Tài Liệu Bồi Dưỡng Mô Đun 3 Môn Đạo Đức Tiểu Học

Tài liệu bồi dưỡng mô đun 3 môn Đạo đức tiểu học là một phần quan trọng trong chương trình giáo dục phổ thông. 80 trang · Trường Đại học Sư phạm Hà Nội · 2020.

• Tác giả: PGS. Nguyễn Hữu Hợp
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
• Chuyên ngành: Đạo đức
• Đề tài: Tài Liệu Bồi Dưỡng Kiểm Tra, Đánh Giá Học Sinh Tiểu Học Theo Hướng Phát Triển Phẩm Chất, Năng Lực (Mô–đun 3.3)
• Loại tài liệu: tài liệu
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP, HÌNH THỨC KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP MÔN ĐẠO ĐỨC CỦA HỌC SINH TIỂU HỌC
• 1.1. Đặc điểm môn Đạo đức
• 1.2. Yêu cầu cần đạt của môn Đạo đức ở tiểu học
• 1.3. Sử dụng phương pháp kiểm tra đánh giá theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh đối với môn Đạo đức
• 1.3.1. Tìm hiểu bài kiểm tra tự luận
• 1.3.2. Trắc nghiệm khách quan
• 1.3.3. Phương pháp quan sát

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Tài Liệu Bồi Dưỡng Mô Đun 3 Môn Đạo Đức Tiểu Học

Tài liệu bồi dưỡng mô đun 3 môn Đạo đức tiểu học là một phần quan trọng trong chương trình giáo dục phổ thông. Tài liệu này cung cấp cho giáo viên những kiến thức và kỹ năng cần thiết để giảng dạy môn Đạo đức một cách hiệu quả. Mục tiêu chính của tài liệu là phát triển phẩm chất và năng lực cho học sinh, giúp các em hình thành những giá trị đạo đức và kỹ năng sống cần thiết.

1.1. Mục tiêu của Tài Liệu Bồi Dưỡng Mô Đun 3

Mục tiêu của tài liệu này là giúp giáo viên hiểu rõ về phương pháp giảng dạy và đánh giá học sinh trong môn Đạo đức. Tài liệu cũng hướng dẫn cách xây dựng công cụ kiểm tra, đánh giá phù hợp với nội dung giảng dạy.

1.2. Nội dung chính của Tài Liệu Bồi Dưỡng

Nội dung của tài liệu bao gồm các phương pháp, hình thức kiểm tra, đánh giá học sinh theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực. Tài liệu cũng cung cấp các ví dụ minh họa cụ thể để giáo viên có thể áp dụng trong thực tế.

II. Vấn đề và Thách thức trong Giảng dạy Môn Đạo Đức

Giảng dạy môn Đạo đức tiểu học gặp nhiều thách thức, từ việc lựa chọn phương pháp giảng dạy đến việc đánh giá kết quả học tập của học sinh. Một trong những vấn đề lớn nhất là làm thế nào để truyền đạt giá trị đạo đức một cách hiệu quả và hấp dẫn cho học sinh.

2.1. Thách thức trong Việc Đánh Giá Học Sinh

Đánh giá học sinh trong môn Đạo đức không chỉ dựa vào kiến thức mà còn phải xem xét thái độ và hành vi của các em. Điều này đòi hỏi giáo viên phải có những phương pháp đánh giá đa dạng và linh hoạt.

2.2. Khó khăn trong Việc Áp Dụng Phương Pháp Giảng Dạy

Nhiều giáo viên gặp khó khăn trong việc áp dụng các phương pháp giảng dạy mới, đặc biệt là khi phải kết hợp giữa lý thuyết và thực hành. Việc thiếu tài liệu hỗ trợ cũng là một rào cản lớn.

III. Phương Pháp Giảng Dạy Hiệu Quả Môn Đạo Đức

Để giảng dạy môn Đạo đức hiệu quả, giáo viên cần áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực. Những phương pháp này không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức mà còn phát triển kỹ năng sống và phẩm chất đạo đức.

3.1. Phương Pháp Dạy Học Tích Cực

Phương pháp dạy học tích cực khuyến khích học sinh tham gia vào quá trình học tập. Giáo viên có thể sử dụng các hoạt động nhóm, thảo luận và dự án để tạo ra môi trường học tập năng động.

3.2. Sử Dụng Công Cụ Kiểm Tra Đánh Giá

Việc xây dựng các công cụ kiểm tra đánh giá phù hợp là rất quan trọng. Giáo viên cần thiết kế các bài kiểm tra không chỉ đánh giá kiến thức mà còn cả thái độ và hành vi của học sinh.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn của Tài Liệu Bồi Dưỡng

Tài liệu bồi dưỡng mô đun 3 môn Đạo đức tiểu học không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn rõ ràng. Giáo viên có thể áp dụng những kiến thức và kỹ năng đã học vào thực tế giảng dạy hàng ngày.

4.1. Ví Dụ Minh Họa trong Giảng Dạy

Các ví dụ minh họa trong tài liệu giúp giáo viên dễ dàng hình dung và áp dụng vào bài giảng. Những tình huống thực tế sẽ giúp học sinh hiểu rõ hơn về giá trị đạo đức.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu và Đánh Giá

Nghiên cứu cho thấy việc áp dụng tài liệu bồi dưỡng đã giúp cải thiện đáng kể kết quả học tập và thái độ của học sinh đối với môn Đạo đức.

V. Kết Luận và Tương Lai của Môn Đạo Đức

Môn Đạo đức tiểu học đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách cho học sinh. Tài liệu bồi dưỡng mô đun 3 là một công cụ hữu ích giúp giáo viên nâng cao chất lượng giảng dạy.

5.1. Tương Lai của Môn Đạo Đức

Trong tương lai, môn Đạo đức sẽ tiếp tục được cải tiến và phát triển để đáp ứng nhu cầu giáo dục hiện đại. Việc cập nhật tài liệu và phương pháp giảng dạy là rất cần thiết.

5.2. Vai Trò của Giáo Viên trong Giảng Dạy

Giáo viên đóng vai trò then chốt trong việc truyền đạt giá trị đạo đức cho học sinh. Họ cần không ngừng học hỏi và phát triển bản thân để đáp ứng yêu cầu giảng dạy.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Tài liệu bồi dưỡng kiểm tra, đánh giá học sinh tiểu học theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực (Mô–đun 3.3) – Môn Đạo đức được biên soạn năm 2020 trong khuôn khổ Dự án Hỗ trợ Đổi mới Giáo dục Phổ thông (RGEP) do Ngân hàng Thế giới tài trợ. Tài liệu do PGS. Nguyễn Hữu Hợp (Trường Đại học Sư phạm Hà Nội) và TS. Nguyễn Thị Thu Hằng (Trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên) trực tiếp biên soạn, đóng vai trò là học liệu bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên tiểu học nhằm triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 (CT GDPT 2018).

Về mục tiêu học tập (learning outcomes), tài liệu trang bị cho học viên hệ thống lý luận và kỹ năng tác nghiệp sư phạm gồm:

1. Khái quát hóa các điểm cốt lõi về phương pháp, hình thức và kỹ thuật kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh;
2. Lựa chọn và vận dụng linh hoạt các phương pháp kiểm tra, đánh giá phù hợp với nội dung và đường phát triển năng lực môn Đạo đức;
3. Thiết kế các công cụ đánh giá kết quả học tập và sự tiến bộ của học sinh;
4. Phân tích kết quả đánh giá để ghi nhận sự tiến bộ và điều chỉnh phương pháp dạy học;
5. Hỗ trợ đồng nghiệp trong sinh hoạt chuyên môn tại cơ sở giáo dục.

Cấu trúc tài liệu gồm hai phần chính: Phần 1 tập trung vào hệ thống lý thuyết, phân tích yêu cầu, quy trình và kỹ thuật kiểm tra đánh giá; Phần 2 cung cấp các ví dụ minh họa và công cụ thực hành bám sát chương trình các khối lớp từ lớp 1 đến lớp 5. Điểm đặc thù của tài liệu là chuyển đổi phương thức đo lường từ kiểm tra ghi nhớ kiến thức sang đánh giá định tính qua nhận xét, tích hợp sự tham gia của nhiều lực lượng giáo dục gồm giáo viên, học sinh và gia đình.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Tài liệu được cấu trúc thành ba chương lý thuyết chuyên sâu tại Phần 1, kết hợp các mạch nội dung ứng dụng thực hành:

• Chương 1: Sử dụng phương pháp, hình thức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Đạo đức của học sinh tiểu học

  • Đặc điểm môn học và yêu cầu cần đạt: Phân tích vai trò môn Đạo đức trong nhóm môn Giáo dục công dân, tập trung vào giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, giáo dục pháp luật và kinh tế. Xác định 3 nhóm năng lực đặc thù: Năng lực điều chỉnh hành vi, Năng lực phát triển bản thân, Năng lực tìm hiểu và tham gia hoạt động kinh tế – xã hội.
  • 5 phương pháp kiểm tra đánh giá: Phân tích cơ sở lý luận và quy trình thực hiện của bài kiểm tra tự luận, trắc nghiệm khách quan (nhiều lựa chọn, đúng – sai, điền khuyết, ghép đôi), phương pháp quan sát, phương pháp vấn đáp và phương pháp đánh giá sản phẩm học tập (phiếu học tập, sản phẩm lao động, hiện thực được cải tạo).
  • 2 hình thức kiểm tra đánh giá: Hướng dẫn đánh giá thường xuyên bằng nhận xét (không cho điểm) và đánh giá định kỳ tại 4 thời điểm (giữa kỳ 1, cuối kỳ 1, giữa kỳ 2, cuối năm học) theo 3 mức xếp loại: Hoàn thành tốt, Hoàn thành, Chưa hoàn thành.

• Chương 2: Xây dựng công cụ kiểm tra đánh giá kết quả học tập và sự tiến bộ của học sinh tiểu học về phẩm chất, năng lực trong dạy học môn Đạo đức

  • Phân loại cấp độ nhận thức: Tích hợp quan điểm tư duy biện chứng với thang 4 bậc nhận thức của Boleslaw Niemierko (nhận biết, thông hiểu, vận dụng, giải quyết vấn đề) và quy chuẩn 3 mức độ câu hỏi theo Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT.
  • Kỹ thuật thiết kế công cụ: Cung cấp tiêu chuẩn kỹ thuật soạn thảo câu hỏi tự luận, hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan và xây dựng tiêu chí đánh giá (rubric).
  • Kế hoạch đánh giá chủ đề: Quy trình 3 bước gồm xác định mục tiêu/thời gian, lập bảng kế hoạch kiểm tra đánh giá và thiết kế bộ công cụ; minh họa chi tiết qua chủ đề "Thực hiện nội quy trường, lớp" (lớp 1).

• Chương 3: Sử dụng và phân tích kết quả đánh giá theo đường phát triển năng lực để ghi nhận sự tiến bộ của học sinh và đổi mới phương pháp dạy học môn Đạo đức

  • Lý luận về đường phát triển năng lực: Dẫn chiếu khung lý thuyết của Nguyễn Lộc (2016), xác định các mức độ tiến bộ từ Mức A (nhận biết chuẩn mực), Mức B (đánh giá, phân biệt hành vi) đến Mức C (chủ động điều chỉnh hành vi, thực hiện kế hoạch).
  • Khung tiêu chí và chỉ báo hành vi: Thiết lập hệ thống chỉ báo chi tiết cho từng năng lực thành phần, hỗ trợ giáo viên phân tích dữ liệu định tính thu thập từ phiếu quan sát và sản phẩm của học sinh.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Tài liệu thiết lập hệ thống lý luận dựa trên ba nền tảng:

• Khung năng lực môn Đạo đức theo CT GDPT 2018: Mô hình hóa 3 nhóm năng lực chuyên biệt:
  1. Năng lực điều chỉnh hành vi: Nhận thức chuẩn mực hành vi, đánh giá hành vi bản thân/người khác, điều chỉnh hành vi.
  2. Năng lực phát triển bản thân: Tự nhận thức bản thân, lập kế hoạch cá nhân, thực hiện kế hoạch phát triển bản thân.
  3. Năng lực tìm hiểu và tham gia hoạt động kinh tế – xã hội: Nhận biết hiện tượng đời sống xã hội, sử dụng tiền hợp lý và tham gia giải quyết vấn đề thực tiễn.
• Thang phân loại nhận thức: Kết hợp mô hình xử lý thông tin nhận thức (Hồi tưởng -> Xử lý -> Tạo thông tin), thang tư duy Boleslaw Niemierko và ma trận 3 mức độ của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
• Lý thuyết đường phát triển năng lực (Learning Progressions): Phương pháp mô tả sự gia tăng năng lực của người học theo thời gian dựa trên các chỉ báo hành vi có thể quan sát và đo lường được.

Kỹ năng phát triển

Học viên sau quá trình tiếp cận tài liệu sẽ hình thành và hoàn thiện các kỹ năng sư phạm:

• Kỹ năng thiết kế công cụ đo lường: Soạn thảo câu hỏi tự luận mở, xây dựng phương án nhiễu cho bài trắc nghiệm khách quan, thiết kế phiếu quan sát hành vi và thang đo đánh giá năng lực hợp tác nhóm.
• Kỹ năng xây dựng kế hoạch kiểm tra đánh giá: Cụ thể hóa các yêu cầu cần đạt của bài học thành các mục tiêu hành vi, phân bổ thời lượng và lựa chọn phương pháp đánh giá tương ứng.
• Kỹ năng đánh giá định tính và phản hồi sư phạm: Ghi nhận xét chi tiết quá trình học tập, phối hợp thông tin tự đánh giá của học sinh và xác nhận từ phụ huynh, từ đó đưa ra biện pháp hỗ trợ học sinh điều chỉnh hành vi thực tế.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Tài liệu được xây dựng phục vụ phương thức bồi dưỡng kết hợp (blended learning), bao gồm hình thức học tập trực tiếp và học tập qua mạng:

• Mô hình sư phạm: Tiếp cận dạy học dựa trên hoạt động (activity-based learning). Mỗi tiểu mục kiến thức đều tuân thủ cấu trúc sư phạm khép kín: Mục tiêu hoạt động -> Thông tin cơ bản -> Nhiệm vụ của học viên.
• Hệ thống bài tập và nghiên cứu tình huống: Học viên được yêu cầu phân tích các tình huống sư phạm thực tế từ sách giáo khoa Đạo đức các lớp 1, 2, 3, 4, 5, ví dụ:
  • Bài toán xử lý hành vi trong bài "Bảo vệ của công" (lớp 4), "Giữ lời hứa" (lớp 3), "Yêu quý bạn bè" (lớp 2);
  • Tình huống giải quyết vấn đề bảo vệ môi trường trong bài "Bảo vệ môi trường sống" (lớp 5);
  • Thiết kế hoạt động đóng vai và phiếu tự rèn luyện trong chủ đề "Thực hiện nội quy trường, lớp" (lớp 1).
• Phương thức đánh giá học viên: Học viên thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu độc lập, hoàn thành hệ thống câu hỏi kiểm tra trên hệ thống trực tuyến, xây dựng hoàn chỉnh một kế hoạch kiểm tra đánh giá cho một chủ đề tự chọn và phân tích kết quả dựa trên đường phát triển năng lực.
• Học liệu và thiết bị hỗ trợ: Đi kèm tài liệu đọc Mô-đun 3.3 là chương trình môn Đạo đức 2018, video bài giảng phân tích hoạt động sư phạm, hệ thống câu hỏi trắc nghiệm đánh giá năng lực và các biểu mẫu phiếu quan sát, phiếu rèn luyện.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Tài liệu phản ánh những thay đổi căn bản trong đánh giá kết quả học tập môn Đạo đức ở cấp tiểu học:

• Chuyển dịch mục tiêu đánh giá: Thay thế hình thức kiểm tra tái hiện định nghĩa, khái niệm đạo đức đơn thuần bằng đánh giá khả năng nhận diện, phân tích và thể hiện hành vi ứng xử trong đời sống thực tiễn.
• Đánh giá bằng nhận xét, không cho điểm: Thực hiện nhất quán quy định đánh giá định tính của Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT. Điểm số được thay thế hoàn toàn bằng các lời nhận xét cụ thể về mức độ tiến bộ và phân loại định kỳ thành 3 mức: Hoàn thành tốt, Hoàn thành, Chưa hoàn thành.
• Đa dạng hóa lực lượng tham gia đánh giá: Tích hợp quy trình đánh giá đa chiều, kết hợp giữa việc tự đánh giá của cá nhân học sinh, đánh giá đồng đẳng giữa các nhóm học sinh, đánh giá của giáo viên và thông tin phản hồi từ phụ huynh/cộng đồng dân cư (thông qua phiếu điều tra, phiếu ghi nhận việc làm tại gia đình).
• Ứng dụng công cụ đường phát triển năng lực: Thiết lập bảng tiêu chí với 3 mức độ (Mức A, Mức B, Mức C), hỗ trợ giáo viên xác định chính xác vị trí năng lực hiện tại của từng học sinh để can thiệp sư phạm kịp thời.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Giáo viên tiểu học: Cung cấp quy trình, phương pháp và mẫu công cụ để áp dụng trực tiếp vào quá trình giảng dạy và đánh giá môn Đạo đức các lớp 1, 2, 3, 4, 5 theo chương trình mới.
• Cán bộ quản lý giáo dục (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, Tổ trưởng chuyên môn): Sử dụng làm cơ sở lý luận và nghiệp vụ để chỉ đạo chuyên môn, tổ chức sinh hoạt tổ nhóm, kiểm tra và thẩm định kế hoạch giáo dục môn Đạo đức tại nhà trường.
• Sinh viên và học viên cao học ngành Giáo dục Tiểu học: Tài liệu tham khảo chuyên ngành cho các học phần Phương pháp dạy học môn Đạo đức, Lý luận kiểm tra đánh giá trong giáo dục tiểu học.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần nắm vững nội dung Chương trình Giáo dục phổ thông tổng thể 2018, Chương trình giáo dục phổ thông môn Đạo đức 2018 và các văn bản quy phạm pháp luật về đánh giá học sinh tiểu học.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tài liệu này được biên soạn nhằm phục vụ mục đích gì?

Tài liệu cung cấp kiến thức lý luận và hướng dẫn thực hành về phương pháp, quy trình và kỹ thuật xây dựng công cụ kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh môn Đạo đức cấp tiểu học theo Chương trình GDPT 2018.

2. Người học cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi nghiên cứu tài liệu?

Học viên cần nắm rõ các phẩm chất chủ yếu, năng lực chung trong Chương trình tổng thể 2018, mục tiêu và yêu cầu cần đạt của môn Đạo đức, cùng các quy định đánh giá học sinh tiểu học tại Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT.

3. Điểm khác biệt căn bản trong đánh giá môn Đạo đức theo tài liệu này là gì?

Môn Đạo đức chuyển sang hình thức đánh giá hoàn toàn bằng nhận xét (không cho điểm), tập trung vào quá trình hình thành hành vi thực tế và áp dụng đánh giá đa chiều với sự tham gia của gia đình và cộng đồng.

4. Cấu trúc một kế hoạch đánh giá chủ đề môn Đạo đức gồm những bước nào?

Kế hoạch đánh giá chủ đề gồm 3 bước: (1) Xác định mục tiêu, thời gian tổ chức đánh giá; (2) Lập bảng kế hoạch kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực; (3) Thiết kế và sử dụng công cụ đánh giá (câu hỏi, bài tập, rubric, phiếu quan sát).

5. Đường phát triển năng lực trong tài liệu được phân chia như thế nào?

Đường phát triển năng lực môn Đạo đức mô tả sự tiến bộ của học sinh qua 3 mức độ: Mức A (nhận biết chuẩn mực hành vi), Mức B (nhận xét, đánh giá và phân biệt đúng/sai), Mức C (chủ động thực hiện, điều chỉnh hành vi và lập kế hoạch cá nhân).

---

Kết luận

Tài liệu bồi dưỡng kiểm tra, đánh giá học sinh tiểu học theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực (Mô–đun 3.3) – Môn Đạo đức chuẩn hóa quy trình đánh giá môn học theo chuẩn CT GDPT 2018. Văn bản cung cấp đầy đủ hệ thống khái niệm, ma trận đánh giá, kỹ thuật thiết kế công cụ đo lường và khung tiêu chí đường phát triển năng lực.

Lộ trình nghiên cứu đề xuất cho học viên gồm: nghiên cứu đặc điểm môn học và các phương pháp kiểm tra đánh giá tại Chương 1; thực hành thiết kế câu hỏi tự luận, trắc nghiệm, rubric tại Chương 2; và ứng dụng phân tích dữ liệu đánh giá định tính tại Chương 3. Người học cần kết hợp nghiên cứu văn bản cùng chương trình môn học năm 2018 và hệ thống bài giảng video bổ trợ để hoàn thành các yêu cầu bồi dưỡng nghiệp vụ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP, HÌNH THỨC KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP MÔN ĐẠO ĐỨC CỦA HỌC SINH TIỂU HỌC 1. Đặc điểm môn Đạo đức Mục tiêu hoạt động Sau khi nghiên cứu hoạt động này, học viên có khả năng: 1. Phân tích được vai trò của môn Đạo đức trong các môn học Giáo dục công dân ở bậc phổ thông và đặc trưng của nó.

Phân tích được đặc điểm nội dung, phương pháp của môn Đạo đức. Thông tin cơ bản Môn Đạo đức ở cấp tiểu học là một môn học thuộc các môn Giáo dục công dân trong chương trình giáo dục bậc phổ thông, giữ vai trò chủ đạo trong việc giúp học sinh hình thành, phát triển ý thức và hành vi của người công dân. Thông qua các bài học về lối sống, đạo đức, pháp luật, kinh tế, môn Đạo đức góp phần bồi dưỡng cho học sinh những phẩm chất chủ yếu và năng lực cốt lõi của người công dân, đặc biệt là tình cảm, niềm tin, nhận thức, cách ứng xử phù hợp với chuẩn mực đạo đức và quy định của pháp luật, có kĩ năng sống và bản lĩnh để học tập, làm việc và sẵn sàng thực hiện trách nhiệm công dân trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế. Nội dung chủ yếu của môn Đạo đức là giáo dục đạo đức và kĩ năng sống, cùng một số nội dung giáo dục pháp luật và giáo dục kinh tế.

Những nội dung này định hướng chính vào giáo dục về giá trị bản thân, gia đình, quê hương, cộng đồng, nhằm hình thành cho học sinh thói quen, nền nếp cần thiết trong học tập, sinh hoạt và ý thức tự điều chỉnh bản thân theo các chuẩn mực đạo đức và quy định của pháp luật. Phương pháp dạy học môn Đạo đức giúp học sinh hình thành những kiến thức đạo đức cơ bản về các chuẩn mực hành vi đạo đức, thái độ và tình cảm đạo đức tích cực và kỹ năng, hành vi đạo đức đúng đắn và trên cơ sở đó, phát triển cho các em những phẩm chất, năng lực theo quy định của chương trình. Phương pháp dạy học môn Đạo đức coi trọng vốn kinh nghiệm sống của học sinh, giúp các em trải nghiệm, phát triển tư duy, chia sẻ, trao đổi, hợp tác với nhau để tự phát hiện kiến thức bài học, bày tỏ thái độ qua các mối quan hệ và chủ động vận dụng kiến thức vào các bối cảnh cuộc sống, nhất là cuộc sống hằng ngày của mình để hình thành kỹ năng, hành vi đúng đắn. Nhiệm vụ của học viên Trả lời các câu hỏi: 1.

Môn Đạo đức có mối quan hệ như thế nào với các môn học Giáo dục công dân ở bậc phổ thông? 2. Môn Đạo đức có đặc trưng gì khác với các môn học khác? 3. Nội dung, phương pháp dạy học môn Đạo đức có những đặc điểm gì? 1. Yêu cầu cần đạt của môn Đạo đức ở tiểu học Mục tiêu hoạt động Sau khi nghiên cứu hoạt động này, học viên có khả năng: 1.

Nêu được yêu cầu cần đạt về phẩm chất chủ yếu và năng lực chung của môn Đạo đức theo quy định của chương trình giáo dục. Nêu lên được yêu cầu cần đạt về năng lực đặc thù của môn Đạo đức theo quy định của chương trình giáo dục. Thông tin cơ bản Các yêu cầu cần đạt của môn Đạo đức gồm yêu cầu cần đạt về phẩm chất chủ yếu và năng lực chung và yêu cầu cần đạt về năng lực đặc thù của môn học. Yêu cầu cần đạt về phẩm chất chủ yếu và năng lực chung của môn đạo đức Chương trình giáo dục quy định, môn Đạo đức góp phần hình thành và phát triển các phẩm chất chủ yếu và các năng lực chung theo các mức độ phù hợp với môn học, cấp học đã được quy định trong Chương trình tổng thể.

Yêu cầu cần đạt về năng lực đặc thù của môn đạo đức Các năng lực được hình thành, phát triển trong môn Đạo đức (năng lực điều chỉnh hành vi, năng lực phát triển bản thân, năng lực tìm hiểu và tham gia hoạt động kinh tế - xã hội) là biểu hiện đặc thù của các năng lực chung và năng lực khoa học đã nêu trong Chương trình tổng thể. Yêu cầu cần đạt về các năng lực này đối với môn Đạo đức như sau. Năng lực điều chỉnh hành vi Năng lực điều chỉnh hành vi gồm 3 năng lực cụ thể (nhận thức chuẩn mực hành vi; đánh giá hành vi của bản thân và người khác; điều chỉnh hành vi) với những yêu cầu cần đạt sau: Nhận thức chuẩn mực hành vi – Nhận biết được một số chuẩn mực hành vi đạo đức và pháp luật thường gặp phù hợp với lứa tuổivà sự cần thiết của việc thực hiện theo các chuẩn mực đó. – Có kiến thức cần thiết, phù hợp để nhận thức, quản lí, tự bảo vệ bản thân và duy trì mối quan hệ hoà hợp với bạn bè.

– Nhận biết được sự cần thiết của giao tiếp và hợp tác; trách nhiệm của bản thân và của nhóm trong hợp tác nhằm đáp ứng các nhu cầu của bản thân và giải quyết các vấn đề học tập, sinh hoạt hằng ngày. Đánh giá hành vi của bản thân và người khác – Nhận xét được tính chất đúng – sai, tốt – xấu, thiện – ác của một số thái độ, hành vi đạo đức và pháp luật của bản thân và bạn bè trong học tập và sinh hoạt. – Thể hiện được thái độ đồng tình với cái thiện, cái đúng, cái tốt; không đồng tình với cái ác, cái sai, cái xấu. – Nhận xét được thái độ của đối tượng giao tiếp; một số đặc điểm nổi bật của các thành viên trong nhóm để phân công công việc và hợp tác.

Điều chỉnh hành vi – Tự làm được những việc của mình ở nhà, ở trường theo sự phân công, hướng dẫn; không dựa dẫm, ý lại người khác. – Bước đầu biết điều chỉnh và nhắc nhở bạn bè điều chỉnh cảm xúc, thái độ, hành vi, thói quen của bản thân phù hợp với chuẩn mực hành vi đạo đức, pháp luật và lứa tuổi; không nói hoặc làm những điều xúc phạm người khác; không mải chơi, làm ảnh hưởng đến việc học hành và các việc khác; biết sửa chữa sai sót, khuyết điểm trong học tập và sinh hoạt hằng ngày. – Thực hiện được một số hoạt động cần thiết, phù hợp để nhận thức, phát triển, tự bảo vệ bản thân và thiết lập, duy trì mối quan hệ hoà hợp với bạn bè. – Bước đầu biết thực hành tiết kiệm và sử dụng tiền hợp lí.

Năng lực phát triển bản thân Năng lực phát triển bản thân gồm 3 năng lực cụ thể (tự nhận thức bản thân; lập kế hoạch phát triển bản thân; thực hiện kế hoạch phát triển bản thân) với những yêu cầu cần đạt sau: Tự nhận thức bản thân Nhận biết được một số điểm mạnh, điểm yếu của bản thân theo chỉ dẫn của thầy giáo, cô giáo và người thân. Lập kế hoạch phát triển bản thân – Nêu được các loại kế hoạch cá nhân, sự cần thiết phải lập kế hoạch cá nhân, cách lập kế hoạch cá nhân. – Lập được kế hoạch cá nhân của bản thân. Thực hiện kế hoạch phát triển bản thân – Thực hiện được các công việc của bản thân trong học tập và sinh hoạt theo kế hoạch đã đề ra với sự hướng dẫn của thầy giáo, cô giáo và người thân.

– Có ý thức học hỏi thầy giáo, cô giáo, bạn bè, người khác và học tập, làm theo những gương tốt để hoàn thiện, phát triển bản thân. Năng lực tìm hiểu và tham gia hoạt động kinh tế – xã hội Năng lực tìm hiểu và tham gia hoạt động kinh tế - xã hội gồm 2 năng lực cụ thể (tìm hiểu các hiện tượng kinh tế – xã hội; tham gia hoạt động kinh tế – xã hội) với những yêu cầu cần đạt sau: Tìm hiểu các hiện tượng kinh tế – xã hội – Bước đầu nhận biết được một số khái niệm cơ bản về xã hội và quan sát xã hội như: cá nhân, gia đình, xã hội, đất nước, tốt – xấu,. – Bước đầu biết quan sát, tìm hiểu về gia đình, quê hương, đất nước, các hành vi ứng xử trong đời sống hằng ngày với sự giúp đỡ của thầy giáo, cô giáo và người thân. – Nhận biết được vai trò của tiền; sự cần thiết phải bảo quản, tiết kiệm, sử dụng hợp lí tiền.

Tham gia hoạt động kinh tế – xã hội – Bước đầu nêu được cách giải quyết và tham gia giải quyết được các vấn đề đơn giản, phù hợp với lứa tuổivề đạo đức, pháp luật, kĩ năng sống trong học tập và sinh hoạt hằng ngày. – Có được cách cư xử, thói quen, nền nếp cơ bản, cần thiết trong học tập, sinh hoạt. – Đề xuất được phương án phân công công việc phù hợp; thực hiện được nhiệm vụ của bản thân; biết trao đổi, giúp đỡ thành viên khác để cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ trong nhóm theo sự phân công, hướng dẫn. – Tham gia các hoạt động phù hợp với lứa tuổi do nhà trường, địa phương tổ chức Nhiệm vụ của học viên: Trả lời các câu hỏi: 1.

Môn Đạo đức có vai trò như thế nào trong việc hình thành và phát triển các phẩm chất và năng lực chung cho học sinh tiểu học? 2. Môn Đạo đức cần hình thành và phát triển những năng lực đặc thù gì? 3. Mỗi năng lực đặc thù của môn Đạo đức có những năng lực cụ thể nào? 4. Mỗi năng lực cụ thể của năng lực đặc thù có những yêu cầu cần đạt gì? 1.

Sử dụng phương pháp kiểm tra đánh giá theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh đối với môn Đạo đức 1. Tìm hiểu bài kiểm tra tự luận Mục tiêu hoạt động Sau khi nghiên cứu hoạt động này, học viên có khả năng: 1. Phân tích được đặc điểm của bài kiểm tra tự luận trong dạy học môn Đạo đức. Vận dụng được phương pháp kiểm tra tự luận vào dạy học các bài đạo đức của chương trình giáo dục mới.

Thông tin cơ bản Bài kiểm tra tự luận là một phương pháp kiểm tra viết nhằm kiểm tra, đánh giá bài làm của học sinh như nhớ lại, sắp xếp lại, vận dụng những tri thức và kĩ năng đã học vào việc suy luận, giải quyết những vấn đề theo yêu cầu của câu hỏi kiểm tra (như trình bày, giải thích, phân tích, chứng minh, so sánh, làm bài tập thực hành. Phương pháp này giúp giáo viên làm rõ không chỉ kết quả học tập môn Đạo đức, mà còn quá trình học sinh tư duy trong việc giải quyết các vấn đề của câu hỏi, bài tập đặt ra trong quá trình học tập môn học này.