CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ THUYET VE KIEM SOAT THUE GIA TRI GIA TANG 1. TONG QUAN VE THUE GIA TR] GIA TANG 1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của thuế Giá trị gia ting 4. Khái niệm về thuế Giá trị gia tăng. “Thuế GTGT là thuế đánh trên phần giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng và được thu ở khâu tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ.
Thuế GTGT có nguồn gốc từ thuế doanh thu, quốc gia đầu tiên trên thé giới ban hành luật thuế GTGT là Cộng hòa Pháp vào năm 1954. Ngày nay, các quốc gia thuộc khối Liên minh Châu Âu, châu Phi, châu Mỹ La Tỉnh và một số quốc gia Châu Á trong đó có Việt Nam đã chính thức áp dụng thuế GTGT. Tính đến nay đã có khoảng 150 quốc gia áp dụng thuế GTGT. 'Ở nước ta, Luật Thuế GTGT được ban hành lần đầu vào ngày 10/5/1997 tai ky hop thứ 11 của Quốc hội khóa IX và chính thức áp dụng từ ngày 01/01/1999, nhằm khắc phục nhược điểm của thuế doanh thu là thu thuế trùng.
lắp, nhiều mức thuế suất, hạn chế xuất khẩu, để phủ hợp với yêu cầu phát triển của kinh tế, xã hội và công tác kiểm soát thuế. Kẻ từ khi ban hành đến nay, Luật Thuế GTGT đã được sửa đổi, bổ sung vào các năm 2003, 2005, 2008 và 2013 để kịp thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh, phủ hợp với thực tiễn và thông lệ quốc tế. Đặc điểm của thuế Giá trị gia tăng. ~ Thuế GTGT có đối tượng chịu thuế rất lớn.
Mọi đối tượng. xã hội, kể cả tổ chức, cá nhân đề phải chỉ trả thu nhập của mình để thụ hưởng kết quá sản xuất kinh doanh tạo ra cho xã hội. Việc đánh thuế với mọi đối tượng thẻ hiện sự công bằng của thuế, đồng thời thể hiện thái độ của Nhà. nước đối với các loại tiêu dùng trong xã hội.
Đối với trường hợp cần khuyến khích việc tiêu dùng hoặc hạn chế việc chịu thuế của người tiêu dùng, Nhà nước sẽ không đánh thuế hoặc đánh thuế với mức thuế suất ưu đãi. ~ Lä một loại thuế gián thu. Tính gián thu của thuế GTGT được biểu hiện ở việc đối tượng nộp thuế và đối tượng chịu thuế không đồng nhất với nhau. "Người mua hàng hóa, dịch vụ là người phải trả lền thuế GTGT thông qua giá mua của hàng hóa, dịch vụ.
Người bán hàng hóa, dịch vụ thực hiện nộp khoản thuế GTGT “đã được người mua trả” vào NSNN. ~ Là một loại thuế có tính trung lập cao. Thuế GTGT không chịu ảnh. hướng bởi kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của NNT và không bị ảnh hưởng bởi quá trình tổ chức phân chia quá trình sản xuất kinh doanh, bởi tổng số thi GTGT ở tắt cả các khâu từ sản xuất đến lưu thông, tiêu dùng luôn bằng số thuế tính trên giá bán của khâu cuối cùng bắt kế số giai đoạn nhiều hay it ~ Thuế GTGT chỉ đánh vào hoạt động tiêu dùng diễn ra trong phạm vi ãnh thổ, không đánh vào hành vi tiêu dùng ngoài lãnh thổ Việt Nam.
Vai trò của thuế Giá trị gia tăng. ~ Thuế GTGT là công cụ quan trọng để Nhà nước thực hiện chức năng. quản lý vĩ mô đối với nền kinh tế, có tác dụng điều tiết thu nhập của tổ chức, cá nhân tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT. ~ Lã khoản thu quan trọng của NSNN.
Ở Việt Nam, tỷ trong thug GTGT trong tổng số thu NSNN hàng năm (trừ dầu thô) chiếm khoảng 27%. - Khuyến khích các tổ chức, cá nhân đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh, đấy mạnh chuyên môn hóa, hợp tác hóa sản xuất nâng cao hiệu quả. kinh tế, phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế thị trường, ~ Khuyến khích việc xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ thông qua việc áp dụng. DN xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ không phải chịu thuế GTGT ở khâu xuất khẩu mà còn được hoàn số thuế GTGT đầu vào đã thu ở khâu mua vào, có tác dụng giảm chỉ phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm, tăng khả năng.
cạnh tranh về giá của hàng hóa dịch vụ xuất khẩu trên thị trường quốc tế.2 Các yếu tố cơ bản của thuế Giá trị gia tăng, a. Đối tượng chịu thuế GTGT và đối tượng nộp thuế GTGT Đối tượng chịu thuế GTGT là hàng hóa, địch vụ dùng cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng ở trong nước (bao gồm cả hàng hóa, dịch vụ mua của tổ. chức, cá nhân ở nước ngoài), trừ các đối tượng không chịu thuế GTGT theo quy định hiện hành. tượng nộp thuế GTGT là tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT (gọi chung là cơ sở kinh doanh) và tổ chức, cá nhân nhập khấu hàng hóa, dịch vụ chịu thì GT (gọi chung là người nhập.
Căn cứ tính thuế Căn cứ tính thuế bao gồm giá tính thuế và thuế suất. + Gite tinh thud Nguyên tắc chung xác định giá tính thuế GTGT là giá bán chưa có thuế. GTGT duge ghỉ trên hóa đơn bán hàng của người bán hàng, người cung cấp dịch vụ hoặc giá chưa có thuế GTGT được ghỉ trên chứng từ của hàng hóa nhập khâu (bao gồm cả khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá hàng hóa, dich vụ mà cơ sở kinh doanh được hưởng). Đối với hàng hoá, dịch vụ do cơ sở sản xuất, kinh doanh bán ra là giá bán chưa có thuế GTGT, Đối với hàng hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt là giá bán đã có thuế tiêu thụ đặc biệt nhưng chưa có thuế GTGT với hàng hóa chịu thuế Bảo vệ môi trường, giá tính thuế GTGT là giá đã có thuế Bảo vệ môi trường nhưng chưa có thuế GTGT.
12 Đối với hàng hóa vừa chịu thuế Tiêu thụ đặc biệt, vừa chịu thuế Bảo vệ môi trường, giá tính thuế GTGT là giá đã có thuế iêu thụ đặc biệt, đã có thuế Bảo vệ môi trường nhưng chưa có thuế GTGT. Đối với hàng hóa nhập khẩu là giá nhập tại cửa khẩu cộng với thuế nhập. khẩu (nếu có), cộng với thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có), cộng thuế bảo vệ môi trường (nếu có) ~_ Thuế suất Hiện nay thuế GTGT có ba mức thuế suất là 0%, 5%, 10%. Việc quy định các mức thuế suất khác nhau thẻ hiện chính sách điều tiết thu nhập và.
hướng dẫn tiêu dùng đối với hàng hóa, dịch vụ. Phương pháp tính thuế giá trị gia tăng Luật thuế Giá trị gia tăng hiện hành quy định việc tính thuế GTGT phải nộp có thể thực hiện bằng một trong hai phương pháp sau: "Phương pháp khẩu trừ. ~ Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với cơ sở kinh doanh thực hiện đầy đủ. chế độ kế toán, hoá đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật về kế toán, hoá.
đơn, chứng từ bao gồm: + Cơ sở kinh doanh đang hoạt động có doanh thu hang năm từ bán hàng, cung ứng dịch vụ từ 01 tỷ đồng trở lên, trừ hộ, cá nhân kinh doanh, + Cơ sở kinh doanh đăng ký tự nguyện áp dụng phương pháp khấu trừ thuế, trừ hộ, cá nhân kinh doanh. + Tổ chức, cá nhân nước ngoài cung cấp hàng hóa, dịch vụ để tiến hành hoạt động tìm kiếm, thăm dò, phát triển và khai thác dầu, khí nộp thuế theo phương pháp khấu trừ do bên Việt Nam kê khai khấu trừ nộp thay. ~ Xác định số thuế GTGT phải nộp như sau: Số thuế GTGT Số thuế GTGT đầu. Số thuế GTGT đầu phải nộp.
ra vào được khấu trừ “Trong đó: + Số thuế GTGT đầu ra bằng tổng số thuế GTGT của hàng hoá, dịch vụ. bán ra ghi trên hoá đơn GTGT; + Số thuế GTGT đầu vào được khẩu trừ bằng tổng số thuế GTGT ghỉ trên hóa đơn GTGT mua hàng hóa, dịch vụ, chứng từ nộp thuế GTGT của hàng hóa nhập khẩu và đáp ứng điều kiện theo quy định. Phuong pháp trực tiếp > Phương pháp tính trực tiếp trên giá trị gia tăng nhân với thuế suất thuế GTGT 10%: ~ Đối tượng áp dụng: hoạt động mua, bán, chế tác vàng bạc, đá quý. ~ Xác định số thuế GTGT phải nộp như sau: Thuế GTGT _ Giá trị gia tăng của x Thuế suất thuế GTGT.
phải nộp vàng bạc đá quý bánra Trong đó, giá trị gia tăng của vàng, bạc, đá quý được xác định bằng giá. thanh toán của vàng, bạc, đá quý bán ra trừ giá thanh toán của vàng, bạc, đá .quý mua vào tường ứng. > Phương pháp trực tiếp trên GTGT bằng tỷ lệ % nhân với doanh thu: ~ Đối tượng áp dụng: + DN, hop tae xa có doanh thu hàng năm dưới lức ngưỡng doanh thu một tỷ đồng, trừ trường hợp đăng ký tự nguyện áp dụng phương pháp khấu. trừ thuế theo quy định; + Hộ, cá nhân kinh doanh; + Tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh không có cơ sở (hưởng trú tại Việt Nam nhưng có doanh thu phát sinh tại Việt Nam chưa thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hoá đơn, chứng từ, trừ tổ chức, cá nhân nước ngoài cung cấp.
hàng hóa, dịch vụ để tiến hành hoạt động tìm kiếm, thăm dò, phát triển và khai thác dầu, khí nộp thuế theo phương pháp khấu trừ do bên Việt Nam khẩu trừ nộp thay, + Tổ chức kinh tế khác, trừ trường hợp đăng ký nộp thuế theo phương. pháp khấu trừ thuế theo quy định. ~ Xác định thuế GTGT phải nộp như sau: ố thuế GTG Doanh SothueGTGT _ x __ Tỷ lệ (%) trên doanh thu phải nộp. thu Trong đó: + Doanh thu để tính thuế GTGT là tổng số tiền bán hàng hóa, dịch vụ thực tế ghỉ trên hóa đơn bán hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT bao gồm các khoản phụ thụ, phí thu thêm mà cơ sở kinh doanh được hưởng.
+ Tỷ lệ % để tính thuế GTGT trên doanh thu được quy định như sau: © Phân phối, cung cắp hàng hóa: 1%. ® Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: 5%. © Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu: 3%. + Hoạt động kinh doanh khác: 2%.2 KHÁI QUÁT VE KIÊM SOÁT NỘI BỘ VÀ VẬN DỤNG TRONG KIÊM SOÁT THUÊ GIÁ TRỊ GIÁ TĂNG 1.1 Khuôn khố kiểm soát nội bộ theo C\ sO +.
Bản chất và vai trò của kiếm soát nội bộ Trong các tổ chức, nhà quản lý luôn không ngừng tìm kiếm các cách thức để kiểm soát hiệu quả các hoạt động của tổ chức mình bởi các lý do căn. bản sau: + Hiện nay các tổ chức hoạt động trong môi trường có những thay đổi nhanh chóng, đó khiến cho các tổ chức có nhu cầu đáp ứng các thay đổi 15 đó đễ đạt hiệu quả.