Luận văn thạc sĩ kiểm soát thanh toán vốn đầu tư thuộc nguồn vốn ngân sách nhà nước tại kho bạc nhà nước an lão tỉnh bình định

Kiểm soát thanh toán vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước tại Kho bạc An Lão, Bình Định đảm bảo hiệu quả, minh bạch trong quản lý tài chính công.

• Tác giả: Trần Đức Việt
• Người hướng dẫn: PGS. Đỗ Ngọc Mỹ
• Trường học: Đại học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư thuộc nguồn vốn ngân sách nhà nước tại Kho bạc Nhà nước An Lão-Bình Định
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỂN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT, THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ THUỘC NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
• 1.1. Vốn đầu tư thuộc nguồn vốn NSNN
• 1.2. Chi đầu tư thuộc nguồn vốn NSNN
• 1.3. Kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư
• 1.4. Nội dung kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư qua Kho bạc Nhà nước
• 1.5. Hồ sơ, chứng từ kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư
• 1.6. Tiêu chí đánh giá hiệu quả công tác kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư qua Kho bạc Nhà nước
• 1.7. Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư qua Kho bạc Nhà nước
• 1.8. KINH NGHIỆM KIỂM SOÁT, THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ QUA MỘT SỐ KHO BẠC NHÀ NƯỚC TRONG TỈNH BÌNH ĐỊNH, BÀI HỌC RÚT RA CHO KHO BẠC NHÀ NƯỚC AN LÃO
• 1.8.1. Kinh nghiệm của một số KBNN trong tỉnh Bình Định
• 1.8.2. Bài học kinh nghiệm rút ra về kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư thuộc nguồn vốn NSNN cho Kho bạc Nhà nước An Lão-Bình Định
• 1.9. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT, THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ THUỘC NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC AN LÃO-BÌNH ĐỊNH GIAI ĐOẠN 2016-2020
• 2.1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ KHO BẠC NHÀ NƯỚC AN LÃO
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức của Kho bạc Nhà nước An Lão
• 2.2. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT, THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ THUỘC NGUỒN VỐN NSNN TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC AN LÃO-BÌNH ĐỊNH GIAI ĐOẠN 2016-2020
• 2.2.1. Thực trạng tổ chức bộ máy kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư
• 2.2.2. Thực trạng về cơ chế chính sách
• 2.2.3. Kết quả công tác kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư thuộc nguồn vốn NSNN tại Kho bạc Nhà nước An Lão-Bình Định giai đoạn 2016-2020
• 2.3. NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ CÔNG TÁC KIỂM SOÁT, THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ THUỘC NGUỒN VỐN NSNN TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC AN LÃO-BÌNH ĐỊNH GIAI ĐOẠN 2016-2020
• 2.3.1. Những kết quả đạt được
• 2.3.2. Những tồn tại, hạn chế
• 2.3.3. Nguyên nhân của tồn tại, hạn chế
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT, THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ THUỘC NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC AN LÃO-BÌNH ĐỊNH
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG, MỤC TIÊU CÔNG TÁC KIỂM SOÁT, THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ THUỘC NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC ĐẾN NĂM 2025. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT, THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ THUỘC NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC AN LÃO-BÌNH ĐỊNH
• 3.1.1. Giải pháp về ban hành các chính sách
• 3.1.2. Giải pháp hoàn thiện cơ chế kiểm soát tạm ứng và thu hồi tạm ứng vốn đầu tư
• 3.1.3. Giải pháp nâng cao chất lượng kiểm soát chi theo hợp đồng
• 3.1.4. Giải pháp hoàn thiện và thống nhất quy trình kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư thuộc nguồn vốn NSNN
• 3.1.5. Giải pháp về công tác tổ chức nhân sự
• 3.1.6. Giải pháp về ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động kiểm soát chi đầu tư
• 3.1.7. Giải pháp tăng cường phối hợp giữa các cơ quan liên quan
• 3.1.8. Giải pháp tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra nội bộ và xử phạt vi phạm hành chính
• 3.2. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 3.2.1. Kiến nghị với Chính phủ
• 3.2.2. Kiến nghị với Bộ Tài chính
• 3.2.3. Kiến nghị với Kho bạc Nhà nước
• 3.2.4. Kiến nghị với UBND huyện An Lão
• 3.3. Kết luận chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tính Cấp Thiết Của Đề Tài

Vốn đầu tư thuộc nguồn vốn ngân sách nhà nước (NSNN) là một nguồn lực tài chính quan trọng cho sự phát triển kinh tế - xã hội. Nguồn vốn này không chỉ tạo lập cơ sở vật chất kỹ thuật mà còn thực hiện các vấn đề xã hội và bảo vệ môi trường. Để quản lý hiệu quả nguồn vốn này, nhà nước đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật. Kho bạc Nhà nước An Lão đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát và thanh toán vốn đầu tư từ NSNN. Tuy nhiên, công tác này vẫn còn nhiều hạn chế, như cơ chế chính sách chưa đồng bộ và sự phối hợp giữa các cơ quan còn yếu kém. Việc cải cách công tác kiểm soát và thanh toán vốn đầu tư là cần thiết để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế.

II. Mục Tiêu Nghiên Cứu

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư thuộc nguồn vốn NSNN qua hệ thống Kho bạc Nhà nước An Lão. Đề tài phân tích thực trạng công tác này từ năm 2016 đến 2020, đánh giá những kết quả đạt được, tồn tại và nguyên nhân của những hạn chế. Từ đó, đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kiểm soát và thanh toán vốn đầu tư, đảm bảo tiến độ giải ngân và kiểm soát chặt chẽ các khoản chi từ NSNN.

III. Thực Trạng Công Tác Kiểm Soát Thanh Toán Vốn Đầu Tư

Thực trạng công tác kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư tại Kho bạc Nhà nước An Lão giai đoạn 2016-2020 cho thấy nhiều vấn đề cần khắc phục. Cơ cấu tổ chức và cơ chế chính sách còn thiếu đồng bộ, dẫn đến hiệu quả công tác chưa cao. Kết quả kiểm soát và thanh toán vốn đầu tư cho thấy nhiều khoản chi chưa được kiểm soát chặt chẽ, gây lãng phí và ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện các dự án. Việc đánh giá hiệu quả công tác này cần được thực hiện thường xuyên để có những điều chỉnh kịp thời.

IV. Giải Pháp Hoàn Thiện Công Tác Kiểm Soát Thanh Toán Vốn Đầu Tư

Để hoàn thiện công tác kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư thuộc nguồn vốn NSNN, cần thực hiện một số giải pháp như: ban hành các chính sách mới, hoàn thiện cơ chế kiểm soát tạm ứng và thu hồi tạm ứng vốn đầu tư, nâng cao chất lượng kiểm soát chi theo hợp đồng, và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động kiểm soát. Các giải pháp này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát mà còn đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm trong quản lý vốn đầu tư.

V. Kết Luận

Đề tài 'Kiểm Soát Thanh Toán Vốn Đầu Tư Từ Ngân Sách Nhà Nước Tại Kho Bạc An Lão, Bình Định' đã chỉ ra những vấn đề tồn tại trong công tác kiểm soát và thanh toán vốn đầu tư. Việc cải cách và hoàn thiện công tác này là cần thiết để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư từ NSNN. Các giải pháp đề xuất sẽ góp phần nâng cao kỷ luật, kỷ cương trong quản lý và sử dụng vốn đầu tư, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Vốn đầu tư thuộc nguồn vốn ngân sách nhà nước (NSNN) là nguồn lực tài chính quan trọng, đóng vai trò then chốt trong phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia. Tại Kho bạc Nhà nước (KBNN) An Lão, Bình Định, công tác kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư NSNN giai đoạn 2016-2020 đã góp phần quản lý hiệu quả nguồn vốn này, tuy nhiên vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả sử dụng vốn. Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng, đánh giá hiệu quả công tác kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư tại KBNN An Lão, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện đến năm 2025. Phạm vi nghiên cứu tập trung tại KBNN An Lão và một số huyện trong tỉnh Bình Định, với dữ liệu thu thập từ năm 2016 đến 2020. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao kỷ luật, kỷ cương tài chính, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư, đồng thời góp phần chống thất thoát, lãng phí vốn NSNN, đảm bảo minh bạch và hiệu quả trong quản lý tài chính công.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý vốn đầu tư công, bao gồm:

• Lý thuyết quản lý vốn đầu tư công: Nhấn mạnh vai trò của vốn đầu tư NSNN trong phát triển cơ sở hạ tầng và kinh tế xã hội, đồng thời yêu cầu quản lý chặt chẽ để đảm bảo hiệu quả và tránh thất thoát.
• Mô hình kiểm soát và thanh toán vốn đầu tư qua Kho bạc Nhà nước: Quy trình kiểm soát thanh toán vốn đầu tư theo nguyên tắc “thanh toán trước, kiểm soát sau” và “kiểm soát trước, thanh toán sau” nhằm đảm bảo tính pháp lý, đúng đối tượng, đúng mục tiêu dự án.
• Các khái niệm chính: vốn đầu tư NSNN, chi đầu tư xây dựng cơ bản, kiểm soát thanh toán vốn đầu tư, quy trình nghiệp vụ kiểm soát, hiệu quả giải ngân vốn đầu tư.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thứ cấp thu thập từ báo cáo kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư tại KBNN An Lão giai đoạn 2016-2020; các văn bản pháp luật liên quan; tài liệu, báo cáo của Bộ Tài chính, KBNN tỉnh Bình Định và các nghiên cứu ngành.
• Phương pháp thu thập: Tổng hợp dữ liệu từ hồ sơ thanh toán, báo cáo tổng kết hàng năm, các văn bản quy phạm pháp luật và tài liệu chuyên ngành.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng thống kê mô tả để trình bày số liệu qua bảng biểu, sơ đồ; thống kê so sánh để đối chiếu tiến độ giải ngân, tỷ lệ từ chối thanh toán qua các năm; phân tích định tính để đánh giá nguyên nhân tồn tại và đề xuất giải pháp.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Tập trung phân tích toàn bộ hồ sơ, chứng từ thanh toán vốn đầu tư qua KBNN An Lão trong giai đoạn nghiên cứu, đảm bảo tính đại diện và toàn diện.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích dữ liệu từ năm 2016 đến 2020, đề xuất giải pháp hoàn thiện đến năm 2025.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tiến độ giải ngân vốn đầu tư: Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản qua KBNN An Lão đạt khoảng 85% kế hoạch vốn hàng năm, phản ánh sự sử dụng vốn tương đối hiệu quả nhưng vẫn còn khoảng 15% vốn chưa được giải ngân kịp thời, ảnh hưởng đến tiến độ dự án.

2. Mức độ chặt chẽ trong kiểm soát thanh toán: Tỷ lệ từ chối thanh toán chiếm khoảng 7% tổng số hồ sơ kiểm soát, cho thấy công tác kiểm soát được thực hiện nghiêm túc, góp phần hạn chế các khoản chi sai mục đích, sai đối tượng hoặc vượt dự toán.

3. Thủ tục hành chính và quy trình kiểm soát: Quy trình kiểm soát thanh toán vốn đầu tư qua KBNN An Lão gồm 5 bước với tổng thời gian tối đa 3 ngày làm việc, tuy nhiên thủ tục còn rườm rà do phải luân chuyển chứng từ qua nhiều khâu, gây mất thời gian và giảm hiệu quả công tác.

4. Tổ chức bộ máy và năng lực cán bộ: KBNN An Lão có 11 công chức, trong đó 82% có trình độ chuyên môn từ đại học trở lên, nhưng phân công công việc chưa tối ưu, chưa có tổ chức phòng chuyên trách kiểm soát vốn đầu tư, ảnh hưởng đến hiệu quả xử lý hồ sơ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các tồn tại bao gồm cơ chế chính sách còn thiếu đồng bộ, chồng chéo giữa các Bộ, ngành và địa phương; sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan chưa chặt chẽ; năng lực quản lý vốn của chủ đầu tư và ban quản lý dự án còn hạn chế; quy trình kiểm soát vốn đầu tư còn phức tạp, chưa đáp ứng yêu cầu cải cách thủ tục hành chính. So sánh với các KBNN khác trong tỉnh Bình Định như Hoài Nhơn, Tuy Phước và Phù Mỹ, KBNN An Lão có kết quả giải ngân thấp hơn do chưa áp dụng hiệu quả các kinh nghiệm về phối hợp, đào tạo cán bộ và ứng dụng công nghệ thông tin. Việc trình bày dữ liệu qua biểu đồ tiến độ giải ngân theo năm và bảng tỷ lệ từ chối thanh toán sẽ giúp minh họa rõ nét hơn hiệu quả công tác kiểm soát vốn đầu tư tại KBNN An Lão.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện cơ chế chính sách: Ban hành các văn bản hướng dẫn đồng bộ, rõ ràng về kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư NSNN, giảm chồng chéo giữa các Bộ, ngành và địa phương. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính, KBNN; Thời gian: đến năm 2023.

2. Đơn giản hóa quy trình kiểm soát, thanh toán: Rút gọn các bước luân chuyển chứng từ, áp dụng nguyên tắc “thanh toán trước, kiểm soát sau” linh hoạt hơn để rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. Chủ thể thực hiện: KBNN An Lão phối hợp với KBNN tỉnh; Thời gian: 2022-2024.

3. Nâng cao năng lực cán bộ: Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ kiểm soát vốn đầu tư, bố trí đúng người đúng việc, xây dựng đội ngũ chuyên trách kiểm soát vốn đầu tư. Chủ thể thực hiện: KBNN An Lão; Thời gian: liên tục từ 2022.

4. Ứng dụng công nghệ thông tin: Triển khai hệ thống quản lý hồ sơ điện tử, tích hợp phần mềm TABMIS để tự động hóa quy trình kiểm soát, thanh toán, tăng tính minh bạch và hiệu quả. Chủ thể thực hiện: KBNN An Lão phối hợp KBNN tỉnh; Thời gian: 2023-2025.

5. Tăng cường phối hợp liên ngành: Thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa KBNN, các cơ quan tài chính, thuế, chủ đầu tư và ban quản lý dự án để xử lý kịp thời các vướng mắc, đảm bảo tiến độ giải ngân. Chủ thể thực hiện: KBNN An Lão, UBND huyện An Lão; Thời gian: ngay từ 2022.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý Kho bạc Nhà nước: Nâng cao hiểu biết về quy trình kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư NSNN, áp dụng các giải pháp cải tiến nhằm nâng cao hiệu quả công tác.

2. Chủ đầu tư và Ban quản lý dự án: Hiểu rõ các yêu cầu về hồ sơ, chứng từ và quy trình thanh toán vốn đầu tư, từ đó nâng cao năng lực quản lý dự án và phối hợp với KBNN.

3. Cơ quan quản lý tài chính, ngân sách địa phương: Sử dụng kết quả nghiên cứu để hoàn thiện chính sách, tăng cường kiểm soát và giám sát việc sử dụng vốn đầu tư công.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Quản lý kinh tế, Tài chính công: Tham khảo cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và thực trạng công tác kiểm soát vốn đầu tư NSNN tại địa phương, phục vụ cho các nghiên cứu chuyên sâu.

Câu hỏi thường gặp

1. Công tác kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư NSNN là gì?
   Là quá trình KBNN kiểm tra, xác nhận hồ sơ, chứng từ của chủ đầu tư để đảm bảo việc sử dụng vốn đúng mục đích, đúng quy định pháp luật trước khi thực hiện thanh toán. Ví dụ, KBNN An Lão áp dụng nguyên tắc “thanh toán trước, kiểm soát sau” nhằm tạo thuận lợi cho chủ đầu tư nhưng vẫn đảm bảo kiểm soát chặt chẽ.

2. Tại sao tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư không đạt 100% kế hoạch?
   Do nhiều nguyên nhân như thủ tục hành chính phức tạp, năng lực quản lý dự án hạn chế, vướng mắc trong phối hợp liên ngành. Tại KBNN An Lão, tỷ lệ giải ngân đạt khoảng 85%, còn dư địa cải thiện để đẩy nhanh tiến độ.

3. Quy trình kiểm soát thanh toán vốn đầu tư gồm những bước nào?
   Quy trình gồm 5 bước: kiểm soát hồ sơ ban đầu, kiểm tra chi tiết từng lần thanh toán, lập tờ trình, phê duyệt của kế toán trưởng và lãnh đạo KBNN, nhập giao dịch trên hệ thống TABMIS và thực hiện thanh toán. Tổng thời gian tối đa là 3 ngày làm việc.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát vốn đầu tư?
   Cần hoàn thiện chính sách, đơn giản hóa thủ tục, nâng cao năng lực cán bộ, ứng dụng công nghệ thông tin và tăng cường phối hợp liên ngành. KBNN Phù Mỹ là ví dụ điển hình đã áp dụng thành công các biện pháp này.

5. Vai trò của công nghệ thông tin trong kiểm soát thanh toán vốn đầu tư?
   Công nghệ giúp tự động hóa quy trình, giảm thời gian xử lý hồ sơ, tăng tính minh bạch và chính xác trong kiểm soát. Hệ thống TABMIS được KBNN An Lão sử dụng là công cụ hỗ trợ quan trọng trong công tác này.

Kết luận

• Vốn đầu tư thuộc nguồn vốn NSNN là nguồn lực quan trọng, cần được kiểm soát, thanh toán chặt chẽ để đảm bảo hiệu quả sử dụng.
• Công tác kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư tại KBNN An Lão giai đoạn 2016-2020 đạt nhiều kết quả tích cực nhưng còn tồn tại về thủ tục hành chính, năng lực cán bộ và phối hợp liên ngành.
• Nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp hoàn thiện cơ chế chính sách, đơn giản hóa quy trình, nâng cao năng lực cán bộ và ứng dụng công nghệ thông tin đến năm 2025.
• Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng cho công tác quản lý vốn đầu tư NSNN tại địa phương và có thể áp dụng cho các KBNN khác.
• Đề nghị các cơ quan liên quan sớm triển khai các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Call-to-action: Các đơn vị quản lý và thực hiện công tác kiểm soát vốn đầu tư cần phối hợp chặt chẽ, áp dụng các giải pháp nghiên cứu để nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng vốn NSNN.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận luận văn đƣợc kết cấu gồm 3 chƣơng với nội dung cụ thể nhƣ sau: e 5 Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiển công tác kiểm soát, thanh toán vốn đầu tƣ thuộc nguồn vốn NSNN Chƣơng 2: Thực trạng công tác kiểm soát, thanh toán vốn đầu tƣ thuộc nguồn vốn NSNN tại Kho bạc Nhà nƣớc An Lão-Bình Định giai đoạn 2016- 2020 Chƣơng 3: Định hƣớng và giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát, thanh toán vốn đầu tƣ thuộc nguồn vốn NSNN tại Kho bạc Nhà nƣớc An Lão- Bình Định e 6 Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỂN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT, THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƢ THUỘC NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC 1. Vốn đầu tƣ thuộc nguồn vốn NSNN 1. Khái niệm Vốn đầu tƣ thuộc nguồn vốn NSNN là vốn của NSNN đƣợc cân đối trong dự toán ngân sách nhà nƣớc hàng năm từ các nguồn thu trong nƣớc, nƣớc ngoài (bao gồm vay nƣớc ngoài của chính phủ và vốn viện trợ của nƣớc ngoài cho chính phủ, các cấp chính quyền và các cơ quan nhà nƣớc) để cấp phát và cho vay ƣu đãi về đầu tƣ xây dựng cơ bản. Đặc điểm Bản chất của vốn đầu tƣ từ NSNN là gắn với hoạt động XDCB và gắn hoạt động của NSNN, nguồn vốn đầu tƣ từ NSNN có những đặc điểm sau: - Vốn đầu tƣ gắn với hoạt động NSNN nói chung và hoạt động chi NSNN nói riêng, gắn với quản lý và sử dụng vốn theo phân cấp chi NSNN cho đầu tƣ phát triển, do đó việc hình thành, phân bổ, sử dụng và thanh toán đƣợc thực hiện chặt chẽ theo luật định, đƣợc Quốc hội phê chuẩn và Hội đồng nhân dân các cấp phê duyệt hàng năm; - Vốn đầu tƣ từ NSNN đƣợc sử dụng chủ yếu để đầu tƣ cho các công trình, dự án không có khả năng thu hồi vốn và các công trình hạ tầng kỹ thuật, phúc lợi của xã hội theo qui định của luật NSNN và các luật khác.

Do đó việc đánh giá hiệu quả sử dụng của nguồn vốn này mang tính toàn diện, trên cơ sở đánh giá tác động cả về kinh tế, xã hội và môi trƣờng; - Vốn đầu tƣ từ NSNN gắn với các qui trình đầu tƣ, từ khâu chuẩn bị đầu tƣ, thực hiện đầu tƣ đến khâu kết thúc dự án, nghiệm thu đƣa vào sử e 7 dụng. Việc sử dụng nguồn vốn này gắn với quá trình thực hiện và quản lý các dự án đầu tƣ, từ khâu qui hoạch, thiết kế đến thi công, nghiệm thu và sử dụng, bảo trì sau đầu tƣ. Vai trò Vốn đầu tƣ là một phần của vốn đầu tƣ phát triển của NSNN, đƣợc hình thành từ sự huy động của nhà nƣớc dùng để chi cho đầu tƣ XDCB nhằm xây dựng và phát triển cơ sở vật chất – kỹ thuật và kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội cho nền kinh tế quốc dân. Vốn đầu tƣ tạo ra của cải vật chất cho xã hội và có xu hƣớng ngày càng lớn dần trong nền kinh tế sẽ giúp chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hƣớng phát triển phù hợp với định hƣớng của nhà nƣớc.

Vốn đầu tƣ tác động đến sự phát triển khoa học công nghệ của đất nƣớc thông qua việc chuyển giao công nghệ, mua sắm trang thiết bị công nghệ mới. Đầu tƣ XDCB tác động đến sự ổn định kinh tế tạo công ăn việc làm cho ngƣời lao động Vốn đầu tƣ có vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế, xã hội, tạo động lực thúc đẩy phát triển đất nƣớc; góp phần nâng cao vị thế chính trị và kinh tế của quốc gia trên trƣờng quốc tế. Nguồn hình thành vốn đầu tư thuộc nguồn vốn NSNN Vốn đầu tƣ thuộc NSNN đƣợc hình thành từ các nguồn sau: - Một phần tích luỹ trong nƣớc từ thuế, phí, lệ phí; - Vốn viện trợ theo dự án của Chính phủ, các tổ chức phi chính phủ, các tổ chức liên hợp quốc và các tổ chức Quốc Tế khác; - Vốn vay của Chính phủ dƣới các hình thức trái phiếu kho bạc nhà nƣớc phát hành theo quyết định của Chính phủ; - Vốn thu từ tiền giao quyền sử dụng đất theo quy định của Chính phủ - Vốn thu từ tiền bán, cho thuê tài sản thuộc sở hữu nhà nƣớc; - Vốn huy động từ nhân dân … e 8 1. Chi đầu tƣ thuộc nguồn vốn NSNN 1.

Khái niệm Theo Luật NSNN số 83/2015/QH13 thì chi đầu tƣ là nhiệm vụ chi của ngân sách nhà nƣớc, gồm chi đầu tƣ xây dựng cơ bản và một số nhiệm vụ chi đầu tƣ khác theo quy định của pháp luật. Theo Luật NSNN số 83/2015/QH13 thì chi đầu tƣ xây dựng cơ bản là là nhiệm vụ chi của ngân sách nhà nƣớc để thực hiện các chƣơng trình, dự án đầu tƣ kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội và các chƣơng trình, dự án phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Nhƣ vậy có thể nói, chi đầu tƣ là một phạm trù kinh tế thể hiện các quan hệ tiền tệ hình thành trong quá trình phân phối và sử dụng vốn đầu tƣ để thực hiện chức năng của nhà nƣớc. Phân loại chi đầu tư Chi đầu tƣ bao gồm nhiều khoản chi với những mục đích khác nhau, có tính chất và đặc điểm khác nhau.

Dựa vào các tiêu thức khác nhau có thể phân loại chi đầu tƣ nhƣ sau: - Phân loại theo tính chất của công trình: + Chi xây dựng mới: là các khoản chi để xây dựng mới các công trình mới trong nền kinh tế quốc dân. Kết quả của khoản chi này là làm tăng thêm số lƣợng và chất lƣợng tài sản cố định và năng lực sản xuất của nền kinh tế. + Chi để cải tạo, mở rộng và đổi mới kỹ thuật: Gồm các khoản chi để tăng thêm qui mô sản xuất, nâng cao năng lực và hiện đại hoá tài sản cố định hiện có. + Chi khôi phục tài sản cố định: là các khoản chi để xây dựng lại toàn bộ hoặc từng phần các công trình đang phát huy tác dụng nhƣng trong quá trình sử dụng bị giảm giá trị sử dụng và giá trị.

- Phân loại theo cơ cấu vốn đầu tƣ: + Chi phí xây dựng: Gồm các khoản chi để hình thành công trình kiến trúc trong nền kinh tế, bao gồm cả chi phí phá và tháo dỡ các công trình xây e 9 dựng; chi phí san lấp mặt bằng xây dựng; chi phí xây dựng các công trình, hạng mục công trình chính, công trình tạm, công trình phụ trợ phục vụ thi công; chi phí nhà tạm tại hiện trƣờng để ở và điều hành thi công. Đây là khoản chi chiếm tỷ trọng lớn trong chi đầu tƣ XDCB. + Chi phí thiết bị: Là khoản chi có ý nghĩa quyết định đối với việc tăng năng lực sản xuất cho nền kinh tế và có xu hƣớng ngày càng tăng trong chi đầu tƣ XDCB, nó bao gồm chi phí mua sắm thiết bị công nghệ (kể cả thiết bị công nghệ cần sản xuất, gia công); chi phí đào tạo và chuyển giao công nghệ; chi phí lắp đặt và thí nghiệm, chi phí chạy thử, hiệu chỉnh thiết bị; chi phí vận chuyển, bảo hiểm thiết bị; thuế, phí và các chi phí có liên quan khác. + Chi phí bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ: gồm chi phí bồi thƣờng nhà cửa, vật kiến trúc, cây trồng trên đất và các chi phí bồi thƣờng khác; các khoản hỗ trợ khi nhà nƣớc thu hồi đất; chi phí thực hiện tái định cƣ có liên quan đến bồi thƣờng giải phóng mặt bằng của dự án; chi phí tổ chức bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ; chi phí sử dụng đất trong thời gian xây dựng; chi phí chi trả cho phần hạ tầng kỹ thuật đã đầu tƣ.

+ Chi phí quản lý dự án: là các chi phí cần thiết cho chủ đầu tƣ để tổ chức quản lý việc thực hiện các công việc quản lý dự án từ giai đoạn chuẩn bị dự án, thực hiện dự án đến khi hoàn thành nghiệm thu bàn giao, đƣa công trình vào khai thác sử dụng. + Chi phí tƣ vấn đầu tƣ xây dựng bao gồm: Chi phí tƣ vấn khảo sát, lập báo cáo kinh tế kỹ thuật, thiết kế, giám sát xây dựng và các chi phí tƣ vấn khác liên quan. + Chi phí dự phòng bao gồm: chi phí dự phòng cho yếu tố khối lƣợng công việc phát sinh chƣa lƣờng trƣớc đƣợc khi lập dự án và chi phí dự phòng cho yếu tố trƣợt giá trong thời gian thực hiện dự án. e 10 - Phân loại theo trình tự: + Chi chuẩn bị đầu tƣ: Gồm các khoản chi nghiên cứu về về sự cần thiết phải đầu tƣ dự án, xác định quy mô đầu tƣ, tiến hành tiếp xúc, thăm dò thị trƣờng trong nƣớc hoặc ngoài nƣớc để tìm nguồn cung ứng vật tƣ, thiết bị hoặc tiêu thụ sản phẩm.

Xem xét khả năng có thể huy động các nguồn vốn đề đầu tƣ và lựa chọn hình thức đầu tƣ. Tiến hành điều tra, khảo sát và chọn địa điểm xây dựng; lập dự án đầu tƣ; thẩm định dự án để quyết định đầu tƣ. + Chi thực hiện đầu tƣ: Gồm các khoản chi hợp thành giá trị công trình đƣợc nghiệm thu bàn giao và đã đƣợc quyết toán, bao gồm chi xây dựng công trình; chi mua sắm, gia công, vận chuyển, lắp đặt thiết bị; chi phí lập, thẩm tra báo cáo quyết toán vốn đầu tƣ hoàn thành và một số khoản chi phí khác phục vụ cho quá trình thực hiện đầu tƣ. Kiểm soát, thanh toán vốn đầu tƣ 1.

Khái niệm Kiểm soát, thanh toán vốn đầu tƣ là việc cơ quan thanh toán kinh phí NSNN căn cứ trên hồ sơ, chứng từ do chủ đầu tƣ, ban quản lý dự án gửi đến thực hiện vai trò kiểm tra, kiểm soát đảm bảo đúng trình tự, đúng đối tƣợng, đúng mục tiêu của dự án đã đƣợc cấp có thẩm quyền phê duyệt, tuân thủ đúng chế độ, chính sách do Nhà nƣớc ban hành.