ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH TRẦN KHÁNH LINH QUẢN LÝ CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG RỦI RO TÁC NGHIỆP TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC KẠN LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG Ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ THÁI NGUYÊN - 2020 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH TRẦN KHÁNH LINH QUẢN LÝ CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG RỦI RO TÁC NGHIỆP TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC KẠN Ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ Mã số: 8.10 LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG Người hướng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN THỊ HỒNG YẾN THÁI NGUYÊN - 2020 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn được thực hiện nghiêm túc, trung thực và mọi số liệu trong này được trích dẫn có nguồn gốc rõ ràng. Tác giả Trần Khánh Linh ii LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn này, tôi đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ tận tình từ phía tập thể và cá nhân: Tôi xin trân trọng bày tỏ lòng biết ơn tới tất cả các thầy, cô giáo trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh Thái Nguyên, Phòng Đào tạo đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cô giáo người đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian nghiên cứu đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn Ngân hàng nhà nước tỉnh Bắc Kạn, các Ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn, các phòng ban và cán bộ nhân viên đã giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình nghiên cứu đề tài. Tác giả Trần Khánh Linh iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT.vii DANH MỤC CÁC BẢNG. viii DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp của luận văn. Kết cấu của luận văn. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC CẤP TỈNH ĐỐI VỚI RỦI RO TÁC NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI. Cơ sở lý luận về quản lý của Ngân hàng Nhà nước cấp tỉnh đối với rủi ro tác nghiệp của Ngân hàng thương mại. Rủi ro trong hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thương mại. Quản lý rủi ro tác nghiệp của NHNN đối với NHTM. Nội dung quản lý của NHNN đối với hoạt động rủi ro tác nghiệp của các NHTM. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý của NHNN đối rủi ro tác nghiệp của các NHTM. Cơ sở thực tiễn về quản lý của ngân hàng nhà nước đối với rủi ro tác nghiệp của các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn. Kinh nghiệm thực tiễn quản lý hoạt động rủi ro tác nghiệp của một số NHNN cấp tỉnh trong nước. Bài học kinh nghiệm rút ra cho quản lý hoạt động rủi ro tác nghiệp của NHNN tỉnh Bắc Kạn. 41 iv Chương 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Các câu hỏi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp xử lý và tổng hợp thông tin. Phương pháp phân tích thông tin. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Các chỉ tiêu phản ánh về kết quả hoạt động kinh doanh của các NHTM trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn. Các chỉ tiêu phản ánh quản lý của ngân hàng nhà nước đối với rủi ro tác nghiệp của các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI RỦI RO TÁC NGHIỆP CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC KẠN. Giới thiệu về Ngân hàng Nhà nước Việt Nam - Chi nhánh tỉnh Bắc Kạn. Quá trình hình thành và phát triển của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam - Chi nhánh tỉnh Bắc Kạn. Vị trí, chức năng, quyền hạn, nhiệm vụ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam - Chi nhánh tỉnh Bắc Kạn. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam - Chi nhánh tỉnh Bắc Kạn. Kết quả hoạt động NHTM trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn. Thực trạng về rủi ro tác nghiệp của các Ngân hàng thương mại ở tỉnh Bắc Kạn. Thực trạng quản lý của ngân hàng nhà nước đối với rủi ro tác nghiệp của các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn. Mô hình quản lý RRTN với việc thiết lập cơ cấu tổ chức của các ngân hàng thương mại. Xây dựng hệ thống các chính sách, phương pháp quản lý của ngân hàng nhà nước đối với rủi ro tác nghiệp của các ngân hàng thương mại. Tổ chức thực hiện quản lý của ngân hàng nhà nước đối với rủi ro tác nghiệp của các ngân hàng thương mại. Giám sát, thanh tra và kiểm tra, kiểm soát rủi ro tác nghiệp của các ngân hàng thương mại và xử lý vi phạm đối với rủi ro thanh khoản của các NHTM. Công cụ quản lý của NHNN đối rủi ro tác nghiệp của NHTM. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý của ngân hàng nhà nước đối với rủi ro tác nghiệp của các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn. Các yếu tố khách quan. Các yếu tố chủ quan. Đánh giá chung công tác quản lý của ngân hàng nhà nước đối với rủi ro tác nghiệp của các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn. Những kết quả đạt được. Một số hạn chế. Nguyên nhân của hạn chế. GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI RỦI RO TÁC NGHIỆP CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC KẠN. Quan điểm và định hướng quản lý của ngân hàng nhà nước đối với rủi ro tác nghiệp của các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn. Quan điểm quản lý của ngân hàng nhà nước đối với rủi ro tác nghiệp của các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn. Định hướng quản lý của ngân hàng nhà nước đối với rủi ro tác nghiệp của các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn. Giải pháp tăng cường quản lý của ngân hàng nhà nước đối với rủi ro tác nghiệp của các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn. Nhóm giải pháp về chính sách. Nhóm giải pháp tác nghiệp tại NHTM. Nhóm giải pháp định hướng công tác quản lý RRTN theo hiệp ước Basel II. Đối với Chính phủ. Đối với ngân hàng nhà nước Việt Nam. Đối với ngân hàng nhà nước Việt Nam - Chi nhánh Bắc Kạn. Đối với các Ngân hàng thương mại trên địa bàn Tỉnh Bắc Kạn.120 TÀI LIỆU THAM KHẢO.124 vii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT CBTD : Cán bộ tín dụng ĐHĐCĐ : Đại hội đồng cổ đông GĐ, PGĐ : Giám đốc, phó giám đốc GTCG : Giấy tờ có giá KD : Kinh doanh KH : Khách hàng KHCN : Khách hàng cá nhân NH : Ngân hàng NHCT : Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam NHNN : Ngân hàng Nhà nước NHTM : Ngân hàng thương mại QLRRTD : Quản lý rủi ro tín dụng RRTD : Rủi ro tín dụng RRTN : Rủi ro tác nghiệp TCTD : Tổ chức tín dụng TMCP : Thương mại cổ phần TSBĐ : Tài sản bảo đảm UBND : Ủy ban nhân dân VN : Việt Nam XHTD : Xếp hạng tín dụng XLRR : Xử lý rủi ro viii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.1: Bảng tổng hợp lỗi sai sót theo nghiệp vụ 6 tháng năm 2018 của Viettinbank chi nhánh Hà Giang 37 Bảng 2.1: Phân bổ quy mô mẫu.2: Thống kê thông tin đối tượng điều tra tại NHNN Việt Nam chi nhánh tỉnh Bắc Kạn 46 Bảng 2.3: Thống kê thông tin đối tượng điều tra tại các NHTM chi nhánh tỉnh Bắc Kạn 46 Bảng 2.4: Ý nghĩa của điểm số bình quân.5: Nội dung và nguồn phiếu điều tra bảng hỏi dành cho CBNV tại NHNN Việt Nam chi nhánh tỉnh Bắc Kạn 48 Bảng 2.6: Nội dung và nguồn phiếu điều tra bảng hỏi dành cho CBNV tại NHTM trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn 50 Bảng 3.1: Tình hình về các hành vi gian lận và tội phạm nội bộ tại các NHTM trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn 71 Bảng 3.2: Thống kê sai sót trong nghiệp vụ huy động vốn tại NHTM trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn 73 Bảng 3.3: Thống kê sai sót trong nghiệp vụ chuyển tiền tại NHTM trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn 74 Bảng 3.4: Thống kê sai sót trong nghiệp vụ thẻ và máy ATM tại NHTM trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn 75 Bảng 3.6: Thống kê sai sót trong nghiệp vụ luân chuyển chứng từ hạch toán kế toán tại NHTM trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn 77 Bảng 3.7: Thống kê sai sót trong nghiệp vụ tín dụng tại NHTM trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn 78 Bảng 3.8: Thống kê sai sót trong nghiệp vụ tín dụng tại NHTM trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn 78 Bảng 3.9: Phân tích định lượng các RRTN tại NHTM trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn trong 3 năm từ 2017 - 2019 86 ix Bảng 3.10: Tình hình thanh tra, kiểm tra công tác quản lý rủi ro tác nghiệp của các NHTM trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn 92 Bảng 3.11: Kết quả đánh giá về năng lực quản lý điều hành, năng lực cạnh tranh của các NHTM trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn 97 Bảng 3.12: Kết quả đánh giá về tình hình đầu tư công nghệ thông tin của các NHTM trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn 99 Bảng 3.13: Kết quả đánh giá về công tác xây dựng chính sách, quy định và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật của NHNN.14: Kết quả đánh giá về hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật, 103công nghệ của Ngân hàng.15: Tình hình năng lực đội ngũ cán bộ NHNN trong việc quản lý 104hoạt động quản lý rủi ro tác nghiệp của NHTM.104 x DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ Sơ đồ 1.1: Phân loại rủi ro trong hoạt động kinh doanh ngân hàng.2: Phân loại rủi ro theo Hiệp ước Basel II.1: Cơ cấu tổ chức NHNN VN Chi nhánh Bắc Kạn. Quy mô vốn huy động của NHTM trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2017 - 2019 65 Sơ đồ 3. Quy mô dư nợ của NHTM trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2017 - 2019 67 Sơ đồ 3. Mô hình quản lý nhà nước về rủi ro tác nghiệp tại NHTM trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn 79 Sơ đồ 3.5: Kết quả khảo sát về công tác xây dựng chính sách, quy định và ban hành các văn bản pháp quy đối với rủi ro tác nghiệp của các NHTM trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn 83 Sơ đồ 3.
