Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước về đầu tư công. Chương 2: Thực trạng công tác quản lý nhà nước về đầu tư công trên địa bàn huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định. Chương 3: Định hướng và giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về đầu tư công trên địa bàn huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định. Trong chương 2, đề tài tập trung nghiên cứu những hoạt động quản lý nhà nước về đầu tư công đối với các công trình, dự án sử dụng vốn NSNN trên địa bàn huyện Phù Mỹ và do UBND huyện Phù Mỹ làm chủ đầu tư hoặc được ủy quyền làm chủ đầu tư, với 04 nội dung: (1) Ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về đầu tư công.
(2) Xây dựng và tổ chức thực hiện chiến lược, chương trình, kế hoạch, quy hoạch, giải pháp, chính sách đầu tư công. (3) Đánh giá hiệu quả về đầu tư công; kiểm tra, thanh tra, giám sát việc thực hiện quy định của pháp luật về đầu tư công, việc tuân thủ kế hoạch đầu tư công. (4) Xử lý vi phạm, giải quyết khiếu nại, tố cáo của các tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động đầu tư công. Phƣơng pháp nghiên cứu Phương pháp thu thập thông tin và xử lý số liệu: Thu thập thông tin số liệu tại Phòng Tài chính - Kế hoạch, Phòng Kinh tế - Hạ tầng, Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng và Phát triển quỹ đất huyện Phù Mỹ, Chi cục Thuế huyện Phù Mỹ, Kho bạc nhà nước huyện Phù Mỹ, thu thập qua mạng internet, qua website của Chính phủ, của tỉnh, các sở ngành liên quan, huyện Phù Mỹ và các bài nghiên cứu khoa học có liên quan đến đề án.
Phương pháp phân tích tổng hợp: Thông qua tìm hiểu nghiên cứu lý thuyết, tác giả đi sâu phân tích thực trạng, đánh giá kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân, để rút ra những kết luận có căn cứ, đề xuất giải pháp phù hợp. Phương pháp logic và lịch sử: Nghiên cứu, lập luận vấn đề theo tiến trình phát triển, gắn với giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ ĐẦU TƢ CÔNG 1. Cơ sở lý luận về đầu tƣ công 1.
Khái niệm đầu tư công Đầu tư là một phạm trù đặc biệt trong lĩnh vực KT - XH của đất nước. Đầu tư là việc sử dụng các nguồn lực tài chính, vật chất, lao động, trí tuệ và cả thời gian để đạt được những mục tiêu nhất định. Theo nghĩa rộng hơn, đầu tư là sử dụng các nguồn lực hiện tại để tiến hành các hoạt động nào đó nhằm thu về những kết quả lớn hơn trong tương lai so với nguồn lực đã sử dụng. Trong hoạt động kinh tế, đầu tư đó là quá trình bỏ vốn vào các hoạt động sản xuất, kinh doanh và dịch vụ nhằm mục đích thu lợi nhuận [54].
Như vậy, có thể hiểu đầu tư là việc nhà đầu tư bỏ vốn hoặc các loại tài sản hữu hình hoặc vô hình để hình thành tài sản tiến hành các hoạt động đầu tư theo quy định của pháp luật hiện hành. Khái niệm đầu tư công được quy định tại khoản 15 Điều 4 Luật Đầu tư công: “Đầu tư công là hoạt động đầu tư của nhà nước vào các chương trình, dự án và đối tượng đầu tư công khác theo quy định của Luật này”. Hoạt động đầu tư công bao gồm: Lập, thẩm định, quyết định chủ trương đầu tư; lập, thẩm định, quyết định chương trình, dự án đầu tư công; lập, thẩm định, phê duyệt, giao, triển khai thực hiện kế hoạch, dự án đầu tư công; quản lý, sử dụng vốn đầu tư công; nghiệm thu, bàn giao chương trình, quyết toán dự án đầu tư công; theo dõi và đánh giá, kiểm tra, thanh tra kế hoạch, chương trình, dự án đầu tư công. Đầu tư công từ vốn ngân sách nhà nước: Là hoạt động đầu tư công mà nguồn vốn thực hiện lấy từ nguồn NSNN.
Đầu tư công từ NSNN gồm: Đầu tư công từ NSĐP và đầu tư công từ NSTW. Đặc điểm của đầu tư công Thứ nhất, chủ trì đầu tư công là nhà nước. Luật Đầu tư công quy định chủ đầu tư và cơ quan quản lý là các cơ quan, tổ chức nhà nước. Việc thực hiện dự án đầu tư công và QLNN về đầu tư công là trách nhiệm của nhà nước, bao gồm các cấp, các ngành cử Quốc hội, Chính phủ, cơ quan cấp Trung ương, cho đến chính quyền địa phương các cấp.
Các cơ quan, tổ chức nhà nước quản lý toàn diện quá trình đầu tư công với các chức năng từ ban hành chính sách, cơ chế quản lý, hướng dẫn, đến hỗ trợ, kiểm tra, giám sát. Thứ hai, đầu tư công là khoản chi tích lũy NSNN. Chi đầu tư công trực tiếp làm gia tăng số lượng và chất lượng tài sản cố định cho nền kinh tế quốc dân; là cơ sở và nền tảng cho sự phát triển của nền kinh tế quốc dân trên các mặt phát triển cân đối giữa các ngành, các lĩnh vực, các vùng kinh tế, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh, thúc đẩy sự phát triển của các thành phần kinh tế, thu hút đầu tư trong nước, nước ngoài và tạo động lực cho sự tăng trưởng. Thứ ba, quy mô và cơ cấu chi đầu tư công của NSNN không cố định.
Nhà nước sẽ điều chỉnh quy mô và cơ cấu đầu tư công cho phù hợp với chiến lược, kế hoạch phát triển KT- XH và tình hình KT - XH của đất nước trong từng thời kỳ. Chi đầu tư công phải gắn chặt chi thường xuyên nhằm nâng cao hiệu quả vốn đầu tư. Sự phối hợp không đồng bộ giữa chi đầu tư với chi thường xuyên sẽ dẫn đến tình trạng thiếu kinh phí để sửa chữa, bảo dưỡng cơ sở hạ tầng. Điều này sẽ làm giảm hiệu quả khai thác và sử dụng tài sản đầu tư.
Sự gắn kết giữa hai nhóm chi tiêu này sẽ khắc phục tình trạng đầu tư tràn lan, không tính đến hiệu quả khai thác. Quá trình đầu tư cũng như kết quả và hiệu quả hoạt động đầu tư công chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố thời gian và của điều kiện không gian tự nhiên, của tình hình KT - XH và thường phải trải qua thời gian dài mới có thể 10 thấy rõ được hiệu quả của hoạt động đầu tư công đó. Thứ tư, hoạt động đầu tư công thường đòi hỏi một khối lượng tiền vốn, vật tư rất lớn và mang tính chất lâu dài. Nguồn vốn đầu tư cho hoạt động đầu tư công là từ nhà nước, kể cả vốn công trái quốc gia, vốn trái phiếu Chính phủ, vốn trái phiếu chính quyền địa phương,.
Mục tiêu của hoạt động đầu tư công là các chương trình, dự án xây dựng kết cấu hạ tầng và phát triển KT - XH, trong đó chủ yếu là theo đuổi các mục tiêu của chính sách công. Vai trò đầu tư công đối với phát triển kinh tế - xã hội Thứ nhất, duy trì và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Đầu tư công vừa tác động đến sự tăng trưởng kinh tế thông qua sự gia tăng tổng cung và tổng cầu, vừa tác động đến chất lượng của sự tăng trưởng. Tăng quy mô vốn đầu tư và sử dụng vốn đầu tư hợp lý là nhân tố quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư, tăng năng suất nhân tố tổng hợp. Đầu tư công xây dựng nên nền tảng cơ sở hạ tầng, từ đó hỗ trợ hoạt động của tất cả các thành phần kinh tế quốc dân.
Thứ hai, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tích cực Đầu tư công có tác động quan trọng đến sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Theo đó, đầu tư công góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế phù hợp với quy luật và chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia trong từng thời kỳ, tạo ra sự cân đối trên phạm vi nền kinh tế quốc dân, cũng như giữa các ngành, vùng, phát huy các nhân tố tiềm năng của các vùng kinh tế động lực. Cụ thể, đầu tư công giúp chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng gia tăng tỷ trọng các ngành công nghiệp, dịch vụ và giảm dần tỷ trọng của ngành nông nghiệp trong cơ cấu tổng sản phẩm quốc dân. Thứ ba, góp phần giảm thất nghiệp, nâng cao chất lượng lao động Hoạt động đầu tư công, đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội và đầu tư vào việc cung cấp sản phẩm, dịch vụ công ích tự bản 11 thân đã tạo ra các chỗ làm việc mới cho người lao động trong khoảng thời gian thực hiện chương trình, dự án và kể cả sau khi các dự án đã hoàn thành (đối với các dự án có công trình xây dựng).
Đầu tư công cũng được xem là một loại “vốn mồi” kích thích sự đầu tư của các nhà đầu tư trong và ngoài nước, qua đó góp phần tạo ra việc làm mới. Mặt khác, trong môi trường làm việc mới, với các yếu tố kỹ thuật mới sẽ giúp người lao động nâng cao trình độ, kỹ năng, tay nghề qua đó góp phần nâng cao chất lượng lao động. Thứ tư, góp phần cải thiện sự bình đẳng trong xã hội Đầu tư công thông qua tác động vào sự tăng trưởng kinh tế sẽ gián tiếp góp phần xây dựng một xã hội tiến bộ và công bằng. Đầu tư hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm và đồng bộ sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững, qua đó nâng cao thu nhập của người dân, cải thiện điều kiện sống và khả năng tiếp cận các dịch vụ cơ bản như nước sạch, điện, y tế, giáo dục.
của các nhóm yếu thế trong xã hội. Thứ năm, góp phần khắc phục những thất bại của thị trường Đầu tư công góp phần khắc phục những thất bại của thị trưởng khi có những lĩnh vực mà các nhà đầu tư tư nhân không có động lực hoặc không có khả năng đầu tư vào, chẳng hạn như lĩnh vực kết cấu hạ tầng kỹ thuật đòi hỏi vốn lớn, công nghệ hiện đại, nhưng thời gian thu hồi vốn rất chậm, hoặc không có khả năng thu hồi vốn. Đầu tư công cũng góp phẩm đảm bảo an ninh, quốc phòng cho quốc gia; vì những lĩnh vực này bắt buộc nhà nước phải đầu tư để đảm bảo yếu tố bí mật quốc gia. Quản lý nhà nƣớc về đầu tƣ công trên địa bàn cấp huyện 1.