BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG NAI SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO 8 UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG NAI SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VÕ NGỌC THẠCH – TRẦN THỊ KIM NHUNG (đồng Tổng Chủ biên) TRẦN ĐÌNH VINH – NGUYỄN THỊ HIỂN (đồng Chủ biên) VŨ ĐÌNH BẢY – NGUYỄN VĂN BÌNH – TĂNG KIM HUỆ – TRẦN THỊ PHƯƠNG LÝ TRẦN XUÂN TIẾP – DƯƠNG THANH TÙNG – TRẦN THỊ THANH VÂN TÀI LIỆU GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG TỈNH ĐỒNG NAI Lớp 6 Lời nói đầu Các em học sinh thân mến! Đồng Nai là một tỉnh thuộc vùng Đông Nam Bộ. Với vị trí địa lí và điều kiện tự nhiên thuận lợi, tỉnh có nhiều ưu thế trong thu hút đầu tư nước ngoài, phát triển các ngành kinh tế, đặc biệt là công nghiệp. Đồng Nai cũng là nơi có lịch sử khai phá lãnh thổ khá lâu đời với hơn 50 dân tộc cùng chung sống. Thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Đồng Nai tổ chức biên soạn Tài liệu Giáo dục địa phương tỉnh Đồng Nai lớp 6 nhằm giúp các em tìm hiểu, trải nghiệm, khám phá những vẻ đẹp của quê hương; những vấn đề về kinh tế, văn hoá,… của địa phương Đồng Nai.
Tài liệu gồm các chủ đề gắn với các nội dung đặc trưng của địa phương, được thiết kế qua các hoạt động: Khởi động, Khám phá, Luyện tập và Vận dụng nhằm tạo điều kiện giúp các em phát huy được tính tích cực trong quá trình học tập, đồng thời hỗ trợ các em phát triển năng lực tự học của bản thân. Chúng tôi hi vọng rằng, với thiết kế hiện đại, nội dung cập nhật, hình ảnh đẹp, Tài liệu Giáo dục địa phương tỉnh Đồng Nai lớp 6 không chỉ giúp tìm hiểu, khám phá những vẻ đẹp thiên nhiên hay các vấn đề về kinh tế, truyền thống văn hoá của địa phương mà còn đồng hành với các em trên hành trình rèn luyện ý thức, bồi đắp tình yêu quê hương, xứ sở qua những hành động cụ thể; góp phần xây dựng quê hương Đồng Nai ngày càng giàu đẹp. Chúc các em có những trải nghiệm thú vị, bổ ích cùng Tài liệu Giáo dục địa phương tỉnh Đồng Nai lớp 6. BAN BIÊN SOẠN 2 2 HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG TÀI LIỆU Những kiến thức, phẩm chất, năng lực, mà em cần đạt được sau mỗi chủ đề.
Giúp các em vui vẻ, có hứng thú và dẫn dắt vào chủ đề mới. Giúp các em quan sát, tìm hiểu,. và trải nghiệm những điều mới. Giúp các em tập làm và hiểu rõ hơn những điều vừa khám phá.
Giúp các em vận dụng những nội dung đã học vào thực tiễn. 3 MỤC LỤC Lời nói đầu.2 Hướng dẫn sử dụng tài liệu.4 CHỦ ĐỀ 1: VỊ TRÍ ĐỊA LÍ – LÃNH THỔ, ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN TỈNH ĐỒNG NAI. 5 CHỦ ĐỀ 2: ĐỒNG NAI TỪ THỜI NGUYÊN THUỶ ĐẾN THẾ KỈ X. 15 CHỦ ĐỀ 3: THÔNG ĐIỆP TỪ TRUYỆN KỂ DÂN GIAN.
25 CHỦ ĐỀ 4: KHÚC HÁT QUÊ HƯƠNG. 43 CHỦ ĐỀ 5: NÉT ĐẸP ĐỒNG NAI. 52 CHỦ ĐỀ 6: ẨM THỰC, CÂY TRÁI TỈNH ĐỒNG NAI. 61 Bảng tra cứu thuật ngữ.
67 4 4 CHỦ ĐỀ 1 VỊ TRÍ ĐỊA LÍ – LÃNH THỔ, điều kiện tự nhiên VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN TỈNH ĐỒNG NAI – Giới thiệu được một số đặc điểm về vị trí địa lí – lãnh thổ của tỉnh Đồng Nai. – Trình bày được một số đặc điểm cơ bản về điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên tỉnh Đồng Nai; có ý thức sử dụng hợp lí và bảo vệ các nguồn tài nguyên thiên nhiên. Em đang sống ở tỉnh/thành phố nào? Nơi em đang sống có những đặc điểm tự nhiên nổi bật nào? I. VỊ TRÍ ĐỊA LÍ – LÃNH THỔ CỦA TỈNH ĐỒNG NAI Dựa vào nội dung bài học và hình 1, em hãy: – Cho biết tỉnh Đồng Nai tiếp giáp với những tỉnh, thành phố nào.
– Xác định toạ độ địa lí của tỉnh Đồng Nai trên bản đồ. 5 B¶n ®å hµnh chÝnh tØnh §ång Nai 106°50' §iÓm cùc b¾c 11° 30' l©m ®ång Quèc Gia C¸t Tiªn B×nh Phíc Phó 11° 20' T©n Phó 20 hå trÞ an ®Þnh Qu¸n h.vÜnh Cöu 11° th¾ng 10' b×nh d¬ng ®iÖn La Ngµ TrÞ An h.®Þnh qu¸n b×nh VÜnh An thuËn Nai H. thèng nhÊt 11° 11° 00' 00' S©n bay Biªn Hßa tr¶ng bom §iÓm 1 dÇu gi©y TP.long kh¸nh 836 cùc t©y ray KCN ga DÇu Gi©y N. Chøa Chan Biªn Hßa II H.
tr¶ng bom h.xu©n léc §ång NaiTP.biªn hßa §iÓm cùc 51 ®«ng 10° 10° 50' 56 50' long thµnh Long Giao hå chÝ minh h.long thµnh 764 phíc h.nh¬n tr¹ch 10° 10° 40' 40' bµ rÞa - vòng tµu cùc nam 106°50' 107°00' 107°10' 107°20' 107°30' Ranh giíi tØnh, Tªn tØnh, S©n bay b×nh d¬ng thµnh phè trùc thuéc Trung ¬ng thµnh phè trùc thuéc Trung ¬ng h.nh¬n tr¹ch Tªn huyÖn, Ranh giíi huyÖn, thµnh phè trùc thuéc tØnh C¶ng thµnh phè trùc thuéc tØnh 51 Quèc lé Thuû ®iÖn hiÖp phíc Tªn thÞ trÊn 768 TØnh lé Khu c«ng nghiÖp UBND tØnh Ga, ®êng s¾t tÝch lÞch sö UBND huyÖn S«ng, suèi, hå Vên Quèc gia Tû lÖ 1: 600 000 6 0 6 12 18 24km Hình 1. Bản đồ hành chính tỉnh Đồng Nai (Nguồn: Trung tâm Kĩ thuật Tài nguyên và Môi trường Đồng Nai, trích từ Atlat Đồng Nai) 6 Tỉnh Đồng Nai nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, có diện tích tự nhiên là 5 863,6 km2 (năm 2020). Về toạ độ địa lí, tỉnh Đồng Nai có toạ độ địa lí: – Từ 10°30' đến 11°34' vĩ Bắc. – Từ 106°45' đến 107°35' kinh Đông.
Về vị trí tiếp giáp, Đồng Nai tiếp giáp với các tỉnh: – Phía đông giáp tỉnh Bình Thuận. – Phía tây bắc giáp tỉnh Bình Phước, phía tây giáp tỉnh Bình Dương, phía tây nam giáp Thành phố Hồ Chí Minh. – Phía nam giáp tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. – Phía đông bắc giáp tỉnh Lâm Đồng.
Đồng Nai là tỉnh có vị trí địa lí thuận lợi có nhiều tuyến đường quan trọng đi qua như Quốc lộ 1A, Quốc lộ 20, Quốc lộ 51; tuyến đường sắt Bắc – Nam; gần cảng Sài Gòn, sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất;. đã tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động kinh tế trong vùng cũng như giao thương với cả nước. Đồng thời, nó còn có vai trò gắn kết vùng Đông Nam Bộ với Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung Bộ. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN TỈNH ĐỒNG NAI 1.
Địa hình Dựa vào hình 2, hình 3 và thông tin trong bài, em hãy trình bày đặc điểm địa hình của tỉnh Đồng Nai. a) Vùng trũng trên trầm tích đầm lầy biển (huyện Nhơn Trạch) b) Địa hình núi thấp (Núi Chứa Chan, huyện Xuân Lộc) (Nguồn: Trung tâm xúc tiến du lịch Đồng Nai) (Nguồn: Trung tâm xúc tiến du lịch Đồng Nai) c) Bậc thềm sông La Ngà (huyện Định Quán) d) Đồi lượn sóng (huyện Xuân Lộc) (Nguồn: Xuân Tiếp) (Nguồn: Xuân Tiếp) Hình 2. Một số dạng địa hình ở tỉnh Đồng Nai 7 B¶n ®å ®é cao tØnh §ång Nai 106°50' 107°00' 107°10' 107°20' 107°30' 488 §ång Nai 316 73 317 TÎn Xoµi 190 84 14 11° 317 232 tÎh 11° 30' 87 368 300 Dang Mun Mung 30' 155 276 131 284 336 SÊu 159 l©m ®ång 215 310 288 B×nh Phíc Suèi Giai 238 452 205 408 522 165 162 ma ®a gui H. §a T«n 20' 259 20' 668 121 219 229 182 vÜnh 108 Bµ Hµo 80,4 139 Phó 58 89 20 ®Þnh Qu¸n 251 xu h.vÜnh Cöu 52 105 hå trÞ an 11° 11° 10' 10' b×nh d¬ng ®øc tµi 78 174 282 157 BiÓn L¹c H.®Þnh qu¸n b×nh 72 hng VÜnh An 137 thuËn 113 73 54 236 31 160 H.
thèng nhÊt 115 164 57 113 11° 408 11° 00' 00' TP.long 32 ga Tr¶ng T¸o 163 tr¶ng bom Sg. Gia NhËn 389 kh¸nh 74 836 DÇu Gi©y 175 222 1 153 N. Chøa Chan l¸i thiªu tr¶ng bom ga DÇu Gi©y S. Gia Liªu gia ray 262 dÜ an hßa 52 71 h.xu©n léc 38 255 219 111 10° 10° 50' tp.CÈm Mü hå chÝ minh thµnh N.long thµnh 764 31 suèi C¶ 73 115 191 Phíc 2 26 13 56 tr¹ch nhµ 10° 319A 10° bÌ S.
C©u V¹c 40' ng·i giao 40' a 152 phó mü bµ rÞa - vòng tµu 118 462 106°50' 107°00' 107°10' 107°20' 107°30' THANG TÇng §é CAO (m) 0m 25 50 100 200 300 400 500 600 800 Cao h¬n 800m Tû lÖ 1: 600 000 6 0 6 12 18 24km Hình 3. Bản đồ địa hình tỉnh Đồng Nai (Nguồn: Trung tâm Kĩ thuật Tài nguyên và Môi trường Đồng Nai, trích từ Atlat Đồng Nai) 8 Địa hình tỉnh Đồng Nai có một số dạng chính sau: – Địa hình đồng bằng gồm 2 dạng chính: Các bậc thềm sông có độ cao từ 5 đến 10 m hoặc có nơi chỉ cao từ 2 đến 5 m phân bố dọc theo các sông (sông Đồng Nai, sông La Ngà.); địa hình trũng trên trầm tích đầm lầy biển có độ cao dao động từ 0,3 đến 2 m, thường xuyên ngập triều phân bổ chủ yếu ở các địa phương Long Thành và Nhơn Trạch. – Địa hình đồi lượn sóng: dạng địa hình này chiếm khoảng 80% diện tích tự nhiên; có độ cao từ 20 đến 200 m; bề mặt địa hình phẳng và thoải, độ dốc trong khoảng từ 3° đến 35°; phân bố ở các địa phương như Xuân Lộc, Tân Phú, Định Quán, Long Khánh, Thống Nhất. – Địa hình núi thấp: trong tỉnh có nhiều núi sót rải rác và phần cuối của dãy Trường Sơn có độ cao thay đổi từ 200 đến 800 m; dạng địa hình này chiếm khoảng 8% diện tích tự nhiên của tỉnh, phân bố chủ yếu ở phía bắc của tỉnh thuộc ranh giới giữa huyện Tân Phú với tỉnh Lâm Đồng và một số núi ở huyện Định Quán, Xuân Lộc.
Địa hình tỉnh Đồng Nai tương đối bằng phẳng thuận lợi cho việc phát triển giao thông, nông nghiệp, lâm nghiệp, xây dựng, phát triển các đô thị, các khu công nghiệp và các khu dân cư,.