CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ TRANH CHẤP HAI QUẦN ĐẢO HOÀNG SA, TRƯỜNG SA VÀ TÒA ÁN CÔNG LÝ QUỐC TẾ 1. Vị trí, vai trò của hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa 1. Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên Trước đây, người Việt và người phương Tây đều tưởng ở giữa biển Đông chỉ có một quần đảo dài, người Việt gọi là Bãi Cát Vàng hay Cồn Vàng hoặc Hoàng Sa, hoặc có khi gọi là Đại Trường Sa hay Vạn Lý Trường Sa. Người Bồ Đào Nha, Hà Lan gọi quần đảo là Parcel hay Pracel, có nghĩa là đá ngầm - ám tiêu.
Người Pháp, Anh gọi là Paracel vào thế kỷ XVII, XVIII trên các bản đồ hàng hải. Mãi đến năm 1787-1788, khi đoàn khảo sát Kergariou Locmaria xác định rõ ràng và chính xác vị trí của quần đảo Paracel như hiện nay, người phương Tây mới bắt đầu phân biệt quần đảo Paracel ở phía Bắc với quần đảo ở phía Nam mà sau này đến thập niên 40 trong thế kỷ XX người Pháp mới gọi là Spratly chỉ chung cho quần đảo Trường Sa. Quần đảo Hoàng Sa Quần đảo Hoàng Sa nằm ngang bờ biển các tỉnh Quảng Trị, Thừa Thiên, Quảng Nam và một phần Quảng Ngãi. Quần đảo Hoàng Sa nằm trong khoảng 15045 đến 17015 bắc; 1110 đến 1130 đông, án ngữ cửa vịnh Bắc bộ, cách đảo Lý Sơn (Cù Lao Ré) – Quảng Ngãi hơn 120 hải lý (1 hải lý = 1,853 km), cách đảo Hải Nam (Trung Quốc) khoảng 140 hải lý.
Trong khoảng 30 đảo, đá, bãi, cồn, hòn, hiện có 23 đã được đặt tên, gồm 15 đảo, 3 bãi, 3 đá, 1 cồn, 1 hòn. Các đảo chính gồm hai nhóm: - Nhóm Lưỡi Liềm ở Tây Nam - Nhóm An Vĩnh ở Đông Bắc a. Nhóm Lưỡi Liềm Nhóm Lưỡi Liềm còn gọi là Trăng Khuyết hay Nguyệt Thiềm. Nhóm này có 5 đảo chính và vô số các mỏm đá nhỏ khác: 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đảo Hoàng Sa: Tuy là đảo chính nhưng không phải là đảo lớn nhất, có vị trí quân sự quan trọng nhất cho việc phòng thủ bờ biển Việt Nam, hơn cả đảo Phú Lâm.
Đảo nằm trên tọa độ 16032’ vĩ B, 111035’ kinh Đ, hình bầu dục, dài khoảng hơn 900m, rộng khoảng 700m, diện tích gồm cả vòng san hô bao quanh. Đảo Hữu Nhật nằm ở phía nam đảo Hoàng Sa cách độ 3 hải lý, đường kính 800m, chu vi 2000m, diện tích khoảng 0,32 km2, có vòng đai san hô bao ngoài, giữa là vùng biển lặng. Nằm ở tọa độ 111034’ kinh Đ, 16030’ vĩ B. Chung quanh đảo cây cối um tùm, biển quanh đảo có nhiều dong biển, phủ kín cả mặt nước.
Đảo Duy Mộng nằm ở đông nam đảo Hữu Nhật, phía Đông Bắc là đảo Quang Hòa nằm trên tọa độ 111044’kinh Đ, 16028’ vĩ B, cũng do san hô cấu tạo thành, bãi san hô ra xa đảo, nhô lên khỏi mặt nước khoảng 4m [11,tr. Đảo hình bầu dục, diện tích khoảng 0,41km2 (41ha). Giữa đảo là vùng đất trống, có thể định cư được. Đảo có một con lạch nhỏ, có thể dùng ghe đi vào trong nội địa.
Tàu có thể neo cách đảo 200m. Đảo Quang Hòa nằm trên tọa độ 111042’ kinh Đ, 16026’ vĩ B cũng do san hô tạo thành, là đảo lớn nhất trong nhóm đảo Lưỡi Liềm, chung quanh đảo là bãi cát màu vàng. Vòng san hô lan ra rất xa khỏi bìa đảo. Cạnh đảo lớn có những hòn đảo nhỏ nối liền nhau bằng bãi cát dài.
Một vài bản đồ địa chất ghi Quang Hòa thành hai đảo Quang Hòa Đông và Quang Hòa Tây. - Quang Hòa Đông có rừng cây nhàu, một loại cây dùng để làm thuốc thường thấy nhiều ở vùng Nam Bộ Việt Nam và cây phosphorite mọc ở phía Tây của đảo, nhiều cây cao tới 5m. Phía đông là những mảnh vụn san hô với đá, có một khu đất chỉ có dây leo bò sát mặt đất. Chu vi đảo 2.700m, diện tích khoảng 0,48km2.
- Quang Hòa Tây là một đảo nhỏ, gần hình tròn, chu vi 1000m chỉ bằng 1/10 Đảo Quang Hòa Đông, khoảng 0,09km2, cũng có những loại cây như ở đảo Quang Hòa Đông nhưng chỉ cao hơn 3m. Đảo Quang Ảnh nằm trên tọa độ 111036’ kinh Đ, 160027’ vĩ B do san hô tạo thành, nhô lên mặt nước độ 6m, nơi cao nhất trong nhóm đảo Lưỡi Liềm. Chung quang đảo, bờ biển có nhiều đá ngầm sắc nhọn rất nguy hiểm, tàu lớn không thể 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cặp neo được. Các tàu lớn phải neo ở ngoài khơi, muốn vào được phải neo thuyền nhỏ.
Vì địa thế hiểm trở và trên đảo không có nước ngọt nên trên đảo ít vết chân người lui tới. Đảo mang tên Phạm Quang Ảnh, một đội trưởng Hoàng Sa được vua Gia Long sai đo đạc thủy trình ở Trường Sa năm 1815, hiện có hậu duệ và nhà thờ họ ở Cù Lao Ré. Đảo hình bầu dục, hơi tròn, diện tích khoảng 3ha [theo 11]. Nhóm đảo Lưỡi Liềm ngoài 5 đảo trên còn có 4 đảo nhỏ như đảo Ba Ba, đảo Xà Cừ và các đá như Hải Sâm, đá Lồi, đá Chim Yến, đá Bạch Quy.
Nhóm An Vĩnh Nhóm đảo An Vĩnh bao gồm các đảo tương đối lớn và cao nhất thuộc quần đảo Hoàng Sa, cũng là các đảo san hô lớn nhất của Biển Đông. Đảo lớn nhất là đảo Phú Lâm. Đảo Phú Lâm nằm trên tọa độ 112020’ kinh Đ, 16050’ vĩ B, là đảo lớn nhất trong quần đảo, bề dài 3. Đảo có nhiều cây cối tươi tốt nên mang tên Phú Lâm.
Đây là đảo quan trọng nhất của nhóm đảo An Vĩnh và quần đảo Hoàng Sa, là đảo duy nhất từ xa có thể nhìn thấy được. Ngoài đảo lớn nhất là đảo Phú Lâm, nhóm An Vĩnh còn có nhiều các đảo, bãi khác như: Đảo Bắc (North Island), Đảo Nam (South Island); Đảo giữa (Midle Island); Đảo Đá (Rocky Island); Cồn Cát Tây (West Sand) [11,tr. Nhóm Linh Côn Nằm về phía cực Đông của quần đảo Hoàng Sa. Đảo nằm vào kinh độ 112044’ kinh Đ, 16040’ vĩ B.
Các đảo thuộc nhóm này chỉ là những mỏm san hô nhấp nhô trên mặt nước biển. Lớn nhất là đảo Linh Côn, diện tích khoảng 1,62km2. Vùng san hô bao quanh kéo dài về phía Nam tới 15 hải lý. Phía Tây nhóm đảo Linh Côn còn có Đá Tháp.
Phía Nam, Tây Nam còn có bãi Quảng Nghĩa, bãi Tân Mê, Châu Nhai, Bồng Bay, Ốc Tai Voi, La Mác. Ngoài ra ở cực Nam còn có đảo Tri Tôn [theo 11]. Đây là hòn đảo đơn độc ít người lui tới nhưng rất nhiều hải sản, san hô đủ màu. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Quần đảo Trường Sa Quần đảo Trường Sa cách quần đảo Hoàng Sa tính đến đảo gần nhất là khoảng 350 hải lý, đảo xa nhất là khoảng 500 hải lý, cách Vũng Tàu 305 và cách Cam Ranh 250 hải lý, cách đảo Phú Quốc 240 hải lý, cách Bình Thuận (Phan Thiết) 270 hải lý. Quần đảo trải dài từ 6o2’ đến 120 vĩ bắc, 111030’ đến 117030’ đông, trong vùng biển chiếm khoảng 160. Biển rộng nhưng diện tích các đảo, đá, bãi nổi trên mặt nước lại rất ít, tổng cộng chỉ khoảng 11km2. Quần đảo Trường Sa bao gồm 137 đảo, đá, bãi, không kể 5 bãi ngầm thuộc thềm lục địa Việt Nam (gồm bãi Phúc Trần, Huyền Trân, Quế Đường, Phúc Nguyên, Tứ Chính).
Căn cứ vào hải đồ vẽ năm 1979 của Cục Bản đồ Quân sự Bộ Tổng Tham Mưu (Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam), quần đảo Trường Sa có thể chia ra làm chín cụm chính kể từ bắc xuống nam: a. Cụm Song Tử: gồm 2 đảo, 2 đá, 2 bãi nổi Song Tử Đông (11025’ vĩ bắc, 114020’ kinh đông), Song Tử Tây (11025’ vĩ B, 1140 kinh Đ). Hai hòn đảo này như sinh đôi nằm ở cực bắc của quần đảo Trường Sa, ngang vĩ độ với Phan Rang (Ninh Thuận). Trên đảo có những cây cao trung bình, nhiều phân chim có thể chế biến thành phân bón.
Vòng quanh hai đảo này, về phía Đông và Nam chừng năm hải lý có nhiều mỏm đá ngầm, rong biển mọc nhiều ở đây. - Song Tử Đông có hình dạng hơi tròn, diện tích 0,225km2, dài 900m, rộng 250m, cao độ 3m, có nhiều bãi cát và san hô xung quanh, nhiều cây cối. Năm 1963, Việt Nam Cộng Hòa có dựng một bia chủ quyền. Philippines cho quân chiếm đóng từ năm 1968.
- Song Tử Tây có hình lưỡi liềm, diện tích nhỏ hơn Song Tử Đông, dài 700m, rộng 300m, có nước ngọt, có một vườn dừa và nhiều cây nhỏ. Có tháp rada thời Việt Nam Cộng Hòa. Hiện Quân đội nhân dân Việt Nam đang trấn giữ cả hòn đảo. Cụm đảo Thị Tứ nằm ở phía nam cụm Song Tử, gồm đảo Thị Tứ và các bãi đá.
8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đảo Thị Tứ (11002’ vĩ B, 114017 kinh Đ). Đảo nằm ở phía Đông Bắc của đảo Trường Sa (Spratley) do san hô tạo thành lẫn với cát trắng và đá vôi. Đảo hình bầu dục, bề ngang 550m, dài 700m. Phía Bắc Đảo Thị Tứ gồm Đá Hoài An, đá Tri Lễ, đá Vĩnh Hảo, đá Cái Vung.
Phía nam đảo Thị Tứ là đá Xu Bi, cách đảo Thị Tứ chừng 14 hải lý. Đảo này đã bị Trung Quốc chiếm đóng từ năm 1988. Cụm Loại Ta nằm ở phía Đông cụm Thị Tứ gồm đảo Loại Ta phía dưới và cồn San Hô Lancan hay An Nhơ ở phía Đông. Phía Bắc là cụm đảo Loại Ta.
Đảo hình tròn, đường kính 300m, cao chừng 2m, có nhiều cây lớn mọc quanh đảo. Cụm còn có đá An Lão, bãi Đường, bãi An Nhơn Bắc (đá cuội), bãi Lọai Ta Bắc, bãi Lọai Ta Nam. Phía Đông cụm Loại Ta có đảo Dừa và đá Cá Nhám. Cụm đảo Nam Yết hay còn gọi là đảo TiGia nằm ở phía Nam cụm Loại Ta, nằm kết một vòng san hô Tizart Bank, gồm đảo Nam Yết, đảo Sơn Ca, cùng bãi Bàn Than, đá Núi Thị, đá Én Đất, đá Lạc, đá Gaven, đá Lớn, đá Nhỏ, đá Đền Cây Cỏ.
Cụm này có đảo rộng nhất của Trường Sa là Ba Bình và cao nhất là đảo Nam Yết. - Đảo Nam Yết là đảo lớn thứ hai sau Ba Bình, song là hòn đảo cao nhất của quần đảo, ở phía Nam của cụm, hình chữ C, dài khoảng 700m, rộng 250m cao 4,7m. - Đảo Sơn Ca có hình giống chữ C, dài 391m, rộng 156m, cao 3m (so với mực nước trung bình). Trước năm 1975 đều có quân đội Việt Nam Cộng Hòa chiếm đóng và sau đó được Quân đội Nhân dân Việt Nam tiếp quản.
- Đảo Ba Bình được xem là đảo lớn nhất của quần đảo Trường Sa, thấp hơn Nam Yết một chút; theo niên giám Đài Loan 1993, đảo dài 1360m, rộng khoảng 350m, diện tích 489. Phía Tây Nam cụm Nam Yết có đá Chữ Thập.