Luận văn thạc sĩ về quy chế pháp lý của quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa theo pháp luật quốc tế

Luận văn thạc sĩ luật học phân tích vnu ls xác định quy chế pháp lý của hai quần đảo hoàng sa trường sa theo pháp luật và thực tiễn, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Phạm Thị Hà Trang
• Người hướng dẫn: Ts. Đỗ Hõa Bình
• Trường học: Đại học quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Quốc tế
• Đề tài: Xác định quy chế pháp lý của hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa theo pháp luật và thực tiễn quốc tế
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CHUNG VỀ HAI QUẦN ĐẢO HOÀNG SA, TRƯỜNG SA VÀ YÊU SÁCH CỦA CÁC BÊN VỀ QUY CHẾ PHÁP LÝ CỦA HAI QUẦN ĐẢO
• 1.1. Vị trí địa lý
• 1.1.1. Quần đảo Hoàng Sa
• 1.1.2. Quần đảo Trường Sa
• 1.2. Tầm quan trọng của hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa ở Biển Đông
• 1.2.1. Về quốc phòng an ninh
• 1.3. Yêu sách của các bên đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam liên quan đến quy chế pháp lý quốc tế về đảo, quần đảo
• 1.4. Tình hình tranh chấp tại hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa
• 2. CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH VÀ THỰC TIỄN PHÁP LUẬT QUỐC TẾ TRONG XÁC ĐỊNH QUY CHẾ PHÁP LÝ CỦA ĐẢO, QUẦN ĐẢO
• 2.1. Quy định pháp luật quốc tế về quy chế pháp lý của đảo, quần đảo
• 2.1.1. Đảo và các thực thể khác
• 2.2. Thực tiễn pháp lý quốc tế về quy chế pháp lý của đảo, quần đảo
• 2.2.1. Thực tiễn phán quyết của cơ quan tài phán quốc tế
• 2.2.2. Thực tiễn áp dụng của các quốc gia
• 2.2.3. Thực tiễn giải thích theo các điều ước quốc tế song phương
• 3. CHƯƠNG 3: QUY CHẾ PHÁP LÝ CỦA HAI QUẦN ĐẢO HOÀNG SA, TRƯỜNG SA VÀ GIẢI PHÁP CHO VIỆT NAM TRONG VIỆC HIỆN THỰC HÓA QUAN ĐIỂM VỀ XÁC ĐỊNH QUY CHẾ PHÁP LÝ HAI QUẦN ĐẢO
• 3.1. Quy chế pháp lý của hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa trên cơ sở áp dụng quy định pháp luật và thực tiễn quốc tế
• 3.2. Xác định phạm vi địa lý của hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa
• 3.3. Xác định yêu sách quy chế pháp lý của hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa
• 3.4. Giải pháp cho Việt Nam trong việc hiện thực hóa quan điểm về xác định quy chế pháp lý của hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa
• 3.4.1. Giải pháp đàm phán, thương lượng
• 3.4.2. Giải pháp sử dụng các thiết chế tài phán quốc tế
• 3.4.3. Giải pháp khác
• 3.4.4. Các điều kiện đảm bảo
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH
• PHỤ LỤC 1: BẢN ĐỒ QUẦN ĐẢO HOÀNG SA
• PHỤ LỤC 2: BẢN ĐỒ QUẦN ĐẢO TRƯỜNG SA

Tóm tắt

I. Tổng quan về quy chế pháp lý của quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa

Quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là hai khu vực có vị trí chiến lược quan trọng trong Biển Đông. Quy chế pháp lý của hai quần đảo này không chỉ ảnh hưởng đến chủ quyền của Việt Nam mà còn liên quan đến nhiều quốc gia khác trong khu vực. Theo pháp luật quốc tế, việc xác định quy chế pháp lý của các đảo, quần đảo là rất cần thiết để giải quyết các tranh chấp hiện tại.

1.1. Vị trí địa lý và tầm quan trọng của quần đảo Hoàng Sa

Quần đảo Hoàng Sa, nằm ở phía Bắc Biển Đông, có diện tích khoảng 10 km² và bao gồm hơn 30 đảo nhỏ. Vị trí địa lý của quần đảo này rất quan trọng trong việc kiểm soát các tuyến hàng hải và bảo vệ an ninh quốc gia.

1.2. Vị trí địa lý và tầm quan trọng của quần đảo Trường Sa

Quần đảo Trường Sa, với hơn 100 đảo và bãi cạn, nằm ở phía Đông Nam Biển Đông. Tầm quan trọng của quần đảo này không chỉ nằm ở tài nguyên thiên nhiên mà còn ở vị trí chiến lược trong việc kiểm soát các hoạt động hàng hải.

II. Vấn đề và thách thức trong quy chế pháp lý của hai quần đảo

Quy chế pháp lý của quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa đang gặp nhiều thách thức từ các yêu sách của các quốc gia khác, đặc biệt là Trung Quốc. Những yêu sách này không chỉ gây ra căng thẳng trong khu vực mà còn ảnh hưởng đến an ninh và ổn định của Biển Đông.

2.1. Các yêu sách của Trung Quốc đối với quần đảo Hoàng Sa

Trung Quốc khẳng định chủ quyền đối với quần đảo Hoàng Sa thông qua các hành động chiếm đóng và xây dựng cơ sở hạ tầng. Điều này đã dẫn đến nhiều tranh chấp pháp lý và căng thẳng trong khu vực.

2.2. Các yêu sách của các quốc gia khác đối với quần đảo Trường Sa

Quần đảo Trường Sa là đối tượng tranh chấp giữa nhiều quốc gia như Việt Nam, Philippines, Malaysia và Brunei. Mỗi quốc gia đều có những yêu sách riêng, dẫn đến tình hình phức tạp và khó khăn trong việc giải quyết tranh chấp.

III. Phương pháp xác định quy chế pháp lý của quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa

Để xác định quy chế pháp lý của hai quần đảo này, cần áp dụng các quy định của pháp luật quốc tế, đặc biệt là Công ước Luật Biển 1982. Việc phân tích các thực tiễn pháp lý quốc tế cũng như các phán quyết của các cơ quan tài phán quốc tế là rất quan trọng.

3.1. Quy định pháp luật quốc tế về quy chế pháp lý của đảo

Theo Công ước Luật Biển 1982, quy chế pháp lý của đảo được xác định dựa trên các tiêu chí như diện tích, khả năng sinh sống và khả năng tạo ra vùng biển. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định chủ quyền.

3.2. Thực tiễn pháp lý quốc tế trong xác định quy chế pháp lý

Thực tiễn của các cơ quan tài phán quốc tế như Tòa án Công lý quốc tế và Tòa án quốc tế về Luật biển đã đưa ra nhiều phán quyết liên quan đến quy chế pháp lý của các đảo, quần đảo, từ đó cung cấp cơ sở pháp lý cho các yêu sách.

IV. Giải pháp cho Việt Nam trong việc hiện thực hóa quy chế pháp lý

Việt Nam cần có những giải pháp cụ thể để bảo vệ chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Các giải pháp này bao gồm việc đàm phán, sử dụng các thiết chế tài phán quốc tế và tăng cường hợp tác quốc tế.

4.1. Giải pháp đàm phán và thương lượng

Việt Nam cần tiếp tục duy trì các cuộc đàm phán với các quốc gia liên quan để tìm kiếm giải pháp hòa bình cho các tranh chấp. Việc này cần được thực hiện trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế.

4.2. Giải pháp sử dụng các thiết chế tài phán quốc tế

Việc đưa các tranh chấp ra các cơ quan tài phán quốc tế như Tòa án Công lý quốc tế có thể giúp Việt Nam khẳng định yêu sách của mình và tìm kiếm sự hỗ trợ từ cộng đồng quốc tế.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quy chế pháp lý

Nghiên cứu về quy chế pháp lý của quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa không chỉ có giá trị lý luận mà còn có ý nghĩa thực tiễn trong việc bảo vệ chủ quyền của Việt Nam. Các kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng trong các cuộc đàm phán và tranh chấp quốc tế.

5.1. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng trong thực tiễn

Các kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc xác định quy chế pháp lý của hai quần đảo này có thể giúp Việt Nam xây dựng các đối sách phù hợp và hiệu quả hơn trong việc bảo vệ chủ quyền.

5.2. Tác động của nghiên cứu đến chính sách đối ngoại

Nghiên cứu này có thể ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của Việt Nam, đặc biệt trong việc xây dựng các mối quan hệ hợp tác với các quốc gia khác trong khu vực và trên thế giới.

VI. Kết luận và tương lai của quy chế pháp lý hai quần đảo

Quy chế pháp lý của quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là một vấn đề phức tạp và nhạy cảm. Tuy nhiên, việc xác định rõ ràng quy chế pháp lý sẽ giúp Việt Nam bảo vệ chủ quyền và quyền lợi hợp pháp của mình trong khu vực Biển Đông.

6.1. Tương lai của quy chế pháp lý trong bối cảnh quốc tế

Trong bối cảnh quốc tế hiện nay, việc xác định quy chế pháp lý của hai quần đảo này sẽ tiếp tục là một thách thức lớn, nhưng cũng là cơ hội để Việt Nam khẳng định vị thế của mình.

6.2. Những bước đi cần thiết trong tương lai

Việt Nam cần có những bước đi cụ thể để hiện thực hóa quy chế pháp lý của hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, bao gồm việc tăng cường hợp tác quốc tế và nâng cao năng lực bảo vệ chủ quyền.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Biển Đông giữ vị trí là một trong những tuyến hàng hải huyết mạch nhất hành tinh khi đảm nhận 5 trong 10 tuyến vận tải biển thông thương lớn nhất toàn cầu, với hơn 95% giá trị hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam lưu thông qua vùng biển này. Tuy nhiên, trật tự pháp lý và môi trường hòa bình tại đây đang đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng do tranh chấp chủ quyền phức tạp và sự sai lệch trong giải thích quy chế các thực thể địa lý. Công trình luận văn thạc sĩ chuyên ngành Luật Quốc tế tập trung giải quyết vấn đề then chốt: Xác định chính xác quy chế pháp lý của hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa dựa trên các chuẩn mực của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 cùng thực tiễn quốc tế.

Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là làm sáng tỏ bản chất pháp lý của từng cấu trúc nổi và chìm, phân định ranh giới giữa đảo tự nhiên, đảo đá, bãi cạn lúc nổi lúc chìm và đảo nhân tạo; từ đó thiết lập hệ thống luận cứ khoa học nhằm phản bác các yêu sách mở rộng vùng biển phi lý. Phạm vi nghiên cứu bao quát không gian hơn 15.000 km² vùng biển quần đảo Hoàng Sa với hơn 30 thực thể và hơn 160.000 km² vùng biển quần đảo Trường Sa với trên 100 thực thể địa lý, trải dài theo tiến trình lịch sử và thực tiễn pháp lý từ trước năm 1982 đến năm 2015.

Ý nghĩa của công trình thể hiện ở việc cung cấp luận cứ học thuật vững chắc cho công cuộc bảo vệ chủ quyền biển đảo. Nghiên cứu góp phần duy trì an ninh cho vùng biển có mật độ 250 đến 300 tàu thuyền qua lại mỗi ngày, đồng thời bảo vệ toàn vẹn vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý và thềm lục địa hợp pháp của Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hai nền tảng lý thuyết cốt lõi của công pháp quốc tế: Thuyết thụ đắc lãnh thổ thực sự và Thuyết quy chế pháp lý các vùng biển theo Công ước Luật Biển năm 1982. Đồng thời, nghiên cứu tích hợp nguyên tắc duy trì tính ổn định của đường biên giới theo quy định của Công ước Vienna năm 1969 về Luật Điều ước Quốc tế. Mô hình nghiên cứu được xây dựng trên cơ sở phân tầng hiệu lực pháp lý của các cấu trúc địa lý trên biển đối với việc tạo ra các vùng quyền lực biển.

Năm khái niệm chính được làm rõ và phân định ranh giới bao gồm: Đảo tự nhiên theo Điều 121 khoản 1 với đầy đủ nội thủy, lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa; Đảo đá theo Điều 121 khoản 3 không có vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa; Bãi cạn lúc nổi lúc chìm theo Điều 13 chỉ có thể dùng làm điểm cơ sở khi nằm trong phạm vi lãnh hải; Đảo nhân tạo và công trình thiết bị theo Điều 60 không có quy chế đảo và không có lãnh hải riêng; Quần đảo và quốc gia quần đảo theo quy định tại Điều 46 và Điều 47 của Công ước Luật Biển năm 1982.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập từ hệ thống văn bản điều ước quốc tế, hồ sơ tuyên bố chủ quyền, công hàm ngoại giao và các báo cáo khảo sát hải văn. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 130 thực thể địa lý tiêu biểu tại hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, kết hợp khảo sát 15 văn kiện pháp lý quốc tế và 6 phán quyết điển hình của Tòa án Công lý Quốc tế và Tòa Trọng tài quốc tế. Phương pháp chọn mẫu mục đích được áp dụng nhằm tập trung vào các cấu trúc địa lý nảy sinh tranh chấp trực tiếp và các thực thể chịu sự can thiệp bồi đắp nhân tạo.

Lý do lựa chọn phương pháp so sánh luật học và phương pháp phân tích quy phạm là nhằm đối chiếu các điều khoản trừu tượng của Công ước Luật Biển năm 1982 với các tiền lệ xét xử quốc tế thực tế, tiêu biểu như án lệ Anh và Pháp năm 1977, vụ Qatar và Bahrain năm 2001, cùng vụ Đảo Rắn giữa Romania và Ukraine năm 2009. Quá trình phân tích kết hợp chặt chẽ giữa góc độ lịch sử và logic pháp lý, được tiến hành liên tục và hoàn thiện trong giai đoạn nghiên cứu từ năm 2014 đến năm 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tuyệt đại đa số các thực thể tại Hoàng Sa với tổng diện tích nổi chỉ khoảng 10 km² và Trường Sa đều là đảo đá nhỏ hoặc bãi cạn lúc nổi lúc chìm, không hội đủ điều kiện duy trì đời sống kinh tế riêng biệt hoặc nuôi dưỡng cộng đồng dân cư tự nhiên theo Điều 121 khoản 3. Do đó, các cấu trúc này chỉ có tối đa 12 hải lý lãnh hải và hoàn toàn không thể tạo ra vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý hay thềm lục địa riêng.

Thứ hai, việc công bố đường cơ sở thẳng bao quanh quần đảo Hoàng Sa năm 1996 gồm 28 điểm cơ sở với đoạn dài nhất lên đến 78,8 hải lý, bao bọc 17.300 km² vùng nước là hành vi vi phạm nghiêm trọng Điều 47 của Công ước Luật Biển năm 1982. Tỷ lệ diện tích mặt nước so với diện tích đất nổi lên tới 1.730 trên 1, vượt xa giới hạn cho phép từ 1 trên 1 đến 9 trên 1, đồng thời quy chế đường cơ sở quần đảo chỉ dành riêng cho quốc gia quần đảo chứ không áp dụng cho quần đảo xa bờ của quốc gia lục địa.

Thứ ba, hoạt động bồi đắp từ 20 ha lên 810 ha tại 7 bãi ngầm và đá san hô trong giai đoạn 2014 đến 2015, điển hình như Đá Chữ Thập mở rộng thành đảo nhân tạo 2,65 km² hay Đá Subi đạt 3,87 km², đã phá hủy hơn 300 ha rạn san hô tự nhiên và gây thiệt hại kinh tế sinh thái trên 100 triệu USD mỗi năm. Căn cứ Điều 60, các công trình này hoàn toàn không làm thay đổi bản chất pháp lý của cấu trúc ngầm ban đầu và không tạo ra bất kỳ vùng biển hợp pháp nào.

Thứ tư, thực trạng chiếm đóng quân sự năm 1988 ghi nhận Việt Nam đóng giữ 21 thực thể, Philippines 8 thực thể, Trung Quốc 9 thực thể, Malaysia 5 thực thể và Đài Loan 1 thực thể, khẳng định sự đan xen phức tạp trên thực địa.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản dẫn đến các diễn giải sai lệch luật pháp xuất phát từ tham vọng kiểm soát trữ lượng tài nguyên khổng lồ, gồm gần 4 tỷ m³ dầu mỏ đã khảo sát, ước tính từ 215 đến 1.560 tỷ m³ khí đốt tự nhiên, cùng vị trí điều tiết 70% lượng dầu thô nhập khẩu của các nền kinh tế Đông Á. So sánh với các phán quyết quốc tế, Tòa án Công lý Quốc tế trong vụ phân định Biển Đen năm 2009 đã phán quyết Đảo Rắn không có thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế nhằm đảm bảo tính công bằng trong phân định ranh giới biển.

Để trực quan hóa toàn bộ dữ liệu, luận văn thiết kế bảng đối chiếu chi tiết các đặc điểm địa lý tự nhiên của 130 thực thể và xây dựng biểu đồ so sánh sự gia tăng đột biến giữa diện tích tự nhiên và diện tích bồi đắp nhân tạo. Việc mô tả dữ liệu qua hệ thống biểu đồ và bảng phân loại giúp bộc lộ rõ ràng tính chất phi pháp của các hoạt động cải tạo thực địa, cung cấp căn cứ vững chắc phục vụ đấu tranh ngoại giao.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện toàn diện hồ sơ chứng cứ lịch sử và giám định pháp lý đối với 100% các thực thể tại Hoàng Sa và Trường Sa theo tiêu chuẩn Công ước Luật Biển năm 1982. Cơ quan chủ trì là Bộ Ngoại giao phối hợp cùng Hội đồng Luật gia Quốc gia, thực hiện trong lộ trình 2016 đến 2020 nhằm sẵn sàng phương án đệ trình lên các cơ quan tài phán quốc tế.

Thứ hai, chủ động thúc đẩy tiến trình đàm phán Bộ Quy tắc Ứng xử ở Biển Đông có tính ràng buộc pháp lý cao giữa ASEAN và Trung Quốc. Mục tiêu cụ thể là thiết lập cơ chế kiểm soát rủi ro nhằm giảm thiểu 50% nguy cơ va chạm thực địa, bảo đảm tuyệt đối an toàn hàng hải cho 250 đến 300 lượt tàu vận tải qua lại mỗi ngày theo kế hoạch rà soát thường niên.

Thứ ba, xây dựng chương trình hợp tác đa phương về nghiên cứu hải dương học và bảo vệ môi trường biển với các quốc gia ven Biển Đông. Bộ Tài nguyên và Môi trường giữ vai trò điều phối chính trong giai đoạn 5 năm, hướng tới mục tiêu phục hồi ít nhất 30% diện tích hệ sinh thái rạn san hô bị xâm hại do hoạt động nạo vét bồi đắp.

Thứ tư, tăng cường năng lực thực thi pháp luật và tuần tra bảo vệ ngư trường truyền thống. Lực lượng Cảnh sát biển và Kiểm ngư duy trì hiện diện thường trực 24/7 tại 21 vị trí đóng quân hợp pháp, bảo đảm an ninh tuyệt đối cho hơn 95% luồng xuất nhập khẩu đường biển và hàng vạn chuyến tàu cá của ngư dân hoạt động trên các vùng biển chủ quyền.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, cán bộ ngoại giao và chuyên gia hoạch định chính sách tại Bộ Ngoại giao cùng Ủy ban Biên giới Quốc gia. Luận văn cung cấp luận cứ pháp lý và hệ thống số liệu chuẩn xác để phục vụ trực tiếp công tác đàm phán phân định biển và soạn thảo các văn bản đối ngoại quốc tế.

Thứ hai, giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Luật Quốc tế, Luật Biển và Quan hệ Quốc tế. Tài liệu mang lại một khung phân tích hoàn chỉnh về quy chế đảo theo Điều 121 Công ước Luật Biển năm 1982 và các bài học từ án lệ phân định biển quốc tế.

Thứ ba, chỉ huy và cán bộ thuộc lực lượng Cảnh sát biển, Hải quân và Kiểm ngư. Công trình hỗ trợ nhận diện chính xác bản chất pháp lý của từng thực thể, rạn san hô và đảo nhân tạo để xử lý tình huống thực địa đúng chuẩn mực quốc tế.

Thứ tư, nhà báo, chuyên gia phân tích an ninh hàng hải và phóng viên truyền thông đối ngoại. Luận văn cung cấp bức tranh số liệu xác thực về diện tích 10 km² tự nhiên so với 810 ha bồi đắp, hỗ trợ sản xuất nội dung truyền thông chuẩn xác, nâng cao nhận thức cộng đồng.

Câu hỏi thường gặp

Hoạt động xây dựng đảo nhân tạo trên bãi cạn lúc nổi lúc chìm có tạo ra vùng lãnh hải 12 hải lý không? Theo Điều 60 khoản 8 của Công ước Luật Biển năm 1982, các đảo nhân tạo và công trình xây dựng không có quy chế của đảo, không có lãnh hải riêng và không ảnh hưởng đến phân định các vùng biển. Thực tế hoạt động bồi đắp hơn 810 ha tại Trường Sa chỉ được phép thiết lập vùng an toàn tối đa 500 mét xung quanh công trình để đảm bảo an toàn kỹ thuật.

Tại sao đường cơ sở thẳng do Trung Quốc công bố tại Hoàng Sa năm 1996 lại trái với luật pháp quốc tế? Đường cơ sở thẳng năm 1996 nối 28 điểm tại Hoàng Sa đã bao trùm 17.300 km² diện tích biển, gấp hơn 1.730 lần diện tích đất nổi tự nhiên 10 km². Theo Điều 47 của Công ước Luật Biển năm 1982, phương pháp kẻ đường cơ sở quần đảo chỉ áp dụng độc quyền cho quốc gia quần đảo, không áp dụng cho quần đảo xa bờ thuộc chủ quyền của quốc gia lục địa.

Tiêu chuẩn nào phân biệt một đảo tự nhiên với một đảo đá theo Công ước Luật Biển năm 1982? Căn cứ Điều 121, đảo tự nhiên là vùng đất nhô trên mặt nước khi triều lên và có khả năng duy trì sự sống con người hoặc đời sống kinh tế tự thân. Ngược lại, đảo đá không thích hợp cho con người sinh sống ổn định hoặc thiếu đời sống kinh tế độc lập sẽ không có vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý và thềm lục địa.

Các bãi ngầm nằm trên thềm lục địa như bãi Tư Chính có quy chế pháp lý như thế nào? Bãi Tư Chính là bãi ngầm chìm hoàn toàn dưới mặt nước, nằm trọn vẹn trong phạm vi thềm lục địa 200 hải lý mở rộng từ bờ biển đất liền Việt Nam. Theo Điều 76 và Điều 77 của Công ước Luật Biển năm 1982, Việt Nam có quyền chủ quyền hoàn toàn đối với việc thăm dò, khai thác tài nguyên và quyền tài phán độc quyền xây dựng công trình tại đây.

Việc khởi kiện ra cơ quan tài phán quốc tế có vai trò gì trong giải quyết tranh chấp quy chế pháp lý? Các thiết chế tài phán quốc tế như Tòa án Công lý Quốc tế hay Tòa Trọng tài thành lập theo Phụ lục VII của Công ước Luật Biển năm 1982 đóng vai trò giải thích khách quan các quy định pháp luật. Phán quyết trọng tài giúp vô hiệu hóa các yêu sách vùng biển phi lý, tạo cơ sở bình đẳng cho các bên đàm phán hòa bình.

Kết luận

Năm luận điểm tổng kết cốt lõi từ công trình nghiên cứu:

• Xác lập rõ ràng ranh giới pháp lý giữa đảo tự nhiên, đảo đá, bãi cạn và đảo nhân tạo theo chuẩn mực Công ước Luật Biển năm 1982.
• Khẳng định các thực thể tại Hoàng Sa và Trường Sa không thể tạo ra vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý hay thềm lục địa riêng biệt.
• Chứng minh tính chất phi pháp của hệ thống đường cơ sở thẳng năm 1996 bao quanh quần đảo Hoàng Sa.
• Bác bỏ mọi quyền năng pháp lý phát sinh từ hoạt động bồi đắp 810 ha đảo nhân tạo trái phép trên Biển Đông.
• Khẳng định chủ quyền không thể tranh cãi của Việt Nam dựa trên nguyên tắc chiếm hữu thực sự và quản lý hòa bình, liên tục.

Đóng góp trọng tâm của luận văn là hoàn thiện hệ thống luận cứ khoa học, tích hợp 130 thực thể khảo sát và các tiền lệ tài phán quốc tế để định vị chuẩn xác quy chế pháp lý hai quần đảo. Trong giai đoạn tiếp theo từ năm 2016 trở đi, việc chuẩn bị kỹ lưỡng hồ sơ pháp lý và vận dụng linh hoạt các biện pháp hòa bình sẽ là chìa khóa then chốt. Hãy đồng hành cùng giới học thuật trong việc nghiên cứu, lan tỏa tri thức pháp luật quốc tế và chung tay bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN CHUNG VỀ HAI QUẦN ĐẢO HOÀNG SA, TRƯỜNG SA VÀ YÊU SÁCH CỦA CÁC BÊN VỀ QUY CHẾ PHÁP LÝ CỦA HAI QUẦN ĐẢO 1. Vị trí địa lý 1. Quần đảo Hoàng Sa Quần đảo Hoàng Sa (tên Nôm: Bãi Cát Vàng, tên tiếng Anh: Paracel Islands, Trung Quốc gọi là Tây Sa) gồm trên 30 đảo nhỏ, đá, bãi ngầm, cồn san hô với tổng diện tích khoảng 10km2 nằm rải rác trên vùng biển rộng khoảng 15.000km2, trong khoảng vĩ độ 15045’Bắc - 17015’ Bắc và kinh độ 1110 Đông - 1130 Đông, cách cù lao Ré đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi - Việt Nam) khoảng 120 hải lý, cách cảng Đà Nẵng 170 hải lý, cách đảo Hải Nam (Trung Quốc) khoảng 156 hải lý. Diện tích toàn bộ phần nổi của đảo khoảng 10km2, đảo lớn nhất là đảo Phú Lâm có diện tích khoảng 1,5km2 [xem Phụ lục 1].

Quần đảo Hoàng Sa chia thành hai nhóm chính: nhóm phía Đông (An Vĩnh - Amphitrite) có đảo Phú Lâm (Woody), đảo Đá (Rocheuse), đảo Nam, đảo Trung (Milieu), đảo Bắc (Nord), đảo Cây (Tree) và ở phía đông là đảo Linh Côn (Lincoln), trong đó, đảo Phú Lâm lớn nhất, dài không quá 4 km và rộng khoảng 2 hoặc 3km2; nhóm thứ hai là nhóm phía Tây (Nguyệt Thiềm- Croissant) gồm 5 đảo chính: Hữu Nhật (Robert – 0,32km2), Quang Hoà (Duncan – 0,48km2), đá Thu Lu (Palm -0,09km2), Duy Mộng (Drummond – 0,41km2) và Hoàng Sa (Pattle – 0,3km2) trên đó có dấu vết của một cầu tàu và một con kênh đào. khoảng cách giữa nhóm đảo phía đông và phía tây khoảng 70 km. Riêng đảo Quang Ảnh (Money – 0,5km2) nằm riêng biệt ở một nơi (cách khoảng 12km) và xa hơn về phía Nam là đảo Tri Tôn. Mỗi đảo đều có 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vành đai san hô và các cửa của vành đai cho phép các tàu thuyền đáy nông vào tận bờ biển của đảo.

Quần đảo Hoàng Sa có khí hậu ổn định với nhiệt độ trung bình khoảng 23-280C, lượng mưa trung bình khoảng 1170mm/năm, bão thường xuyên đi qua quần đảo này vào tháng 6-8. Nhờ nền nhiệt ổn định này, thảm thực vật của Hoàng Sa rất đa dạng, nguồn phốt phát lớn với trữ lượng ước tính khoảng gần 10tr tấn; có nhiều loài sinh vật biển quý như tôm hùm, hải sâm, đồi mồi, vích, ốc tai voi… Nhìn chung điều kiện tự nhiên của quần đảo Hoàng Sa có tiềm năng để khai thác phát triển ngành kinh tế biển. Cũng giống như quần đảo Trường Sa, quần đảo Hoàng Sa hầu như bao gồm các đảo, đá nằm ở khu vực phía Bắc và trung tâm Biển Đông, mỗi đảo có diện tích rất nhỏ (đảo Phú Lâm lớn nhất cũng chỉ rộng khoảng 1.5km 2), cằn cỗi, thời tiết khắc nghiệt, bão tố nhiều, không thích hợp cho con người đến ở và cho một đời sống kinh tế riêng. Bằng việc sử dụng vũ lực vào các năm 1956 và 1974, hiện nay Trung Quốc đang chiếm đóng trái phép toàn bộ đã chính thức chiếm đóng một phần và hoàn toàn quần đảo Hoàng Sa.

Quần đảo Trường Sa Quần đảo Trường Sa (tên tiếng Anh là Spratly Islands; Trung Quốc gọi là Nam Sa, Philipin gọi là Kallayan). Quần đảo Trường Sa nằm về phía Đông Nam Biển Đông, cách quần đảo Hoàng Sa tính đến đảo gần nhất khoảng 350 hải lý, đảo xa nhất khoảng 500 hải lý, cách Vũng Tàu 305 hải lý và cách Cam Ranh (Việt Nam) 250 hải lý, cách đảo Phú Quốc 240 hải lý, cách Bình Thuận (Phan Thiết) 270 hải lý. Quần đảo này gồm trên 100 đảo, đá, bãi cạn, cồn san hô và bãi ngầm, trải dài từ vĩ độ 6 o 2’ Bắc đến 111o28’ Bắc, từ kinh độ 112o Đông đến 115o Đông, trên vùng biển chiếm khoảng 160. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Tầm quan trọng của hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa ở Biển Đông 1. Về quốc phòng an ninh Hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa có tầm quan trọng đặc biệt về quốc phòng an ninh đối với Việt Nam và các nước xung quanh.: Thứ nhất, hai quần đảo đều nằm trên tuyến đường vận chuyển huyết mạch của các nước Đông Á khác. Vì vậy, kiểm soát có hiệu quả hai quần dảo này cùng khu vực biển phụ cận là có thể kiểm soát được các tuyến hàng hải qua lại ở Biển Đông; đồng thời có thể sử dụng cho mục đích quân sự như đặt trạm rada, các trạm thông tin, xây dựng các trạm dừng chân và tiếp nhiên liệu cho tàu bè. Và như vậy có thể giúp tăng cường khả năng răn đe chiến lược cũng như khả năng kiềm chế hơn nữa sự hiện diện quân sự của các cường quốc trong khu vực Biển Đông Thứ hai, hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa nằm giữa hai căn cứ hải quân lớn là Cam Ranh của Việt Nam và Subic của Philippines.

Hải quân các nước trong khu vực cũng như các quốc gia ngoài khu vực (Mỹ, Nhật Bản, Nga) sử dụng Biển Đông như một khu vực hoạt động và trung chuyển; đồng thời là tuyến đường quan trọng nhằm đối phó với các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống như chống hải tặc và khủng bố, đặc biệt tại eo biển Malacca. Thứ ba, quốc gia có chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa sẽ có khả năng khống chế các tuyến đường giao thông trên biển và trên không trong khu vực. Hơn nữa, có thể coi hai quần đảo là cơ sở để mở rộng chủ quyền lãnh thổ trên phần lớn Biển Đông. Các nhà chiến lược phương Tây cho rằng quốc gia nào kiểm soát được hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa thì sẽ khống chế được cả Biển Đông.

Vì vậy, hai quần đảo này được ví như hai viên ngọc quý giá mà bất kỳ quốc gia nào cũng muốn có được để mở rộng tầm ảnh hưởng của mình trong khu vực và trên thế giới. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trải dài trên một khu vực biển rộng lớn, đối với Việt Nam, hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa không chỉ đóng vai trò như hai chốt tiền tiêu bảo vệ sườn phía đông Việt Nam mà còn được coi là một lá chắn quan trọng bao quanh vùng biển và dải bờ biển Việt Nam. Biển nước ta được ví như mặt tiền, sân trước, cửa ngõ quốc gia; biển, đảo, thềm lục địa và đất liền hình thành phên dậu, chiến lũy nhiều lớp, nhiều tầng, bố trí thành tuyến phòng thủ liên hoàn bảo vệ Tổ quốc. Lịch sử dân tộc đã ghi nhận có tới 2/3 cuộc chiến tranh, kẻ thù đã sử dụng đường biển để tấn công xâm lược nước ta.

Ngày nay trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, biển đảo Việt Nam có vai trò quan trọng, làm tăng chiều sâu phòng thủ đất nước ra hướng biển. Hầu hết các trung tâm chính trị, kinh tế xã hội của ta đều nằm trong phạm vi cách bờ biển không lớn, nên rất dễ bị địch tấn công từ hướng biển. Nếu chiến tranh xảy ra thì mọi mục tiêu trên đất liền đều nằm trong tầm hoạt động, bắn phá của vũ khí trang bị công nghệ cao xuất phát từ hướng biển. Nếu các quần đảo xa bờ, gần bờ được củng cố xây dựng căn cứ, vị trí trú đậu, triển khai của lực lượng Hải quân Việt Nam và sự tham gia của các lực lượng khác thì biển đảo có vai trò quan trọng làm tăng chiều sâu phòng thủ hiệu quả cho đất nước.

Sự liên kết giữa các đảo, cụm đảo, tuyến đảo của quần đảo Trường Sa tạo thành lá chắn quan trọng phía trước vùng biển và dải bờ biển Nam Trung Bộ và Nam Bộ, bảo vệ sườn phía Đông của Tổ quốc, tạo thành một hệ thống cứ điểm tiền tiêu để ngăn chặn và đẩy lùi các hoạt động lấn chiếm của tàu thuyền nước ngoài. Vì thế, từ lâu, quần đảo Trường Sa luôn được các nhà khoa học, quân sự, chính trị đánh giá cao. Trung Quốc luôn nhấn mạnh Biển Đông là “hai đại dương, là hòn đá tảng về sức mạnh biển, là đồng tiền sinh mệnh trên biển của Trung Quốc”. Trường Sa và Hoàng Sa được coi là vùng trục của Biển Đông, vì thế, hai quần đảo này có vị trí, vai trò hết sức quan trọng nhằm giúp Trung Quốc hiện thực hóa mục tiêu vươn ra đại dương làm bá chủ Biển Đông và trở thành cường 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quốc phát triển mạnh về biển.

Hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là các hòn đá tảng để Trung Quốc thực hiện các chiến lược lực đại dương sau này. Quần đảo Hoàng Sa là khu vực án ngữ ngoài cửa Vịnh Bắc Bộ, vị trí này nhanh chóng giúp Trung Quốc thực hiện được nhiều mục tiêu như: đạt được lợi thế trong phân định ranh giới trên biển với Việt Nam khu vực ngoài cửa Vịnh; tận dụng khả năng cố tình giải thích sai lệch quy định pháp luật quốc tế để mở rộng yêu sách chủ quyền lãnh thổ trên biển; đặc biệt là tăng cường khả năng kiểm soát và phòng thủ đối với các khu vực biển, đảo bị coi là “điểm dễ bị xâm phạm” trước các cuộc tấn công trên biển của Trung Quốc – khu vực từ Vịnh Bắc Bộ đến đảo Hải Nam. Nếu chiếm được quần đảoTrường Sa, Trung Quốc có được sườn bảo vệ trọng yếu của Việt Nam từ quần đảo Hoàng Sa vòng tới quần đảo Trường Sa. Nếu nhìn vào chiến lược phòng thủ biển hai bước (chiến lược chuỗi đảo – Island Chains) hiện nay của Trung Quốc, có thể dễ dàng nhận thấy Hoàng Sa, Trường Sa đều nằm trọn trong “đường lưỡi bò” và đường này đang kéo qua đảo Đài Loan, đảo Ryuku của Nhật Bản để trở thành “vùng kiểm soát chiến lược” của quốc gia này (chuỗi đảo thứ nhất).

Hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là các hòn đá tảng để Trung Quốc thực hiện các chiến lực đại dương sau này. Về giao thông hàng hải Biển Đông, trong đó có hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa, nằm trên tuyến đường giao thông biển huyết mạch nối liền Thái Bình Dương - Ấn Độ Dương, Châu Âu - Châu Á, Trung Đông - Châu Á. Hầu hết các nước trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương đều có các hoạt động thương mại hàng hải rất mạnh mẽ trên Biển Đông. Trong tổng số 10 tuyến đường biển thông thương lớn nhất trên thế giới hiện nay thì có tới 5 tuyến đi qua Biển Đông hoặc có liên quan đến Biển Đông.

Quần đảo Trường Sa án ngữ đường hàng hải quốc tế nối liền Thái Bình Dương với Ấn Độ Dương và Đại Tây Dương, giữa Châu Âu với Châu Phi, 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trung Cận Đông với Trung Quốc, Nhật Bản với các nước Đông Nam Á và Đông Bắc Á.