TÁC ĐỘNG CỦA CHI TIÊU CÔNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ CỦA CÁC ĐỊA PHƯƠNG TẠI VIỆT NAM

Nghiên cứu tác động của chi tiêu công tới tăng trưởng kinh tế địa phương tại Việt Nam. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp thúc đẩy tăng trưởng.

• Tác giả: Trần Thị Huyền Lan
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Thuận
• Trường học: Trường Đại Học Tài Chính - Marketing
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Chi Tiêu Công Đến Tăng Trưởng Kinh Tế Của Các Địa Phương Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH VẼ
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Đóng góp mới của Luận án (về mặt khoa học và về mặt thực tiễn)
• 1.5.1. Về mặt khoa học
• 1.5.2. Về mặt thực tiễn
• 1.6. Bố cục và cấu trúc của Luận án
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN, CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC VỀ CHI TIÊU CÔNG VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ
• 2.1. Các khái niệm và đo lường về chi tiêu công, thể chế và tăng trưởng kinh tế địa phương
• 2.1.1. Các khái niệm và đo lường về chi tiêu công
• 2.1.1.1. Đặc điểm của chi tiêu công
• 2.1.1.2. Phân loại chi tiêu công
• 2.1.1.3. Đo lường hiệu quả chi tiêu công
• 2.1.2. Các khái niệm và chỉ số đo lường về thể chế chính quyền địa phương
• 2.1.3. Các khái niệm và đo lường về tăng trưởng kinh tế và tăng trưởng kinh tế địa phương
• 2.1.3.1. Các chỉ số đo lường mức tăng trưởng kinh tế phổ biến
• 2.1.3.2. Các chỉ số đo lường mức tăng trưởng kinh tế địa phương
• 2.2. Mối quan hệ giữa chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế
• 2.2.1. Đường cong RAHN
• 2.2.2. Mối quan hệ giữa chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế
• 2.2.2.1. Các lý thuyết nền tảng
• 2.2.2.2. Nhóm lý thuyết tiêu biểu về tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế
• 2.2.2.2.1. Lý thuyết trường phái Keynes – Mô hình Harrod – Domar
• 2.2.2.2.2. Lý thuyết tân cổ điển – Mô hình Solow hay mô hình kinh tế ngoại sinh
• 2.2.2.3. Lý thuyết kinh tế hiện đại - Các mô hình tăng trưởng nội sinh
• 2.2.2.4. Nhóm lý thuyết về tăng trưởng kinh tế vùng miền
• 2.2.2.4.1. Lý thuyết vị trí công ty
• 2.2.2.4.2. Các lý thuyết tân cổ điển truyền thống
• 2.2.2.4.3. Lý thuyết lõi-ngoại vi
• 2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế địa phương
• 2.3.1. Nhóm yếu tố tác động đến tổng cung
• 2.3.2. Nhóm yếu tố tác động đến tổng cầu
• 2.3.3. Nhóm yếu tố thể chế tác động đến tổng cung lẫn tổng cầu
• 2.3.4. Cú sốc kinh tế vĩ mô
• 2.4. Lược khảo các nghiên cứu trước có liên quan
• 2.4.1. Các nghiên cứu quốc tế về tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế
• 2.4.1.1. Chi tiêu công tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế
• 2.4.1.2. CTC kích thích TTKT (tác động tích cực)
• 2.4.2. Các nghiên cứu trong nước về tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam
• 2.4.3. Các nghiên cứu ngưỡng chi tiêu công tối ưu
• 2.4.4. Các khoảng trống nghiên cứu
• 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Các giả thuyết nghiên cứu
• 3.2. Mô hình nghiên cứu
• 3.3. Dữ liệu và phương pháp định lượng
• 3.3.1. Phân tích hồi quy dữ liệu bảng gộp
• 3.3.2. Phương pháp xác định ngưỡng chi tiêu công tối ưu
• 3.4. Quy trình nghiên cứu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Phân tích thực trạng chi tiêu công và hiệu quả chi tiêu công của các địa phương xét trong bối cảnh thay đổi Luật NSNN và tác động của Covid – 19
• 4.1.1. Thực trạng về chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế trước và sau khi áp dụng Luật NSNN năm 2015
• 4.1.2. Quy mô các thành phần chi tiêu công so với GRDP hiện hành trước và sau khi áp dụng Luật NSNN năm 2015
• 4.1.3. Cơ cấu các thành phần chi tiêu công so với GRDP so sánh trước và sau khi áp dụng Luật NSNN năm 2015
• 4.1.4. Thực trạng về chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế tại các địa phương Việt Nam khi có ảnh hưởng của Đại dịch Covid – 19
• 4.1.5. Cơ cấu Tổng chi tiêu công so với GRDP của 6 vùng KT – XH trong điều kiện bị ảnh hưởng của Đại dịch Covid - 19
• 4.1.6. Cơ cấu Chi ĐTPT so với GRDP của 6 vùng KT – XH trong điều kiện bị ảnh hưởng của Đại dịch Covid - 19
• 4.1.7. Cơ cấu Chi TX so với GRDP của 6 vùng KT – XH trong điều kiện bị ảnh hưởng của Đại dịch Covid – 19
• 4.1.8. Thực trạng về thể chế chính quyền địa phương tương tác với TTKT thông qua Chỉ số PAPI và Chỉ số PCI
• 4.1.9. Chỉ số PAPI và TTKT của 6 vùng KT – XH khi thay đổi Luật NSNN trong bối cảnh có Đại dịch Covid – 19
• 4.1.10. Chỉ số PCI và TTKT của 6 vùng KT – XH khi thay đổi Luật NSNN trong bối cảnh có Đại dịch Covid – 19
• 4.1.11. Thực trạng về hiệu quả đầu tư công tại các địa phương Việt Nam trước và sau khi áp dụng Luật NSNN năm 2015
• 4.2. Phân tích tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế tại các địa phương của Việt Nam bằng nghiên cứu thực nghiệm
• 4.2.1. Thống kê mô tả chung các biến số
• 4.2.2. Kết quả nghiên cứu
• 4.2.3. Kết quả phân tích ma trận tương quan
• 4.2.4. Phân tích kết quả hồi quy
• 4.2.5. Phân tích tác động của sự thay đổi chu kỳ ngân sách đến tăng trưởng kinh tế của Việt Nam
• 4.2.6. Phân tích ngưỡng chi tiêu công tối ưu tại các vùng kinh tế của Việt Nam
• 4.2.6.1. Mô tả mẫu dữ liệu
• 4.2.6.2. Kết quả ước lượng mô hình nghiên cứu ngưỡng
• 4.2.6.3. Đánh giá kết quả nghiên cứu
• 5. KẾT LUẬN VÀ CÁC HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Về mặt lý thuyết
• 5.2. Về kết quả thực nghiệm
• 5.3. Gợi ý chính sách
• 5.4. Đề xuất các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tại các địa phương của Việt Nam
• 5.4.1. Đề xuất các giải pháp về chi tiêu công
• 5.4.2. Đề xuất các giải pháp để thu hút nguồn vốn ngoài NSNN
• 5.4.3. Đề xuất các giải pháp về phát triển lực lượng lao động
• 5.4.4. Đề xuất các giải pháp về cải cách thể chế trong chi tiêu công
• 5.5. Khuyến nghị chính sách
• 5.6. Hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Phụ lục 1: Kết quả hồi quy: Trường hợp toàn bộ các tỉnh thành
• Kiểm định Hausman ba Mô hình
• Kiểm định sai phạm Mô hình FE
• Kết quả hồi quy theo phương pháp PCSE của 3 mô hình
• Phụ lục 2: Kết quả hồi quy từng vùng miền
• Kiểm định Hausman ba mô hình cho từng vùng miền
• Kết quả hồi quy của từng vùng
• Phụ lục 3: Kết quả kiểm định tác động của sự thay đổi luật NSNN năm 2015 theo phương pháp Bayes
• Phụ lục 4: Kết quả kiểm định hiệu ứng ngưỡng
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Chi Tiêu Công và Tăng Trưởng Kinh Tế 55 ký tự

Nghiên cứu này tập trung vào vai trò chi tiêu công (CTC) trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương (TTKT) tại Việt Nam. Chi tiêu công được xem là một công cụ quan trọng trong chính sách tài khóa, có khả năng điều tiết nền kinh tế vĩ mô và thúc đẩy các hoạt động sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, hiệu quả của chi tiêu công đối với tăng trưởng kinh tế địa phương vẫn còn là một vấn đề gây tranh cãi. Các nghiên cứu trước đây đã cho thấy những kết quả khác nhau, tùy thuộc vào bối cảnh kinh tế và chính trị của từng quốc gia. Nghiên cứu này sử dụng dữ liệu từ 63 tỉnh thành phố của Việt Nam, được phân chia theo 6 vùng kinh tế - xã hội, để đánh giá tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế địa phương, đồng thời xem xét ảnh hưởng của các yếu tố khác như thể chế và chính sách tài khóa. Trích dẫn: "Vai trò của CTC tác động đến TTKT cũng không thể được giải thích duy nhất bởi một trường phái và là một chủ đề gây nhiều tranh cãi (Grier & Tullock, 1989)."

1.1. Lý Do Chọn Đề Tài Nghiên Cứu Chi Tiêu Công Việt Nam

Lý do chọn đề tài này xuất phát từ sự quan trọng của chi tiêu công trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương tại Việt Nam, cũng như sự cần thiết phải đánh giá hiệu quả của các chính sách chi tiêu công hiện hành. Sự khác biệt giữa Luật Ngân Sách Nhà Nước năm 2002 và năm 2015, cùng với tác động của đại dịch Covid-19, tạo ra một bối cảnh nghiên cứu phức tạp và thú vị. Nghiên cứu này nhằm giải quyết các khoảng trống trong các nghiên cứu trước đây, bằng cách phân tích tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế địa phương trước và sau khi áp dụng Luật NSNN mới, đồng thời xem xét ảnh hưởng của đại dịch Covid-19. Dữ liệu kinh tế Việt Nam được thu thập, và các mô hình kinh tế lượng được xây dựng và kiểm định chặt chẽ.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Đánh Giá Hiệu Quả Chi Tiêu Công

Mục tiêu chính của nghiên cứu là đánh giá hiệu quả và tác động của chi tiêu công, cũng như các thành phần của chi tiêu công, đến tăng trưởng kinh tế địa phương tại Việt Nam. Nghiên cứu sẽ xem xét ảnh hưởng của việc thay đổi Luật NSNN và tác động của đại dịch Covid-19. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng sẽ khám phá tác động ngưỡng của chi tiêu công và vai trò của các yếu tố thể chế. Mục tiêu cuối cùng là đưa ra các hàm ý chính sách trong quản lý và sử dụng vốn ngân sách nhà nước (ngân sách nhà nước) đối với chi tiêu công, nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cho các địa phương. Cần có những phân tích sâu sắc về phân bổ nguồn lực và quản lý ngân sách.

II. Thách Thức Hiệu Quả Chi Tiêu Công và Covid 19 59 ký tự

Một trong những thách thức lớn nhất trong việc đánh giá tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế địa phương là sự phức tạp của mối quan hệ này. Nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của chi tiêu công, bao gồm thể chế chính quyền địa phương, chính sách tài khóa, và các cú sốc kinh tế vĩ mô như đại dịch Covid-19. Đại dịch đã gây ra những thay đổi lớn trong nền kinh tế Việt Nam, và có thể làm thay đổi mô hình quan hệ giữa chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế. Do đó, việc không xem xét tác động của đại dịch có thể dẫn đến những kết luận sai lầm. Nghiên cứu này cố gắng giải quyết thách thức này bằng cách sử dụng dữ liệu trong hai giai đoạn, trước và sau khi đại dịch xảy ra, để đánh giá ảnh hưởng của đại dịch đến hiệu quả chi tiêu công. Trích dẫn: “Đại dịch Covid - 19 rất có thể làm thay đổi mẫu hình về mối quan hệ giữa CTC và TTKT so với điều kiện bình thường.”

2.1. Ảnh Hưởng Đại Dịch Thay Đổi Mối Quan Hệ Chi Tiêu Công

Đại dịch Covid-19 đã gây ra những xáo trộn lớn cho nền kinh tế toàn cầu, và Việt Nam không phải là ngoại lệ. Tác động của đại dịch đến tăng trưởng kinh tế địa phương là rất lớn, và điều này có thể làm thay đổi mối quan hệ giữa chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế. Việc đánh giá tác động của đại dịch là rất quan trọng để đưa ra những khuyến nghị chính sách phù hợp. Các biện pháp an sinh xã hội cũng cần được xem xét trong bối cảnh này.

2.2. Luật NSNN 2015 Tác Động Đến Hiệu Quả Chi Tiêu Công

Luật Ngân Sách Nhà Nước (NSNN) năm 2015 đã có hiệu lực từ năm 2017, và được kỳ vọng sẽ tăng cường tính minh bạch và hiệu quả của chi tiêu công. Tuy nhiên, tác động thực tế của luật này đến tăng trưởng kinh tế địa phương vẫn cần được đánh giá một cách kỹ lưỡng. Nghiên cứu này sẽ xem xét tác động của Luật NSNN 2015 đến hiệu quả chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế thông qua việc so sánh dữ liệu trước và sau khi luật có hiệu lực. Cần phải xem xét các yếu tố liên quan đến quản lý ngân sách.

III. Phương Pháp Mô Hình Kinh Tế Lượng Phân Tích Tác Động 56 ký tự

Nghiên cứu này sử dụng các mô hình kinh tế lượng để phân tích tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế địa phương. Dữ liệu được thu thập từ 63 tỉnh thành phố của Việt Nam, và được phân tích bằng các phương pháp hồi quy dữ liệu bảng. Mô hình nghiên cứu bao gồm các biến số đại diện cho chi tiêu công, tăng trưởng kinh tế, và các yếu tố kiểm soát khác. Nghiên cứu cũng sử dụng phương pháp kiểm định hiệu ứng ngưỡng để xác định mức chi tiêu công tối ưu. Kết quả phân tích sẽ giúp đánh giá hiệu quả của chính sách tài khóa và đưa ra những khuyến nghị chính sách phù hợp. Trích dẫn: “Tác giả xây dựng mô hình nghiên cứu thực nghiệm để phân tích tác động của CTC đến TTKT của một quốc gia đang phát triển là Việt Nam.”

3.1. Dữ Liệu và Biến Số Thu Thập Dữ Liệu Kinh Tế Việt Nam

Việc thu thập và xử lý dữ liệu kinh tế là một bước quan trọng trong nghiên cứu này. Dữ liệu về chi tiêu công, tăng trưởng kinh tế địa phương, và các yếu tố kiểm soát khác được thu thập từ các nguồn chính thức như Tổng cục Thống kê và Bộ Tài chính. Các biến số được xác định rõ ràng và được xử lý để đảm bảo tính chính xác và nhất quán. Việc chọn lựa chỉ số kinh tế phù hợp là vô cùng quan trọng.

3.2. Kiểm Định Ngưỡng Xác Định Mức Chi Tiêu Công Tối Ưu

Một trong những đóng góp quan trọng của nghiên cứu này là việc xác định mức chi tiêu công tối ưu. Nghiên cứu sử dụng phương pháp kiểm định hiệu ứng ngưỡng để xác định mức chi tiêu công mà tại đó tăng trưởng kinh tế địa phương đạt được mức cao nhất. Kết quả kiểm định ngưỡng sẽ giúp các nhà hoạch định chính sách xác định mức chi tiêu công phù hợp để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế một cách hiệu quả. Cần có những phân tích về mô hình kinh tế lượng.

IV. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu và Hàm Ý Chính Sách 57 ký tự

Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp những bằng chứng thực nghiệm về tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế địa phương tại Việt Nam. Những kết quả này có thể được sử dụng để đánh giá hiệu quả của các chính sách tài khóa hiện hành và đưa ra những khuyến nghị chính sách phù hợp. Nghiên cứu cũng sẽ cung cấp những thông tin hữu ích cho các nhà hoạch định chính sách ở cấp địa phương, giúp họ đưa ra những quyết định chi tiêu công sáng suốt hơn. Những khuyến nghị chính sách này có thể bao gồm việc điều chỉnh cơ cấu chi tiêu công, cải thiện quản lý ngân sách, và tăng cường đầu tư công vào các lĩnh vực có tiềm năng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Trích dẫn: “Đề xuất các giải pháp quản lý CTC hiệu quả thúc đẩy TTKT tại các địa phương của Việt Nam.”

4.1. Cơ Cấu Chi Tiêu Công Điều Chỉnh Để Tối Ưu Tăng Trưởng

Một trong những khuyến nghị chính sách quan trọng là việc điều chỉnh cơ cấu chi tiêu công. Nghiên cứu có thể chỉ ra những loại chi tiêu công nào có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế địa phương, và những loại chi tiêu công nào có tác động tiêu cực hoặc không có tác động. Dựa trên những kết quả này, các nhà hoạch định chính sách có thể điều chỉnh cơ cấu chi tiêu công để tối ưu hóa tăng trưởng kinh tế. Nên tập trung vào đầu tư cơ sở hạ tầng, y tế và giáo dục.

4.2. Quản Lý Ngân Sách Cải Thiện Hiệu Quả Chi Tiêu Công

Cải thiện quản lý ngân sách là một yếu tố quan trọng để tăng cường hiệu quả chi tiêu công. Nghiên cứu có thể cung cấp những gợi ý về cách cải thiện quản lý ngân sách, chẳng hạn như tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình, cải thiện quy trình lập kế hoạch và giám sát, và giảm thiểu tham nhũng và lãng phí. Cần phải có những cải cách thể chế.

V. Kết Luận Chi Tiêu Công và Phát Triển Kinh Tế Vùng 54 ký tự

Nghiên cứu này đóng góp vào sự hiểu biết về mối quan hệ giữa chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế địa phương tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để cải thiện chính sách tài khóa và thúc đẩy phát triển kinh tế vùng. Nghiên cứu cũng chỉ ra những hạn chế trong các nghiên cứu trước đây, và đề xuất những hướng nghiên cứu tiếp theo. Ví dụ, các nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc phân tích tác động của chi tiêu công đến các lĩnh vực cụ thể của nền kinh tế, chẳng hạn như nông nghiệp, công nghiệp, và dịch vụ. Ngoài ra, các nghiên cứu trong tương lai có thể sử dụng các phương pháp phân tích phức tạp hơn để đánh giá tác động của chi tiêu công. Trích dẫn: “Đề xuất các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tại các địa phương của Việt Nam.”

5.1. Hạn Chế Nghiên Cứu Những Vấn Đề Cần Nghiên Cứu Thêm

Bất kỳ nghiên cứu nào cũng có những hạn chế, và nghiên cứu này cũng không phải là ngoại lệ. Nghiên cứu có thể bị hạn chế bởi dữ liệu sẵn có, phương pháp phân tích được sử dụng, và phạm vi nghiên cứu. Cần phải thừa nhận những hạn chế này, và đề xuất những hướng nghiên cứu tiếp theo để khắc phục những hạn chế này.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Phân Tích Chi Tiết Hơn

Nghiên cứu này mở ra nhiều hướng nghiên cứu tiếp theo. Các nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc phân tích tác động của chi tiêu công đến các lĩnh vực cụ thể của nền kinh tế, hoặc sử dụng các phương pháp phân tích phức tạp hơn để đánh giá tác động của chi tiêu công. Điều quan trọng là tiếp tục nghiên cứu và đánh giá hiệu quả của chi tiêu công để đưa ra những chính sách tài khóa tốt nhất cho Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ TÀI CHÍNH TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH - MARKETING TRẦN THỊ HUYỀN LAN TÁC ĐỘNG CỦA CHI TIÊU CÔNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ CỦA CÁC ĐỊA PHƯƠNG TẠI VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2024 BỘ TÀI CHÍNH TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH - MARKETING TRẦN THỊ HUYỀN LAN TÁC ĐỘNG CỦA CHI TIÊU CÔNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ CỦA CÁC ĐỊA PHƯƠNG TẠI VIỆT NAM Ngành: Tài chính Ngân hàng Mã số ngành: 9340201 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1. Nguyễn Đức Thanh Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2024 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận án “Tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế của các địa phương tại Việt Nam” là công trình nghiên cứu khoa học của tôi dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Văn Thuận và TS. Nguyễn Đức Thanh. Các dữ liệu được trình bày trong Luận án có nguồn gốc rõ ràng và đáng tin cậy. Kết quả nghiên cứu chưa được ai công bố trước đó ngoại trừ một số kết quả được công bố trong các bài báo khoa học của chính tác giả. Nghiên cứu sinh Trần Thị Huyền Lan i LỜI CẢM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS. Nguyễn Văn Thuận và TS. Nguyễn Đức Thanh đã tận tình hướng dẫn, động viên và cho tôi những lời khuyên hữu ích trong suốt thời gian tôi thực hiện Luận án. Bên cạnh đó, tôi cũng vô cùng biết ơn Quý Thầy Cô trường Đại Học Tài chính – Marketing, đặc biệt là các Thầy, Cô trong Khoa Tài chính – Ngân hàng và Viện Đào tạo Sau đại học đã truyền đạt nhưng kiến thức quý giá, hỗ trợ và giúp đỡ tôi để tôi có được công trình nghiên cứu này. Tôi cũng xin cảm ơn các cấp Lãnh đạo, đồng nghiệp đang công tác tại Hệ thống Kho bạc Nhà nước, gia đình và bạn bè đã tạo nhiều điều kiện thuận lợi và động viên tôi để tôi có thêm nghị lực thực hiện Luận án. Nghiên cứu sinh Trần Thị Huyền Lan ii MỤC LỤC MỤC LỤC. iii DANH MỤC CÁC BẢNG . xi DANH MỤC HÌNH VẼ .xiv CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU . Lý do chọn đề tài . Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Đóng góp mới của Luận án (về mặt khoa học và về mặt thực tiễn). Về mặt khoa học. Về mặt thực tiễn . Bố cục và cấu trúc của Luận án . 11 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN, CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC VỀ CHI TIÊU CÔNG VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ . Các khái niệm và đo lường về chi tiêu công, thể chế và tăng trưởng kinh tế địa phương . Các khái niệm và đo lường về chi tiêu công . Đặc điểm của chi tiêu công . Phân loại chi tiêu công . Đo lường hiệu quả chi tiêu công . Các khái niệm và chỉ số đo lường về thể chế chính quyền địa phương . Các khái niệm và đo lường về tăng trưởng kinh tế và tăng trưởng kinh tế địa phương . Các chỉ số đo lường mức tăng trưởng kinh tế phổ biến . Các chỉ số đo lường mức tăng trưởng kinh tế địa phương . Mối quan hệ giữa chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế. Đường cong RAHN . Mối quan hệ giữa chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế . Các lý thuyết nền tảng . Nhóm lý thuyết tiêu biểu về tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế . Lý thuyết trường phái Keynes – Mô hình Harrod – Domar . Lý thuyết tân cổ điển – Mô hình Solow hay mô hình kinh tế ngoại sinh 32 2. Lý thuyết kinh tế hiện đại - Các mô hình tăng trưởng nội sinh. Nhóm lý thuyết về tăng trưởng kinh tế vùng miền . Lý thuyết vị trí công ty . Các lý thuyết tân cổ điển truyền thống . Lý thuyết lõi-ngoại vi . Các yếu tố ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế địa phương . Nhóm yếu tố tác động đến tổng cung . Nhóm yếu tố tác động đến tổng cầu . Nhóm yếu tố thể chế tác động đến tổng cung lẫn tổng cầu . Cú sốc kinh tế vĩ mô . Lược khảo các nghiên cứu trước có liên quan . Các nghiên cứu quốc tế về tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế . Chi tiêu công tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế . CTC kích thích TTKT (tác động tích cực) . Các nghiên cứu trong nước về tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam . Các nghiên cứu ngưỡng chi tiêu công tối ưu. Các khoảng trống nghiên cứu. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Các giả thuyết nghiên cứu . Mô hình nghiên cứu . Dữ liệu và phương pháp định lượng . Phân tích hồi quy dữ liệu bảng gộp . Phương pháp xác định ngưỡng chi tiêu công tối ưu . Quy trình nghiên cứu . KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Phân tích thực trạng chi tiêu công và hiệu quả chi tiêu công của các địa phương xét trong bối cảnh thay đổi Luật NSNN và tác động của Covid – 19 . Thực trạng về chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế trước và sau khi áp dụng Luật NSNN năm 2015 . Quy mô các thành phần chi tiêu công so với GRDP hiện hành trước và sau khi áp dụng Luật NSNN năm 2015 . Cơ cấu các thành phần chi tiêu công so với GRDP so sánh trước và sau khi áp dụng Luật NSNN năm 2015. Thực trạng về chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế tại các địa phương Việt Nam khi có ảnh hưởng của Đại dịch Covid – 19 . Cơ cấu Tổng chi tiêu công so với GRDP của 6 vùng KT – XH trong điều kiện bị ảnh hưởng của Đại dịch Covid - 19 . Cơ cấu Chi ĐTPT so với GRDP của 6 vùng KT – XH trong điều kiện bị ảnh hưởng của Đại dịch Covid - 19 . Cơ cấu Chi TX so với GRDP của 6 vùng KT – XH trong điều kiện bị ảnh hưởng của Đại dịch Covid – 19 . Thực trạng về thể chế chính quyền địa phương tương tác với TTKT thông qua Chỉ số PAPI và Chỉ số PCI . Chỉ số PAPI và TTKT của 6 vùng KT – XH khi thay đổi Luật NSNN trong bối cảnh có Đại dịch Covid – 19 . Chỉ số PCI và TTKT của 6 vùng KT – XH khi thay đổi Luật NSNN trong bối cảnh có Đại dịch Covid – 19 . Thực trạng về hiệu quả đầu tư công tại các địa phương Việt Nam trước và sau khi áp dụng Luật NSNN năm 2015 . Phân tích tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế tại các địa phương của Việt Nam bằng nghiên cứu thực nghiệm . Thống kê mô tả chung các biến số. Kết quả nghiên cứu . Kết quả phân tích ma trận tương quan . Phân tích kết quả hồi quy . Phân tích tác động của sự thay đổi chu kỳ ngân sách đến tăng trưởng kinh tế của Việt Nam . Phân tích ngưỡng chi tiêu công tối ưu tại các vùng kinh tế của Việt Nam 135 4. Mô tả mẫu dữ liệu . Kết quả ước lượng mô hình nghiên cứu ngưỡng . Đánh giá kết quả nghiên cứu . KẾT LUẬN VÀ CÁC HÀM Ý CHÍNH SÁCH . Về mặt lý thuyết . Về kết quả thực nghiệm . Gợi ý chính sách . Đề xuất các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tại các địa phương của Việt Nam . Đề xuất các giải pháp về chi tiêu công. Đề xuất các giải pháp để thu hút nguồn vốn ngoài NSNN . Đề xuất các giải pháp về phát triển lực lượng lao động . Đề xuất các giải pháp về cải cách thể chế trong chi tiêu công. Khuyến nghị chính sách . Hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo . 178 TÀI LIỆU THAM KHẢO . Kết quả hồi quy: Trường hợp toàn bộ các tỉnh thành. Kiểm định Hausman ba Mô hình . Kiểm định sai phạm Mô hình FE . Kết quả hồi quy theo phương pháp PCSE của 3 mô hình . 203 Phụ lục 2: Kết quả hồi quy từng vùng miền . Kiểm định Hausman ba mô hình cho từng vùng miền . Kết quả hồi quy của từng vùng . 218 Phụ lục 3: Kết quả kiểm định tác động của sự thay đổi luật NSNN năm 2015 theo phương pháp Bayes . 220 Phụ lục 4: Kết quả kiểm định hiệu ứng ngưỡng . 310 viii DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT STT Viết tắt Cụm từ tiếng Việt 1 CCHC Cải cách hành chính 2 Chi ĐTPT Chi đầu tư phát triển 3 Chi TX Chi thường xuyên 4 CSHT Cơ sở hạ tầng 5 CTC Chi tiêu công 6 ĐP 63 tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương của Việt Nam 7 FDI Đầu tư trực tiếp nước ngoài 8 HĐND Hội đồng nhân dân 9 GDP Tổng sản phẩm quốc nội 10 GNP Tổng sản lượng quốc dân 11 GRDP Tổng sản phẩm trên địa bàn Luật NSNN Luật NSNN số 01/2002/QH11 ngày 16 tháng 12 năm 2002 12 năm 2002 của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Luật Ngân sách nhà nước số 83/2015/QH13 ngày 25 tháng Luật NSNN 13 06 năm 2015 của Quốc Hội nước Cộng hòa xã hội chủ năm 2015 nghĩa Việt Nam Nghị định Nghị định 92/2006/NĐ-CP ngày 07/09/2006 của Thủ 14 92/2006/NĐ- tướng Chính phủ về lập, phê duyệt và quản lý quy hoạch CP tổng thể phát triển kinh tế - xã hội 15 NSNN Ngân sách nhà nước Chỉ số hiệu quả Quản trị và Hành chính công cấp tỉnh tại 16 PAPI Việt Nam (do Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tại Việt Nam khởi xướng từ năm 2009) ix STT Viết tắt Cụm từ tiếng Việt Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh 17 PCI (Provincial Competitiveness Index) do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) thực hiện 18 SX Sản xuất 19 TTKT Tăng trưởng kinh tế 20 Vùng 1 Đồng bằng Sông Hồng 21 Vùng 2 Trung du và miền núi phía Bắc 22 Vùng 3 Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung 23 Vùng 4 Tây Nguyên 24 Vùng 5 Đông Nam Bộ 25 Vùng 6 Đồng bằng sông Cửu Long x DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1: Tổng hợp các kết quả đã nghiên cứu trước .2: Tổng hợp các kết quả đã nghiên cứu về ngưỡng chi tiêu công.1: Tóm tắt tính toán các biến số .2: Nguồn số liệu nghiên cứu .1: Quy mô Tổng CTC, Chi ĐTPT và Chi TX so với GRDP hiện hành trước và sau khi áp dụng Luật NSNN năm 2015 của 6 vùng KT – XH .2: Cơ cấu Tổng CTC, Chi ĐTPT và Chi TX so với GRDP trước và sau khi áp dụng Luật NSNN năm 2015 của 6 vùng KT - XH .