Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động rèn luyện kỹ năng nghe nói tiếng Anh cho học sinh trường tiểu học. Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động rèn luyện kỹ năng nghe nói tiếng Anh cho học sinh trường tiểu học An Đạo huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ. Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động rèn luyện kỹ năng nghe nói tiếng Anh cho học sinh trường tiểu học An Đạo huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG RÈN LUYỆN KỸ NĂNG NGHE NÓI TIẾNG ANH CHO HỌC SINH TRƢỜNG TIỂU HỌC 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Trên thế giới Tiếng Anh là một ngôn ngữ Quốc tế có tính thông dụng và là một công cụ giao tiếp thiết yếu trong mọi lĩnh vực hoạt động của xã hội. Thời đại toàn cầu hoá, nhu cầu giao tiếp giữa mọi người thuộc mọi quốc gia là bắt buộc. Năm 1976, Cộng đồng Châu Âu kêu gọi các quốc gia thành viên mở rộng việc dạy học ngôn ngữ.
Đối với cấp tiểu học, tiếng Anh là ngoại ngữ được lựa chọn học nhiều nhất. Tùy vào tình hình quốc gia mà HS chọn học môn ngoại ngữ tiếng Anh có những sự khác nhau: Bồ Đào Nha có 93%; Tây Ban Nha là 71%; Áo là 56%; Thụy Điển 62% và Phần Lan là 63%. Philippines là đất nước nói tiếng Anh lớn thứ 5 thế giới, tiếng Anh được coi là ngôn ngữ chính thức, không phải là ngoại ngữ ở đây. Hệ thống giáo dục Philippines sử dụng tiếng Anh như một ngôn ngữ chính thức từ tiểu học đến đại học và sau đại học, đưa tiếng anh vào giảng dạy ở cấp tiểu học từ năm 1901.
Trong khi tiếng Anh là môn học bắt buộc ở các quốc gia: Singapore, Philippines, Thái Lan, Hàn Quốc. còn ở Việt Nam, Nhật Bản. thì tiếng Anh vẫn là môn học tự chọn ở bậc tiểu học. Ở Việt Nam Môn tiếng Anh cung cấp cho học sinh một công cụ giao tiếp quốc tế quan trọng.
Trong chương trình dạy học môn tiếng Anh mới Ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo: “Tiếng Anh là môn học bắt buộc trong chương trình giáo dục phổ thông từ lớp 3 đến lớp 12. Là một trong những môn học công cụ ở 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trường phổ thông, môn tiếng Anh không chỉ giúp học sinh hình thành và phát triển năng lực giao tiếp bằng tiếng Anh mà còn góp phần hình thành và phát triển các năng lực chung, để sống và làm việc hiệu quả hơn, để học tập tốt các môn học khác cũng như để học suốt đời”. Theo báo cáo của Bộ GD&ĐT, ở các thành phố lớn như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh. học sinh bắt đầu học tiếng Anh từ những năm 1990 ở các trung tâm hoặc câu lạc bộ tiếng Anh.
Đến năm 1996, Bộ GD&ĐT mới cho phép đưa tiếng Anh vào dạy như một môn tự chọn với mỗi tuần 2 tiết trong các trường tiểu học. Và đến năm 2003, lần đầu tiên Bộ GD&ĐT ban hành chương trình môn tiếng anh tiểu học bắt đầu từ lớp 3, mỗi tuần 2 tiết cho các trường lớp 2 buổi/ngày. Tác giả Hoàng Nguyên (2013), Giáo Trình Luyện Kỹ Năng Nghe - Nói Tiếng Anh - Trình Độ Sơ Cấp, NXB Đại học Sư phạm đã chỉ rõ 8 nội dung cơ bản khi rèn luyện kỹ năng nghe nói tiếng Anh: 1 - Meetings and Greetings - Gặp gỡ và Chào hỏi 2 - Finding your way - Tìm đường 3 - Weather around the world - Khí hậu trên biển thế giới 4 - To your health - Về sức khỏe của bạn 5 - A human rainbow - Cầu vồng về con người 6 - Get a job! - Tìm được việc làm! 7 - All in the family - Tất cả về gia đình 8 - The future is now - Tương lai là bây giờ. Trong thời gian gần đây, cũng đã có nhiều tác giả khoa học lựa chọn dạy học tiếng Anh hay rèn luyện kỹ năng nghe nói tiếng Anh để làm vấn đề nghiên cứu trong các công trình của mình: - Nguyễn Thị Tuyết Anh (2009), “Rèn luyện kỹ năng nghe nói môn Anh Văn” Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2018-2019, Trường Trung học cơ sở Thạnh Đông B, Tân Hiệp.
7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Nguyễn Ngọc Ân, “Thực trạng và giải pháp rèn luyện kỹ năng nghe hiểu trong việc học ngoại ngữ đối với sinh viên không chuyên ở trường đại học cao đẳng” , Tạp chí Khoa học Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh số 25, 2011 đã chỉ rõ: Trong bốn kỹ năng ngôn ngữ, kỹ năng nghe hiểu được coi là một trong những kỹ năng khó nhất đối với sinh viên không chuyên tại các trường đại học và cao đẳng hiện nay. Bài viết này nêu ra những thực trạng để có giải pháp phù hợp trong việc học tập – rèn luyện kỹ năng nghe hiểu của đối tượng sinh viên không chuyên trong thời gian gần đây. Hồ Thị Thanh Bình (2015), “Chuyên đề tiếng anh: một số biện pháp rèn luyện kỹ năng nói tiếng Anh cho học sinh tiểu học”, Trường tiểu học Quảng Phong, Thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Ninh. Nguyễn Trường Giang (2015), Quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh ở các trường tiểu học quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh, Luận văn thạc sỹ quản lý giáo dục.
- Lê Thị Thuyết ( 2015), Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh trong bối cảnh đổi mới ở bậc trung học cơ sở huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình,Luận văn thạc sỹ quản lý giáo dục. - Tác giả Lê Hương Hoa - Trường Đại học Cảnh sát nhân dân với bài đăng trên Tạp chí nghiên cứu nước ngoài tập 34, số 3 (2018) 58-74: “Kỹ năng giao tiếp tiếng Anh của sinh viên trường đại học cảnh sát nhân dân trong thời kỹ hội nhập” đã tóm tắt kết quả nghiên cứu và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hơn nữa kỹ năng giao tiếp tiếng Anh cho sinh viên đáp ứng nhu cầu học tập và tham gia hợp tác quốc tế. Các nghiên cứu trên được các tác giả đầu tư nghiêm túc, công phu, nêu được thực trạng việc dạy học tiếng Anh nói chung và kỹ năng nghe nói nói riêng hiện nay và đề xuất một số biện pháp nâng cao chất lượng cho hoạt động. Xong, các công trình của các tác giả chỉ xoay quanh vấn đề dạy và học tiếng Anh nói chung, nghiên cứu đều mang tính đặc thù ở từng đơn vị trường, từng 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ngành học, bậc học nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của giáo dục đơn vị đó mà chưa có nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu riêng về kỹ năng nghe nói tiếng Anh cho học sinh bậc tiểu học hay công tác quản lý hoạt động đó, đặc biệt là ở huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ.
Vì vậy, tác giả lựa chọn và tiến hành nghiên cứu đề tài này sẽ kế thừa những kết quả các công trình nghiên cứu đã đề cập tới và nêu ra thực trạng, cũng như đề xuất một số biện pháp mang tính khả thi căn cứ vào tình hình thực tế nhằm góp phần nâng cao chất lượng quản lý hoạt động rèn luyện kỹ năng nghe nói tiếng Anh cho học sinh tiểu học. Một số khái niệm cơ bản 1. Quản lý, Quản lý giáo dục Quản lý Tác giả Trần Quốc Thành: “Quản lý là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý để chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trình quản lý xã hội, hành vi và hành động của con người nhằm đạt tới mục đích, đúng với ý chí mà nhà quản lý, phù hợp với quy luật khách quan [13, tr11]”. Với những phân tích trên có thể thấy, mọi hoạt động quản lý đều được cấu thành bởi 4 yếu tố cơ bản sau: - Chủ thể quản lý (do ai quản lý?) - Khách thể quản lý (quản lý cái gì?) - Mục đích quản lý (quản lý vì điều gì?) - Môi trường và điều kiện quản lý (quản lý trong hoàn cảnh nào?) Như vậy, có thể hiểu Quản lý là sự tác động có tổ chức, có kế hoạch và có hướng đích của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý thông qua việc thực hiện các chức năng quản lý nhằm đạt tới mục tiêu đã đề ra.
Quản lý giáo dục Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý giáo dục là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch hợp qui luật của chủ thể quản lý, nhằm làm cho 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hệ thống vận hành theo đường lối giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học - giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ thống giáo dục đến mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất” [24, tr7]. Tóm lại, “Quản lí giáo dục là hệ thống những tác động có ý thức, hợp quy luật của chủ thể quản lí ở các cấp khác nhau đến tất cả các khâu của hệ thống nhằm đảm bảo sự vận hành bình thường của các cơ quan trong hệ thống giáo dục, đảm bảo cho sự phát triển và mở rộng hệ thống cả về mặt số lượng cũng như chất lượng” 1. Rèn luyện Theo từ điển tiếng việt: “Rèn luyện là tập cho quen” hoặc “Rèn luyện là dạy và tập cho nhiều để thành thông thạo” [17, tr655]. Rèn luyện là luyện tập thường xuyên qua thực tế để thuần thục, vững vàng hơn [2, tr1402].
Như vậy, có thể nói rèn luyện là quá trình con người luyện tập thường xuyên một hay nhiều hoạt động cụ thể để thuần thục, thành thạo đạt tới trình độ mong muốn. Kỹ năng nghe nói tiếng Anh Theo tác giả Đặng Thành Hưng: “Kỹ năng là một dạng hành động được thực hiện tự giác dựa trên tri thức về công việc, khả năng vận động và những điều kiện sinh học-tâm lí khác của cá nhân (chủ thể của kỹ năng đó) như nhu cầu, tình cảm, ý chí, tính tích cực cá nhân. để đạt được kết quả theo mục đích hay tiêu chí đã định, hoặc mức độ thành công theo chuẩn hay quy định” [11;tr25]. Kỹ năng là năng lực vận dụng có kết quả những tri thức về phương thức hành động đã được chủ thể lĩnh hội để thực hiện những nhiệm vụ tương ứng.
Ở mức độ kỹ năng, công việc hoàn thành trong điều kiện hoàn cảnh không thay 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đổi, chất lượng chưa cao, thao tác chưa thuần thục và còn phải tập trung chú ý căng thẳng. Kỹ năng được hình thành qua tập luyện.