Quản Lý Văn Hóa Ứng Xử Của Học Sinh Tại Các Trường Trung Học Cơ Sở Huyện Chư Sê, Tỉnh Gia Lai

Bài viết phân tích quản lý văn hóa ứng xử học sinh tại các trường trung học cơ sở huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai, nhằm nâng cao ý thức và trách nhiệm.

• Người hướng dẫn: PGS.TS Võ Nguyên Du
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Văn Hóa Ứng Xử Của Học Sinh Tại Trường Trung Học Cơ Sở Huyện Chư Sê, Tỉnh Gia Lai
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• ỜI CAM ĐOAN
• MỤC ỤC
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC ẢNG
• MỞ ĐẦU
• 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
• 2. Mục đích nghiên cứu
• 3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• 4. Giả thuyết khoa học
• 5. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 6. Phương pháp nghiên cứu
• 7. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƢƠNG 1: CƠ SỞ UẬN VỀ QUẢN DỰNG VĂN HÓA ỨNG Ử CỦA HỌC SINH TẠI TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Những nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.3. Những nghiên cứu ở trong nước
• 1.4. Các khái niệm chính của đề tài
• 1.4.1. Quản lý giáo dục
• 1.4.2. Quản lý nhà trường
• 1.4.3. Xây dựng văn hóa ứng xử của học sinh
• 1.4.4. Quản lý xây dựng văn hóa ứng xử của học sinh
• 1.5. Lí luận về văn hóa ứng xử của học sinh tại trường trung học cơ sở
• 1.5.1. Văn hóa ứng xử của học sinh trường trung học cơ sở
• 1.5.2. Mục tiêu xây dựng văn hóa ứng xử của học sinh tại trường trung học cơ sở
• 1.5.3. Nội dung xây dựng văn hóa ứng xử của học sinh tại trường trung học cơ sở
• 1.5.4. Phương pháp xây dựng văn hóa ứng xử của học sinh tại trường trung học cơ sở
• 1.5.5. Hình thức xây dựng văn hóa ứng xử của học sinh tại trường trung học cơ sở
• 1.5.6. Các lực lượng tham gia xây dựng văn hóa ứng xử của học sinh tại trường trung học cơ sở
• 1.5.7. Kiểm tra đánh giá xây dựng văn hóa ứng xử của học sinh tại trường trung học cơ sở
• 1.5.8. Các điều kiện hỗ trợ cho viêc xây dựng văn hóa ứng xử của học sinh tại trường trung học cơ sở
• 1.6. Quản lý xây dựng văn hóa ứng xử của học sinh tại các trường trung học cơ sở
• 1.6.1. Mục tiêu quản lý giáo dục văn hóa ứng xử
• 1.6.2. Xây dựng kế hoạch giáo dục văn hóa ứng xử
• 1.6.3. Tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục văn hóa ứng xử của học sinh
• 1.6.4. Chỉ đạo triển khai thực hiện các hoạt động giáo dục văn hoá ứng xử cho học sinh
• 1.6.5. Quản lý công tác kiểm tra, đánh giá giáo dục văn hóa ứng xử của học sinh trong trường trung học cơ sở
• 1.6.6. Quản lý các điều kiện hỗ trợ việc xây dựng văn hóa ứng xử của học sinh tại trường trung học cơ sở
• 1.7. Các yếu tố ảnh đến việc xây dựng văn hóa ứng xử của học sinh tại trường trung học cơ sở
• 1.7.1. Yếu tố chủ quan
• 1.7.2. Yếu tố khách quan
• 1.8. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN DỰNG VĂN HÓA ỨNG Ử CỦA HỌC SINH TẠI CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HU ỆN CHƢ SÊ, TỈNH GIA AI
• 2.1. Khái quát về quá trình nghiên cứu thực trạng
• 2.1.1. Mục đích khảo sát
• 2.1.2. Nội dung khảo sát
• 2.1.3. Khách thể và phương pháp khảo sát
• 2.1.4. Thời gian, địa điểm khảo sát
• 2.1.5. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.2. Khái quát tình hình kinh tế, văn hóa - xã hội và giáo dục huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai
• 2.2.1. Tình hình kinh tế, văn hóa - xã hội
• 2.2.2. Khái quát tình hình giáo dục huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai
• 2.2.3. Khái quát về các trường trung học cơ sở huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai
• 2.3. Thực trạng xây dựng văn hóa ứng xử của học sinh tại các trường trung học cơ sở huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai
• 2.3.1. Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về vai tr của xây dựng văn hóa ứng xử của học sinh tại các trường trung học cơ sở huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai
• 2.3.2. Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh các trường trung học cơ sở huyện Chư Sê về nội dung cần giáo dục để nâng cao văn hóa ứng xử của học sinh
• 2.3.3. Thực trạng nhận thức của cán bộ, giáo viên về giáo dục văn hóa ứng xử của học sinh thông qua các hoạt động trong nhà trường
• 2.3.4. Thực trạng kết qủa hoạt động giáo dục vǎn hóa ứng xử của học sinh các trường trung học cơ sở huyện Chư Sê tỉnh Gia Lai.
• 2.3.5. Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử của học sinh các trường trung học cơ sở huyện Chư Sê
• 2.3.5.1. Thực trạng xây dựng kế hoạch quản lý giáo dục văn hóa ứng xử của học sinh các trường trung học cơ sở huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai
• 2.3.5.2. Thực trạng tổ chức chỉ đạo hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử của học sinh các trường trung học cơ sở huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai.
• 2.3.5.3. Thực trạng công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục vǎn hóa ứng xử của học sinh các trường trung học cơ sở huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai
• 2.3.6. Thực trạng nhận thức tầm quan trọng của xây dựng văn hóa ứng xử của học sinh các trường trung học cơ sở huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai
• 2.4. Đánh giá chung thực trạng
• 2.4.1. Những điểm mạnh
• 2.4.2. Những hạn chế
• 2.4.3. Nguyên nhân của những mặt hạn chế
• 2.5. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƢƠNG 3: M T S IỆN PHÁP QUẢN DỰNG VĂN HÓA ỨNG Ử CỦA HỌC SINH TẠI CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HU ỆN CHƢ SÊ, TỈNH GIA AI
• 3.1. Một số biện pháp quản lý xây dựng văn hóa ứng xử của học sinh tại các trường trung học cơ sở huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai
• 3.1.1. Quan điểm chủ trương của Đảng về xây dựng văn hóa
• 3.1.2. Chương trình hành động của Sở Giáo dục và Đào Gia Lai, ph ng Giáo dục và Đào và của trường trung học cơ sở
• 3.1.3. Các nguyên tắc xây dựng biện pháp
• 3.1.3.1. Nguyên tắc đảm bảo thực hiện mục tiêu giáo dục trung học cơ sở
• 3.1.3.2. Nguyên tắc tổ chức và quản lý hoạt động giáo dục phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lửa tuổi
• 3.1.3.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
• 3.1.3.4. Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện
• 3.1.3.5. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
• 3.1.3.6. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa
• 3.1.4. Các biện pháp quản lý được rút ra
• 3.1.4.1. iện pháp 1: Tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cán bộ, giáo viên, nhân viên và toàn thể học sinh về nội dung xây dựng văn hóa ứng xử của học sinh tại các trường trung học cơ sở huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai.
• 3.1.4.2. iện pháp 2: Nâng cao nghiệp vụ cho các lực lượng tham gia giáo dục văn hóa ứng xử của học sinh
• 3.1.4.3. iện pháp 3: Phối hợp các lực lượng trong và ngoài nhà trường tham gia quản lý giáo dục văn hóa ứng xử của học sinh
• 3.1.4.4. iện pháp 4: Đa dạng hoá hoạt động giáo dục văn hoá ứng xử
• 3.1.4.5. iện pháp 5: Huy động các nguồn lực, tăng cường cơ sở vật chất, các điều kiện cho các hoạt động giáo dục văn hoá ứng xử
• 3.1.4.6. iện pháp 6: Xây dựng quy tắc ứng xử trong trường học
• 3.1.4.7. iện pháp 7: Nêu gương những cá nhân, tập thể trong thực hiện văn hóa ứng xử của học sinh trong nhà trường.
• 3.1.5. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.2. Khảo nghiệm sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
• 3.2.1. Mục đích khảo nghiệm
• 3.2.2. Nội dung khảo nghiệm
• 3.2.3. Phương pháp khảo nghiệm
• 3.2.4. Tiêu chí và thang đánh giá kết quả
• 3.2.5. Kết quả khảo nghiệm
• 3.3. Tiểu kết chương 3
• KẾT UẬN VÀ KHU ẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI IỆU THAM KHẢO
• PHỤ ỤC QU ẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI UẬN VĂN ( ản sao)

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Văn Hóa Ứng Xử Của Học Sinh

Quản lý văn hóa ứng xử của học sinh tại các trường trung học cơ sở huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai là một vấn đề quan trọng trong giáo dục hiện nay. Văn hóa ứng xử không chỉ ảnh hưởng đến môi trường học tập mà còn định hình nhân cách và hành vi của học sinh. Việc xây dựng một môi trường học đường tích cực, thân thiện và văn minh là mục tiêu hàng đầu của các nhà quản lý giáo dục.

1.1. Khái Niệm Về Văn Hóa Ứng Xử Trong Giáo Dục

Văn hóa ứng xử trong giáo dục được hiểu là tổng hòa các giá trị, chuẩn mực và hành vi mà học sinh thể hiện trong môi trường học đường. Điều này bao gồm cách giao tiếp, ứng xử với bạn bè, giáo viên và các thành viên khác trong cộng đồng học đường.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Quản Lý Văn Hóa Ứng Xử

Quản lý văn hóa ứng xử có vai trò quan trọng trong việc tạo dựng môi trường học tập tích cực. Nó giúp nâng cao ý thức trách nhiệm, sự tôn trọng lẫn nhau và phát triển nhân cách cho học sinh, từ đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.

II. Thách Thức Trong Quản Lý Văn Hóa Ứng Xử Của Học Sinh

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc quản lý văn hóa ứng xử, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các yếu tố như sự ảnh hưởng của mạng xã hội, văn hóa ngoại lai và sự thiếu hụt trong công tác giáo dục đã tạo ra những khó khăn trong việc duy trì và phát triển văn hóa ứng xử tích cực.

2.1. Ảnh Hưởng Của Mạng Xã Hội Đến Học Sinh

Mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của học sinh. Tuy nhiên, nó cũng mang lại nhiều tác động tiêu cực, như việc lan truyền các giá trị văn hóa không phù hợp, dẫn đến sự thay đổi trong hành vi ứng xử của học sinh.

2.2. Thiếu Hụt Trong Công Tác Giáo Dục Văn Hóa Ứng Xử

Nhiều trường học chưa có chương trình giáo dục văn hóa ứng xử rõ ràng và hiệu quả. Điều này dẫn đến việc học sinh không nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của văn hóa ứng xử trong môi trường học đường.

III. Phương Pháp Xây Dựng Văn Hóa Ứng Xử Tích Cực

Để xây dựng văn hóa ứng xử tích cực trong trường học, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Các biện pháp này không chỉ giúp nâng cao nhận thức mà còn tạo ra môi trường học tập thân thiện và an toàn cho học sinh.

3.1. Tuyên Truyền Và Giáo Dục Nhận Thức

Tuyên truyền về văn hóa ứng xử thông qua các hoạt động ngoại khóa, hội thảo và các chương trình giáo dục sẽ giúp học sinh nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của việc ứng xử văn minh.

3.2. Tạo Dựng Môi Trường Học Tập Thân Thiện

Môi trường học tập thân thiện, an toàn sẽ khuyến khích học sinh thể hiện hành vi ứng xử tích cực. Các trường cần chú trọng đến cơ sở vật chất và không gian học tập để tạo điều kiện tốt nhất cho học sinh.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Trong Quản Lý Văn Hóa Ứng Xử

Việc áp dụng các biện pháp quản lý văn hóa ứng xử trong thực tiễn đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các trường học đã có những bước tiến trong việc cải thiện hành vi ứng xử của học sinh, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Các Chương Trình Giáo Dục

Các chương trình giáo dục văn hóa ứng xử đã giúp học sinh nâng cao nhận thức và cải thiện hành vi. Nhiều học sinh đã trở nên tự tin hơn trong giao tiếp và ứng xử với bạn bè và giáo viên.

4.2. Đánh Giá Tác Động Của Các Biện Pháp Quản Lý

Đánh giá tác động của các biện pháp quản lý văn hóa ứng xử cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong hành vi của học sinh. Các trường cần tiếp tục duy trì và phát triển các biện pháp này để đạt được hiệu quả lâu dài.

V. Kết Luận Về Quản Lý Văn Hóa Ứng Xử Của Học Sinh

Quản lý văn hóa ứng xử của học sinh tại các trường trung học cơ sở huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Việc xây dựng văn hóa ứng xử tích cực không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn góp phần phát triển nhân cách cho học sinh.

5.1. Tương Lai Của Văn Hóa Ứng Xử Trong Giáo Dục

Tương lai của văn hóa ứng xử trong giáo dục phụ thuộc vào sự nỗ lực của các nhà quản lý, giáo viên và học sinh. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan để xây dựng một môi trường học tập tốt nhất.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Thiện

Đề xuất các giải pháp cải thiện quản lý văn hóa ứng xử cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả. Các trường cần xây dựng kế hoạch cụ thể và thực hiện các biện pháp phù hợp để nâng cao văn hóa ứng xử trong học sinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế, việc xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học trở thành một nhiệm vụ cấp thiết nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển nhân cách học sinh. Theo Quyết định số 1299/QĐ-TTg ngày 03/10/2018 của Thủ tướng Chính phủ, đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học giai đoạn 2018-2025” đặt mục tiêu tạo chuyển biến căn bản về ứng xử văn hóa của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh. Tại huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai, với 12 trường trung học cơ sở (THCS) và hơn 5.000 học sinh, việc quản lý xây dựng văn hóa ứng xử của học sinh đang được quan tâm nhưng vẫn còn nhiều hạn chế trong công tác lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là khảo sát thực trạng quản lý xây dựng văn hóa ứng xử của học sinh tại các trường THCS huyện Chư Sê, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả công tác này. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 5 trường THCS tiêu biểu trên địa bàn huyện, khảo sát 343 đối tượng gồm cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh khối 8, 9. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, thân thiện, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và phát triển nhân cách học sinh, đồng thời hỗ trợ công tác quản lý giáo dục tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý giáo dục và văn hóa ứng xử trong nhà trường. Hai lý thuyết trọng tâm gồm:

1. Lý thuyết quản lý giáo dục: Quản lý giáo dục được hiểu là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng giáo dục nhằm đẩy mạnh công tác giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội. Quản lý xây dựng văn hóa ứng xử là sự tác động có hệ thống, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến các mặt hoạt động nhằm hình thành môi trường văn hóa lành mạnh trong nhà trường.

2. Lý thuyết văn hóa ứng xử: Văn hóa ứng xử là tập hợp các chuẩn mực xã hội về ứng xử, định hướng thái độ, hành vi của con người trong các mối quan hệ xã hội. Theo Edgar H. Schein, văn hóa ứng xử được xây dựng thông qua quá trình học hỏi và tương tác giữa các thành viên trong tổ chức, trong đó vai trò của lãnh đạo và các lực lượng giáo dục là then chốt.

Các khái niệm chính bao gồm: quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, văn hóa, văn hóa nhà trường, văn hóa ứng xử, xây dựng văn hóa ứng xử, và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý xây dựng văn hóa ứng xử.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định lượng và định tính:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập từ 343 phiếu khảo sát gồm 118 giáo viên, 189 học sinh và 36 cán bộ quản lý tại 5 trường THCS huyện Chư Sê. Ngoài ra, phỏng vấn sâu 13 cán bộ quản lý và giáo viên để bổ sung dữ liệu định tính.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm SPSS để xử lý số liệu định lượng, áp dụng các thống kê mô tả như phần trăm, điểm trung bình để đánh giá mức độ nhận thức, thực hiện và hiệu quả công tác quản lý xây dựng văn hóa ứng xử. Phân tích định tính dựa trên nội dung phỏng vấn sâu nhằm làm rõ nguyên nhân và đề xuất giải pháp.

• Timeline nghiên cứu: Khảo sát và thu thập dữ liệu được thực hiện trong 2 tháng (12/2021 - 01/2022), phân tích và tổng hợp kết quả trong các tháng tiếp theo để hoàn thiện luận văn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhận thức về vai trò xây dựng văn hóa ứng xử: 94,8% cán bộ quản lý và 94,4% học sinh đánh giá văn hóa ứng xử là yếu tố rất quan trọng trong hoạt động giáo dục. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 5% chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng này.

2. Thực trạng quản lý xây dựng văn hóa ứng xử: Các trường đã xây dựng kế hoạch giáo dục văn hóa ứng xử nhưng mức độ chi tiết và khả thi còn hạn chế. Điểm trung bình đánh giá mức độ thực hiện kế hoạch là khoảng 2,1 trên thang 3, cho thấy mức độ khá nhưng chưa đạt tốt.

3. Hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử: Các hình thức như sinh hoạt lớp, câu lạc bộ phát thanh, hoạt động ngoài giờ lên lớp được tổ chức thường xuyên với tỷ lệ tham gia học sinh đạt trên 80%. Tuy nhiên, hiệu quả giáo dục còn chưa đồng đều giữa các trường.

4. Yếu tố ảnh hưởng đến quản lý: Năng lực quản lý của hiệu trưởng và nhận thức của giáo viên là yếu tố chủ quan quan trọng nhất, chiếm trên 70% ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý. Yếu tố khách quan như cơ sở vật chất, sự phối hợp gia đình - nhà trường - xã hội cũng đóng vai trò thiết yếu.

Thảo luận kết quả

Kết quả khảo sát cho thấy nhận thức về tầm quan trọng của văn hóa ứng xử trong nhà trường đã được nâng cao, phù hợp với các nghiên cứu trong nước và quốc tế về vai trò của văn hóa học đường trong phát triển nhân cách học sinh. Tuy nhiên, việc triển khai các kế hoạch quản lý còn chưa đồng bộ và thiếu sự kiểm tra, đánh giá thường xuyên, dẫn đến hiệu quả chưa cao.

So sánh với các nghiên cứu ở nước ngoài, như báo cáo của Bộ Giáo dục Anh (2012), việc xây dựng bầu không khí ứng xử thân thiện và văn hóa ứng xử tích cực có tác động rõ rệt đến chất lượng giáo dục và giảm thiểu bạo lực học đường. Tại huyện Chư Sê, mặc dù có nhiều hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử, nhưng sự phối hợp giữa các lực lượng giáo dục và gia đình còn hạn chế, ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của học sinh.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ nhận thức của các nhóm đối tượng về vai trò văn hóa ứng xử, bảng so sánh mức độ thực hiện kế hoạch quản lý giữa các trường, và biểu đồ tròn phân bố các hình thức giáo dục văn hóa ứng xử được áp dụng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức: Triển khai các chương trình tập huấn, hội thảo cho cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh về vai trò và nội dung xây dựng văn hóa ứng xử. Mục tiêu đạt 100% cán bộ, giáo viên và học sinh được đào tạo trong vòng 1 năm. Chủ thể thực hiện: Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện phối hợp với các trường.

2. Nâng cao năng lực quản lý cho hiệu trưởng và giáo viên: Tổ chức các khóa bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý giáo dục văn hóa ứng xử, kỹ năng giao tiếp sư phạm. Mục tiêu nâng điểm đánh giá năng lực quản lý lên trên 2,5/3 trong 2 năm. Chủ thể thực hiện: Sở Giáo dục và Đào tạo Gia Lai.

3. Phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội: Xây dựng cơ chế phối hợp thường xuyên, tổ chức các buổi họp phụ huynh định kỳ để trao đổi về giáo dục văn hóa ứng xử. Mục tiêu tăng tỷ lệ phụ huynh tham gia trên 80% trong năm học tiếp theo. Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu các trường và Hội phụ huynh học sinh.

4. Đa dạng hóa hình thức giáo dục văn hóa ứng xử: Phát triển các câu lạc bộ, hoạt động trải nghiệm, sử dụng mạng xã hội để tuyên truyền và giám sát văn hóa ứng xử. Mục tiêu tăng số lượng hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp về văn hóa ứng xử lên ít nhất 6 hoạt động/năm. Chủ thể thực hiện: Giáo viên chủ nhiệm và các tổ chức Đoàn, Hội trong trường.

5. Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất và nguồn lực tài chính: Đề xuất cấp trên hỗ trợ kinh phí, trang thiết bị phục vụ các hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử. Mục tiêu nâng tỷ lệ phòng học kiên cố và trang thiết bị hiện đại lên trên 95% trong 3 năm. Chủ thể thực hiện: UBND huyện, Phòng Giáo dục và Đào tạo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý giáo dục: Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng các trường THCS có thể áp dụng các biện pháp quản lý xây dựng văn hóa ứng xử phù hợp với đặc điểm địa phương, nâng cao hiệu quả công tác quản lý.

2. Giáo viên và nhân viên nhà trường: Nắm bắt các phương pháp giáo dục văn hóa ứng xử, kỹ năng giao tiếp sư phạm để thực hiện tốt vai trò giáo dục và làm gương cho học sinh.

3. Nhà hoạch định chính sách giáo dục: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng các chính sách, chương trình đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý và giáo dục văn hóa ứng xử trong nhà trường.

4. Phụ huynh và cộng đồng xã hội: Hiểu rõ vai trò phối hợp với nhà trường trong giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh, từ đó tạo môi trường giáo dục toàn diện và bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Văn hóa ứng xử trong trường học là gì?
   Văn hóa ứng xử là tập hợp các chuẩn mực, giá trị và hành vi giao tiếp giữa các thành viên trong nhà trường nhằm xây dựng môi trường học tập lành mạnh, thân thiện. Ví dụ, học sinh biết kính trọng thầy cô, tôn trọng bạn bè và tuân thủ nội quy nhà trường.

2. Tại sao quản lý xây dựng văn hóa ứng xử lại quan trọng?
   Quản lý giúp định hướng, tổ chức và kiểm soát các hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử, đảm bảo mục tiêu phát triển nhân cách học sinh và nâng cao chất lượng giáo dục. Theo khảo sát, hiệu quả quản lý tốt giúp giảm thiểu các hành vi lệch chuẩn trong trường học.

3. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý văn hóa ứng xử?
   Bao gồm năng lực quản lý của hiệu trưởng, nhận thức và thái độ của giáo viên, sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình, cũng như điều kiện cơ sở vật chất và nguồn lực tài chính. Ví dụ, trường có cơ sở vật chất tốt thường tổ chức hoạt động giáo dục hiệu quả hơn.

4. Các hình thức giáo dục văn hóa ứng xử phổ biến hiện nay?
   Sinh hoạt lớp, câu lạc bộ phát thanh, hoạt động ngoài giờ lên lớp, sử dụng mạng xã hội để tuyên truyền và giám sát. Những hình thức này giúp học sinh tiếp cận kiến thức và thực hành kỹ năng ứng xử trong môi trường thân thiện.

5. Làm thế nào để phụ huynh phối hợp hiệu quả với nhà trường trong giáo dục văn hóa ứng xử?
   Phụ huynh cần tham gia các buổi họp, trao đổi thường xuyên với giáo viên, đồng thời giáo dục con em tại gia đình theo các chuẩn mực ứng xử phù hợp. Sự phối hợp này góp phần tạo môi trường giáo dục đồng bộ và bền vững.

Kết luận

• Quản lý xây dựng văn hóa ứng xử tại các trường THCS huyện Chư Sê có nhận thức tốt nhưng còn nhiều hạn chế trong tổ chức và kiểm tra đánh giá.
• Năng lực quản lý của hiệu trưởng và sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội là yếu tố quyết định hiệu quả công tác này.
• Các hình thức giáo dục văn hóa ứng xử đã được triển khai đa dạng nhưng cần nâng cao chất lượng và tính đồng bộ.
• Đề xuất các biện pháp quản lý cụ thể nhằm nâng cao nhận thức, năng lực quản lý, phối hợp liên ngành và đầu tư cơ sở vật chất.
• Tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và áp dụng các giải pháp trong thực tiễn nhằm xây dựng môi trường giáo dục văn hóa lành mạnh, thân thiện, góp phần phát triển toàn diện học sinh.

Hành động tiếp theo: Các trường THCS huyện Chư Sê cần triển khai ngay các biện pháp đề xuất, đồng thời Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo Gia Lai tổ chức các khóa bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý và giáo dục văn hóa ứng xử. Để biết thêm chi tiết và nhận hỗ trợ chuyên môn, quý độc giả và nhà quản lý giáo dục có thể liên hệ trực tiếp với Phòng Giáo dục huyện Chư Sê.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý xây dựng văn hóa ứng xử của học sinh tại các trường THCS huyện Chư Sê Chương 2. Thực trạng quản lý xây dựng văn hóa ứng xử của học sinh tại các trường THCS huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai. Một số biện pháp quản lý xây dựng văn hóa ứng xử của học sinh tại các trường THCS huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai.

5 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ UẬN VỀ QUẢN DỰNG VĂN HÓA ỨNG Ử CỦA HỌC SINH TẠI TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.Tổng quan vấn đề nghiên cứu Có nhiều nghiên cứu về xây dựng VH ứng xử và quản lý xây dựng văn hóa ứng xử của học sinh trường trung học cơ sở (THCS). Sau đây là một số nghiên cứu ở nước ngoài và trong nước về các vấn đề này. Những nghiên cứu ở nước ngoài Nghiên cứu về quản lý xây dựng văn hóa nói chung và xây dựng văn hóa ứng xử nói riêng là một trong những nội dung quan trọng đối với quá trình xây dựng và phát triển nhà trường, nên đã được nhiều tác giả thực hiện tại nhiều quốc gia. Các nghiên cứu này, nghiên cứu xây dựng văn hóa dưới nhiều góc độ khác nhau, như nghiên cứu về môi trường văn hóa, nghiên cứu về chuẩn mực của văn hóa nhà trường (VHNT), nhận thức của các bên liên quan đến VHNT, nghiên cứu về mối quan hệ giữa văn hóa và hiệu quả hoạt động của nhà trường, hay nghiên cứu cách thức quản lý của lãnh đạo nhà trường, các nghiên cứu cụ thể như: Theo nghiên cứu của White (Mỹ) trong tác phẩm khoa học về văn hóa: “Nghiên cứu con người và văn minh” đã khẳng định: Các vật thể văn hóa là các “biểu trưng”, văn hóa là sản phẩm của quá trình biểu trưng.

Như vậy những giá trị tri thức nhà trường truyền đạt cho người học phải giúp họ tạo nên các “dấu hiệu” trong não – các “công cụ” tâm lý trong đầu – nói một cách khác văn hóa là trong tâm hồn – làm cho con người trở thành con người văn hóa. Đó chính là mục tiêu của văn hóa học đường[35]. Nghiên cứu về xây dựng không khí nhà trường lành mạnh và hiệu quả, có tác giả Pace và Stern (1958), Halpin và Croft (1963), Denison (1996),…đã chỉ ra khuôn khổ và khái niệm về bầu không khí nhà trường; Nhận diện các loại hình không khí học đường cơ bản và đánh giá không khí nhà trường và xác định rõ văn hóa ứng xử và bầu không khí ứng xử thân thiện có những điểm đồng nhất nhưng văn hóa ứng xử được thể hiện sâu hơn so với bầu không khí nhà trường. Năm 1985, viện nghiên cứu thế giới của Nhật Bản đã chú trọng nghiên cứu thanh niên của 11 quốc gia với lứa tuổi từ 15-24 tuổi.

Tiếp theo đó, Viện khảo sát xã hội Châu Âu nghiên cứu trên thanh niên 10 nước Châu Âu. Cả hai cuộc điều tra này đều đề cập đến vấn đề định hướng lối sống và giáo dục văn hóa ứng xử cho thanh niên nhằm giúp họ chuẩn bị bước vào cuộc sống. Dưới góc độ văn hóa ứng xử, tác giả H.Swartz (1998) Ứng xử văn hóa: Những ảnh hưởng tích cực và những vấn đề nảy sinh (Cultural behavior: genetic effects and related problems) đã nghiên cứu một cách chi tiết về văn hóa ứng xử, các cấp độ cũng như biểu hiện của văn hóa ứng xử, sự hình thành và phát triển của văn hóa 6 trong các loại hình tổ chức khác nhau. Đồng thời, nhà nghiên cứu cũng phân tích cụ thể vai tr lãnh đạo trong xây dựng, thay đổi nhằm phát triển cải thiện văn hóa ứng xử.

Swartz văn hóa ứng xử bao gồm 3 cấp độ: Thứ nhất: Những quá trình và cấu trúc hữu hình (Artifacts), thứ hai: Hệ thống giá trị được tuyên bố (Espoused), thứ ba: Những quan niệm chung ( Basic underlying assumption)[31]. Tác giả Tyler Lacoma (2002) Ứng xử văn ó nơ ôn sở (Cultural behavior in the workplace) nghiên cứu và đưa ra công cụ đánh giá văn hóa ứng xử. Công cụ đánh giá văn hóa ứng xử là một phương tiện khảo sát được nhiều nhà lãnh đạo sử dụng để tạo ra hồ sơ văn hóa ứng xử nói chung. Công cụ này đánh giá chiều kích thước của văn hóa ứng xử, dựa trên bộ khung lý thuyết về việc các tổ chức vận hành như thế nào và văn hóa của tổ chức ấy đặt nền tảng trên những giá trị gì.

Bộ công cụ này xác định cả văn hóa ứng xử hiện hành và văn hóa ứng xử mà người ta mong muốn có được trong tương lai. ộ khung lý thuyết này có thể được dùng như một cách để chuẩn đoán và đề xướng những thay đổi bước đầu văn hóa ứng xử mà các tổ chức tạo ra trên bước đường phát triển của họ, khi họ phải đương đầu với áp lực của môi trường bên ngoài. Nghiên cứu về xây dựng văn hóa lành mạnh (Strong culture) trong một tổ chức biết học hỏi (Learning Organization) có tác giả Ron Brantd (2003), Glaydys Vivian Martoo (2006), Kelly, Luke và Green (2008), ….Họ đã phân tích những đặc điểm cơ bản của nhà trường như một tổ chức biết học hỏi, cách thức để xây dựng nhà trường thành một tổ chức biết học hỏi. Năm 2012, báo cáo nghiên cứu mã số DFE-RR218 của Bộ Giáo dục Anh nghiên cứu về ứng xử của học sinh trong các trường học ở Anh quốc, nhằm xem xét về bản chất và tiêu chuẩn của hành vi trong trường học ở Anh; Tác động của ứng xử tiêu cực trên học sinh và giáo viên; Những điều mà nhà trường và giáo viên có thể làm để phát huy tốt hành vi ứng xử của học sinh.

Nghiên cứu của các nhà khoa học đã chỉ ra rằng: Có một mối liên hệ tích cực giữa bầu không khí lớp học (Niềm tin, giá trị, thái độ) và ứng xử của học sinh. Một bầu không khí ứng xử nghèo nàn/không tốt sẽ dẫn tới những ứng xử xã hội xấu xí. Từ kết quả nghiên cứu, các nhà khoa học cũng nhận định: Việc ứng xử tốt sẽ mang lại hiệu quả làm việc cho đội ngũ lãnh đạo nhà trường. Ngoài ra, sự phối hợp của cha mẹ học sinh với nhà trường cũng mang đến những kết quả tích cực cho hành vi ứng xử của học sinh.

Tóm lại, đã có nhiều nghiên cứu đã được thực hiên ở nước ngoài về phần văn hóa trường học nói chung và văn hóa ứng xử nói riêng, chứng tỏ văn hóa ứng xử (VHƯX) là vấn đề quan trọng trong hoạt động của nhà trường. Các nghiên cứu tiếp cận được ở nhiều quốc gia khác nhau và ở các góc độ khác nhau, nhưng các nghiên cứu đều đồng nhất VHƯX có nhiều cấp độ khác nhau, phụ thuộc vào nhiều yếu tố (quản lý, lãnh đạo, nhân viên, người học. Các yếu tố này có ảnh hưởng tích cực tới hoạt động và công tác giảng dạy của nhà trường (của giáo viên và học sinh). Hầu hết 7 các nghiên cứu đều thống nhất văn hóa ứng xử là tập hợp giá trị của nhà trường được lắng đọng theo thời gian, đồng hành cùng với hoạt động của nhà trường.

Những nghiên cứu ở trong nước Tác giả Phạm Minh Hạc (1991) đã công bố cuốn sách “Giáo dục Việt Nam trước ngưỡng cửa thế kỷ XXI”. Trong cuốn sách này đã cho thấy các cách thức về giáo dục nếp sống văn hóa cho người học trong học tập, sinh hoạt, văn hóa và trong ứng xử [7]. Trong tác phẩm “Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam”, tác giả Trần Ngọc Thêm (1997) đã xem xét văn hóa khởi đầu từ các điều kiện vật chất quy định và định vị văn hóa Việt Nam. Qua đó, nhận thức được cái tinh thần là văn hóa nhận thức và văn hóa tổ chức cộng đồng, để rồi cái tinh thần đó lại tác động trở lại đời sống vật chất hình thành nên cách thức ứng xử giao lưu với môi trường tự nhiên và xã hội [23] Tác giả Lê Văn Quán (2007), trong tác phẩm “ Văn hóa ứng xử truyền thống của người Việt Nam” đã bàn về văn ứng xử của người Việt Nam.

Từ các nhân tố tạo nên các ứng xử, tác giả nêu lên các bình diện và phương châm ứng xử của người Việt Nam theo các giá trị chân- thiện - mỹ. Tác giả Phạm Thị Minh Hạnh [8] và Nguyễn Khắc Hùng [11] đưa ra quan điểm “Văn hóa học đường là một bộ phận của văn hóa xã hội, là đặc trưng văn hóa cơ bản mà mỗi nhà trường phải dày công xây dựng trong một thời gian dài mới có thể đạt được nét văn hóa phù hợp với sự phát triển của xã hội trong từng giai đoạn lịch sử. Đặc biệt văn hóa học đường chịu nhiều ảnh hưởng của hiệu trưởng - người lãnh đạo cao nhất trong nhà trường. Do đó, khi nói đến xây dựng văn hóa học đường ở nước ta hiện nay người hiệu trưởng phải là người đầu tiên thấy rõ bản chất, vai tr và những yếu tố cơ bản nhất của văn hóa học đường mới có thể thực hiện hoạt động này hiệu quả” Tác giả Nguyễn Thị Ngọc Dung (2019), “Một số vấn đề lí luận về giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh ở trường tiểu học” [2], bài viết hệ thống hóa các vấn đề lí luận cơ bản về giáo dục VHƯX cho học sinh ở trường tiểu học nhằm góp phần xây dựng văn hóa học đường an toàn, lành mạnh, thân thiện, ph ng chống bạo lực học đường.

Tác giả Trần Nguyên Hào (2016), “Một số giải pháp giáo dục văn hóa ứng xử cho sinh viên trường đại học Hà Tĩnh” [9], tác giả trình bày quan niệm về văn hóa ứng xử, nhận thức về văn hóa ứng xử, và những biểu hiện trong VHƯX của sinh viên trường đại học Hà Tĩnh, tác giả cũng đưa ra những giải pháp giáo dục văn hóa ứng xử cho sinh viên trường đại học Hà Tĩnh. Tác giả Đỗ Thị Hằng Nga (2015), “Một số biện pháp giáo dục văn hóa ứng xử cho sinh viên trường cao đẳng Sư phạm Hà Giang” [17], tác giả trình bày biện pháp giáo dục VHƯX cho sinh viên: Lồng ghép, tích hợp nội dung giáo dục VHƯX cho học sinh, sinh viên vào việc giảng dạy các môn học, thông qua tổ chức các hoạt động 8 giáo dục ngoài giờ lên lớp, đánh giá, thực hiện quy chế khen thưởng. Luận án của tác giả Trần Thị Tùng Lâm, năm 2017, “Hiệu quả giáo dục văn hóa học đường cho sinh viên các trường đại học ở Hà Nội hiện nay” [14]. Tác giả đưa ra nhiều giải pháp để nâng cao hiệu quả giáo dục văn hóa học đường cho sinh viên các trường đại học ở Hà Nội, trong đó nhấn mạnh giải pháp xây dựng hệ giá trị chuẩn mực cho sinh viên là giải pháp tiên quyết.