Khóa luận cơ chế giải quyết tranh chấp Biển Đông theo UNCLOS 1982 - HLU

Khóa luận nghiên cứu cơ chế giải quyết tranh chấp theo UNCLOS 1982, thực tiễn các nước tại Biển Đông và đề xuất giải pháp pháp lý phù hợp cho Việt Nam.

• Tác giả: Nguyễn Thanh Mai
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Toàn Thắng
• Trường học: Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật quốc tế
• Đề tài: Dispute settlement mechanisms according to UNCLOS 1982 — Practical approaches of countries to the East Sea disputes and recommendations for Vietnam
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về cơ chế giải quyết tranh chấp UNCLOS 1982

Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982) thiết lập khung pháp lý toàn diện cho giải quyết tranh chấp biển, bao gồm 17 phần với 320 điều khoản. Phần XV (Điều 279-299) quy định các cơ chế bắt buộc và tự nguyện, cho phép các quốc gia lựa chọn phương thức hòa giải, trọng tài, tòa án hoặc Ủy ban Liên hợp. UNCLOS 1982 nhấn mạnh nguyên tắc tự nguyện nhưng khuyến khích giải quyết hòa bình thông qua đối thoại. Các tranh chấp phải liên quan trực tiếp đến giải thích hoặc áp dụng Công ước. Cơ chế này đã chứng minh hiệu quả trong vụ Philippines kiện Trung Quốc năm 2016, khẳng định vai trò trung tâm của UNCLOS trong quản trị biển toàn cầu. Việt Nam cần nghiên cứu kỹ các quy định này để bảo vệ quyền lợi biển đảo.

1.1. Phạm vi điều chỉnh của UNCLOS 1982

UNCLOS 1982 điều chỉnh tất cả các tranh chấp liên quan đến giải thích hoặc áp dụng Công ước, bao gồm xác định vùng biển, quyền chủ quyền và quyền tài phán. Điều 279 yêu cầu các bên giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình phù hợp với luật pháp quốc tế. Các tranh chấp về chủ quyền lãnh thổ đất liền không thuộc phạm vi điều chỉnh của UNCLOS. Phần XV quy định ba giai đoạn: tham vấn, lựa chọn thủ tục và thi hành phán quyết. Cơ chế này linh hoạt, cho phép các bên lựa chọn phương thức giải quyết phù hợp với bản chất tranh chấp.

1.2. Nguyên tắc giải quyết tranh chấp theo UNCLOS

UNCLOS 1982 dựa trên nguyên tắc giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, tôn trọng chủ quyền quốc gia và quyền lợi hợp pháp. Điều 280 khuyến khích các bên tự lựa chọn phương thức giải quyết. Khi không đạt được thỏa thuận, các bên phải tuân thủ nghĩa vụ giải quyết tranh chấp theo Điều 281. Phán quyết của tòa án hoặc trọng tài có tính ràng buộc pháp lý theo Điều 296. Nguyên tắc này đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong giải quyết tranh chấp biển.

II. Phân tích cách tiếp cận thực tiễn của các nước về tranh chấp Biển Đông

Các quốc gia trong khu vực Biển Đông áp dụng đa dạng phương thức giải quyết tranh chấp, từ đối thoại song phương đến can thiệp quốc tế. Trung Quốc ưu tiên giải quyết song phương, từ chối tham gia các phiên tòa quốc tế. Philippines đã thành công trong việc kiện Trung Quốc thông qua trọng tài theo Phụ lục VII UNCLOS năm 2016. Malaysia và Việt Nam chủ yếu dựa vào đối thoại và hợp tác khu vực. Indonesia áp dụng chính sách ngoại giao chủ động, kết hợp luật pháp quốc tế với ngoại giao. Các nước ASEAN thúc đẩy Bộ Quy tắc ứng xử (DOC) và đang đàm phán COC nhằm giảm căng thẳng. Cách tiếp cận khác nhau phản ánh lợi ích chiến lược và năng lực pháp lý của từng quốc gia.

2.1. Chiến lược pháp lý của Trung Quốc

Trung Quốc kiên quyết từ chối giải quyết tranh chấp thông qua tòa án quốc tế, ưu tiên đàm phán song phương. Nước này tuyên bố 'đường chín đoạn' dựa trên lịch sử, bác bỏ phán quyết trọng tài năm 2016. Trung Quốc tăng cường hiện diện quân sự, xây dựng đảo nhân tạo và tiến hành hoạt động tuần tra thường xuyên. Chiến lược này kết hợp sức mạnh kinh tế với ngoại giao cứng rắn. Tuy nhiên, cách tiếp cận này bị cộng đồng quốc tế chỉ trích vi phạm luật pháp quốc tế.

2.2. Phương pháp giải quyết của Philippines

Philippines đã lựa chọn giải quyết tranh chấp thông qua trọng tài quốc tế theo Phụ lục VII UNCLOS năm 2013. Phán quyết năm 2016 khẳng định Philippines có quyền đối với vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) xung quanh Bãi cạn Scarborough. Philippines duy trì quan hệ hợp tác với Mỹ và các đồng minh nhằm cân bằng sức mạnh khu vực. Nước này cũng thúc đẩy hợp tác đa phương thông qua ASEAN. Phương pháp này chứng minh hiệu quả của việc sử dụng luật pháp quốc tế để bảo vệ lợi ích quốc gia.

III. Giải pháp khuyến nghị cho Việt Nam trong giải quyết tranh chấp

Việt Nam cần xây dựng chiến lược toàn diện kết hợp giải pháp pháp lý, ngoại giao và quân sự. Trước tiên, Việt Nam nên kiện Trung Quốc theo UNCLOS nhằm xác định ranh giới EEZ phù hợp với luật pháp quốc tế. Đồng thời, tăng cường hợp tác với các nước ASEAN nhằm thúc đẩy COC ràng buộc pháp lý. Việt Nam cũng cần nâng cấp năng lực pháp lý quốc gia, đào tạo chuyên gia về luật biển. Chiến lược này phải cân bằng giữa bảo vệ chủ quyền và duy trì quan hệ hợp tác kinh tế. Việc sử dụng trọng tài quốc tế cần được cân nhắc kỹ lưỡng để tránh phản ứng tiêu cực từ Trung Quốc.

3.1. Tăng cường năng lực pháp lý quốc gia

Việt Nam cần đầu tư vào đào tạo chuyên gia luật biển, xây dựng hệ thống dữ liệu pháp lý biển. Việc thành lập trung tâm nghiên cứu luật biển quốc tế sẽ hỗ trợ xây dựng lập luận pháp lý vững chắc. Việt Nam cũng nên tham gia đầy đủ vào các công ước quốc tế về biển, nâng cao vị thế pháp lý. Việc hợp tác với các viện nghiên cứu quốc tế như UNCLOS sẽ cung cấp thông tin cập nhật về tiền lệ pháp. Năng lực pháp lý mạnh sẽ giúp Việt Nam bảo vệ quyền lợi biển hiệu quả hơn.

3.2. Xây dựng chiến lược ngoại giao đa phương

Việt Nam nên thúc đẩy hợp tác trong ASEAN nhằm hoàn thiện COC có tính ràng buộc pháp lý. Việc hợp tác với các nước như Philippines, Malaysia sẽ tạo ra mặt trận thống nhất chống lại hành động đơn phương của Trung Quốc. Việt Nam cần tham gia tích cực vào các diễn đàn quốc tế về luật biển, nâng cao nhận thức toàn cầu. Chiến lược ngoại giao phải kết hợp giữa hợp tác kinh tế và bảo vệ chủ quyền. Việc sử dụng các hiệp định thương mại để gây sức ép cũng cần được xem xét.

IV. Kết luận và ứng dụng thực tiễn cho Việt Nam

UNCLOS 1982 cung cấp khung pháp lý quan trọng cho giải quyết tranh chấp biển, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào năng lực triển khai quốc gia. Các quốc gia thành công trong việc bảo vệ quyền lợi biển đều dựa trên sự kết hợp giữa pháp luật, ngoại giao và sức mạnh quốc gia. Việt Nam cần học hỏi kinh nghiệm từ Philippines, Malaysia trong việc sử dụng luật pháp quốc tế. Đồng thời, Việt Nam phải nâng cao năng lực quốc phòng và hợp tác khu vực để đối phó với các thách thức an ninh. Việc kiện Trung Quốc theo UNCLOS có thể mang lại lợi ích pháp lý nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro chính trị. Chiến lược toàn diện cần được xây dựng dựa trên phân tích lợi ích và rủi ro cụ thể.

4.1. Bài học kinh nghiệm từ các vụ kiện quốc tế

Các vụ kiện thành công như Philippines kiện Trung Quốc năm 2016 chứng minh giá trị của trọng tài quốc tế trong giải quyết tranh chấp biển. Phán quyết khẳng định quyền EEZ của Philippines, buộc Trung Quốc phải điều chỉnh hành vi. Vụ kiện cũng cho thấy tầm quan trọng của việc thu thập bằng chứng pháp lý chặt chẽ. Tuy nhiên, việc thi hành phán quyết còn hạn chế do thiếu cơ chế cưỡng chế hiệu quả. Bài học quan trọng là cần chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt pháp lý và ngoại giao trước khi khởi kiện.

4.2. Tầm quan trọng của hợp tác khu vực

Hợp tác trong ASEAN là yếu tố then chốt trong việc duy trì hòa bình và ổn định ở Biển Đông. Việt Nam cần thúc đẩy đoàn kết ASEAN thông qua các hoạt động chung về luật biển. Việc hoàn thiện COC sẽ tạo ra khung pháp lý ràng buộc cho tất cả các bên liên quan. Hợp tác khu vực cũng giúp giảm thiểu nguy cơ xung đột vũ trang. Việt Nam nên đóng vai trò tích cực trong việc xây dựng các cơ chế giải quyết tranh chấp đa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MINISTRY OF JUSTICE MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING HANOI LAW UNIVERSITY NGUYEN THANH MAI 463119 BACHELOR THESIS DISPUTE SETTLEMENT MECHANISMS ACCORDING TO UNCLOS 1982 — PRACTICAL APPROACHES OF COUNTRIES TO THE EAST SEA DISPUTES AND RECOMMENDATIONS FOR VIETNAM Hanoi - 2025 MINISTRY OF JUSTICE MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING HANOI LAW UNIVERSITY NGUYEN THANH MAI 463119 BACHELOR THESIS DISPUTE SETTLEMENT MECHANISMS ACCORDING TO UNCLOS 1982 — PRACTICAL APPROACHES OF COUNTRIES TO THE EAST SEA DISPUTES AND RECOMMENDATIONS FOR VIETNAM Major: International Law Department: Public International Law SUPERVISOR Prof. NGUYEN TOAN THANG Hanoi - 2025 STATUTORY DECLARATION I, hereby declare that this reaserch work is independent. The conclusions and data in the Bachelor’s Thesis are truthful and reliable. Confirmation of Author of Bachelor’s Thesis supervisor Prof.Nguyen Toan Thang Nguyen Thanh Mai ACKNOWLEDGEMENT With my greatest honor and gratitude, I sincerely thank Professor Nguyen Toan Thang for his devoted guidance, suggestions, and support during the graduation thesis process.

The Professor's profound knowledge has enlightened me in orientations, methods, and insight into implementing the topic. Without the Professor's help, I would have encountered many difficulties completing my thesis. I would like to express my appreciation to all the teachers at the Public International Law Department — International Law of Hanoi Law University for creating all the favorable conditions, including supporting the procedures related to the thesis and providing the necessary documents. Their enthusiastic mentorships shall become one of the most memorable experiences during my research process for the graduation thesis.

For emotional and intellectual support, I am grateful to my family, friends, and colleagues who have unconditionally encouraged and assisted me during my study and thesis completion. This thesis would not have been possible without the collective efforts of all those mentioned, and many others have sparked countless academic discussions that enriched my knowledge on the subject matter. And one last thanks to myself, for all the hard work you have been through and all the efforts that would take. Thank you all, for your invaluable contributions.

Nguyen Thanh Mai Hanoi Law University, 2025 LIST OF ABBREVIATIONS DOC : Declaration on Conduct of the Parties in the South China Sea para. : paragraph ICJ : International Court of Justice ICJ Statute : Statute of the International Court of Justice ITLOS : International Tribunal for the Law of the Sea PCA : Permanent Court of Arbitration The Hague Convention : The 1899 Convention for the Pacific 1988 and 1907 Settlement of International Disputes Resolution No. 2625 : Declaration on Principles of International Law concerning Friendly Relations and Cooperation among States in accordance with the Charter of the United Nations (1970) UNCLOS 1982 : United Nations Convention on the Law of the Sea 1982 UN : United Nations INDEX Supplement cover page i STATUTORY DECLARATION ii ACKNOWLEDGEMENT iii LIST OF ABBREVIATIONS =- ~ INTRODUCTORY = 1. Rationale oŸ the topic =ï NR 2.

Research objectives and research topic G0 bk 4. Scope of research 5. Methodology of research +® aun 6. Result/Contribution of the thesis 7.

Structure of the thesis Chapter 1: OVERVIEW OF DISPUTE SETTLEMENT MECHANISMS UNDER UNCLOS 1982 6 1.1 Overview of the Dispute settlement mechanisms of International Law 6 1.1 Definition of international dispute 6 L111, Definition of “mechanism” 6 1. Definition of “international dispute” 7 1. Classification of international dispute 9 1. Principles of international dispute settlement 10 1.

Settlement of Dispute by Peaceful Means 10 1. State Consent and Free Choice of Means of Settlement 11 1. Methods/Means of international dispute settlement 14 1. Overview of dispute settlement mechanism under UNCLOS 1982 17 1.

Definition of dispute settlement mechanism under UNCLOS 1952 18 1. Principles of dispute settlement according to UNCLOS 1982 19 1. Settlement of Dispute by Peaceful Means 19 1. State Consent and Free Choice of Means of Settlement 19 1.

Disputes under jurisdiction of UNCLOS 1982 20 1. Conditions and classification of disputes under the jurisdiction of UNCLOS 1982 20 1. Some exclusions and limitations for disputes under the jurisdiction of UNCLOS 1982 22 1. Methods, Procedures and Jurisdiction of dispute settlement under UNCLOS 1982 24 1.1, Voluntary procedure with consent-based methods of the parties 24 1.

Compulsory procedure with binding third-party settlement/methods 25 CONCLUSION OF CHAPTER 1 29 Chapter 2: PRACTICAL APPROACH OF COUNTRIES TO THE EAST SEA DISPUTES IN ACCORDANCE WITH UNCLOS DISPUTE SETTLEMENT MECHANISM 30 2.1 Overview of the East Sea disputes 30 2. Practical application of countries to the voluntary procedure under UNCLOS 1982 31 2. Conciliation, Enquiry and Mediation 33 2. Arbitration and Judicial settlement 34 2.

Practical application of countries to the compulsory procedure under UNCLOS 1982 35 2. For Arbitration and Judicial settlement (Article 287 and Annex VH, VII of UNCLOS 1982) 36 2. For the exclusion and limitation of disputes under jurisdiction of UNCLOS 1982 42 2. Some commentary on the practical approach of countries to the East Sea dispute 44 2.

For the voluntary procedure under UNCLOS 1982 44 2. Conciliation, Enquiry and Mediation 44 2. For the compulsory procedure under UNCLOS 1982 45 2. For the exclusion and limitation of disputes under jurisdiction of UNCLOS 1982 48 CONCLUSION OF CHAPTER 2 50 Chapter 3: PRACTICAL APPROACH OF VIETNAM TO THE EAST SEA DISPUTE IN ACCORDANCE WITH UNCLOS DISPUTE SETTLEMENT - RECOMMENDATIONS FOR VIETNAM 51 3.

Overview of Vietnam's dispute situation in the East Sea 51 3. Vietnam’s political standpoint on the issue of resolving disputes in the East Sea 51 3. Practical approach of Vietnam 53 3. For the voluntary procedure 53 3.

For the compulsory procedure 57 3. Analysis, comment and some recommendation for Vietnam 58 CONCLUSION OF CHAPTER 3 62 INTRODUCTORY 1. Rationale of the topic With its strategic geopolitical, economic, and security position, the Eats Sea is regarded as a highly significant region, serving as a crucial maritime trade route through which approximately one-third of global commercial goods are transported (UNCTAD, 2021), providing a strategic advantage to coastal states. Additionally, the area is rich in natural resources, with estimated oil reserves reaching tens of billions of barrels (EIA, 2013) and abundant fishery resources (FAO, 2022).

Due to these factors, disputes over rights and interests in the Eats Sea have persisted throughout history. Maritime disputes in this region date back to the early 20th century as states sought to establish territorial sovereignty and expand their maritime jurisdiction!. With the emergence of international treaties, such as the UN Charter 1945, the Geneva Conventions on the Law of the Sea of 1958, and particularly the United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS) 1982, international legal frameworks have been established to resolve the marine-time, as well as the East Sea dispute. These legal instruments provide a basis for states to engage in negotiations and employ peaceful means to resolve maritime disputes (Part XV of UNCLOS 1982), which sets out the dispute settlement mechanisms for maritime conflicts, including diplomatic means and judicial means, voluntary, compulsory and special procedures.

Most of the countries, such as Philippines, Indonesia, Malaysia, China’, ect. signed and ratified the Convention, which committed to follow the mechanism of UNCLOS in settling the maritime dispute. However, in recent years, tensions in the Eats Sea among coastal states have escalated, raising concerns not only within the region but also among the international community. This area has become a hotspot for disputes among multiple countries around the East Sea, particularly since China's assertion of the Nine-Dash Line claim : Nguyễn Hồng Thao, Biển Đông - Ba giai đoạn, bốn thách thức, hai cách tiếp cận khu vực và một niềm tin, https://name=6nguyen-hong-thao_bien-dong-ba-giai-doan-bon-thach-thach-thuc-hai-cach-tiep-can-khu- yuc-va-mot-niem-tin_ www.pdf, accessed on 3/2/2025.

2 The Philippines signed in 1984, Indonesia in 1986, Vietnam in 1994, and Singapore, China, Malaysia, and Brunei in 1996, while Thailand signed in 2011. 1 in 20093 and the Four Sha claim. In response, ASEAN has been actively promoting the adoption of the Code of Conduct in the East Sea (COC)* as a framework to ensure peace and stability in the region, and Vietnam continues to safeguard its sovereignty through legal, diplomatic, and defense measures, as emphasized by the Vietnamese Ministry of Foreign Affairs (2019), especially after the PCA ruling in South China Sea Arbitration case between Philippine and China. Vietnam primarily resolves disputes in the Eats Sea through peaceful negotiations and the conclusion of delimitation and cooperation agreements.

Some examples include the 1997 Agreement on the Delimitation of the Maritime Boundary in the Gulf of Thailand between Vietnam and Thailand, the 2000 Agreement on the Delimitation of the Territorial Sea, Exclusive Economic Zone (EEZ), and Continental Shelf in the Gulf of Tonkin between Vietnam and China and the 2022 Agreement on the Delimitation of the Exclusive Economic Zone between Vietnam and Indonesia. With a coastline extending over 3,000 km, the Eats Sea plays a critical role in Vietnam’s national security and economy. Resolving disputes, particularly those concerning the Paracel and Spratly Islands, as well as overlapping maritime claims, is essential for maintaining international relations, regional security, and peace. Therefore, studying the approaches taken by other states to the East Sea dispute - especially in choosing dispute resolution mechanisms and procedures in line with UNCLOS 1982 - offers valuable insights for Vietnam in formulating effective legal strategies, whilst provide legal frameworks that can guide Vietnam’s approach in asserting its maritime rights and sovereignty in the East Sea.

Considering the significance of the issue, the author has chosen the topic: "Dispute settlement mechanisms under UNCLOS 1982 — Practical approaches of countries to the East Sea disputes and Recommendations for Vietnam. Literature review At the international level, numerous scholarly works have examined the dispute settlement regime under UNCLOS, including Ayesha Hafeez (2021), Modes 3https://www.edu/JIPA/Display/Article/252821 8/historicall basis-for-chinas-sovereignty-claims-to/, accessed on 5/02/2025. * Leticia Simoes, “The Role of ASEAN in the South China Sea Disputes”, E-International Relations, hittps://www.info/2022/00/23/the-role-of-asean-in-the-south-china-sea-disputes/ , accessed on 2/3/2025. 2 of Dispute Resolution under International Law; Nicholas Olwor (2024), Settlement of International Disputes; and Thomas Mensah (1988), The Dispute Settlement Regime of the 1982 United Nations Convention on the Law of the Sea.

These studies primarily explore the fundamental principles of international dispute resolution, and the mechanisms established under UNCLOS 1982. Additionally, more specialized analyses focus on the specific dispute settlement approaches adopted by states, such as Marites Danguilan Vitug (2018), Rock Solid: How the Philippines Won Its Maritime Case Against China, and Ngo Huu Phuoc (2021), Compulsory Dispute Settlement Entailing Binding Decisions under the UNCLOS: Its Applicability to the Case of Vietnam Issue Focus: Competing Maritime Jurisdiction under the UNCLOS. These works offer in-depth examinations of the legal strategies employed by states with competing claims in the East Sea and provide valuable insights into potential applications for Vietnam. For the domestic level, there have been many analyses and studies related to the dispute settlement mechanism under UNCLOS 1982, such as Nguyen Ba Dien (2009) Mechanism for settling maritime disputes under the 1982 Convention on the Law of the Sea; Nguyen Hong Thao (2011) The possibility of using the International Tribunal for the Law of the Sea in the East Sea dispute; Nguyen Toan Thang (2014) Dispute settlement mechanism under the provisions of the 1982 Convention on the Law of the Sea and practical application in the East Sea, Hanoi Law University (2015) Settlement of maritime territorial disputes in international law and United Nations Convention on the Law of the Sea: Scientific conference; Tran Cong Truc (2022), East Sea disputes, Legality and practice; Ngo Huu Phuoc (2020), Law of the Sea; Nguyen Thi Que, Bui Duc Anh (2021) The process of sovereignty disputes between parties in the Truong Sa archipelago from 1988 to 2021.

In general, the studies have synthesized and analyzed in detail the dispute settlement mechanism under UNCLOS, which have principles, procedures, modes and competences, and at the same time linked to the application situation in Vietnam. However, studies have not mentioned or even had very few studies synthesizing all disputes in the East Sea, comparing dispute resolution measures, thereby suggesting options and assessing the level of suitability.