Ngữ văn Bắc Giang ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH BẮC GIANG SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BẠCH ĐĂNG KHOA – PHAN NGỌC HUYỀN (Đồng Chủ biên) NGUỴ THỊ BÌNH – NGÔ QUỐC ĐƯỜNG PHAN THỊ HỒNG HÀ – ĐÀO THỊ MINH HẢI – NGUYỄN THỊ HẬU – TRẦN ĐỨC HẬU TRẦN THỊ TUYẾT NHUNG – ĐỖ VĂN NGHIỆP – TRẦN HOÀI PHƯƠNG – TRẦN XUÂN TRÍ – NGUYỄN THANH XUÂN BẢN MẪU TÀI LIỆU GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG Lớp TỈNH BẮC GIANG 7 NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC SƯ PHẠM 1 Tài liệu Giáo dục địa phương tỉnh Bắc Giang – Lớp 10 Kí hiệu dùng trong sách Khởi động Kết nối Em có biết? Câu hỏi NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TÀI LIỆU GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG TỈNH BẮC GIANG LỚP 7 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH BẮC GIANG Bản quyền nội dung thuộc về Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Giang. Bản quyền xuất bản thuộc về Nhà xuất bản Đại học Sư phạm. Mọi hình thức sao chép toàn bộ hay một phần hoặc các hình thức phát hành mà không có sự cho phép trước bằng văn bản của Nhà xuất bản Đại học Sư phạm đều là vi phạm pháp luật. Chúng tôi luôn mong muốn nhận được những ý kiến đóng góp của quý vị độc giả để sách ngày càng hoàn thiện hơn.
Mọi góp ý về sách, liên hệ về bản thảo và dịch vụ bản quyền xin vui lòng gửi về địa chỉ email: nxb@hnue. Ngữ văn Bắc Giang MỤC LỤC Kí hiệu dùng trong sách. ĐỊA LÍ BẮC Giang. Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên Bắc Giang.
Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên ở địa phương. BẮC GIANG TỪ ĐẦU THẾ KỈ X ĐẾN ĐẦU THẾ KỈ XVI. Bắc Giang từ thế kỉ X đến đầu thế kỉ XIII. Bắc Giang từ thế kỉ XIII đến thế kỉ XIV.
Bắc Giang từ đầu thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVI. NGỮ VĂN BẮC GIANG. Tục ngữ, câu đố Bắc Giang. Thực hành tìm hiểu từ ngữ địa phương Bắc Giang.
Thơ Bắc Giang. đA dạng sinh học BẮC GIANG. Sự đa dạng của hệ thực vật, động vật ở Bắc Giang. Nguy cơ suy giảm thực vật, động vật quý hiếm và bảo vệ đa dạng sinh học ở Bắc Giang.
mĩ thuật truyền thống BẮC GIANG. Bắc Giang – Vùng đất của mĩ thuật truyền thống. Nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc, chạm khắc, tranh thờ ở Bắc Giang. 73 DANH MỤC TỪ TRA CỨU.
80 3 Tài liệu Giáo dục địa phương tỉnh Bắc Giang – Lớp 10 LỜI NÓI ĐẦU Các em học sinh thân mến! Cuốn sách Tài liệu Giáo dục địa phương tỉnh Bắc Giang – Lớp 7 sẽ đồng hành cùng các em trong năm học này. Sách được biên soạn với kết cấu và nội dung hợp lí, thể hiện những đặc trưng của Bắc Giang, nhằm giúp các em khám phá và tìm hiểu về những giá trị lịch sử truyền thống, những nét đẹp văn hoá, những đặc điểm vị trí địa lí và dân cư,. của địa phương, thông qua các chủ đề như: Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên Bắc Giang, Bắc Giang từ đầu thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI, Ngữ văn Bắc Giang, Đa dạng sinh học địa phương, Mĩ thuật truyền thống Bắc Giang. Tài liệu Giáo dục địa phương tỉnh Bắc Giang – Lớp 7 cùng với các môn học khác trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018 sẽ góp phần tạo điều kiện để các em phát triển năng lực, phẩm chất, tình yêu quê hương đất nước, ý thức tìm hiểu và vận dụng những điều đã học để góp phần giải quyết những vấn đề của địa phương.
Hi vọng rằng, cuốn sách sẽ mang đến cho các em nhiều điều bổ ích và thú vị về những nét đặc trưng của vùng đất Bắc Giang. Chúc các em có những giờ học tập thật vui vẻ và hiệu quả. Địa lí Bắc Giang ĐỊA LÍ BẮC GIANG Phong cảnh hồ Cấm Sơn (Huyện Lục Ngạn) 5 Tài liệu Giáo dục địa phương tỉnh Bắc Giang – Lớp 7 Bài 1 Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên Bắc Giang Học xong bài này, em sẽ: • Trình bày được đặc điểm tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên tỉnh Bắc Giang: địa hình, khoáng sản, khí hậu, sông, hồ, đất – sinh vật. • Xác định được vị trí và sự phân bố của một số đối tượng tự nhiên thông qua bản đồ, lược đồ.
• Sử dụng bảng số liệu thống kê, biểu đồ để trình bày một số đặc điểm tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên tỉnh Bắc Giang. Thuyền ta ngược, thuyền ta xuôi Giữa dòng nước bạc, nhịp chèo ta bơi [.] Nhìn bóng chiều, in ngấn nước Ta nhìn đất trời một dòng nghiêng soi Nghe tiếng rừng, nghe tiếng suối Xốn xang mái chèo, nhịp đời sinh sôi [. Một góc hồ Cấm Sơn (Trích lời bài hát Hồ trên núi, sáng tác: (huyện Lục Ngạn). Nhạc sĩ Phó Đức Phương) Thiên nhiên Bắc Giang đã từng đi vào thi ca đầy lãng mạn và tươi đẹp.
Ngày nay, những tiềm năng của vùng đất này đang được khai thác ngày càng hợp lí hơn, trở thành nguồn động lực lớn lao để Bắc Giang vươn mình trong sự phát triển chung của đất nước. Hãy chia sẻ hiểu biết của em về một số đặc điểm tự nhiên hoặc tài nguyên thiên nhiên nổi bật của tỉnh Bắc Giang. I Địa hình Địa hình Bắc Giang gồm hai tiểu vùng: miền núi và trung du có đồng bằng xen kẽ. Vùng miền núi bao gồm bảy huyện: Sơn Động, Lục Nam, Lục Ngạn, Yên Thế, Tân Yên, Yên Dũng, Lạng Giang.
Trong đó, một phần các huyện Lục Ngạn, Lục Nam, Yên Thế và Sơn Động là vùng núi cao. Vùng trung du bao gồm huyện Hiệp Hoà, Việt Yên và thành phố Bắc Giang. Địa lí Bắc Giang Vùng miền núi (chiếm 72 % diện tích tự nhiên toàn tỉnh) bị chia cắt mạnh, chênh lệch độ cao lớn. Phía bắc, đông và đông Cách đây khoảng 230 triệu năm, Bắc Giang nam là vùng núi cao từ 300 – 900 m, bao nằm trong khu vực bị sụt lún thành biển, bọc bởi hai dãy núi cánh cung là Đông 120 triệu năm sau mới được nâng lên Triều và Bắc Sơn, nhiều đỉnh núi khá cao thành lục địa.
Từ đó đến nay, vùng này trải qua thời kì bào mòn lục địa, rồi thời kì tạo và hiểm trở thuộc dải núi Bảo Đài – núi với các vận động nâng lên, hạ xuống Cấm Sơn và Huyền Đinh – Yên Tử. trong nhiều đợt, làm cho địa phận Bắc Giang Vùng trung du chiếm khoảng 28 % có chỗ cao (khu đồi núi), chỗ thấp (khu vực đồng bằng ven sông). Cách đây khoảng diện tích tự nhiên, nằm giữa cánh cung gần 10 nghìn năm, biển lùi xa để lại đồng Đông Triều (phía đông nam) và cánh cung bằng Bắc Bộ như hiện nay, trong đó có Bắc Sơn (phía tây bắc). Đặc biệt, địa hình một phần thuộc địa phận tỉnh Bắc Giang.
khu vực dãy núi Bắc Sơn kéo dài xuống dưới huyện Yên Thế có địa hình cắt xẻ Dải núi Huyền Đinh – Yên Tử nằm trên cánh cung Đông Triều, phía nam thuộc mạnh tạo thành những dải đồi trung du huyện Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh; phía với đỉnh tròn, sườn thoải. Đây là vùng đồi bắc thuộc huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang, trung du có độ cao phổ biến dưới 500 m, là một trong những dãy núi hùng vĩ, cảnh thấp dần về phía nam, xen kẽ là các đồng quan phong phú, khí hậu mát mẻ, môi bằng châu thổ ven sông Cầu, sông Thương, trường trong lành. Dải núi này là biểu tượng của huyện Lục Nam (sông Lục – độ cao trung bình dưới 100 m, gồm khu núi Huyền), đồng thời là niềm tự hào của vực thành phố Bắc Giang, một phần các người dân Bắc Giang. huyện Hiệp Hoà, Việt Yên, Tân Yên.
Dãy núi Tây Yên Tử. 7 Tài liệu Giáo dục địa phương tỉnh Bắc Giang – Lớp 7 Đ N B T Hình 1. Bản đồ tự nhiên tỉnh Bắc Giang. Đọc thông tin và quan sát hình 1.3, em hãy: – Trình bày đặc điểm địa hình tỉnh Bắc Giang.
– Xác định trên bản đồ tên các đỉnh núi cao, các đồng bằng châu thổ của tỉnh Bắc Giang. Địa lí Bắc Giang II Khoáng sản Bắc Giang có nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú. Theo thống kê (năm 2021), toàn tỉnh phát hiện được 63 mỏ với 15 loại khoáng sản. Phần lớn các mỏ khoáng sản này đã được đánh giá trữ lượng hoặc dự báo tiềm năng.
Tuy các mỏ có trữ lượng không lớn nhưng một số loại lại là nguồn nguyên liệu quan trọng để phát triển công nghiệp của tỉnh. Một số khoáng sản chính của tỉnh Bắc Giang. TT Tên khoáng sản Đơn vị Trữ lượng Phân bố trên địa bàn các huyện 1 Than triệu tấn 114 Sơn Động, Lục Nam, Yên Thế, Lục Ngạn 2 Quặng sắt nghìn tấn 500 Yên Thế 3 Quặng đồng nghìn tấn 100 Lục Ngạn, Sơn Động 4 Cao lanh triệu tấn 3 Yên Dũng Đất sét làm gạch Việt Yên, Lạng Giang, Yên Thế, 5 triệu m3 360 chịu lửa Hiệp Hoà, Lục Nam Đất sét gốm, đất sét 6 m3 100 Tân Yên, Việt Yên chịu lửa (Nguồn: Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Giang, năm 2020) Đọc thông tin trong bài kết hợp với quan sát bảng 1.3, em hãy: – Kể tên các loại khoáng sản chính của Bắc Giang. – Xác định sự phân bố các loại khoáng sản chính trên bản đồ tự nhiên của tỉnh.
– Đề xuất một số giải pháp để khai thác tài nguyên khoáng sản của tỉnh Bắc Giang một cách hiệu quả, bền vững. III Khí hậu Do Bắc Giang nằm ở vị trí chuyển tiếp giữa khu vực Đông Bắc Bắc Bộ và Do ảnh hưởng của địa hình nên một số vùng có lượng mưa khá cao như Lục Ngạn, Sơn Động, Đồng bằng sông Hồng nên khí hậu Yên Dũng, lượng mưa trung bình 1 300 – 1 800 của tỉnh có tính chất nhiệt đới ẩm gió mm/năm. Vùng núi bị chi phối bởi vĩ độ và hình mùa, mùa đông lạnh và mang tính thể nên mùa đông ít mưa và khô hanh. Mùa hè, đa dạng của chế độ hoàn lưu gió mùa gió biển mang nhiều hơi nước theo thung lũng sông Thương đưa lên phía bắc.
Nhiệt độ thấp nhiệt đới vùng Đông Bắc. dần từ trung du lên miền núi. 9 Tài liệu Giáo dục địa phương tỉnh Bắc Giang – Lớp 7 Nhiệt độ trung bình hằng năm khoảng 22 – 23 °C, độ ẩm dao động 73 – 75 % vào mùa đông, và 85 – 87 % vào mùa hè. Số giờ nắng trung bình hằng năm khoảng 1 500 – 1 700 giờ.
Lượng mưa trung bình 1 000 – 1 500 mm/năm.