Chương 1 TỔNG QUAN CHUNG VỀ HAI QUẦN ĐẢO HOÀNG SA, TRƯỜNG SA VÀ YÊU SÁCH CỦA CÁC BÊN VỀ QUY CHẾ PHÁP LÝ CỦA HAI QUẦN ĐẢO 1. Vị trí địa lý 1. Quần đảo Hoàng Sa Quần đảo Hoàng Sa (tên Nôm: Bãi Cát Vàng, tên tiếng Anh: Paracel Islands, Trung Quốc gọi là Tây Sa) gồm trên 30 đảo nhỏ, đá, bãi ngầm, cồn san hô với tổng diện tích khoảng 10km2 nằm rải rác trên vùng biển rộng khoảng 15.000km2, trong khoảng vĩ độ 15045’Bắc - 17015’ Bắc và kinh độ 1110 Đông - 1130 Đông, cách cù lao Ré đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi - Việt Nam) khoảng 120 hải lý, cách cảng Đà Nẵng 170 hải lý, cách đảo Hải Nam (Trung Quốc) khoảng 156 hải lý. Diện tích toàn bộ phần nổi của đảo khoảng 10km2, đảo lớn nhất là đảo Phú Lâm có diện tích khoảng 1,5km2 [xem Phụ lục 1].
Quần đảo Hoàng Sa chia thành hai nhóm chính: nhóm phía Đông (An Vĩnh - Amphitrite) có đảo Phú Lâm (Woody), đảo Đá (Rocheuse), đảo Nam, đảo Trung (Milieu), đảo Bắc (Nord), đảo Cây (Tree) và ở phía đông là đảo Linh Côn (Lincoln), trong đó, đảo Phú Lâm lớn nhất, dài không quá 4 km và rộng khoảng 2 hoặc 3km2; nhóm thứ hai là nhóm phía Tây (Nguyệt Thiềm- Croissant) gồm 5 đảo chính: Hữu Nhật (Robert – 0,32km2), Quang Hoà (Duncan – 0,48km2), đá Thu Lu (Palm -0,09km2), Duy Mộng (Drummond – 0,41km2) và Hoàng Sa (Pattle – 0,3km2) trên đó có dấu vết của một cầu tàu và một con kênh đào. khoảng cách giữa nhóm đảo phía đông và phía tây khoảng 70 km. Riêng đảo Quang Ảnh (Money – 0,5km2) nằm riêng biệt ở một nơi (cách khoảng 12km) và xa hơn về phía Nam là đảo Tri Tôn. Mỗi đảo đều có 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vành đai san hô và các cửa của vành đai cho phép các tàu thuyền đáy nông vào tận bờ biển của đảo.
Quần đảo Hoàng Sa có khí hậu ổn định với nhiệt độ trung bình khoảng 23-280C, lượng mưa trung bình khoảng 1170mm/năm, bão thường xuyên đi qua quần đảo này vào tháng 6-8. Nhờ nền nhiệt ổn định này, thảm thực vật của Hoàng Sa rất đa dạng, nguồn phốt phát lớn với trữ lượng ước tính khoảng gần 10tr tấn; có nhiều loài sinh vật biển quý như tôm hùm, hải sâm, đồi mồi, vích, ốc tai voi… Nhìn chung điều kiện tự nhiên của quần đảo Hoàng Sa có tiềm năng để khai thác phát triển ngành kinh tế biển. Cũng giống như quần đảo Trường Sa, quần đảo Hoàng Sa hầu như bao gồm các đảo, đá nằm ở khu vực phía Bắc và trung tâm Biển Đông, mỗi đảo có diện tích rất nhỏ (đảo Phú Lâm lớn nhất cũng chỉ rộng khoảng 1.5km 2), cằn cỗi, thời tiết khắc nghiệt, bão tố nhiều, không thích hợp cho con người đến ở và cho một đời sống kinh tế riêng. Bằng việc sử dụng vũ lực vào các năm 1956 và 1974, hiện nay Trung Quốc đang chiếm đóng trái phép toàn bộ đã chính thức chiếm đóng một phần và hoàn toàn quần đảo Hoàng Sa.
Quần đảo Trường Sa Quần đảo Trường Sa (tên tiếng Anh là Spratly Islands; Trung Quốc gọi là Nam Sa, Philipin gọi là Kallayan). Quần đảo Trường Sa nằm về phía Đông Nam Biển Đông, cách quần đảo Hoàng Sa tính đến đảo gần nhất khoảng 350 hải lý, đảo xa nhất khoảng 500 hải lý, cách Vũng Tàu 305 hải lý và cách Cam Ranh (Việt Nam) 250 hải lý, cách đảo Phú Quốc 240 hải lý, cách Bình Thuận (Phan Thiết) 270 hải lý. Quần đảo này gồm trên 100 đảo, đá, bãi cạn, cồn san hô và bãi ngầm, trải dài từ vĩ độ 6 o 2’ Bắc đến 111o28’ Bắc, từ kinh độ 112o Đông đến 115o Đông, trên vùng biển chiếm khoảng 160. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Tầm quan trọng của hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa ở Biển Đông 1. Về quốc phòng an ninh Hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa có tầm quan trọng đặc biệt về quốc phòng an ninh đối với Việt Nam và các nước xung quanh.: Thứ nhất, hai quần đảo đều nằm trên tuyến đường vận chuyển huyết mạch của các nước Đông Á khác. Vì vậy, kiểm soát có hiệu quả hai quần dảo này cùng khu vực biển phụ cận là có thể kiểm soát được các tuyến hàng hải qua lại ở Biển Đông; đồng thời có thể sử dụng cho mục đích quân sự như đặt trạm rada, các trạm thông tin, xây dựng các trạm dừng chân và tiếp nhiên liệu cho tàu bè. Và như vậy có thể giúp tăng cường khả năng răn đe chiến lược cũng như khả năng kiềm chế hơn nữa sự hiện diện quân sự của các cường quốc trong khu vực Biển Đông Thứ hai, hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa nằm giữa hai căn cứ hải quân lớn là Cam Ranh của Việt Nam và Subic của Philippines.
Hải quân các nước trong khu vực cũng như các quốc gia ngoài khu vực (Mỹ, Nhật Bản, Nga) sử dụng Biển Đông như một khu vực hoạt động và trung chuyển; đồng thời là tuyến đường quan trọng nhằm đối phó với các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống như chống hải tặc và khủng bố, đặc biệt tại eo biển Malacca. Thứ ba, quốc gia có chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa sẽ có khả năng khống chế các tuyến đường giao thông trên biển và trên không trong khu vực. Hơn nữa, có thể coi hai quần đảo là cơ sở để mở rộng chủ quyền lãnh thổ trên phần lớn Biển Đông. Các nhà chiến lược phương Tây cho rằng quốc gia nào kiểm soát được hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa thì sẽ khống chế được cả Biển Đông.
Vì vậy, hai quần đảo này được ví như hai viên ngọc quý giá mà bất kỳ quốc gia nào cũng muốn có được để mở rộng tầm ảnh hưởng của mình trong khu vực và trên thế giới. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trải dài trên một khu vực biển rộng lớn, đối với Việt Nam, hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa không chỉ đóng vai trò như hai chốt tiền tiêu bảo vệ sườn phía đông Việt Nam mà còn được coi là một lá chắn quan trọng bao quanh vùng biển và dải bờ biển Việt Nam. Biển nước ta được ví như mặt tiền, sân trước, cửa ngõ quốc gia; biển, đảo, thềm lục địa và đất liền hình thành phên dậu, chiến lũy nhiều lớp, nhiều tầng, bố trí thành tuyến phòng thủ liên hoàn bảo vệ Tổ quốc. Lịch sử dân tộc đã ghi nhận có tới 2/3 cuộc chiến tranh, kẻ thù đã sử dụng đường biển để tấn công xâm lược nước ta.
Ngày nay trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, biển đảo Việt Nam có vai trò quan trọng, làm tăng chiều sâu phòng thủ đất nước ra hướng biển. Hầu hết các trung tâm chính trị, kinh tế xã hội của ta đều nằm trong phạm vi cách bờ biển không lớn, nên rất dễ bị địch tấn công từ hướng biển. Nếu chiến tranh xảy ra thì mọi mục tiêu trên đất liền đều nằm trong tầm hoạt động, bắn phá của vũ khí trang bị công nghệ cao xuất phát từ hướng biển. Nếu các quần đảo xa bờ, gần bờ được củng cố xây dựng căn cứ, vị trí trú đậu, triển khai của lực lượng Hải quân Việt Nam và sự tham gia của các lực lượng khác thì biển đảo có vai trò quan trọng làm tăng chiều sâu phòng thủ hiệu quả cho đất nước.
Sự liên kết giữa các đảo, cụm đảo, tuyến đảo của quần đảo Trường Sa tạo thành lá chắn quan trọng phía trước vùng biển và dải bờ biển Nam Trung Bộ và Nam Bộ, bảo vệ sườn phía Đông của Tổ quốc, tạo thành một hệ thống cứ điểm tiền tiêu để ngăn chặn và đẩy lùi các hoạt động lấn chiếm của tàu thuyền nước ngoài. Vì thế, từ lâu, quần đảo Trường Sa luôn được các nhà khoa học, quân sự, chính trị đánh giá cao. Trung Quốc luôn nhấn mạnh Biển Đông là “hai đại dương, là hòn đá tảng về sức mạnh biển, là đồng tiền sinh mệnh trên biển của Trung Quốc”. Trường Sa và Hoàng Sa được coi là vùng trục của Biển Đông, vì thế, hai quần đảo này có vị trí, vai trò hết sức quan trọng nhằm giúp Trung Quốc hiện thực hóa mục tiêu vươn ra đại dương làm bá chủ Biển Đông và trở thành cường 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com quốc phát triển mạnh về biển.
Hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là các hòn đá tảng để Trung Quốc thực hiện các chiến lược lực đại dương sau này. Quần đảo Hoàng Sa là khu vực án ngữ ngoài cửa Vịnh Bắc Bộ, vị trí này nhanh chóng giúp Trung Quốc thực hiện được nhiều mục tiêu như: đạt được lợi thế trong phân định ranh giới trên biển với Việt Nam khu vực ngoài cửa Vịnh; tận dụng khả năng cố tình giải thích sai lệch quy định pháp luật quốc tế để mở rộng yêu sách chủ quyền lãnh thổ trên biển; đặc biệt là tăng cường khả năng kiểm soát và phòng thủ đối với các khu vực biển, đảo bị coi là “điểm dễ bị xâm phạm” trước các cuộc tấn công trên biển của Trung Quốc – khu vực từ Vịnh Bắc Bộ đến đảo Hải Nam. Nếu chiếm được quần đảoTrường Sa, Trung Quốc có được sườn bảo vệ trọng yếu của Việt Nam từ quần đảo Hoàng Sa vòng tới quần đảo Trường Sa. Nếu nhìn vào chiến lược phòng thủ biển hai bước (chiến lược chuỗi đảo – Island Chains) hiện nay của Trung Quốc, có thể dễ dàng nhận thấy Hoàng Sa, Trường Sa đều nằm trọn trong “đường lưỡi bò” và đường này đang kéo qua đảo Đài Loan, đảo Ryuku của Nhật Bản để trở thành “vùng kiểm soát chiến lược” của quốc gia này (chuỗi đảo thứ nhất).
Hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là các hòn đá tảng để Trung Quốc thực hiện các chiến lực đại dương sau này. Về giao thông hàng hải Biển Đông, trong đó có hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa, nằm trên tuyến đường giao thông biển huyết mạch nối liền Thái Bình Dương - Ấn Độ Dương, Châu Âu - Châu Á, Trung Đông - Châu Á. Hầu hết các nước trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương đều có các hoạt động thương mại hàng hải rất mạnh mẽ trên Biển Đông. Trong tổng số 10 tuyến đường biển thông thương lớn nhất trên thế giới hiện nay thì có tới 5 tuyến đi qua Biển Đông hoặc có liên quan đến Biển Đông.
Quần đảo Trường Sa án ngữ đường hàng hải quốc tế nối liền Thái Bình Dương với Ấn Độ Dương và Đại Tây Dương, giữa Châu Âu với Châu Phi, 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trung Cận Đông với Trung Quốc, Nhật Bản với các nước Đông Nam Á và Đông Bắc Á.