CHƯƠNG 1 Cơ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỤC TIỄN 1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề: Đe thấy được vị trí đề tài trong tiến trình phát triển của khoa học cần xem xét lịch sử vấn đề sử dụng trò chơi như một phương pháp dạy học và lịch sử phát triển sử dụng trò chơi trong dạy học. Lịch sử Sử dụng trò chơi trong dạy học a) Bản chất xã hội của hoạt động choi: F. spencer đã nhận thức được tính chất khoa học của hoạt động vui chơi, đồng thời nhấn mạnh sự độc lập của nó đối với bất kỳ nghĩa vụ cụ thể nào trong cuộc sống.
Mặc dù Schiller coi trò chơi của con người giống như của loài vật, chủ yếu do sự thừa năng lượng, nhưng ông không phủ nhận tính tự do và không lệ thuộc của nó. Plekhanốp, vui chơi xuất hiện sau lao động, trong khi w. Wundt tỉm thấy mối liên hệ giữa hoạt động vui chơi và lao động. Ông nhấn mạnh rằng hoạt động vui chơi mang trong mình một nguyên mẫu từ một dạng lao động, đặc biệt là trong bối cảnh của con người.
Các nhà tâm lý học, chủ yếu xuất phát từ triết học duy vật biện chứng, đồng thuận rằng sự xuất hiện của trò chơi là một biểu hiện cụ thể của hoạt động vui chơi và liên quan chặt chẽ với lao động trong giai đoạn phát triển quan trọng của xã hội loài người. Họ nhấn mạnh rằng nội dung cúa hoạt động chơi phản ánh đời sống xã hội và tiến triển của nó chịu ảnh hưởng sâu rộng từ tiến bộ xã hội. Việc sử dụng trò chơi không chỉ nảy sinh tự nhiên mà còn chịu sự ảnh hưởng có ý thức hoặc không ý thức từ phía người lớn hoặc bạn bè xung quanh. Giao tiếp xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển hoạt động vui chơi, đồng thời góp phần vào quá trình phát triển xã hội và cá nhân của con người.
Như vậy, có thể khẳng định ràng hoạt động vui chơi mang trong mình bản chất xã hội ở cả phương diện phát triến của loài người 6 và sự phát triển của từng cá thể. b) Lịch sử nghiên cứu trò choi như một hoạt động dạy học Trong lịch sử giáo dục phương Tây, có hai xu hướng chính về việc sử dụng trò chơi: - Sử dụng trò chơi như một công cụ giáo dục toàn diện, hỗ trợ quá trình học của người học. - Sử dụng trò chơi với một mục đích cụ thế, như phát triển tâm lý hoặc nhân cách. Việc áp dụng trò chơi để phát triển năng lực, nhân cách, và các phẩm chất khác đã có một lịch sử lâu dài trong lĩnh vực giáo dục.
Lịch sử cho thấy từ thế kỉ thứ VII trong số các trò chơi để dạy và học thì cờ vua là một trong những trò chơi nối tiếng để dạy việc đưa ra quyết định tư duy chiến lược và tư duy logic cho các lực lượng quân sự [12] Trong thời kỳ nội chiến, các tình nguyện viên từ Rhode Island đã tham gia trò chơi American Kriegsspiel, ban đầu được phát triến từ năm 1812 nhằm đào tạo sĩ quan chiến tranh của Phồ [12], Tiếp theo, đầu thế kỷ XIX chứng kiến sự xuất hiện của Trường Mầu giáo Friedrich Frobel, nơi giáo dục được thực hiện thông qua phương pháp trò chơi. Các đồ chơi giáo dục đơn giản của Frobel, như khối xây dựng, bộ dụng cụ may, đất sét và vật liệu dệt, đã tạo ra sự hứng thú lớn từ phía trẻ em [19]. Những năm thập niên 70 của thế kỷ trước, một trong những trò chơi giáo dục đầu tiên được phát hành bời MECC. Oregon Trail cung cấp một bài học lịch sử về những người Mỹ tiên phong trong thập niên 1800.
Đồng thời năm 1977 Apple II được phát hành cung cấp trò chơi trên đĩa mềm, Apple đã theo đuổi thị trường giáo dục bằng cách bán máy tính cho các trường học. Sau năm 1985 nhiều trò chơi giáo dục phổ biến được phát hành và một sổ vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay có thể kể đến như Where in the World is Carmen Sandiego (1985), Reader Rabbit (Ỉ986) Nã. Đến nay trò 7 chơi giáo dục vẫn chưa có dấu hiệu chậm lại, theo báo cáo Digital Australia 2020 của IGEA, hơn một nửa số trường học (52%) hiện đang sử dụng trò chơi điện tử trong chương trình giảng dạy của họ. Giáo dục STEM đang thúc đẩy xu hướng với 61% giáo viên đồng ý rằng các trò chơi có lợi trong các bài học này.
Thêm vào đó, một phần tư các trường học (26%) đang dạy phát triền trò chơi như một phần của chương trình giảng dạy của họ [181 Hiện nay, các trò chơi được phát triển và triển khai đe tái hiện các hoạt động logic và kỳ thuật giải trong các hệ thống máy tính và mạng, nhằm thúc đẩy sự phát triển cùa tư duy logic và kỳ năng tâm vận trong ngành công nghiệp này. Trong cộng đồng giáo dục Việt Nam, ngày càng có nhiều tác giả có uy tín thể hiện sự quan tâm và nghiên cứu về việc phát triển và sử dụng trò chơi trong quá trình giảng dạy. Các tác giả như Lê Bích Ngọc, với luận văn "Một số biện pháp tổ chức trò chơi học tập nhằm hình thành biểu tượng về thiên nhiên cho trẻ mẫu giáo lớn"; Nguyễn Xuân Thức, với luận án "Nghiên cứu tính tích cực giao tiếp của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trong hoạt động vui chơi"; Trương Thị Xuân Huệ, với luận án "Xây dựng và sử dụng trò chơi phát triển nhằm hình thành các biểu tượng toán ban đầu cho trẻ 5-6 tuổi", hay Nguyễn Thị Bích Hồng với bài báo "Phương pháp sử dụng trò chơi trong dạy học", đều là những đóng góp quan trọng trong lĩnh vực này. Đây là một điều khích lệ, là dấu hiệu tích cực cho quá trình đối mới nhằm cái thiện chất lượng giáo dục.
Từ quá trình trên, chúng tôi thấy rằng, sữ dụng trò chơi trong dạy học như một phương pháp nhằm hướng đến các năng lực chung và năng lực đặc thù với từng môn học và cấp học. Do đó, việc tích hợp trò chơi vào quá trình giảng dạy môn Toán lớp 6 là hết sức quan trọng và phù hợp với xu thế phát triển của giáo dục. Cơ sở lý luận về việc Sử dụng trò chơi trong dạy học môn Toán 6 8 1. Đặc điêm tâm sinh lý lứa tuôi học sinh lớp 6 a) Sự biến đổi về chất ở lứa tuổi này, cơ thể học sinh phát triển mạnh mẽ, tuy nhiên không đồng đều về khía cạnh cơ thể.
Trung bình, chiều cao của học sinh tăng thêm khoảng 3 đến 5 cm, với việc phát triến chiều cao diễn ra nhanh chóng hơn ờ học sinh nữ so với học sinh nam cùng độ tuổi. Đồng thời, trọng lượng cơ thể cũng tăng thêm khoảng 2 đến 4 kg. Do đó, ở độ tuổi này, trẻ không phải là người có trọng lượng quá mức, mà thường xuất hiện sự thiếu cân đối, cùng với sự vụng về, thiếu cẩn thận và không khéo léo trong các hoạt động hàng ngày. Ngoài ra, sự phát triển không đồng đều của hệ thống tim cũng gây ra sự mất cân đối, gây ra những vấn đề tạm thời trong hệ tuần hoàn như tăng huyết áp, nhịp tim nhanh, cũng như các triệu chứng như nhức đầu, chóng mặt, và cảm giác mệt mỏi trong quá trình làm việc.
Hoạt động mạnh của tuyến nội tiếp bắt đầu gây rối loạn trong hoạt động của hệ thần kinh. Do đó gây cho các em tâm lý khó chịu, uể oải, thờ ơ, dễ mất tập trung trong tiết học. [ 1 ] b) Sự phát triển trí tuệ, ý thức Học sinh ở lớp 6 thể hiện nhiều tiến bộ trong việc ghi nhớ, phân tích, và tổng hợp kiến thức liên quan đến sự vật và hiện tượng. Các em bắt đầu có những phương pháp riêng để ghi nhớ trong học tập.
Bên cạnh đó, khối lượng kiến thức cần ghi nhớ tăng lên đột biến so với cấp tiếu học do vậy nếu chỉ ghi nhớ một cách máy móc, học thuộc lòng là không còn phù hợp. Do đó, để tạo ra sự tập trung từ học sinh lớp 6, biện pháp hiệu quả nhất là tổ chức các hoạt động học tập có tính thu hút, tự nhiên, và khám phá để kích thích sự hứng thú trong quá trình học tập. c) Hoạt động giao tiếp Giao tiếp ở độ tuổi của học sinh lớp 6 đóng vai trò quan trọng. Qua hoạt động giao tiếp, học sinh không chỉ nhận thức về sự tương đồng và khác biệt giữa bản thân mình và người khác mà còn phát triển kỹ năng giao tiếp của mình.
Bên cạnh đó, việc chuyển cấp làm các em trở lên xa lạ, không 9 quen. Vì thế, giáo viên phái tạo điều kiện để các em giao tiếp với nhau thông qua các hoạt động trong và ngoài học tập. Áp dụng trò chơi trong quá trình giảng dạy đóng vai trò quan trọng trong việc giúp giáo viên và học sinh vượt qua những khó khăn về tâm sinh lý đặc thù của lứa tuổi lớp 6, từ đó thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh. Các khái niệm cơ bản a) Trò chơi Chơi là hoạt động trí tuệ kết họp với thế giới quan của con người, bao gồm tương tác ngoại vi và nội tâm, mang tính vui thú, giả vờ và tưởng tượng.
Hoạt động chơi thường phản ánh một cách tự nhiên trong quá trình phát triển, đặc biệt là trong sự tiến triển cùa khả năng nhận thức và xã hội hóa cùa trẻ em. Thường xuyên liên quan đến việc sử dụng đồ chơi, động vật, và các công cụ khác, tùy thuộc vào ngừ cảnh học tập và mục tiêu giáo dục. Một số hoạt động chơi có mục tiêu rõ ràng được gọi là trò chơi. Có nhiều khái niệm về trò chơi: - Trong cuốn từ điển tiếng Việt viết: “Trò chơi là hoạt động bày ra để vui chơi, giải trí.Piaget, trò chơi là hoạt động trí tuệ thuần túy, nó là một trong những yếu tố quan trọng trong sự phát triển trí tuệ.
- Theo Đặng Thành Hưng, ông cho rằng trò chơi là một thuật ngữ với hai nghĩa khác nhau tương đối xa nhưng có đặc điếm chung là đều có luật lệ, quy tắc, nhiệm vụ, yêu cầu, tức là có tổ chức và thiết kế [4] Do đó, trò chơi định nghĩa như là một tập họp có tố chức và hệ thống các yếu tố chơi, trong đó luật lệ hay quy tắc chính là công cụ tổ chức chúng. Các hành vi chơi ngẫu nhiên và không tổ chức không được xem là một trò chơi.