Hoàn thiện quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đường hàng không tại Đà Nẵng

Tìm hiểu quy trình giao nhận hàng hoá xuất khẩu bằng đường hàng không tại chi nhánh Jupiter Pacific Đà Nẵng, đảm bảo hiệu quả và an toàn.

• Tác giả: Trương Thị Thúy Kiều
• Người hướng dẫn: TS. Lê Thị Phương Thanh
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kinh doanh thương mại
• Đề tài: Quy Trình Giao Nhận Hàng Hóa Xuất Khẩu Bằng Đường Hàng Không Tại Đà Nẵng
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
• Lý do chọn đề tài
• Mục tiêu nghiên cứu
• Mục tiêu chung
• Mục tiêu cụ thể
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Đối tượng nghiên cứu
• Phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Phương pháp thu thập dữ liệu
• Phương pháp tổng hợp và xử lý dữ liệu
• Phương pháp so sánh
• Bố cục đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ GIAO NHẬN HÀNG HÓA XUẤT KHẨU BẰNG ĐƯỜNG HÀNG KHÔNG
• 1.1. Cơ sở lý luận về giao nhận hàng hoá xuất khẩu bằng đường hàng không
• 1.1.1. Giao nhận đường hàng không
• 1.1.1.1. Khái niệm về giao nhận hàng hóa đường hàng không
• 1.1.1.2. Đặc điểm của giao nhận hàng hóa đường hàng không
• 1.1.1.3. Vai trò của giao nhận hàng hóa đường hàng không
• 1.1.1.4. Cơ sở vật chất kỹ thuật
• 1.1.1.5. Sơ lược về thị trường giao nhận vận tải hàng không Thế Giới
• 1.1.2. Người giao nhận hàng hóa trong hoạt động thương mại quốc tế
• 1.1.2.1. Khái niệm người giao nhận
• 1.1.2.2. Vai trò của người giao nhận
• 1.1.2.3. Quyền hạn, nghĩa vụ của người giao nhận
• 1.1.2.4. Trách nhiệm của người giao nhận
• 1.1.2.4.1. Khi là đại lý của chủ hàng
• 1.1.2.4.2. Khi là người chuyên chở (Principal)
• 1.1.2.5. Mối quan hệ của người giao nhận với các bên liên quan
• 1.1.3. Nguồn luật điều chỉnh các dịch vụ giao nhận bằng đường hàng không
• 1.1.3.1. Nguồn luật quốc gia
• 1.1.3.2. Nguồn luật quốc tế
• 1.1.4. Khái quát về xuất khẩu hàng hóa
• 1.1.5. Quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đường hàng không của công ty Forwarder
• 1.1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến quy trình giao nhận hàng hóa bằng đường hàng không
• 1.1.6.1. Các yếu tố bên trong Công ty
• 1.1.6.1.1. Yếu tố trình độ nhân viên
• 1.1.6.1.2. Yếu tố tài chính
• 1.1.6.1.3. Yếu tố tổ chức mạng lưới kinh doanh
• 1.1.6.2. Các yếu tố bên ngoài công ty
• 1.1.6.2.1. Yếu tố luật pháp
• 1.1.6.2.2. Yếu tố dịch bệnh
• 1.1.6.2.3. Yếu tố giá cước và chi phí vận chuyển
• 1.1.6.2.4. Yếu tố an toàn và độ tin cậy
• 1.1.6.2.5. Yếu tố thời tiết
• 1.1.6.2.6. Yếu tố đặc điểm của hàng hóa
• 1.2. Tổng quan về tình hình giao nhận hàng hóa xuất khẩu đường hàng không tại Việt Nam từ năm 2019 đến nay
• 1.2.1. Tình hình xuất khẩu hàng hóa
• 1.2.2. Tình hình giao nhận hàng hóa đường hàng không
• 1.3. Một số chứng từ trong giao nhận hàng hoá xuất khẩu bằng đường hàng không
• 1.3.1. Hoá đơn thương mại (Commercial Invoice)
• 1.3.2. Xác nhận đặt chỗ (Booking Confirmation)
• 1.3.3. Bảng kê/ Phiếu chi tiết hàng hóa (Packing list)
• 1.3.4. Tờ khai hải quan
• 1.3.5. Vận đơn đường hàng không (Air Way Bill)
• 1.3.6. Vận đơn của người gom hàng (House Airway Bill – HAWB)
• 1.3.7. Bản lượt khai hàng hoá (Air cargo manifest)
• 2. CHƯƠNG 2: TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG VÀ QUY TRÌNH GIAO NHẬN HÀNG HOÁ XUẤT KHẨU BẰNG ĐƯỜNG HÀNG KHÔNG TẠI CHI NHÁNH CÔNG TY JUPITER-PACIFIC TẠI THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 2.1. Tổng quan về Công ty Jupiter-Pacific
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.2. Chức năng nhiệm vụ của chi nhánh
• 2.1.3. Phạm vi dịch vụ của công ty
• 2.1.4. Tình hình nhân sự của Công ty
• 2.2. Kết quả kinh doanh của Chi nhánh công ty trong giai đoạn từ năm 2019 đến năm 2021
• 2.2.1. Kết quả kinh doanh
• 2.2.1.1. Tình hình chung
• 2.2.1.2. Kết quả hoạt động kinh doanh của chi nhánh công ty Jupiter – Pacific tại thành phố Đà Nẵng từ năm 2019 đến năm 2021
• 2.2.2. Kết quả kinh doanh theo dịch vụ cung cấp
• 2.2.3. Kết quả kinh doanh giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đường hàng không
• 2.3. Thực tế quy trình giao nhận hàng hoá xuất khẩu bằng đường hàng không tại Công ty
• 2.3.1. Quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đường hàng không của Công ty
• 2.3.1.1. Kiểm tra giá, lịch bay từ hãng hàng không
• 2.3.1.2. Chào giá, dịch vụ đến khách hàng (Đại lý nước ngoài)
• 2.3.1.3. Nhận hàng tại sân bay, cân hàng hỗ trợ shipper thanh lý tờ khai, gia cố hàng hóa
• 2.3.1.4. Lập các chứng từ liên quan
• 2.3.1.5. Phát hành HAWB cho shipper
• 2.3.1.6. Làm debit note cho khách, gửi chứng từ xuất cho đại lý của mình ở đầu sân bay đến
• 2.3.1.7. Theo dõi lịch trình bay, cập nhật thông tin cho khách hàng
• 2.4. Đánh giá về quy trình giao nhận hàng hóa đường hàng không thực tế của Công ty
• 2.4.1. Đánh giá về từng bước trong quy trình giao nhận hàng hóa tại công ty
• 2.4.1.1. Về bước kiểm tra giá, lịch bay từ hãng hàng không
• 2.4.1.2. Về bước chào giá và dịch vụ đến khách hàng
• 2.4.1.3. Về bước Booking
• 2.4.1.4. Về bước Nhận hàng tại sân bay, cân hàng hỗ trợ shipper thanh lý tờ khai, gia cố hàng hóa
• 2.4.1.5. Về bước Lập các chứng từ liên quan
• 2.4.1.6. Về bước Phát hành HAWB cho shipper
• 2.4.1.7. Về bước Làm Debit Note cho khách hàng, gửi chứng từ xuất cho đại lý ở đầu sân bay đến
• 2.4.1.8. Về bước theo dõi lịch trình bay và cập nhật thông tin cho khách
• 2.4.2. Đánh giá các yếu tố tác động đến quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đường hàng không của Công ty
• 2.4.2.1. Yếu tố bên trong chi nhánh công ty
• 2.4.2.1.1. Trình độ nhân viên
• 2.4.2.1.2. Cơ sở hạ tầng, trang thiết bị và máy móc
• 2.4.2.1.3. Tổ chức mạng lưới kinh doanh
• 2.4.2.2. Yếu tố bên ngoài chi nhánh công ty
• 2.4.2.2.1. Yếu tố dịch bệnh
• 2.4.2.2.2. Cước phí và chi phí vận chuyển
• 2.4.2.2.3. Mức độ an toàn và độ tin cậy
• 2.5. Thực trạng hoạt động kinh doanh dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đường hàng không tại công ty
• 2.5.1. Những kết quả đạt được
• 2.5.2. Những mặt hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN QUY TRÌNH GIAO NHẬN HÀNG XUẤT KHẨU VẬN TẢI ĐƯỜNG HÀNG KHÔNG CỦA CHI NHÁNH CÔNG TY JUPITER-PACIFIC TẠI THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 3.1. Cơ hội và thách thức đối với ngành giao nhận hàng hóa tại Việt Nam
• 3.1.1. Thách thức
• 3.2. Định hướng phát triển của chi nhánh công ty Jupiter-Pacific tại thành phố Đà Nẵng
• 3.2.1. Mục tiêu và phương hướng phát triển của công ty
• 3.2.1.1. Phương hướng
• 3.3. Giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình giao nhận hàng hoá xuất khẩu đường hàng không tại chi nhánh công ty Jupiter-Pacific tại thành phố Đà Nẵng
• 3.3.1. Khai thác thêm nguồn nhân lực của công ty
• 3.3.2. Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng trong giao nhận hàng hóa
• 3.3.3. Mở rộng thị trường giao nhận hàng không của công ty tại Đà Nẵng
• 3.3.4. Duy trì và tăng lượng khách hàng
• 3.3.5. Đầu tư vào cơ sở vật chất nội bộ
• 3.3.6. Nâng cao độ tin cậy và an toàn của hàng hóa
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• Đối với cơ quan Nhà nước
• Đối với Chi nhánh Công ty Cổ phần giao nhận hàng hóa Jupiter-Pacific tại thành phố Đà Nẵng
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đường hàng không tại Đà Nẵng

Quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đường hàng không tại Đà Nẵng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy thương mại quốc tế. Đà Nẵng, với vị trí địa lý thuận lợi và cơ sở hạ tầng phát triển, là một trong những trung tâm giao nhận hàng hóa lớn của Việt Nam. Quy trình này bao gồm nhiều bước từ tiếp nhận hàng hóa, làm thủ tục hải quan đến vận chuyển hàng hóa đến sân bay. Việc hiểu rõ quy trình này giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động xuất khẩu và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

1.1. Khái niệm về quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu

Quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu là chuỗi các hoạt động liên quan đến việc vận chuyển hàng hóa từ nơi sản xuất đến tay người tiêu dùng quốc tế. Điều này bao gồm việc thu thập, đóng gói, vận chuyển và làm thủ tục hải quan.

1.2. Vai trò của giao nhận hàng hóa xuất khẩu tại Đà Nẵng

Giao nhận hàng hóa xuất khẩu tại Đà Nẵng không chỉ giúp kết nối thị trường trong nước với quốc tế mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

II. Những thách thức trong quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đường hàng không

Mặc dù quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đường hàng không tại Đà Nẵng có nhiều lợi thế, nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức. Các vấn đề như thủ tục hải quan phức tạp, chi phí vận chuyển cao và sự cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ trong ngành là những yếu tố cần được giải quyết. Đặc biệt, tình hình dịch bệnh COVID-19 đã làm gia tăng áp lực lên ngành logistics, ảnh hưởng đến thời gian và chi phí giao nhận.

2.1. Thủ tục hải quan phức tạp

Thủ tục hải quan là một trong những bước quan trọng nhưng cũng phức tạp nhất trong quy trình giao nhận hàng hóa. Việc thiếu thông tin hoặc sai sót trong hồ sơ có thể dẫn đến việc hàng hóa bị chậm trễ.

2.2. Chi phí vận chuyển cao

Chi phí vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không thường cao hơn so với các phương thức khác. Điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trong thị trường quốc tế.

III. Phương pháp tối ưu hóa quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu

Để cải thiện quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu, các doanh nghiệp cần áp dụng những phương pháp tối ưu hóa. Việc sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý logistics, đào tạo nhân viên và cải thiện quy trình làm việc là những giải pháp hiệu quả. Ngoài ra, việc hợp tác với các đối tác logistics uy tín cũng giúp nâng cao chất lượng dịch vụ.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong logistics

Công nghệ thông tin giúp theo dõi và quản lý hàng hóa một cách hiệu quả, từ đó giảm thiểu sai sót và tăng tốc độ giao nhận.

3.2. Đào tạo nhân viên chuyên nghiệp

Đào tạo nhân viên về quy trình giao nhận và các quy định hải quan sẽ giúp nâng cao hiệu quả công việc và giảm thiểu rủi ro.

IV. Ứng dụng thực tiễn của quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu tại Đà Nẵng

Quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu tại Đà Nẵng đã được áp dụng thành công tại nhiều doanh nghiệp. Các công ty đã cải thiện được thời gian giao nhận và giảm thiểu chi phí thông qua việc tối ưu hóa quy trình. Những kết quả này không chỉ giúp doanh nghiệp tăng trưởng mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế của thành phố.

4.1. Kết quả đạt được từ quy trình giao nhận

Nhiều doanh nghiệp đã ghi nhận sự tăng trưởng doanh thu nhờ vào việc cải thiện quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu, từ đó nâng cao vị thế cạnh tranh.

4.2. Tác động đến nền kinh tế địa phương

Quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu không chỉ tạo ra việc làm mà còn thúc đẩy các ngành dịch vụ khác phát triển, góp phần vào sự phát triển bền vững của Đà Nẵng.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu

Quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đường hàng không tại Đà Nẵng có nhiều tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, để duy trì và nâng cao hiệu quả, cần có những cải tiến liên tục và thích ứng với các thay đổi của thị trường. Đầu tư vào công nghệ và phát triển nguồn nhân lực sẽ là những yếu tố quyết định cho sự thành công trong tương lai.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Các doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược phát triển bền vững, tập trung vào việc cải thiện quy trình và nâng cao chất lượng dịch vụ.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế

Hợp tác với các đối tác quốc tế sẽ giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường và nâng cao khả năng cạnh tranh trong lĩnh vực giao nhận hàng hóa.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, hoạt động xuất nhập khẩu đóng vai trò là một trong những động lực chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và tạo việc làm tại Việt Nam. Giai đoạn 2019–2021, bất chấp những gián đoạn của chuỗi cung ứng do đại dịch COVID-19, kim ngạch thương mại của Việt Nam vẫn ghi nhận sự tăng trưởng. Theo số liệu thống kê được tác giả trích dẫn, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2020 của Việt Nam đạt 543,9 tỷ USD (tăng 5,1% so với năm 2019), xuất siêu đạt kỷ lục 19,1 tỷ USD; trong 10 tháng đầu năm 2021, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tiếp tục đạt 537,31 tỷ USD (tăng 22,2% so với cùng kỳ năm trước). Để đảm bảo dòng luân chuyển hàng hóa quốc tế thông suốt, dịch vụ giao nhận vận tải quốc tế (freight forwarding), đặc biệt là phương thức vận tải hàng không (air cargo), giữ vị trí mắt xích trọng yếu.

Tuy nhiên, dịch bệnh bùng phát đã tạo ra nhiều rào cản lớn đối với ngành logistics hàng không: quy trình thông quan bị chậm trễ, kho bãi hạn chế, số lượng chuyến bay quốc tế sụt giảm mạnh và giá cước vận chuyển biến động tăng cao. Tại khu vực miền Trung, Chi nhánh Công ty Cổ phần Giao nhận Jupiter – Pacific tại thành phố Đà Nẵng phải đối mặt trực tiếp với những thách thức trên trong quá trình tổ chức dịch vụ giao nhận xuất khẩu. Nhằm đánh giá thực trạng vận hành và tìm kiếm các biện pháp tối ưu hóa hoạt động tác nghiệp, đề tài "Hoàn thiện quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đường hàng không tại Chi nhánh Công ty Cổ phần Giao nhận Jupiter – Pacific tại thành phố Đà Nẵng" đã được thực hiện.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu chung: Trên cơ sở tìm hiểu, phân tích quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đường hàng không tại Chi nhánh Công ty Cổ phần Jupiter – Pacific tại thành phố Đà Nẵng, đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình này.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về nghiệp vụ giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đường hàng không của công ty giao nhận (forwarder).
   • Phân tích, đánh giá thực trạng quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu đường hàng không và kết quả kinh doanh tại Chi nhánh Công ty Jupiter – Pacific Đà Nẵng giai đoạn 2019–2021.
   • Đề xuất các nhóm giải pháp và kiến nghị cụ thể nhằm hoàn thiện quy trình nghiệp vụ giao nhận hàng xuất khẩu đường hàng không cho chi nhánh.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đường hàng không tại Chi nhánh Công ty Cổ phần Giao nhận Jupiter – Pacific tại thành phố Đà Nẵng.
• Phạm vi nội dung: Các vấn đề lý luận, thực tiễn quy trình nghiệp vụ giao nhận hàng không và giải pháp hoàn thiện quy trình.
• Phạm vi không gian: Chi nhánh Công ty Cổ phần Giao nhận Hàng hóa Jupiter – Pacific tại thành phố Đà Nẵng (252 Nguyễn Tri Phương, phường Thạc Gián, quận Thanh Khê, TP. Đà Nẵng).
• Phạm vi thời gian: Số liệu và thông tin hoạt động giai đoạn 2019–2021.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận và khung pháp lý

Khóa luận xây dựng nền tảng nghiên cứu dựa trên các khái niệm và khung pháp lý chuẩn hóa trong ngành vận tải và giao nhận quốc tế:

• Khái niệm và vai trò: Sử dụng định nghĩa dịch vụ giao nhận theo Quy tắc mẫu của Liên đoàn các Hiệp hội Giao nhận Vận tải Quốc tế (FIATA) và Luật Thương mại Việt Nam. Phân tích các vai trò đa dạng của người giao nhận: Môi giới hải quan (Customs Broker), Đại lý (Agent), Người gom hàng (Cargo Consolidator), Người chuyên chở (Carrier - bao gồm thầu chuyên chở Contracting Carrier và chuyên chở thực tế Performing Carrier), và Người kinh doanh vận tải đa phương thức (MTO - Multimodal Transport Operator).
• Đặc trưng vận tải hàng không: Vận chuyển hàng không chỉ chiếm khoảng 1% tổng khối lượng vận tải toàn cầu nhưng chiếm từ 20% đến 30% tổng giá trị hàng hóa lưu chuyển thương mại quốc tế; thích hợp với hàng giá trị cao, hàng nhạy cảm thời gian (thư tín, động vật sống, dược phẩm, hàng dễ hư hỏng, linh kiện công nghệ cao, hàng xa xỉ).
• Khung pháp lý điều chỉnh:
  • Nguồn luật quốc gia: Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (ban hành 1991, sửa đổi 1995, và Luật Hàng không dân dụng Việt Nam năm 2006 có hiệu lực từ 01/01/2007); Luật Thương mại; Luật Hải quan; Điều lệ vận chuyển hàng hóa quốc tế của Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam; Điều kiện kinh doanh chuẩn của Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA).
  • Nguồn luật và công ước quốc tế: Công ước Warsaw 1929, Công ước Chicago 1944, Nghị định thư Hague 1955, Công ước Guadalajara 1961, Hiệp định Montreal 1966, Nghị định thư Guatemala 1971, và các Nghị định thư Montreal 1975 số 1, 2, 3, 4.
• Hệ thống chứng từ chuyên ngành: Phân tích cấu trúc và chức năng của Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice), Phiếu đóng gói (Packing List), Giấy xác nhận đặt chỗ (Booking Confirmation), Tờ khai hải quan điện tử, Phiếu hướng dẫn gửi hàng (SLI), Vận đơn đường hàng không (AWB), Vận đơn chủ (MAWB), Vận đơn thứ cấp/người gom hàng (HAWB), Bản lược khai hàng hóa (Air Cargo Manifest), và Giấy báo nợ (Debit Note).

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp phân tích mô tả và so sánh số liệu thứ cấp:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, chứng từ giao nhận nội bộ do Chi nhánh Công ty Jupiter – Pacific Đà Nẵng cung cấp; số liệu thống kê vĩ mô của Tổng cục Thống kê, Tổng cục Hải quan, Bộ Giao thông Vận tải và Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA); quan sát thực tế quy trình làm hàng tại văn phòng và sân bay quốc tế Đà Nẵng (DAD); trao đổi nghiệp vụ với nhân sự phụ trách chứng từ và hiện trường.
• Phương pháp tổng hợp và xử lý dữ liệu: Phân loại, tổng hợp số liệu doanh thu, chi phí, lợi nhuận và khối lượng hàng hóa theo các chỉ tiêu dịch vụ giao nhận đường hàng không, đường biển và dịch vụ khác.
• Phương pháp so sánh: Sử dụng phương pháp so sánh tương đối và tuyệt đối qua các năm 2019, 2020, 2021 để lượng hóa mức độ tăng trưởng, biến động chi phí và tỷ trọng cơ cấu doanh thu theo từng mảng dịch vụ.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đường hàng không

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về giao nhận vận tải hàng không, quyền hạn, nghĩa vụ và giới hạn trách nhiệm pháp lý của người giao nhận theo từng tư cách hoạt động (đại lý hay người chuyên chở). Tác giả trình bày mô hình quy trình giao nhận hàng không xuất khẩu chuẩn tắc của công ty forwarder gồm 10 bước: Đặt chỗ (Booking) $\rightarrow$ Đóng gói hàng hóa $\rightarrow$ Làm thủ tục hải quan xuất khẩu $\rightarrow$ Phát hành vận đơn AWB $\rightarrow$ Gửi chứng từ kèm theo $\rightarrow$ Gửi bản scan chứng từ qua email $\rightarrow$ Thông báo hàng đến (Notice of Arrival) $\rightarrow$ Lấy Lệnh giao hàng (D/O) $\rightarrow$ Làm thủ tục hải quan nhập khẩu $\rightarrow$ Nhận hàng tại kho đích.

Đồng thời, chương này phân tích các nhóm nhân tố tác động đến quy trình giao nhận hàng không:

• Nhân tố bên trong: Trình độ chuyên môn của đội ngũ nhân viên, tiềm lực tài chính doanh nghiệp, và cách thức tổ chức mạng lưới kinh doanh.
• Nhân tố bên ngoài: Quy định pháp luật của các quốc gia liên quan, dịch bệnh bùng phát, cước phí và phụ phí vận chuyển (phụ phí nhiên liệu, phụ phí an ninh), mức độ an toàn - rủi ro, điều kiện thời tiết, và đặc tính lý hóa của từng loại hàng hóa.

Về bối cảnh thực tế tại Việt Nam giai đoạn 2019–2021, chương 1 phản ánh sự sụt giảm khối lượng vận chuyển hàng không trong đợt cao điểm dịch bệnh (lượng hàng giảm khoảng 39% theo đánh giá của Bộ Giao thông Vận tải, chỉ còn khoảng 30 hãng hàng không quốc tế duy trì khai thác các chuyến bay hàng hóa/chuyên gia) trước khi IATA ghi nhận sự phục hồi nhu cầu vận chuyển hàng hóa toàn cầu vào đầu năm 2021.

Chương 2: Tình hình hoạt động và quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đường hàng không tại Chi nhánh Công ty Jupiter - Pacific tại thành phố Đà Nẵng

Chương 2 tập trung phân tích thực trạng của đơn vị thực tập. Tổng Công ty Cổ phần Giao nhận Hàng hóa Jupiter – Pacific được thành lập ngày 19/12/1997 tại TP. Hồ Chí Minh (thuộc Tập đoàn Jupiter thành lập năm 1980 tại Hồng Kông, liên kết với Japan Airlines và Tập đoàn Logistics Mitsubishi - MLC). Chi nhánh Đà Nẵng thành lập ngày 25/08/2008 (được cấp phép ngày 30/09/2008), có vốn điều lệ 4 tỷ đồng, cơ cấu tổ chức gồm 5 nhân sự: Giám đốc chi nhánh (Vương Văn Hà), Kế toán trưởng (Lê Thị Hồng Diệu), 1 Nhân viên chứng từ hàng không, 1 Nhân viên chứng từ đường biển và 1 Nhân viên hiện trường.

Kết quả kinh doanh của chi nhánh giai đoạn 2019–2021

Dưới tác động của thị trường và dịch bệnh, kết quả hoạt động kinh doanh của chi nhánh có sự biến động rõ rệt:

Chỉ tiêu	Năm 2019 (USD)	Năm 2020 (USD)	Năm 2021 (USD)	So sánh 2020/2019 (%)	So sánh 2021/2020 (%)
Tổng doanh thu	375.674,98	340.654,13	424.801,95	-9,32%	+24,70%
- Giao nhận đường hàng không	328.676,87	Chiếm tỷ trọng chính	Tăng trưởng mạnh	-	-
- Giao nhận đường biển	28.568,90	-	-	-	-
- Doanh thu khác	18.430,92	-	-	-	-
Tổng chi phí	292.242,01	281.412,66	330.543,44	-3,07%	+17,46%
Lợi nhuận	83.432,97	59.237,51	94.254,55	-29,00%	+59,11%

Doanh thu và lợi nhuận năm 2020 giảm mạnh do các chuyến bay thương mại bị cắt giảm, chi phí cước tăng và sản xuất ngưng trệ. Đến năm 2021, hoạt động kinh doanh phục hồi vượt mức trước dịch, doanh thu tăng 24,70% và lợi nhuận tăng 59,11% nhờ mở rộng đơn hàng xuất khẩu bằng đường hàng không và điều chỉnh chính sách giá. Mảng giao nhận đường hàng không luôn chiếm tỷ trọng áp đảo (>87% tổng doanh thu).

Thực tế quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu đường hàng không tại chi nhánh

Tác giả mô tả chi tiết quy trình tác nghiệp thực tế tại chi nhánh gồm 7 bước:

[Bước 1: Kiểm tra giá & lịch bay từ hãng hàng không]
[Bước 2: Chào giá & dịch vụ đến khách hàng/đại lý nước ngoài]
[Bước 3: Nhận Booking & đặt chỗ với hãng hàng không]
[Bước 4: Nhận hàng tại sân bay DAD, cân hàng (SLI), hỗ trợ thông quan & gia cố kiện]
[Bước 5: Lập bộ chứng từ xuất khẩu & phát hành HAWB cho shipper]
[Bước 6: Lập Debit Note & gửi pre-alert chứng từ cho đại lý đầu đến]
[Bước 7: Theo dõi hành trình chuyến bay & cập nhật thông tin cho khách hàng]

• Đánh giá ưu điểm: Quy trình tác nghiệp chặt chẽ; quan hệ hợp tác tốt với các hãng hàng không lớn tại sân bay Đà Nẵng; xử lý chứng từ chính xác; linh hoạt hỗ trợ khách hàng kiểm tra quy cách đóng gói và cân đo thực tế (SLI).
• Đánh giá hạn chế: Đội ngũ nhân sự mỏng (5 người) dẫn đến tình trạng quá tải khi lượng hàng dồn dập; phụ thuộc lớn vào lịch bay và giá cước của các hãng hàng không quốc tế; cơ sở vật chất, kho bãi riêng tại sân bay Đà Nẵng còn hạn chế; công tác tìm kiếm khách hàng mới chưa thực sự chủ động.

Chương 3: Định hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình giao nhận hàng xuất khẩu vận tải đường hàng không của Chi nhánh Công ty Jupiter - Pacific tại thành phố Đà Nẵng

Trên cơ sở phân tích điểm nghẽn tác nghiệp, tác giả đề xuất 6 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Khai thác và đào tạo nguồn nhân lực: Tuyển dụng thêm nhân sự chuyên trách cho mảng chứng từ và hiện trường; tổ chức đào tạo chuyên sâu về thủ tục hải quan điện tử, xử lý chứng từ quốc tế và nâng cao trình độ ngoại ngữ chuyên ngành.
2. Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng: Rút ngắn thời gian phản hồi yêu cầu báo giá và xác nhận booking; chủ động theo dõi và cập nhật trạng thái đơn hàng (tracking) theo thời gian thực; thiết lập quy trình phản hồi nhanh đối với các sự cố phát sinh (chậm chuyến, hư hỏng kiện hàng).
3. Mở rộng thị trường giao nhận hàng không tại Đà Nẵng: Tận dụng sự phát triển của các khu công nghiệp, khu công nghệ cao tại Đà Nẵng và Quảng Nam để tiếp cận các doanh nghiệp sản xuất linh kiện điện tử, dệt may cao cấp, nông thủy sản tươi sống xuất khẩu.
4. Duy trì và phát triển tệp khách hàng: Xây dựng chính sách giá cước linh hoạt theo sản lượng; tăng cường liên kết với mạng lưới đại lý toàn cầu của Tập đoàn Jupiter và MLC để tìm kiếm nguồn hàng chỉ định (nominated cargo).
5. Đầu tư cơ sở vật chất nội bộ: Nâng cấp trang thiết bị văn phòng, hệ thống phần mềm quản lý logistics chuyên dụng; trang bị thêm công cụ kiểm tra, bao bọc, dán nhãn và gia cố hàng hóa tại hiện trường sân bay.
6. Nâng cao độ an toàn và tin cậy của hàng hóa: Thắt chặt quy trình kiểm soát tình trạng bao bì, cân đo trọng lượng thể tích trước khi bàn giao cho kho hàng không; tư vấn khách hàng mua bảo hiểm hàng hóa vận chuyển đường hàng không đối với các lô hàng giá trị cao.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

• Khóa luận đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận, mô hình lý thuyết và quy định pháp lý quốc tế (các công ước Warsaw, Chicago, Hague, Montreal) lẫn quốc gia điều chỉnh hoạt động giao nhận hàng không.
• Phản ánh trung thực bức tranh tài chính và vận hành của Chi nhánh Jupiter – Pacific Đà Nẵng trong giai đoạn biến động 2019–2021: doanh thu năm 2019 đạt 375.674,98 USD, năm 2020 giảm còn 340.654,13 USD, và phục hồi mạnh mẽ trong năm 2021 đạt 424.801,95 USD (lợi nhuận đạt 94.254,55 USD).
• Chuẩn hóa sơ đồ quy trình tác nghiệp thực tế 7 bước giao nhận hàng xuất khẩu đường hàng không tại sân bay quốc tế Đà Nẵng, chỉ rõ các chứng từ luân chuyển (Booking Confirmation, SLI, HAWB, MAWB, Cargo Manifest, Debit Note).

Kiến nghị của tác giả

• Đối với cơ quan Nhà nước: Kiến nghị Cục Hàng không và Hải quan Đà Nẵng tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính hải quan điện tử, nâng cấp hạ tầng kho bãi hàng hóa (Cargo Terminal) tại Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng, tạo điều kiện mở thêm các đường bay quốc tế chở hàng trực tiếp.
• Đối với Chi nhánh Công ty Jupiter – Pacific Đà Nẵng: Cần cân đối lại định biên nhân sự, đầu tư công nghệ quản trị chứng từ, đa dạng hóa các hãng hàng không đối tác để giảm áp lực biến động cước phí và đảm bảo tải bay (space) trong các mùa cao điểm.

Đóng góp thực tiễn

Khóa luận cung cấp một nghiên cứu điển hình (case study) cụ thể về quy trình vận hành của một forwarder tầm trung tại thị trường ngách miền Trung trong giai đoạn khủng hoảng chuỗi cung ứng toàn cầu, làm tài liệu tham khảo cho việc tối ưu hóa quy trình giao nhận hàng không.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Phạm vi nghiên cứu giới hạn tại một chi nhánh doanh nghiệp có quy mô nhân sự nhỏ (5 người), do đó tính khái quát hóa cho toàn ngành logistics hàng không chưa cao.
  • Khóa luận chủ yếu sử dụng phương pháp thống kê mô tả số liệu thứ cấp và quan sát nghiệp vụ; không triển khai khảo sát định lượng mẫu lớn ($n$) về mức độ hài lòng của khách hàng hay các mô hình hồi quy kinh tế lượng.
  • Chưa đi sâu phân tích chi tiết quy trình giao nhận hàng nhập khẩu bằng đường hàng không và các phương thức logistics tích hợp (Sea-Air).
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng đánh giá quy trình giao nhận hàng nhập khẩu và vận tải đa phương thức kết hợp đường biển – hàng không tại khu vực miền Trung.
  • Nghiên cứu mức độ ứng dụng chuyển đổi số và tự động hóa chứng từ logistics trong bối cảnh chuỗi cung ứng bình thường mới hậu COVID-19.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu này hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành: Kinh doanh thương mại, Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng, Kinh tế đối ngoại, Quản trị kinh doanh tham khảo về kết cấu khóa luận tốt nghiệp định hướng nghiệp vụ thực hành tại doanh nghiệp giao nhận.
• Người nghiên cứu và thực tập sinh: Tham khảo chi tiết về quy trình lập và luân chuyển bộ chứng từ hàng xuất khẩu hàng không (mẫu SLI, HAWB, MAWB, Cargo Manifest, Debit Note đính kèm trong khóa luận) và cách thức làm việc thực tế với hãng hàng không và cơ quan hải quan tại sân bay Đà Nẵng.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Chi nhánh Công ty Jupiter - Pacific tại Đà Nẵng có quy mô và cơ cấu tổ chức như thế nào?

Chi nhánh được cấp phép hoạt động từ tháng 09/2008 tại 252 Nguyễn Tri Phương, Đà Nẵng, trực thuộc Tổng Công ty Jupiter – Pacific (TP.HCM). Chi nhánh có vốn điều lệ 4 tỷ đồng, hoạt động theo mô hình tinh gọn với tổng cộng 5 nhân sự: 1 Giám đốc chi nhánh, 1 Kế toán trưởng, 1 Nhân viên chứng từ hàng không, 1 Nhân viên chứng từ hàng biển và 1 Nhân viên hiện trường.

2. Tình hình tài chính của chi nhánh biến động ra sao trong giai đoạn 2019–2021?

Năm 2019, tổng doanh thu đạt 375.674,98 USD và lợi nhuận đạt 83.432,97 USD. Năm 2020, do ảnh hưởng của dịch COVID-19, doanh thu giảm 9,32% (còn 340.654,13 USD) và lợi nhuận giảm 29% (còn 59.237,51 USD). Năm 2021, hoạt động phục hồi mạnh với doanh thu đạt 424.801,95 USD (tăng 24,70%) và lợi nhuận đạt 94.254,55 USD (tăng 59,11% so với năm 2020). Hoạt động giao nhận hàng không là nguồn thu chủ đạo, chiếm trên 87% cơ cấu doanh thu.

3. Quy trình giao nhận hàng không xuất khẩu thực tế tại chi nhánh gồm những bước nào?

Quy trình thực tế tại chi nhánh gồm 7 bước: (1) Kiểm tra giá và lịch bay từ hãng hàng không; (2) Chào giá và dịch vụ đến khách hàng/đại lý nước ngoài; (3) Nhận booking và đặt chỗ với hãng hàng không; (4) Nhận hàng tại sân bay Đà Nẵng, cân hàng (SLI), hỗ trợ thanh lý tờ khai và gia cố kiện hàng; (5) Lập chứng từ liên quan và phát hành HAWB; (6) Lập Debit Note và gửi chứng từ cho đại lý sân bay đến; (7) Theo dõi lịch trình bay và cập nhật thông tin cho khách hàng.

4. Những chứng từ nghiệp vụ cốt lõi nào được sử dụng trong quy trình giao nhận hàng không tại chi nhánh?

Các chứng từ chính bao gồm: Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice), Phiếu đóng gói (Packing List), Xác nhận đặt chỗ (Booking Confirmation), Tờ khai hải quan, Phiếu cân đo/hướng dẫn gửi hàng (SLI), Vận đơn nhà (HAWB), Vận đơn chủ (MAWB), Bản lược khai hàng hóa (Air Cargo Manifest) và Giấy báo nợ (Debit Note).

5. Những nguyên nhân chính nào khiến kết quả kinh doanh năm 2020 của chi nhánh sụt giảm?

Sự sụt giảm năm 2020 xuất phát từ 5 nguyên nhân chính được tác giả chỉ ra: (1) Khối lượng giao nhận hàng không sụt giảm do nhiều nhà máy ngưng trệ sản xuất; (2) Tác động tiêu cực của dịch COVID-19 làm hạn chế các chuyến bay thương mại; (3) Tăng trưởng kinh tế chung gặp khó khăn; (4) Chính sách ứng phó của công ty chưa kịp thời trước biến động thị trường; (5) Sức ép cạnh tranh gay gắt từ các doanh nghiệp forwarder khác trên địa bàn.

---

Kết luận

Khóa luận của tác giả Trương Thị Thúy Kiều đã phản ánh chi tiết thực trạng nghiệp vụ và kết quả kinh doanh mảng giao nhận hàng không xuất khẩu tại Chi nhánh Công ty Cổ phần Giao nhận Jupiter – Pacific Đà Nẵng giai đoạn 2019–2021. Nghiên cứu đã hệ thống hóa quy trình thực tế 7 bước, nhận diện các khó khăn về nhân lực, biến động cước và hạ tầng kho bãi của chi nhánh trong thời kỳ dịch bệnh. Các giải pháp và kiến nghị được xây dựng sát với điều kiện vận hành thực tế của doanh nghiệp và bối cảnh logistics hàng không tại Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ GIAO NHẬN HÀNG HÓA XUẤT KHẨU BẰNG ĐƯỜNG HÀNG KHÔNG 1. Cơ sở lý luận về giao nhận hàng hoá xuất khẩu bằng đường hàng không: 1. Giao nhận đường hàng không: 1.

Khái niệm về giao nhận hàng hóa đường hàng không: - Theo Quy tắc mẫu của FIATA về dịch vụ giao nhận thì dịch vụ giao nhận (Feight fowarding) là bất kì loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, bóc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như dịch vụ tư vấn hay có liên quan đến các dịch vụ trên, kể cả các vấn đề hải quan, tài chính, mua bảo hiểm, thanh toán, thu thập chứng từ liên quan đến hàng hóa - Giao nhận hàng hóa (theo Luật thương mại Việt Nam) là hành vi thương mại, theo đó người làm dịch vụ giao nhận hàng hóa nhận hàng từ người gửi, tổ chức vận chuyển, lưu kho, kho bãi, làm thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho người nhận theo ủy thác của chủ hàng, của người vận tải hoặc của người giao nhận khác. - Vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không (Air Cargo) là hình thức vận chuyển sử dụng phương tiện máy bay vận chuyển hàng hóa, có thể sử dụng máy bay chuyên chở hàng hóa (Cargo Aircraft hay Feighter) hoặc chuyên chở trong phần bụng máy bay dân dụng (Passenger Plane). Đặc điểm của giao nhận hàng hóa đường hàng không: - Hiện nay, khối lượng hàng hóa vận chuyển đường hàng không chiếm tỷ trọng rất nhỏ trong tổng trọng lượng hàng hóa vận chuyên quốc tế, nhưng giá trị hàng hóa chiếm 30% tổng giá trị hàng hóa lưu chuyển. - Phương thức vận chuyển đường hàng không thường phù hợp với những hàng hóa có giá trị cao, nhạy cảm với thời gian giao hàng, chẳng hạn như: + Thư tín hàng không, bưu phẩm nhanh.

+ Động vật sống, nội tạng người, hài cốt. + Hàng dễ hư hỏng (thực phẩm, hoa tươi, hàng ướp bằng đá khô). SVTH: Trương Thị Thúy Kiều 5 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Lê Thị Phương Thanh + Dược phẩm.

+ Những món đồ giá trị (vàng, kim cương). + Thiết bị kỹ thuật (hàng công nghệ cao, phụ tùng máy bay, tàu biển, xe hơi). + Hàng tiêu dùng xa xỉ (đồ điện tử, thời trang). - Vận chuyển đường hàng không cho kết quả nhanh nhất, an toàn, tuy nhiên chi phí cao.

- Để giao hàng bằng đường hàng không người xuất khẩu có thể chọn một trong hai cách: + Giao hàng cho người giao nhận. + Giao hàng trực tiếp cho người của bên hàng không. - Ưu điểm: + Tốc độ hàng không cao: phướng thức có tốc độ vận chuyển và thời gian di chuyển nhanh nhất so với 2 phương thức đường bộ và đường biển. + Phương thức lý tưởng để vận chuyển hàng hóa dễ hư hỏng có thời gian sử dụng không dài.

+ Giao nhận hàng không có thể tiếp cận được với tất cả các khu vực trên thế giới mà không dễ dàng tiếp cận với các phương thức giao nhận khác, không bị cản trở về mặt địa hình. + Giao nhận hàng không nhanh chóng và ít phải xử lý các mặt hàng trong quá trình di chuyển. Giao nhận hàng hóa bằng đường hàng không rất an toàn và có mức độ rủi ro thiệt hại thấp. Hạn chế tối đa được những chi phí phát sinh do làm hàng, đỗ vỡ, trộm cắp.

+ Giao nhận hàng hóa bằng đường hàng không có mức độ an ninh cao vì các giới hạn an toàn và bảo vện nghiêm ngặt của sân bay đối với các hàng hóa được xuất khẩu. + Luôn đòi hỏi công nghệ cao. + Cung cấp dịch vụ tiêu chuẩn hơn hẳn các phương thức khác.