẽ hơn để phát hiện và xử lý các hành vi này.

III. Phương Pháp Tăng Cường Quản Lý Thuế TNCN Tại Cục Thuế Đà Nẵng

Để nâng cao hiệu quả quản lý thuế TNCN, cần áp dụng các phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc cải cách quy trình quản lý và tăng cường công tác thanh tra là rất cần thiết.

3.1. Cải Cách Quy Trình Quản Lý Thuế

Cần đơn giản hóa quy trình kê khai và nộp thuế để người nộp thuế dễ dàng thực hiện nghĩa vụ của mình. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế cũng là một giải pháp hiệu quả.

3.2. Tăng Cường Công Tác Thanh Tra Kiểm Tra

Cục Thuế cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra để phát hiện kịp thời các vi phạm. Điều này không chỉ giúp tăng thu ngân sách mà còn nâng cao ý thức tuân thủ thuế của người nộp thuế.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Trong Quản Lý Thuế TNCN Tại Đà Nẵng

Việc áp dụng các giải pháp quản lý thuế TNCN đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và người nộp thuế là rất quan trọng.

4.1. Kết Quả Từ Các Giải Pháp Đã Triển Khai

Các giải pháp đã giúp tăng cường hiệu quả thu ngân sách từ thuế TNCN. Sự gia tăng số lượng người nộp thuế và mức thuế thu được là minh chứng cho sự thành công này.

4.2. Hợp Tác Giữa Các Cơ Quan Chức Năng

Sự phối hợp giữa Cục Thuế và các cơ quan khác như công an, thanh tra là cần thiết để phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về thuế.

V. Kết Luận Về Quản Lý Thuế TNCN Tại Đà Nẵng

Quản lý thuế TNCN tại Cục Thuế Thành phố Đà Nẵng cần được tiếp tục cải thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế. Việc nâng cao ý thức tuân thủ thuế của người dân là rất quan trọng.

5.1. Định Hướng Tương Lai Trong Quản Lý Thuế

Cần có các chính sách và biện pháp phù hợp để nâng cao hiệu quả quản lý thuế TNCN trong tương lai. Việc áp dụng công nghệ thông tin sẽ là một trong những yếu tố quyết định.

5.2. Tăng Cường Giáo Dục Về Chính Sách Thuế

Giáo dục và tuyên truyền về chính sách thuế là cần thiết để nâng cao nhận thức của người nộp thuế. Điều này sẽ giúp giảm thiểu các vi phạm và tăng cường sự tuân thủ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thuế thu nhập cá nhân giữ vai trò trụ cột trong việc điều tiết vĩ mô và phân phối lại thu nhập quốc dân, song tỷ trọng thuế thu nhập cá nhân trong tổng thu ngân sách tại Việt Nam giai đoạn 2012–2014 chỉ chiếm khoảng 4,1%, thấp hơn đáng kể so với mức bình quân từ 12% đến 16% của các quốc gia trong khối ASEAN như Thái Lan, Malaysia hay Philippines, và cách xa mức 35% đến 60% của các nước phát triển như Hoa Kỳ. Tại thành phố Đà Nẵng – trung tâm kinh tế năng động của khu vực miền Trung, sự gia tăng nhanh chóng của các tầng lớp dân cư có thu nhập cao cùng sự đa dạng của các tổ chức chi trả đã tạo ra áp lực quản lý nguồn thu rất lớn cho cơ quan thuế.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn xuất phát từ thực trạng thất thu thuế thu nhập cá nhân còn diễn biến phức tạp, tình trạng kê khai sai lệch, trốn thuế và quản lý người phụ thuộc còn nhiều kẽ hở. Trong giai đoạn 2012–2013, mặc dù tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn thành phố Đà Nẵng có sự tăng trưởng từ 6.574,2 tỷ đồng lên 8.579,3 tỷ đồng (đạt 105,3% dự toán năm 2013), nhưng riêng số thu thuế thu nhập cá nhân lại không đạt kế hoạch khi chỉ hoàn thành 70,1% dự toán được giao. Mục tiêu cụ thể của công trình là hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý thuế thu nhập cá nhân, đánh giá toàn diện thực trạng thu nộp và kiểm soát thuế tại Cục Thuế thành phố Đà Nẵng từ ngày 01/01/2012 đến năm 2014, từ đó xác lập hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm chống thất thu ngân sách, nâng tỷ lệ nộp hồ sơ quyết toán đúng hạn lên trên 95% và nâng cao tính tuân thủ pháp luật thuế của công dân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng mô hình thuế tối ưu cổ điển của Edgeworth và mô hình hiện đại của Nicholas Stern để làm rõ sự đánh đổi giữa mục tiêu công bằng xã hội và hiệu quả kinh tế khi áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần. Bên cạnh đó, tác giả tích hợp lý thuyết hành vi tuân thủ thuế của Eriksen và Fallan (1996), Jackson và Milliron (1986), kết hợp các phát hiện từ Richardson và Sawyer (2001) cùng Chung (2002). Các khung lý thuyết này chỉ ra rằng mức độ hiểu biết tài chính, kiến thức pháp luật và nhận thức về tính công bằng của hệ thống thuế có tác động trực tiếp, cùng chiều tới hành vi tự nguyện kê khai của người nộp thuế.

Hệ thống khái niệm nền tảng được chuẩn hóa gồm bốn trụ cột:

• Thuế trực thu: Loại thuế đánh trực tiếp vào thu nhập của cá nhân, người nộp thuế đồng nhất với người chịu thuế và không thể chuyển dịch gánh nặng thuế cho chủ thể khác.
• Cá nhân cư trú: Công dân Việt Nam hoặc người nước ngoài có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong năm dương lịch hoặc trong 12 tháng liên tục.
• Thu nhập chịu thuế: Tổng các khoản thu nhập từ tiền lương, tiền công, kinh doanh, đầu tư vốn, chuyển nhượng bất động sản và các khoản thu nhập vãng lai sau khi trừ các khoản được miễn theo luật định.
• Giảm trừ gia cảnh: Khoản tiền được trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế theo quy định tại Nghị định 65/2013/NĐ-CP, bao gồm mức giảm trừ cho bản thân đối tượng nộp thuế là 9 triệu đồng/tháng và cho mỗi người phụ thuộc là 3,6 triệu đồng/tháng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp gồm các báo cáo tổng kết thu ngân sách, số liệu thống kê quản lý thuế từ 12 phòng chuyên môn nghiệp vụ thuộc Cục Thuế thành phố Đà Nẵng và 7 Chi cục Thuế quận, huyện giai đoạn 2012–2014. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp phỏng vấn sâu trực tiếp với cỡ mẫu gồm 35 cán bộ, lãnh đạo chuyên trách được chọn theo phương pháp chọn mẫu có chủ đích tại 6 phòng ban cốt lõi: Phòng Quản lý thuế thu nhập cá nhân, Phòng Kê khai và Kế toán thuế, Phòng Kiểm tra thuế, Phòng Thanh tra thuế số 1 và số 2, Phòng Tuyên truyền và Hỗ trợ người nộp thuế, cùng Phòng Tin học.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích định tính kết hợp thống kê mô tả chuỗi thời gian là nhằm giải mã sâu sắc các quy trình nghiệp vụ thực tế, phát hiện các điểm nghẽn hành chính và đánh giá đúng thực chất tính tuân thủ pháp luật mà các phương pháp định lượng đơn thuần khó bao quát được. Nghiên cứu được triển khai xuyên suốt từ năm 2012 đến thời điểm hoàn thành năm 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, kết quả thực hiện dự toán thu thuế thu nhập cá nhân trên địa bàn thành phố Đà Nẵng chưa đạt kỳ vọng. Mặc dù tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tăng trưởng 30,5% từ mức 6.574,2 tỷ đồng năm 2012 lên 8.579,3 tỷ đồng năm 2013, nhưng số thu từ sắc thuế thu nhập cá nhân năm 2013 chỉ đạt 70,1% so với kế hoạch dự toán.

Thứ hai, công tác hiện đại hóa hành chính qua ứng dụng công nghệ thông tin ghi nhận bước tiến rõ rệt. Đề án khai thuế điện tử (iHTKK) triển khai từ giữa năm 2012 đã thu hút 11.000 doanh nghiệp tham gia tính đến tháng 8/2014, tiệm cận mục tiêu 95% doanh nghiệp kê khai qua mạng vào cuối năm 2014, giúp cắt giảm đáng kể chi phí tiếp nhận và lưu trữ hồ sơ.

Thứ ba, công tác tuyên truyền và hỗ trợ người nộp thuế được mở rộng mạnh mẽ trên nhiều kênh truyền thông trong năm 2013. Cục Thuế đã phối hợp phát sóng 51 chuyên mục truyền hình "Thuế và Cuộc sống", thực hiện 22 kỳ chuyên mục báo chí, tổ chức 2 buổi giao lưu trực tuyến tiếp nhận gần 200 vướng mắc, tư vấn trực tiếp cho 11.659 lượt người, giải đáp qua điện thoại cho 13.856 lượt và tổ chức 20 lớp tập huấn chính sách mới.

Thứ tư, công tác kiểm soát giảm trừ gia cảnh và quyết toán thuế còn tồn tại nhiều lỗ hổng lớn. Tỷ lệ phát hiện sai phạm qua kiểm tra hồ sơ chiếm khoảng 15% đến 20%, chủ yếu là hành vi đăng ký trùng lặp một người phụ thuộc tại nhiều tổ chức chi trả khác nhau hoặc cá nhân có từ 2 nguồn thu nhập trở lên cố tình trốn tránh quyết toán thuế.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến việc hụt thu thuế thu nhập cá nhân bắt nguồn từ sự điều chỉnh của chính sách thuế mới theo Nghị quyết số 02/NQ-CP và Luật sửa đổi năm 2012, nâng mức giảm trừ gia cảnh từ 4 triệu lên 9 triệu đồng/tháng cho bản thân và từ 1,6 triệu lên 3,6 triệu đồng/tháng cho người phụ thuộc, làm thu hẹp đáng kể diện chịu thuế. Bên cạnh đó, hệ thống dữ liệu mã số thuế cá nhân giữa các địa phương chưa được liên thông toàn diện, tạo cơ hội cho việc lợi dụng kẽ hở xác nhận người phụ thuộc tại chính quyền cấp xã, phường.

So sánh với các nghiên cứu của Eriksen và Fallan (1996) hay Chung (2002), kết quả tại Đà Nẵng khẳng định rằng khi chế tài xử phạt hành chính theo Điều 106 và 107 Luật Quản lý thuế chưa đủ sức răn đe, cộng với việc thanh toán không dùng tiền mặt trong dân cư còn thấp (ước tính dưới 30%), động cơ trốn thuế của các cá nhân có thu nhập cao sẽ gia tăng. Để minh họa trực quan, các chuỗi dữ liệu này có thể được biểu diễn hiệu quả qua biểu đồ cột so sánh tỷ lệ hoàn thành dự toán thu ngân sách giai đoạn 2012–2013 kết hợp bảng ma trận thống kê 8 sơ đồ quy trình nghiệp vụ từ khâu cấp mã số thuế, đăng ký giảm trừ gia cảnh, kê khai, quyết toán đến thanh tra thuế.

Đề xuất và khuyến nghị

• Kiện toàn mô hình tổ chức bộ máy và nâng cao năng lực chuyên môn cán bộ thuế: Cục Thuế thành phố Đà Nẵng cần thành lập bộ phận pháp chế chuyên trách trong năm 2015 nhằm xử lý dứt điểm các vướng mắc pháp lý đặc thù, đồng thời tổ chức định kỳ 4 khóa đào tạo chuyên sâu mỗi năm cho 100% cán bộ thanh tra, kiểm tra về kỹ năng phân tích dòng tiền và đối chiếu dữ liệu kế toán doanh nghiệp.
• Hiện đại hóa hệ thống thông tin và tích hợp dữ liệu thuế tập trung: Đẩy mạnh việc triển khai phần mềm quản lý thuế thu nhập cá nhân tập trung tại 7 Chi cục Thuế trực thuộc, kết nối đồng bộ cơ sở dữ liệu mã số thuế cá nhân toàn quốc với cơ sở dữ liệu hộ tịch của thành phố trước quý 4 năm 2015 nhằm ngăn chặn triệt để tình trạng khai trùng người phụ thuộc.
• Mở rộng phương thức thanh toán thu nhập qua hệ thống ngân hàng: Cục Thuế thành phố Đà Nẵng chủ động phối hợp với Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Đà Nẵng và Ủy ban nhân dân thành phố ban hành quy định bắt buộc 100% các tổ chức, doanh nghiệp trên địa bàn phải chi trả tiền lương, tiền công và các khoản thù lao từ 5 triệu đồng trở lên qua tài khoản ngân hàng từ năm 2015.
• Đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra theo nguyên tắc quản lý rủi ro: Đặt mục tiêu hàng năm thanh tra, kiểm tra tối thiểu 20% tổng số tổ chức chi trả thu nhập có dấu hiệu rủi ro cao, kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp không khấu trừ thuế tại nguồn và chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra đối với các hành vi cố tình gian lận thuế quy mô lớn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Lãnh đạo và cán bộ công chức ngành Thuế: Tài liệu cung cấp góc nhìn thực tiễn sâu sắc về việc tối ưu hóa sơ đồ quy trình 8 bước trong quản lý thu, phương pháp tổ chức bộ máy theo chức năng và kinh nghiệm triển khai kê khai thuế điện tử tại địa phương.
• Doanh nghiệp và các tổ chức chi trả thu nhập: Bản hướng dẫn chi tiết giúp các kế toán trưởng và chuyên viên nhân sự nắm vững quy trình đăng ký mã số thuế, lập hồ sơ chứng minh người phụ thuộc theo đúng Nghị định 65/2013/NĐ-CP, hạn chế tối đa rủi ro bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Tài chính – Kế toán: Luận văn đóng vai trò là tài liệu tham khảo học thuật giá trị, kết hợp hài hòa giữa các mô hình kinh tế học về thuế tối ưu và hệ thống dữ liệu thực nghiệm phong phú tại một đô thị trực thuộc trung ương.
• Cơ quan hoạch định chính sách thuộc Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế: Công trình cung cấp các căn cứ thực tiễn từ cơ sở để sửa đổi, hoàn thiện Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Quản lý thuế và các quy định về chế tài xử phạt trốn thuế.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao số thu thuế thu nhập cá nhân tại Cục Thuế thành phố Đà Nẵng năm 2013 chỉ đạt 70,1% dự toán?

Nguyên nhân chủ yếu do việc áp dụng mức giảm trừ gia cảnh mới theo Nghị định 65/2013/NĐ-CP (9 triệu đồng/tháng cho bản thân và 3,6 triệu đồng/tháng cho người phụ thuộc) cùng chính sách miễn giảm thuế hỗ trợ sản xuất kinh doanh theo Nghị quyết số 02/NQ-CP của Chính phủ, làm thu hẹp đáng kể số lượng người thuộc diện nộp thuế.

Vướng mắc lớn nhất trong công tác quản lý giảm trừ gia cảnh hiện nay là gì?

Khó khăn lớn nhất là việc xác nhận nghĩa vụ nuôi dưỡng người phụ thuộc sống ở các địa phương khác nhau. Do thiếu hệ thống dữ liệu dân cư liên thông, chính quyền xã phường gặp khó khăn khi chứng thực, dẫn đến tình trạng một người phụ thuộc bị khai trùng ở 2 nơi để giảm trừ thuế.

Hệ thống kê khai thuế điện tử (iHTKK) mang lại hiệu quả gì cho công tác quản lý thuế tại Đà Nẵng?

Đề án iHTKK đã thu hút 11.000 doanh nghiệp tham gia tính đến tháng 8/2014. Hệ thống giúp giảm tải áp lực tiếp nhận hồ sơ giấy trực tiếp tại cơ quan thuế, tiết kiệm hơn 60% chi phí in ấn, lưu trữ và rút ngắn thời gian tra cứu dữ liệu phục vụ thanh kiểm tra.

Những hành vi trốn thuế thu nhập cá nhân phổ biến nhất được phát hiện qua thanh tra là gì?

Các hành vi phổ biến gồm: tổ chức chi trả không khấu trừ thuế trước khi trả thu nhập vãng lai, người nộp thuế có từ 2 nguồn thu nhập trở lên không tự giác thực hiện quyết toán thuế năm, và doanh nghiệp kê khai chi phí tiền lương cao hơn thực tế nhằm trốn cả thuế thu nhập doanh nghiệp.

Luận văn đã ứng dụng mô hình lý thuyết nào để đề xuất giải pháp quản lý thuế?

Nghiên cứu ứng dụng mô hình thuế tối ưu của Edgeworth và Stern nhằm cân bằng hiệu quả kinh tế với công bằng xã hội, kết hợp lý thuyết hành vi tuân thủ thuế của Eriksen và Fallan (1996) để khẳng định vai trò của việc nâng cao hiểu biết pháp luật thuế trong việc thúc đẩy tính tự giác của công dân.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý thuế thu nhập cá nhân và phân tích thực trạng công tác quản lý thu tại Cục Thuế thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2012–2014.
• Đánh giá chính xác những mâu thuẫn thực tiễn, đặc biệt là sự hụt thu thuế thu nhập cá nhân năm 2013 (chỉ đạt 70,1% dự toán) trong bối cảnh tổng thu ngân sách toàn thành phố vượt 105,3%.
• Nhận diện rõ 4 điểm nghẽn lớn: quản lý người phụ thuộc lỏng lẻo, tỷ lệ giao dịch tiền mặt cao, dữ liệu thông tin còn phân tán và chế tài xử phạt hành chính chưa đủ sức răn đe.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đột phá gắn liền với lộ trình triển khai cụ thể từ năm 2015, bao gồm kiện toàn bộ máy, hiện đại hóa công nghệ thông tin, kiểm soát thanh toán qua ngân hàng và tăng cường thanh tra theo rủi ro.
• Khẳng định giá trị thực tiễn của công trình nghiên cứu trong việc góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, đảm bảo công bằng xã hội và nuôi dưỡng nguồn thu bền vững cho ngân sách quốc gia.

Các cơ quan quản lý và bạn đọc quan tâm có thể tiếp tục ứng dụng khung phân tích này để mở rộng nghiên cứu sang các sắc thuế trực thu khác trong giai đoạn hội nhập kinh tế sâu rộng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN 1.1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ THUẾ TNCN 1.1 Khái niệm thuế TNCN Thuế thu nhập cá nhân là loại thuế chủ yếu đánh vào thu nhập của cá nhân nhằm thực hiện công bằng xã hội, động viên một phần thu nhập của cá nhân vào ngân sách nhà nước và có thể được sử dụng để điều tiết vĩ mô nền kinh tế thông qua việc khuyến khích làm việc hay nghỉ ngơi, thông qua việc thu hay không thu thuế đối với các khoản thu nhập từ kinh doanh, đầu tư, vv… Thuế thu nhập cá nhân lần đầu tiên ra đời ở Anh (1841) sau đến Nhật (1887), Đức(1889), Mỹ (1913) và Mỹ trở thành quốc gia có tỷ suất thuế thu nhập cá nhân lớn nhất thế giới chiếm tới 35% - 60% tổng thu từ thuế vào ngân sách nhà nước. Trung Quốc,thuế thu nhập cá nhân ra đời từ năm 1941 nhưng đến năm 1955 mới trở thành một sắcthuế độc lập ở Pháp, thuế thu nhập cá nhân ra đời năm 1961, Liên Xô năm 1922,Hàn Quốc năm 1974 và cho đến nay theo thống kê của ERNST& YOUNG tại “the global Excutive” hiện nay thế giới có hơn 136 nước áp dụng thuế thu nhập cá nhân. Thuế thu nhập cá nhân trên thế giới thông thường đánh vào cả cá nhân kinh doanh và cá nhân không kinh doanh. Thuế này được coi là loại thuế đặc biệt vì có lưu ý đến hoàn cảnh của các cá nhân có thu nhập phải nộp thuế thông qua việc xác định miễn, giảm thuế hoặc khoản miễn trừ đặc biệt .2 Đặc điểm thuế TNCN Một là, thuế thu nhập cá nhân là loại thuế trực thu, đánh vào thu nhập của cá nhân và luôn gắn liền với chính sách xã hội của mỗi quốc gia.

Người Luan van 8 nộp thuế đồng nhất với người chịu thuế nên khó có thể chuyển gánh nặng thuế sang cho người khác. Hai là, Thuế thu nhập cá nhân có diện thu thuế rất rộng, tất cả các cá nhân có thu nhập bao gồm: công dân nước sở tại và người nước ngoài cư trú thường xuyên hay không thường xuyên tại nước đó và hầu như tất cả số thu nhập có được của các cá nhân đều phải tính thuế không kể nguồn thu nhập phát sinh trong nước hay ngoài nước. Chính vì vậy, khả năng tạo nguồn thu cho ngân sách của thuế thu nhập cá nhân rất cao. Ba là, Việc đánh thuế thu nhập cá nhân thường áp dụng theo nguyên tắc thuế suất lũy tiến từng phần.

Đặc điểm này xuất phát từ vai trò chủ yếu của thuế thu nhập cá nhân là điều tiết mạnh người có thu nhập cao, góp phần thực hiện công bằng xã hội. Do vậy, việc sử dụng thuế suất lũy tiến từng phần sẽ đáp ứng được nhu cầu đó vì phần thu nhập tăng thêm càng cao thì sẽ phải tính thuế suất càng cao. Bốn là, Xét về góc độ kinh tế, thuế TNCN có tính trung lập cao hơn các loại thuế khác vì việc tăng hay giảm thuế TNCN hầu như không kéo theo những biến đổi về cơ cấu kinh tế. Năm là,Thuế thu nhập cá nhân là một loại thuế phức tạp.

Việc quản lý thuế, thu thuế đòi hỏi trình độ, kỹ thuật cao, chi phí quản lý thuế lớn. Cơ quan quản lý thuế phải nắm được các nguồn thu nhập của người chịu thuế,tình trạng cư trú của họ ở Việt Nam, vv… Sáu là, thuế TNCN không bóp méo giá cả hàng hóa, dịch vụ. Thuế TNCN không cấu thành trong giá bán (giá thanh toán) hàng hóa, dịch vụ nên nó không tạo ra sự sai lệch giá cả hàng hóa, dịch vụ.3 Vai trò thuế TNCN a. Đối với nền kinh tế- xã hội Tạo lập nguồn tài chính cho Ngân sách nhà nước: Thuế là nguồn thu chủ Luan van 9 yếu của ngân sách nhà nước, trong đó thuế thu nhập cá nhân làmột trong những bộ phận quan trọng cấu thành thuế nói chung nên cũng góp một phầnquan trọng để tạo nguồn tài chính cho nhà nước.

Thuế thu nhập cá nhân được tính vớidiện rộng, khả năng tạo nguồn thu cho ngân sách rất lớn. Bên cạnh đó, thuế thu nhập cánhân tác động trực tiếp vào thu nhập của dân cư mà người dân của bất kỳ quốc gia nàocũng đều mong muốn và cố gắng có thu nhập ngày càng cao để nâng cao đời sống vật chất tinh thần. Thuế thu nhập cá nhân luôn có sự gia tăng nhanh chóng cùng với sự tănglên của thu nhập bình quân đầu người. Góp phần thực hiện công bằng xã hội: Thực hiện công băng xã hội là một trong nhưng vai trò quan trọng của thuế nói chung, ngoài ra với thuế thu nhập cá nhân vùng với việc thực hiện biểu thuế luỹ tiến từng phần, thuế thu nhập cá nhân đã thực hiện được việc điều tiết thu nhập, đảm bảo công bằng trong xã hội.

Điều tiết thu nhập, tiêu dùng và tiết kiệm: Thuế thu nhập cá nhân cũng có tác dụng điều tiết vĩ mô đối với nền kinh tế. Loại thuế này điều tiết trực tiếp thu nhập cá nhân nên một mặt tác động trực tiếp đến tiết kiệm, mặt khác làm cho khả năng thanh toán của các cá nhân bị giảm.Từ đó cầu hàng hoá, dịch vụ giảm sẽ tác động đến sản xuất. Góp phần phát hiện thu nhập bất hợp pháp: Thực tế đã chứng minh nhiều khoản thu nhập của một số cá nhân nhận được từ việc thực hiện các hành vi bất hợp pháp hoặc bằng cách lợi dụng những kẽ hở của pháp luật mà nhà nước không kiểm soát được như tham ô, nhận hối, buôn bán hàng quốc cấm, trốn tránh thuế , lừa đảo chiếm đoạt tài sản của nhà nước và công dân. Những hành vi này ảnh hưởng rất xấu đến đời sống kinh tế-xã hội của mỗi quốc gia.

Phải kết hợp hữu hiệu nhiều biện pháp để ngăn chặn và chống lại những hành vi trên, một trong số các biện pháp ngăn chặn đó thì phải kể đến Luan van 10 vai trò của thuế thu nhập cá nhân. Đối với hệ thống thuế Góp phần khắc phục nhược điểm của một số loại thuế khác: Một số thuế gián thu như thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đều có nhược điểm là có tính luỹ thoái và ảnh hưởng đến người nghèo nhiều hơn người giàu vì khi tiêu thụ cùng một lượng hàng hoá mọi người không phân biệt giàu nghèo và đều phải chịu thuế như nhau. Nếu tính thuế thu nhập cá nhân theo phương pháp luỹ tiến từng phần sẽ góp phần khắc phục được nhược điểm này. Góp phần hạn chế sự thất thu thuế thu nhập doanh nghiệp: Trong doanh nghiệp thường tồn tại cả thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân.

Giữa hai loại thuế này luôn luôn tồn tại mối quan hệ gắn bó với nhau. Thuế thu nhập cá nhân còn góp phần khắc phục sự thất thu thuế thu nhập doanh nghiệp khi có sự thông ðồng giữa các doanh nghiệp hay giữa doanh nghiệp với cá nhân. Trong trýờng hợp doanh nghiệp kê khai cao hõn thực tế những chi phí phải trả cho các cá nhân ðể làm giảm thu nhập tính thuế của doanh nghiệp hòng trốn thuế thu nhập doanh nghiệp thì các cá nhân nhận được những khoản trả nói trên sẽ phải nộp thêm thuế thu nhập cá nhân đối với phần thu nhập nhận được kê khai tăng thêm đó. Thu nhập của doanh nghiệp tăng thường kéo theo sự tăng lên của thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp.

Tóm lại, Thuế thu nhập cá nhân đóng vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển của mỗi quốc gia. Tuy nhiên, vì công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân còn nhiều hạn chế nên những vai trò này vẫn chưa thực sự được phát huy ở những nước chậm phát triển.2 QUẢN LÝ THUẾ TNCN 1.1 Khái niệm về quản lý thuế TNCN Quản lý thu thuế thu nhập cá nhân là sự tác động có chủ đích của các cơ quan chức năng trong bộ máy nhà nước với quá trình tính và thu thuế thu Luan van 11 nhập cá nhân để thay đổi quá trình này nhằm tạo nguồn thu cho Ngân sách và đạt được các mục tiêu nhà nước đặt ra.2 Mục tiêu công tác quản lý thuế TNCN Tăng cường tập trung, huy động đầy đủ và kịp thời số thu cho ngân sách nhà nước trên cơ sở không ngừng nuôi dưỡng và phát triển nguồn thu. Thuế thu nhập cá nhân chiếm tỉ trọng chủ yếu trong số thu ngân sách nhà nước ở hầu hết các quốc gia trên thế giới. Vì vậy, làm tốt công tác quản lý thuế thu nhập nói chung và thuế thu nhập cá nhân nói riêng sẽ có tác dụng lớn trong việc tập trung, huy động đầy đủ và kịp thời số thu cho ngân sách nhà nước.

Bên cạnh đó, thuế thu nhập cá nhân tác động trực tiếp đến thu nhập của các cá nhân, có thể làm giảm nỗ lực làm việc và gây nên các phản ứng ngay lập tức từ phía chịu thuế như hành vi trốn thuế. Góp phần tăng cường ý thức chấp hành pháp luật cho các tổ chức kinh tế và dân cư:Trong nền kinh tế thị trường, nhà nước thông qua công cụ luật pháp để tác động vào nền kinh tế ở tầm vĩ mô. ý thức chấp hành luật pháp của các tổ chức kinh tế và dân cư sẽ có ảnh hưởng không nhỏ đến việc thực hiện những tác động này. Qua công tác tổ chức thực hiện và thanh tra việc chấp hành các luật thuế nói chung và thuế thu nhập cá nhân nói riêng, cùng với việc tăng cường tính pháp chế của chính sách thuế này, ý thức chấp hành chính sách thuế sẽ được nâng cao, từ đó tạo thói quen “sống và làm việc theo pháp luật”.

Ở các nước phát triển, thu nhập trung bình của người dân cao nên thuế thu nhập cá nhân đã trở nên vô cùng quen thuộc. Do là thuế trực thu nên tác động của thuế thu nhập cá nhân mang tính trực tiếp, đối tượng chịu thuế có thể cảm nhận được ngay. Họ biết mình phải nộp thuế và dần trở nên quen thuộc với việc này.Từ đó, người dân sẽ nhận thức được rõ hơn về nghĩa vụ nộp thuế của mình. Chính vì vậy, họ sẽ có ý thức rõ ràng hơn về tính pháp chế của chính sách thuế, từ đó nâng cao ý thức chấp hành chính sách này.

Còn ở Luan van 12 các nước đang phát triển, do thu nhập dân cư còn thấp nên thuế thu nhập cá nhân là vấn đề còn mới mẻ với khá nhiều người. Người dân vẫn phải nộp thuế nhưng có cảm nhận ít hơn về tác động của thuế, thậm chí không biết gì đến thuế vì chủ yếu là thuế gián thu. Người dân mua hàng hóa, dịch vụ với giá cả đã có thuế trong đó.