Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý nhà nước ñối với tổ chức phi chính phủ nước ngoài. Thực trạng quản lý nhà nước ñối với tổ chức phi chính phủ nước ngoài tại tỉnh Quảng trị. Nâng cao hiệu quản quản lý nhà nước ñối với tổ chức phi chính phủ nước ngoài tại tỉnh Quảng trị.
Tổng quan tài liệu nghiên cứu Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu Luận văn, tác giả sử dụng “Giáo trình Quản lý nhà nước ñối với tổ chức Phi chính phủ” - Giáo trình của Học viện Hành chính, làm tài liệu nghiên cứu chính. Giáo trình Quản lý nhà nước ñối với tổ chức phi chính phủ- NXB. Khoa học và kỹ thuật, Hà Nội 2012, do Nhóm biên soạn gồm PGS. Phạm Kiên Cường, TS.
Hoàng Văn Chức, TS. ðinh Thị Minh Tuyết thuộc Khoa QLNN về xã hội - Học viện Hành chính thực hiện. Giáo trình ñã khái quát một cách hệ thống về khái niệm, cơ sở hình thành, quá trình hình thành, cơ cấu và nội dung hoạt ñộng của các tổ chức PCP; vai trò của QLNN ñối với các tổ chức PCP trên các phương diện về thể chế, chính sách, phân công, phân cấp quyền hạn và nghĩa vụ của từng cấp trong quá trình thực hiện QLNN ñối với các tổ chức PCP; mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung và phương thức QLNN ñối với các tổ chức PCPNN. Các công trình nghiên cứu trong nước Trong xã hội hiện ñại, cùng với những vai trò tích cực của các tổ chức PCP ñối với xã hội, cho nên vấn ñề về tổ chức PCP là một trong những vấn ñề ñược quan tâm rất lớn của từ cộng ñồng quốc tế và trong nước.
Ở Việt Nam, chủ ñề về tổ chức PCP hiện ñang là ñiểm nóng ñược nhiều tác giả trong nước nghiên cứu. Các nghiên cứu này ñược thể hiện dưới dạng ñề tài khoa học, luận văn, luận án, bài báo, sách tham khảo, các bài tham luận trong các hội nghị, hội thảo. Một số công trình nghiên cứu tiêu biểu về tổ chức PCP và hướng nghiên cứu chính của các công trình này ñược tác giả thống kê dưới ñây: a) Nhóm các công trình nghiên cứu liên quan ñến nội dung QLNN ñối với các tổ chức phi chính phủ. - Luận án Tiến sĩ hành chính công “Hoàn thiện nội dung QLNN ñối với tổ chức PCPNN ở Hà Nội hiện nay” do học viên Cần Việt Anh thuộc Học viện Hành chính Quốc gia, Hà Nội 2015.
Bằng phương pháp nghiên cứu khoa học lý luận, Luận án ñã nêu lên ñược khung lý thuyết ñể làm cơ sở lý luận cho nghiên cứu thực trạng một cách tổng quát, khá toàn diện. Luận án cũng ñưa ra ñược một số giải pháp rất thiết thực ñể QLNN cho các tổ chức PCP ngày càng hiệu quả hơn. Song vẫn còn những loại hình tổ chức PCP chưa ñược luận án ñề cập ñến như những tổ chức PCP tôn giáo: Các tổ chức ñó hoạt ñộng như thế nào; nếu mục ñích của các tổ chức PCP tôn giáo ñó vừa mang tính nhân ñạo nhưng vừa hoạt ñộng truyền bá tư tương tôn giáo thì quản lý nhà nước phải như thế nào; giải pháp nào quản lý các tổ chức ñó một cách tối ưu nhất ñể ñịa phương vẫn giữ ñược mối quan hệ với các tổ chức mà người dân không bị ảnh hưởng bởi những tư tưởng tôn giáo ñó, v. ðây là những hạn chế của công trình nghiên cứu luận án là tác giả xác ñịnh ñây sẽ là lĩnh vực ñược tác giả bổ sung trong công trình 9 nghiên cứu của mình.
- Bài viết “Bàn về thể chế quản lý các hội, tổ chức PCP của một số nước trên thế giới” của tác giả Lưu Văn Minh ñăng ngày 04/10/2011 trên trang thông tin ñiện tử của Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Nội dung bài viết ñã khẳng ñịnh rằng “hệ thống thể chế quản lý các Hội, tổ chức PCP của các nước trên thế giới khá ña dạng, phong phú về nội dung quản lý và hình thức thể hiện, tuỳ thuộc vào thể chế chính trị, trình ñộ phát triển kinh tế - xã hội và truyền thống lịch sử, văn hoá, dân tộc, tôn giáo. của mỗi nước, tuy nhiên, việc tham khảo kinh nghiệm quản lý các hội, tổ chức PCP của các nước trong việc xây dựng, hoàn thiện các quy ñịnh pháp luật về tổ chức và hoạt ñộng của các hội ở nước ta hiện nay là rất cần thiết”. Bài viết ñã sử dụng các cách tiếp cận khác nhau ñể phân biệt “hội thực tế” và “hội ñăng ký” tại các quốc gia trên thế giới; ñã nghiên cứu chi tiết các thủ tục ñăng kí hội, tổ chức PCP và cách xử lý những tổ chức ñã ñăng ký nhưng không hoạt ñộng và những tổ chức có hoạt ñộng nhưng không ñăng kí.
ðồng thời tác giả bài viết cũng ñưa những nhận xét chung về những ưu ñiểm và hạn chế về quản lý các Hội, tổ chức PCP ñang hoạt ñộng tại Việt Nam. Hạn chế của bài viết này là, một số giải pháp về hoàn thiện các thể chế, chính sách ñể quản lí các tổ chức ñược ñề cập ñến nhưng vẫn mang tính chất chung; chưa ñi sâu phân tích thực trạng về QLNN ñối với các hội, tổ chức PCP tại Việt Nam nên việc áp dụng kinh nghiệm từ các nước cho các hoạt ñộng tại Việt Nam chưa ño ñược mức ñộ phù hợp và chưa ñược kiểm chứng qua thực tiễn. Học viên nhận ñịnh ñây ñang là vấn ñề mà cả lý luận và thực tiễn cần ñược nghiên cứu và bổ sung trong công trình nghiên cứu của mình. - Bài viết “Tạo môi trường thuận lợi cho tổ chức PCPNN” của tác giả Hải Minh ñăng trên báo Trung tâm xúc tiến ñầu tư phía nam - Cục ñầu tư 10 nước ngoài - Bộ Kế hoạch và ñầu tư, ngày 29/11/2013.
Bài viết ñã trích dẫn lời của Phó thủ tướng Phạm Bình Minh khẳng ñịnh tại Hội nghị quốc tế lần thứ 3 về hợp tác giữa Việt Nam và các tổ chức PCPNN ngày 28/11/2013 tại Hà Nội: “Chính phủ Việt Nam cam kết tiếp tục tạo ñiều kiện thuận lợi, ñặc biệt là cải thiện hơn nữa môi trường pháp lý phù hợp và thuận lợi cho hoạt ñộng viện trợ của các tổ chức PCPNN. Phó thủ tướng ñã ñưa ra một số biện pháp thích hợp ñể tăng cường trao ñổi thông tin, mở rộng, nâng cao hiệu quả hợp tác và ñẩy mạnh hơn nữa quan hệ hữu nghị với các tổ chức PCP. Ngoài ra Phó Thủ tướng cũng yêu cầu: “các cơ quan chức năng nỗ lực nghiên cứu, ñề xuất tiếp tục sửa ñổi các văn bản pháp quy theo hướng ñơn giản hóa và công khai thủ tục hành chính liên quan tới các tổ chức PCPNN. Các bộ, ngành của ñịa phương cần tiếp tục tạo ñiều kiện thuận lợi cho hoạt ñộng của các tổ chức PCPNN tại ñịa phương mình, bảo ñảm quản lý dự án hiệu quả, ñồng thời thực hiện ñúng các cam kết với các tổ chức tài trợ.” Dựa trên nội dung của bài viết, tác giả luận văn sẽ tiếp tục ñi sâu tìm hiểu những chính sách, thể chế, nội quy và ưu ñãi mà tỉnh Quảng trị ñã áp dụng ñể quản lý các tổ chức PCPNN (ñã áp dụng như thế nào? ñã cải cách ra sao? hiệu quả ñạt ñược ñến ñâu?) ñể từ ñó ñề xuất những giải pháp ñược thiết thực hơn.
- ðề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ (Bộ Nội vụ) "ðổi mới QLNN ñối với hội, tổ chức PCP ở nước ta trong ñiều kiện hội nhập quốc tế” do Ông Nguyễn Tiến Thành - Chánh Văn phòng Bộ Nội vụ làm chủ nhiệm ñề tài, ñược nghiệm thu ngày 27/12/2016. Công trình phản ánh ñược thực trạng hiện nay, công tác quản lý ñối với hội, tổ chức phi chính phủ ñã cơ bản ñáp ứng yêu cầu thực tiễn ñề ra, ñã thể chế hóa chủ trương, ñường lối của ðảng về hội, tổ chức PCP tạo ñiều kiện ñể hội, tổ chức PCP hoạt ñộng ñúng hướng, có hiệu quả; ñã phân công, phân 11 cấp rõ ràng về thẩm quyền QLNN ñối với hội, tổ chức PCP ñáp ứng nhu cầu chính ñáng của công dân, tổ chức. Cơ chế, chính sách ñược quy ñịnh rõ ràng ñã tạo ñiều kiện cho các hội, tổ chức PCP thực hiện nhiệm vụ chính trị - xã hội của mình, ñồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt ñộng của hội, tổ chức PCP trên cơ sở các quy ñịnh của pháp luật. Tuy nhiên, công tác QLNN ñối với hội, tổ chức PCP thời gian qua còn nhiều tồn tại, hạn chế như: Việc thành lập, tổ chức và hoạt ñộng của hội chủ yếu ñược thực hiện bằng các văn bản dưới luật; hệ thống pháp luật về hội còn chưa ñồng bộ, có nhiều văn bản quy phạm pháp luật ñiều chỉnh các hội khác nhau (các hội nói chung ñược ñiều chỉnh theo Nghị ñịnh 45/2010/Nð-CP; riêng các liên ñoàn Luật sư Việt Nam theo Luật Luật sư, Hiệp hội Công chứng theo Luật Công chứng); các quy ñịnh của pháp luật về hội chưa bao quát hết những vấn ñề mới phát sinh trong tổ chức và hoạt ñộng của hội, chưa có các quy ñịnh về tạm ñình chỉ, thu hồi con dấu; một số quy ñịnh về chính sách, chế ñộ với người làm việc tại hội còn bất cập.
b) Nhóm các công trình nghiên cứu liên quan ñến vai trò của tổ chức phi chính phủ và mối quan hệ hợp tác giữa các cơ quan nhà nước ñối với các tổ chức phi chính phủ. - Bài viết “Thu hút và phát huy hiệu quả nguồn vốn viện trợ PCPNN” trên Cổng giao tiếp Tỉnh Phú Thọ của tác giã Trần Phù Tiêu - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận tổ quốc tỉnh, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị tỉnh. Bài viết ñã nhận ñịnh viện trợ PCPNN ngày càng ñóng vai trò quan trọng không chỉ vì ñây là khoản viện trợ không hoàn lại mà còn vì kèm theo nó là việc chuyển giao kiến thức, công nghệ thích hợp, ñào tạo nguồn nhân lực, giúp xóa ñói giảm nghèo, phát triển kinh tế ở cơ sở, ñồng thời chăm lo phúc lợi, giải quyết các vấn ñề xã hội một cách có hiệu quả. Chính vì vậy, huy 12 ñộng và sử dụng tốt viện trợ PCP ñược xem như một chiến lược quan trọng không những ở những nước ñang phát triển mà ngay cả những nước phát triển nhằm huy ñộng mọi tiềm năng trong nhân dân ñể thực hiện nhiều mục ñích mà chính phủ không hoặc khó có thể thực hiện ñược.
- Bài viết “ða dạng hóa công tác vận ñộng viện trợ PCPNN” ñăng trên Báo Cao Bằng Online, ngày 12/3/2014.