Khám Phá Vai Trò Của Các Tổ Chức Phi Chính Phủ Việt Nam Trong Phát Triển Cộng Đồng

Chuyên đề nghiên cứu Vai trò của tổ chức phi chính phủ Việt Nam trong phát triển cộng đồng, cập nhật xu hướng mới, giá trị tham khảo cao cho chuyên

• Tác giả: Đỗ Thị Kim Anh
• Người hướng dẫn: TS Đặng Thị Ánh Tuyết
• Trường học: Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Xã hội học
• Đề tài: Vai Trò Của Các Tổ Chức Phi Chính Phủ Việt Nam Trong Phát Triển Cộng Đồng
• Loại tài liệu: luận án
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VAI TRÒ CỦA CÁC TỔ CHỨC PHI CHÍNH PHỦ TRONG PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG
• 1.1. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2. MỘT SỐ QUAN ĐIỂM LÝ THUYẾT
• 1.3. CÁC QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG, CHÍNH SÁCH, PHÁP LUẬT NHÀ NƯỚC LIÊN QUAN TỚI HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC NGO TRONG PTCĐ
• 1.4. MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC NGO THUỘC LIÊN HIỆP CÁC HỘI KHOA HỌC VÀ KỸ THUẬT VIỆT NAM
• 1.5. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VAI TRÒ CỦA CÁC TỔ CHỨC PHI CHÍNH PHỦ VIỆT NAM TRONG PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG
• 2.1. ĐẶC ĐIỂM VỊ THẾ VÀ VAI TRÒ XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN TỔ CHỨC CỦA CÁC VNGO THUỘC LIÊN HIỆP HỘI VIỆT NAM
• 2.2. VAI TRÒ NGHIÊN CỨU, TRIỂN KHAI DỰ ÁN PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG
• 2.3. VAI TRÒ TỔ CHỨC ĐÀO TẠO, TẬP HUẤN, TRUYỀN THÔNG, PHỔ BIẾN KIẾN THỨC NÂNG CAO NĂNG LỰC CỘNG ĐỒNG
• 2.4. VAI TRÒ KẾT NỐI, HỢP TÁC VÀ HUY ĐỘNG NGUỒN LỰC XÃ HỘI
• 2.5. VAI TRÒ TƯ VẤN, PHẢN BIỆN, GIÁM ĐỊNH XÃ HỘI VÀ VẬN ĐỘNG CHÍNH SÁCH
• 2.5.1. MỘT SỐ YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VAI TRÒ TỔ CHỨC PHI CHÍNH PHỦ TRONG PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG
• 2.5.1.1. Yếu tố khách quan
• 2.5.1.2. Yếu tố chủ quan về tổ chức
• 2.6. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA CÁC VNGO TRONG PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG
• 3.1. QUAN ĐIỂM PHÁT HUY VAI TRÒ CÁC TỔ CHỨC PHI CHÍNH PHỦ VIỆT NAM TRONG PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG
• 3.1.1. Sự hình thành và phát triển của các tổ chức phi chính phủ Việt Nam là một sự tất yếu và khách quan trong quá trình phát triển nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế
• 3.1.2. Phát huy vai trò của các tổ chức phi chính phủ Việt Nam trên cơ sở nhận thức đúng chức năng, nhiệm vụ, lĩnh vực hoạt động của tổ chức phi chính phủ Việt Nam
• 3.1.3. Tạo môi trường dân chủ, bình đẳng giữa các các tổ chức phi chính phủ các tổ chức công lập trong việc tiếp cận các chương trình/đề tài/dự án quốc gia và các dịch vụ công
• 3.1.4. Tạo môi trường, không gian thuận lợi để các tổ chức phi chính phủ Việt Nam thực hiện có hiệu quả mục tiêu phát triển cộng đồng bền vững
• 3.2. GIẢI PHÁP PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA CÁC TỔ CHỨC PHI CHÍNH PHỦ TRONG PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG
• 3.2.1. Giải pháp về cơ chế chính sách
• 3.2.2. Giải pháp về giáo dục, đào tạo và nâng cao năng lực
• 3.2.3. Giải pháp về thông tin, truyền thông làm thay đổi nhận thức cộng đồng
• 3.2.4. Giải pháp về huy động tổng thể các nguồn lực
• 3.2.5. Giải pháp về hợp tác quốc tế
• 3.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về tổ chức phi chính phủ Việt Nam

Tổ chức phi chính phủ (NGO) tại Việt Nam đã trở thành một phần quan trọng trong cấu trúc xã hội và phát triển cộng đồng. Vai trò của NGO không chỉ dừng lại ở việc cung cấp dịch vụ mà còn mở rộng ra các lĩnh vực như giáo dục, y tế, và bảo vệ môi trường. Các tổ chức này hoạt động độc lập với chính phủ, tạo ra một không gian cho các nhóm xã hội thể hiện quan điểm và nhu cầu của mình. Theo số liệu từ Bộ Khoa học và Công nghệ, hiện có gần 2.500 tổ chức khoa học và công nghệ, trong đó có 1.389 tổ chức phi chính phủ. Điều này cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của tổ chức phi chính phủ Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

1.1. Định nghĩa và phân loại NGO

NGO được định nghĩa là các tổ chức xã hội tự nguyện, phi lợi nhuận, hoạt động độc lập với chính phủ. Tại Việt Nam, NGO được chia thành hai loại: tổ chức phi chính phủ quốc tế (INGO) và tổ chức phi chính phủ Việt Nam (VNGO). VNGO hoạt động chủ yếu theo Nghị định 08/2014/NĐ-CP và được cấp phép bởi Bộ Khoa học. Sự phân loại này giúp xác định rõ hơn vai trò và chức năng của từng loại hình tổ chức trong việc phát triển cộng đồng.

II. Vai trò của NGO trong phát triển cộng đồng

Các tổ chức phi chính phủ đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển cộng đồng thông qua nhiều hoạt động khác nhau. Hỗ trợ phát triển là một trong những chức năng chính của NGO, bao gồm việc cung cấp dịch vụ công, giáo dục, và nâng cao nhận thức cho cộng đồng. Các NGO cũng tham gia vào việc triển khai dự án phát triển, từ đó tạo ra những mô hình bền vững cho cộng đồng. Sự tham gia của NGO giúp tăng cường năng lực cộng đồng, tạo ra sự kết nối giữa các nhóm xã hội và chính quyền, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững.

2.1. Hoạt động hỗ trợ phát triển

NGO thực hiện nhiều chương trình hỗ trợ phát triển, từ giáo dục đến y tế, nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng. Các chương trình này không chỉ giúp cải thiện điều kiện sống mà còn tạo ra cơ hội việc làm và phát triển kinh tế cho người dân. Dự án xã hội được triển khai bởi NGO thường mang lại hiệu quả cao, nhờ vào sự tham gia tích cực của cộng đồng và các bên liên quan.

2.2. Tác động xã hội của NGO

Sự hiện diện của NGO trong cộng đồng tạo ra một tác động xã hội tích cực. Các tổ chức này không chỉ giúp nâng cao nhận thức về các vấn đề xã hội mà còn thúc đẩy sự tham gia của người dân vào các hoạt động cộng đồng. Giáo dục cộng đồng là một trong những lĩnh vực mà NGO tập trung, giúp người dân hiểu rõ hơn về quyền lợi và nghĩa vụ của mình, từ đó tạo ra một xã hội dân chủ và công bằng hơn.

III. Thách thức và cơ hội cho NGO

Mặc dù có nhiều đóng góp tích cực, các tổ chức phi chính phủ cũng phải đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình hoạt động. Khó khăn trong việc huy động nguồn lực là một trong những vấn đề lớn mà NGO gặp phải. Nhiều tổ chức vẫn phụ thuộc vào nguồn tài trợ từ nước ngoài, điều này có thể ảnh hưởng đến tính độc lập và bền vững của họ. Tuy nhiên, với sự phát triển của nền kinh tế thị trường, có nhiều cơ hội mới cho NGO trong việc hợp tác với các doanh nghiệp và chính quyền địa phương.

3.1. Khó khăn trong hoạt động

Nhiều NGO gặp khó khăn trong việc duy trì hoạt động do thiếu nguồn lực tài chính và nhân lực. Chính sách pháp luật chưa hoàn thiện cũng là một rào cản lớn, khiến cho các tổ chức này không thể hoạt động hiệu quả. Việc thiếu sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương cũng làm giảm khả năng thực hiện các dự án phát triển cộng đồng.

3.2. Cơ hội phát triển

Bên cạnh những thách thức, NGO cũng có nhiều cơ hội để phát triển. Sự gia tăng nhận thức về vai trò của NGO trong xã hội đã tạo ra nhiều cơ hội hợp tác với các tổ chức quốc tế và doanh nghiệp. Hợp tác quốc tế có thể giúp NGO huy động thêm nguồn lực và kinh nghiệm, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động của mình.

IV. Giải pháp nâng cao vai trò của NGO

Để phát huy vai trò của các tổ chức phi chính phủ trong phát triển cộng đồng, cần có những giải pháp cụ thể. Cải thiện chính sách pháp luật là một trong những giải pháp quan trọng, giúp tạo điều kiện thuận lợi cho NGO hoạt động. Bên cạnh đó, việc nâng cao năng lực cho các tổ chức này cũng cần được chú trọng, từ đó giúp họ thực hiện tốt hơn các chức năng của mình trong cộng đồng.

4.1. Cải thiện chính sách

Cần có những chính sách rõ ràng và minh bạch để hỗ trợ hoạt động của NGO. Việc xây dựng một khung pháp lý hoàn chỉnh sẽ giúp các tổ chức này hoạt động hiệu quả hơn, đồng thời tạo ra sự tin tưởng từ cộng đồng và chính quyền. Chính sách phát triển cần phải được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn hoạt động của NGO.

4.2. Nâng cao năng lực tổ chức

Đào tạo và nâng cao năng lực cho các tổ chức phi chính phủ là cần thiết để họ có thể thực hiện tốt hơn các dự án phát triển. Việc tổ chức các khóa đào tạo về quản lý, huy động nguồn lực và truyền thông sẽ giúp các NGO hoạt động hiệu quả hơn. Nâng cao năng lực không chỉ giúp tổ chức phát triển mà còn tạo ra những tác động tích cực đến cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Tính cấp thiết của luận án bắt nguồn từ sự phát triển của các tổ chức phi chính phủ (NGO) trên thế giới và tại Việt Nam. Thuật ngữ NGO được Liên Hợp Quốc sử dụng chính thức từ năm 1945 nhằm chỉ các tổ chức xã hội tự nguyện, phi lợi nhuận, độc lập với chính phủ. Tại Việt Nam, hệ thống tổ chức phi chính phủ gồm tổ chức phi chính phủ quốc tế (INGO) và tổ chức phi chính phủ Việt Nam (VNGO). Về mặt pháp lý, phần lớn các VNGO chưa có hành lang luật riêng mà được thành lập theo Nghị định số 08/2014/NĐ-CP của Chính phủ, hoạt động theo Luật Khoa học và Công nghệ năm 2013 dưới danh nghĩa tổ chức khoa học và công nghệ ngoài công lập. Theo số liệu của Bộ Khoa học và Công nghệ năm 2016, cả nước có 1.389 tổ chức khoa học và công nghệ ngoài công lập trên tổng số gần 2.500 tổ chức (chiếm tỷ lệ 52%). Tính đến năm 2019, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) trực tiếp quản lý 487 tổ chức khoa học và công nghệ ngoài công lập. Mặc dù các VNGO tham gia tích cực vào việc cung ứng dịch vụ công, tư vấn, phản biện xã hội và triển khai các dự án cộng đồng, thực tiễn hoạt động vẫn bộc lộ nhiều hạn chế: hành chính hóa, hoạt động kém hiệu quả, chạy theo lợi nhuận hoặc thiếu hành lang pháp lý đồng bộ. Luận án giải quyết khoảng trống nghiên cứu xã hội học thực nghiệm chuyên sâu về vị thế và vai trò của các VNGO trực thuộc VUSTA trong phát triển cộng đồng (PTCĐ).

Mục tiêu nghiên cứu tổng quát là phân tích, đánh giá thực trạng vai trò của các VNGO trực thuộc VUSTA trong PTCĐ giai đoạn 2014–2019, làm rõ các yếu tố tác động và đề xuất hệ thống quan điểm, giải pháp nhằm hoàn thiện cơ chế, chính sách quản lý nhà nước, phát huy nguồn lực của các tổ chức này phục vụ mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Nhiệm vụ nghiên cứu được xác định gồm 3 nội dung:

1. Làm rõ cơ sở lý luận, các khái niệm then chốt, hệ thống quan điểm lý thuyết xã hội học và quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước liên quan đến hoạt động của NGO trong PTCĐ.
2. Điều tra, khảo sát, phân tích thực trạng quy mô, cơ cấu, nguồn lực và 5 vai trò chức năng của các VNGO thuộc VUSTA trong PTCĐ; đánh giá các yếu tố chủ quan và khách quan tác động đến quá trình thực hiện vai trò.
3. Xác lập hệ thống quan điểm và đề xuất các nhóm giải pháp trực tiếp, gián tiếp, ngắn hạn và dài hạn nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức VNGO.

Hệ thống câu hỏi nghiên cứu gồm:

1. Các VNGO thuộc VUSTA hiện nay đang thể hiện vai trò như thế nào trong hoạt động PTCĐ?
2. Những yếu tố chủ quan và khách quan nào đang tác động đến việc thực hiện vai trò của các VNGO trong PTCĐ?
3. Cần xây dựng, điều chỉnh cơ chế, chính sách như thế nào để phát huy vai trò, hoạt động của các VNGO trong vấn đề PTCĐ?

Hệ thống giả thuyết nghiên cứu gồm:

1. Các VNGO thuộc VUSTA thể hiện 5 vai trò quan trọng trong PTCĐ: xây dựng và phát triển tổ chức; nghiên cứu, triển khai dự án; đào tạo, tập huấn, truyền thông nâng cao năng lực cộng đồng; kết nối và huy động nguồn lực xã hội; tư vấn, phản biện, giám định xã hội và vận động chính sách.
2. Các yếu tố chủ quan (cơ cấu tổ chức, trình độ chuyên môn, nguồn lực tài chính, năng lực quản lý) và yếu tố khách quan (cơ chế, chính sách quản lý nhà nước, đặc điểm vùng miền, điều kiện kinh tế - xã hội địa phương) tác động trực tiếp đến việc thực thi vai trò của VNGO.
3. Cơ chế, chính sách đối với các VNGO tham gia PTCĐ hiện còn thiếu đồng bộ, tồn tại nhiều vướng mắc trong thực thi giữa các cơ quan quản lý; việc ban hành các giải pháp đồng bộ về thể chế, đào tạo, truyền thông, nguồn lực và hợp tác quốc tế sẽ nâng cao hiệu quả hoạt động của VNGO.

Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Vai trò của các tổ chức phi chính phủ Việt Nam trong phát triển cộng đồng.
• Khách thể nghiên cứu: Các tổ chức phi chính phủ Việt Nam trực thuộc VUSTA.
• Phạm vi không gian: Khảo sát tại 9 tỉnh, thành phố đại diện 3 miền Bắc, Trung, Nam gồm: Hà Nội, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh, Lào Cai, Hải Dương, Hà Tĩnh, Bình Định, Đồng Nai, Cần Thơ.
• Phạm vi thời gian: Tập trung khảo sát và phân tích dữ liệu hoạt động trong 5 năm (giai đoạn 2014–2019).
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào 5 nhóm vai trò cơ bản của VNGO thuộc VUSTA trong PTCĐ.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án hệ thống hóa các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước theo hai nhóm nội dung chính:

Về nghiên cứu quốc tế:

• Quá trình hình thành và tiêu chí của NGO: Park Sang-pil (2002) xác lập 4 tiêu chí của NGO về sự tham gia cộng đồng, tính phổ quát, tính chất phi lợi nhuận và sự khác biệt về lợi ích công so với doanh nghiệp. Kingo J. Mchombu phân tích các phương pháp can thiệp cộng đồng của NGO qua tham vấn, thảo luận nhóm tiêu điểm và đánh giá nhanh có sự tham gia.
• Đóng góp thực tiễn của NGO tại các nước đang phát triển: Omfonmwan S.I. (2009) phân tích mô hình tổ chức LAPO tại Nigeria thành lập năm 1986 đã hỗ trợ 1.483 phụ nữ vay vốn nhỏ và phát triển sinh kế tính đến tháng 4 năm 2006, cùng hoạt động cứu trợ tại Mozambique sau năm 1987. Tek Nath Dhakal đánh giá vai trò của NGO tại Nepal trong chuyển đổi sinh kế, bình đẳng giới và nâng cao thể chế, trong đó dòng viện trợ qua NGO tăng từ 7 triệu NPR năm 1990 với 85% nguồn vốn từ nước ngoài. Nicola Banks và David Hulme (2012) khảo sát quan hệ giữa chính phủ và NGO tại Bangladesh, Ấn Độ, Pakistan và Philippines. ABM Enamol Hassan (2015) nghiên cứu hoạt động của NGO tại Bangladesh trong nông nghiệp, y tế, giáo dục trẻ em gái và môi trường. Các tác giả Vakil (1997), Gemill và Bamidele Izu (2011) tổng kết 7 vai trò của NGO trong quản trị môi trường. Namita Gupta (2012) và A. Phil (2003) phân tích mạng lưới 4.000 NGO và chương trình Paryavaran Vahinis tại 184 quận, huyện ở Ấn Độ.

Về nghiên cứu tại Việt Nam:

• Quản lý nhà nước và thể chế đối với NGO: Nguyễn Thị Phương (2006), Thang Văn Phúc (2010), Phạm Bảo Khánh (2010), Nhạc Phan Linh (2012), Phạm Văn Đức (2018), Nguyễn Xuân Thiêm (2008), Đỗ Sơn Hà (2009), Lưu Minh Văn (2011), Nguyễn Kim Ngọc (2011), Cấn Việt Anh (2015), Nguyễn Tiến Thành (2016) và các kỷ yếu hội thảo của VUSTA (2010, 2013). Các nghiên cứu khẳng định sự cần thiết của việc xây dựng Luật về Hội/NGO, giải quyết tình trạng thiếu khuôn khổ pháp lý đồng bộ và hạn chế hành chính hóa.
• Vai trò của INGO và VNGO trong phát triển cộng đồng: Lê Đức Nhuận (2005), Nguyễn Xuân Thảo (2004), Phạm Thị Thanh Bình (2018), ActionAid Việt Nam (2016) nghiên cứu các dự án cứu trợ thiên tai tại Sóc Trăng và Đồng bằng sông Cửu Long. Về phía VNGO, Kim Trâm (2014), Trung tâm Nghiên cứu Xã hội và Phát triển CSRD (2015) với dự án đánh giá tác động giới lưu vực sông 3S (Sekong, Sesan, Srepok); Tăng Thị Duyên Hồng và cộng sự (2013) nghiên cứu Trung tâm Bảo tồn Sinh vật biển và Phát triển Cộng đồng (MCD); Báo cáo Viện Blacksmith và CECoD (2014) về xử lý ô nhiễm chì tại Hưng Yên; Đỗ Thị Kim Anh (2017) khảo sát Viện Kinh tế sinh thái Eco-Eco (xây dựng 16 làng sinh thái) và CECoD; CFC (2018), SRD (2016) với dự án trao quyền cho phụ nữ tại Tĩnh Gia (Thanh Hóa); DWC (2014) và Nguyễn Đức Chiện (2020) chỉ ra 90,7% tổ chức phi lợi nhuận gặp khó khăn do thiếu khung pháp lý và 70,8% người dân chưa hiểu rõ về tổ chức.

Khoảng trống nghiên cứu được luận án lựa chọn giải quyết: Phần lớn công trình trước đây tập trung vào INGO hoặc tiếp cận quản lý nhà nước về hội nói chung. Chưa có công trình xã hội học nào khảo sát toàn diện bằng phương pháp hỗn hợp (định lượng và định tính) về vai trò của các VNGO thuộc VUSTA trong phát triển cộng đồng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Luận án xây dựng trên nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các chủ trương của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước Việt Nam. Các lý thuyết xã hội học chuyên ngành và liên ngành được vận dụng gồm:

• Lý thuyết vai trò: Vận dụng quan điểm của Ralph Linton (1937), GS. Nguyễn Đình Tấn và Gunter Buschges (1996) để tiếp cận vai trò của tổ chức như một tập hợp các chuẩn mực, chức năng, nhiệm vụ được thể chế hóa gắn liền với vị thế xã hội của tổ chức trong hệ thống cấu trúc xã hội.
• Lý thuyết chức năng cấu trúc: Xem xét vị trí của các VNGO như một tiểu hệ thống cấu trúc tương tác với hệ thống quản lý nhà nước và cộng đồng dân cư.
• Lý thuyết phát triển cộng đồng và Lý thuyết vốn xã hội: Phân tích cơ chế huy động sự tham gia của người dân, kiến tạo mạng lưới liên kết xã hội và chia sẻ nguồn lực.
• Các quan điểm tiếp cận: Tiếp cận hệ thống, lịch sử, phát triển, vĩ mô - vi mô và lý thuyết phát triển bền vững.

Khái niệm công cụ trong nghiên cứu: Luận án tiếp cận khái niệm NGO theo nghĩa hẹp theo quy định pháp lý hiện hành tại Việt Nam. Theo đó, NGO trong luận án được xác định cụ thể là các tổ chức khoa học và công nghệ ngoài công lập được thành lập theo Nghị định số 08/2014/NĐ-CP và Luật Khoa học và Công nghệ năm 2013, trực thuộc VUSTA, không bao hàm các tổ chức hội quần chúng hay hội đặc thù.

Khung phân tích của đề tài được cấu trúc theo hệ thống biến số:

• Biến độc lập: Đặc điểm của các VNGO (cơ cấu tổ chức, nhân sự, tôn chỉ mục đích, lĩnh vực hoạt động, nguồn lực tài chính, đối tác thực hiện dự án, số năm thành lập) và môi trường thông tin, giao tiếp xã hội.
• Biến phụ thuộc: 5 nhóm vai trò của VNGO trong PTCĐ (xây dựng phát triển tổ chức; nghiên cứu triển khai dự án; đào tạo, tập huấn, truyền thông nâng cao năng lực; kết nối, hợp tác, huy động nguồn lực; tư vấn, phản biện, giám định xã hội và vận động chính sách).
• Biến can thiệp: Cơ chế, chính sách đối với hoạt động của VNGO; môi trường kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của Việt Nam và các vùng miền.

Phương pháp nghiên cứu thực tế:

• Phương pháp điều tra và phân tích số liệu định lượng: Tác giả là thành viên chính của Đề tài khoa học cấp Nhà nước mã số KX.01/16-20 do TSKH. Nghiêm Vũ Khải làm chủ nhiệm, VUSTA chủ trì. Từ tập mẫu khảo sát chung tại 9 tỉnh, thành phố, tác giả thực hiện quy trình sàng lọc 3 bước bằng phần mềm SPSS. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên hệ thống theo công thức $K = N/n$ được áp dụng với tỷ lệ chọn 25% trên tổng số danh sách 487 tổ chức phi chính phủ thuộc VUSTA. Kết quả thu được:
  • Mẫu thống kê bán cấu trúc về tổ chức: 112 phiếu hợp lệ (trên tổng số 121 phiếu thu về).
  • Mẫu khảo sát bằng bảng hỏi cá nhân đối với cán bộ đang làm việc tại các NGO thuộc VUSTA: 450 phiếu hợp lệ.
• Phương pháp phỏng vấn sâu: Thực hiện 40 trường hợp (gồm 25 lãnh đạo/cán bộ tại các VNGO và 15 nhà quản lý, hoạch định chính sách, chuyên gia nghiên cứu) qua hình thức phỏng vấn trực tiếp và phỏng vấn qua điện thoại có ghi âm.
• Phương pháp phân tích tài liệu và dữ liệu thứ cấp: Phân tích các văn bản quy phạm pháp luật, số liệu lưu trữ từ Thư viện Quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nội vụ, VUSTA; phân tích nội dung định tính đối với 70 báo cáo tổng kết hoạt động năm 2018–2019 của các VNGO trực thuộc VUSTA cùng các sản phẩm đề tài, dự án.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến luận án

Chương này tổng thuật toàn diện các công trình nghiên cứu quốc tế và trong nước về tổ chức phi chính phủ. Về quốc tế, tác giả phân tích các nghiên cứu về vai trò đa dạng của NGO từ viện trợ nhân đạo sang viện trợ phát triển bền vững, nâng cao vị thế phụ nữ, quản trị môi trường và vận động chính sách tại châu Á, châu Phi. Về trong nước, chương điểm lại các nghiên cứu về quản lý nhà nước đối với NGO, hoạt động của các INGO tại Việt Nam và các hoạt động thực tiễn của VNGO trong bảo vệ môi trường, phát triển sinh kế, ứng phó biến đổi khí hậu và hỗ trợ nhóm yếu thế. Tiểu kết chương khẳng định tính cấp thiết của việc thực hiện một nghiên cứu xã hội học định lượng kết hợp định tính chuyên sâu về vai trò của các VNGO trực thuộc VUSTA trong phát triển cộng đồng.

Chương 2: Cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò của các tổ chức phi chính phủ trong phát triển cộng đồng

Chương 2 xác lập hệ thống khái niệm then chốt: vai trò, tổ chức phi chính phủ (theo nghĩa hẹp là tổ chức khoa học và công nghệ ngoài công lập thành lập theo Nghị định số 08/2014/NĐ-CP), phát triển cộng đồng. Tác giả trình bày khung lý thuyết gồm lý thuyết vai trò, lý thuyết chức năng cấu trúc, lý thuyết phát triển cộng đồng và lý thuyết vốn xã hội. Đồng thời, chương hệ thống hóa các quan điểm, đường lối của Đảng, quy định pháp luật của Nhà nước liên quan đến quyền lập hội, chuyển giao khoa học công nghệ và hoạt động của các NGO, khái quát các nhóm hoạt động thực tiễn của các tổ chức thuộc VUSTA làm cơ sở đánh giá thực trạng.

Chương 3: Thực trạng vai trò của các tổ chức phi chính phủ Việt Nam trong phát triển cộng đồng

Chương 3 trình bày các kết quả phân tích số liệu điều tra thực nghiệm (112 phiếu tổ chức, 450 phiếu cá nhân, 40 phỏng vấn sâu, 70 báo cáo hoạt động). Cấu trúc nội dung phân tích chi tiết theo 5 nhóm vai trò và các yếu tố tác động:

Nhóm vai trò / Yếu tố	Nội dung và chỉ báo phân tích thực nghiệm
1. Đặc điểm vị thế và vai trò xây dựng, phát triển tổ chức	Phân bố theo năm thành lập, loại hình hoạt động, quy mô nhân lực, cơ cấu hợp đồng, bảo hiểm xã hội, trình độ học vấn (tỷ lệ GS/PGS, TS, ThS, Cử nhân), kinh phí và nguồn thu hoạt động của tổ chức.
2. Vai trò nghiên cứu, triển khai dự án PTCĐ	Năng lực chủ trì đề tài/dự án, tương quan giữa trình độ chuyên môn (tiến sĩ) với khả năng chủ trì dự án, các lĩnh vực nghiên cứu tiêu biểu trong 3 năm gần nhất, mô hình can thiệp hiệu quả và những khó khăn trong thực hiện.
3. Vai trò đào tạo, tập huấn, truyền thông nâng cao năng lực	Thực trạng tổ chức các khóa tập huấn, hình thức phổ biến kiến thức kỹ thuật, hoạt động xuất bản báo chí, tạp chí, trang tin chuyên môn thuộc VUSTA, hiệu quả thay đổi nhận thức lãnh đạo và người dân trước và sau dự án.
4. Vai trò kết nối, hợp tác và huy động nguồn lực	Mức độ liên kết phối hợp giữa VNGO với cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế; nội dung hợp tác chuyên môn và tài chính; hiệu quả huy động và sử dụng kinh phí (điển hình qua Liên minh VECCA).
5. Vai trò tư vấn, phản biện, giám định xã hội và vận động chính sách	Thực trạng tham gia phản biện xã hội, các lĩnh vực tư vấn chính sách chuyên môn (tiêu biểu như văn bản kiến nghị thực thi Nghị định số 09/2016/NĐ-CP về bổ sung vi chất vào thực phẩm).
6. Các yếu tố tác động đến vai trò VNGO	Phân tích yếu tố khách quan (cơ chế chính sách, rào cản thủ tục tiếp nhận viện trợ nước ngoài) và yếu tố chủ quan (năng lực bộ máy, tài chính, định hướng hoạt động).

Chương 4: Quan điểm và giải pháp phát huy vai trò của các VNGO trong phát triển cộng đồng

Chương 4 đề xuất định hướng và giải pháp can thiệp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của VNGO dựa trên kết quả khảo sát thực tế:

Hệ thống 4 quan điểm định hướng:

1. Nhìn nhận sự hình thành và phát triển của VNGO là tất yếu khách quan trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế.
2. Phát huy vai trò VNGO trên cơ sở nhận thức đúng chức năng, nhiệm vụ, lĩnh vực hoạt động khoa học và công nghệ.
3. Tạo môi trường dân chủ, bình đẳng giữa VNGO và tổ chức công lập trong việc tiếp cận các chương trình, đề tài nghiên cứu quốc gia và dịch vụ công.
4. Tạo không gian thể chế thuận lợi để các VNGO thực hiện hiệu quả mục tiêu phát triển cộng đồng bền vững.

Hệ thống 5 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Giải pháp về cơ chế chính sách: Hoàn thiện hành lang pháp lý, đơn giản hóa thủ tục hành chính phê duyệt dự án và tiếp nhận nguồn viện trợ phi chính phủ nước ngoài.
2. Giải pháp về giáo dục, đào tạo và nâng cao năng lực: Bồi dưỡng kỹ năng quản trị dự án, năng lực nghiên cứu và kỹ năng tư vấn, phản biện xã hội cho đội ngũ nhân lực VNGO.
3. Giải pháp về thông tin, truyền thông: Tăng cường phổ biến kiến thức, thay đổi nhận thức của xã hội và các cơ quan quản lý về vị trí của tổ chức phi chính phủ.
4. Giải pháp về huy động tổng thể các nguồn lực: Đa dạng hóa nguồn tài chính thông qua hợp tác công - tư (PPP), thu hút tài trợ xã hội hóa và tiếp cận quỹ khoa học công nghệ.
5. Giải pháp về hợp tác quốc tế: Mở rộng mạng lưới đối tác song phương và đa phương, nâng cao năng lực hội nhập và tuân thủ chuẩn mực quốc tế trong triển khai dự án.

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp mới về mặt lý luận:

• Luận án bổ sung cơ sở lý luận xã hội học về vai trò của các tổ chức phi chính phủ Việt Nam trong lĩnh vực phát triển cộng đồng, làm rõ nội hàm khái niệm NGO theo quy định pháp luật Việt Nam (tổ chức khoa học và công nghệ ngoài công lập theo Nghị định số 08/2014/NĐ-CP).
• Vận dụng và tích hợp liên ngành hệ thống lý thuyết xã hội học (lý thuyết vai trò, lý thuyết chức năng cấu trúc, lý thuyết vốn xã hội) vào việc phân tích cấu trúc, chức năng và cơ chế hoạt động của các tổ chức xã hội dân sự tại Việt Nam.

Đóng góp mới về mặt thực tiễn:

• Cung cấp bộ dữ liệu thực nghiệm quy mô lớn, có độ tin cậy khoa học về thực trạng tổ chức và hoạt động của các VNGO trực thuộc VUSTA (112 tổ chức, 450 cá nhân, 40 cuộc phỏng vấn sâu và 70 báo cáo hoạt động).
• Nhận diện toàn diện 5 nhóm vai trò thực tế của VNGO trong phát triển cộng đồng; chỉ ra các điểm nghẽn về thể chế quản lý, tài chính, nhân sự và thủ tục phê duyệt tài trợ quốc tế.
• Đóng góp cơ sở thực chứng phục vụ công tác xây dựng, hoàn thiện pháp luật về tổ chức xã hội, quản lý khoa học công nghệ và cung cấp tài liệu tham khảo cho giảng dạy chuyên ngành Xã hội học cộng đồng.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của luận án:

• Phạm vi nghiên cứu giới hạn ở các tổ chức phi chính phủ trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA), chưa bao quát toàn bộ các loại hình tổ chức phi lợi nhuận, tổ chức hội quần chúng hoặc các quỹ xã hội ngoài hệ thống VUSTA.
• Khung thời gian dữ liệu tập trung trong giai đoạn 2014–2019; dữ liệu phân tích từ 70 báo cáo hoạt động còn gặp khó khăn do định dạng báo cáo của các tổ chức chưa có sự đồng nhất hoàn toàn về chỉ tiêu tài chính.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng phạm vi khảo sát đối với các tổ chức xã hội, quỹ từ thiện và các mạng lưới cộng đồng ngoài VUSTA trên phạm vi toàn quốc.
• Nghiên cứu so sánh hiệu quả hoạt động giữa các tổ chức khoa học công nghệ ngoài công lập và các tổ chức sự nghiệp công lập trong việc cung ứng dịch vụ công cộng.

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo khoa học có giá trị đối với:

• Cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan lập pháp (Bộ Nội vụ, Bộ Khoa học và Công nghệ, các Ủy ban của Quốc hội) trong quá trình nghiên cứu, xây dựng Luật về Hội và hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh tổ chức ngoài công lập.
• Các nhà quản trị, lãnh đạo các tổ chức VNGO thuộc hệ thống VUSTA nhằm đánh giá năng lực nội tại, hoàn thiện cơ cấu tổ chức và tối ưu hóa quy trình triển khai dự án cộng đồng.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học thuộc các chuyên ngành Xã hội học, Quản lý phát triển xã hội, Công tác xã hội và Chính sách công làm tài liệu nghiên cứu và giảng dạy.

Câu hỏi thường gặp

1. Khái niệm tổ chức phi chính phủ Việt Nam được luận án xác định theo phạm vi pháp lý nào?
Luận án tiếp cận khái niệm NGO theo nghĩa hẹp, dựa trên quy định pháp lý hiện hành của Việt Nam. Cụ thể, NGO trong luận án được xác định là các tổ chức khoa học và công nghệ ngoài công lập được thành lập theo Nghị định số 08/2014/NĐ-CP và Luật Khoa học và Công nghệ năm 2013, trực thuộc VUSTA, không bao hàm các hội quần chúng hay hội đặc thù.

2. Cỡ mẫu và kỹ thuật thu thập dữ liệu định lượng của đề tài được thực hiện như thế nào?
Dữ liệu định lượng được sàng lọc từ Đề tài cấp Nhà nước KX.01/16-20 khảo sát tại 9 tỉnh, thành phố. Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên hệ thống với tỷ lệ 25% từ danh sách 487 tổ chức thuộc VUSTA, thu được 112 biểu mẫu thống kê tổ chức hợp lệ (được xử lý trên SPSS) và 450 phiếu khảo sát cá nhân đối với cán bộ đang làm việc tại các tổ chức này.

3. Luận án phân tích vai trò của VNGO trong phát triển cộng đồng qua những nhóm chức năng nào?
Luận án khảo sát 5 nhóm vai trò cơ bản: (1) Xây dựng và phát triển tổ chức; (2) Nghiên cứu, lập mô hình và triển khai dự án phát triển cộng đồng; (3) Tổ chức đào tạo, tập huấn, truyền thông nâng cao năng lực cộng đồng; (4) Kết nối, hợp tác và huy động nguồn lực xã hội; (5) Tư vấn, phản biện, giám định xã hội và vận động chính sách.

4. Những rào cản chính ảnh hưởng đến hoạt động của các VNGO được chỉ ra là gì?
Về mặt khách quan, các VNGO gặp khó khăn do thiếu hành lang pháp lý đồng bộ về tổ chức phi chính phủ và các vướng mắc, chậm trễ trong thủ tục hành chính khi tiếp nhận viện trợ nước ngoài. Về mặt chủ quan, một số tổ chức có quy mô nhỏ, nguồn lực tài chính không ổn định, tỷ lệ cán bộ có hợp đồng và bảo hiểm xã hội còn hạn chế, dẫn đến nguy cơ hành chính hóa hoặc hoạt động kém hiệu quả.

5. Luận án đề xuất những nhóm giải pháp trọng tâm nào?
Tác giả đề xuất 5 nhóm giải pháp gồm: hoàn thiện thể chế và chính sách quản lý nhà nước; đổi mới công tác giáo dục đào tạo nâng cao năng lực nhân sự; đẩy mạnh hoạt động thông tin truyền thông; đa dạng hóa các nguồn lực tài chính xã hội hóa; mở rộng và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế.

Kết luận

Luận án của nghiên cứu sinh Đỗ Thị Kim Anh đã phân tích toàn diện vai trò của các tổ chức phi chính phủ Việt Nam trực thuộc VUSTA trong phát triển cộng đồng giai đoạn 2014–2019. Bằng việc kết hợp phương pháp luận xã hội học với hệ thống dữ liệu thực nghiệm định lượng và định tính đa dạng, công trình đã làm rõ thực trạng thực thi 5 nhóm vai trò chức năng cũng như các yếu tố thể chế, nguồn lực đang chi phối hoạt động của các tổ chức này. Các phát hiện và hệ thống giải pháp do luận án đề xuất cung cấp cơ sở khoa học phục vụ công tác hoạch định chính sách, hoàn thiện khung khổ pháp lý đối với các tổ chức khoa học công nghệ ngoài công lập tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 1. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU NƯỚC NGOÀI Tổ chức phi chính phủ (Non-Governmental Organizations), gọi tắt là NGO là một loại hình tổ chức mang tính xã hội, tồn tại hàng trăm năm trên thế giới dưới nhiều dạng khác nhau với nguồn gốc xa xưa là những nhóm nhỏ làm từ thiện, với tiêu chí hoạt động là cứu trợ nhân đạo nạn nhân của chiến tranh, thiên tai và nghèo đói. Cho tới nay trên thế giới vẫn có nhiều quan điểm khác nhau trong định nghĩa và phân loại các NGO. Sự ra đời và lịch sử phát triển của các NGO trên thế giới Khái niệm “phi chính phủ” chính thức được Liên Hợp Quốc sử dụng lần đầu tiên sau Chiến tranh thế giới thứ hai để nói về các tổ chức tư nhân giúp hàn gắn những vết thương chiến tranh – hàng triệu người không nơi nương tựa, trẻ em mồ côi và tỷ lệ thất nghiệp cao [139].

Trong những ngày đầu, các INGO hoạt động chủ yếu trong phạm vi bối cảnh sự thừa nhận của Liên Hợp Quốc. Tuy nhiên, hiện nay phạm vi hoạt động của các tổ chức phi chính phủ đã được mở rộng rất nhiều đến các khu vực, tham gia vào các hoạt động vì lợi ích chung của xã hội. Từ Hội đồng Kinh tế và Xã hội (ECOSOC) của Liên Hợp Quốc cho đến các tổ chức quốc gia, khu vực cũng như các tổ chức quốc tế đều tham gia các hoạt động tư vấn [177], [160]. Sự gia tăng của các NGO trong các nước công nghiệp hóa hoặc không công nghiệp hóa cũng được thống kê trong các tài liệu và báo cáo.

Số lượng các INGO tế đã đăng ký tại các quốc gia OECD tăng từ 1. Tính đến 2012, Liên Hợp Quốc ghi nhận có khoảng 40.000 tổ chức NGO quốc tế, và hàng triệu tổ chức hoạt động ở các quốc gia [139, tr. Các lĩnh vực hoạt động của các NGO bao gồm: nhân quyền, phát triển, môi trường, phụ nữ, thanh thiếu niên, phong trào hòa bình, giảm nghèo, viện trợ quốc tế, cứu trợ người tị nạn, khuyết tật, chống tham nhũng, công bằng xã hội, phúc lợi xã hội, quyền lợi người tiêu dùng. Khối lượng viện trợ của NGO cho các nước đang phát triển ngày càng tăng cùng với sự gia tăng về lĩnh vực hợp tác của các tổ chức này.

Bên cạnh đó, hoạt động của các NGO đã chuyển theo hướng giảm viện trợ nhân đạo và tăng luan an 14 viện trợ phát triển bền vững. Các NGO ngày càng đóng vai trò đáng kể trong đời sống kinh tế - xã hội, giáo dục, y tế, môi trường, nhân đạo. tại nhiều quốc gia; tham gia sâu vào nhiều lĩnh vực như xoá đói, giảm nghèo, hỗ trợ phụ nữ, cứu trợ trẻ em, kế hoạch hoá gia đình, nhân đạo, bảo vệ môi trường, cung cấp dịch vụ, giám sát, đánh giá nhu cầu, ủng hộ, đào tạo, giáo dục, điều phối, tài trợ, đánh giá chính sách, chiến dịch, kiến nghị, đề xuất chính sách [159]. Vai trò và đóng góp của các NGO trong phát triển cộng đồng Nhiều nghiên cứu trên thế giới tập trung nghiên cứu mối quan hệ giữa các tổ chức phi chính phủ và hoạt động cộng đồng.

Theo quan điểm của Park, Sang - pil (2002), lập luận rằng 4 tiêu chí thực tế của các NGO cần được đáp ứng lý tưởng: (1) Sự tham gia của cộng đồng có cấu trúc khác với NGO (2) Các tổ chức NGO mang tính phổ quát, mở cửa cho bất kỳ ai, bất kể trình độ, giới tính, tôn giáo. (3) Tình nguyện viên hoạt động trong các NGO được phân biệt với tổ chức phi lợi nhuận như bệnh viện hoặc trường học. (4) Lợi ích công của các NGO khác biệt với các tổ chức kinh doanh Trong một nghiên cứu của mình, Kingo J. Mchombu [162], chỉ ra rằng đối với các dự án phát triển cộng đồng các hoạt động của NGO bao gồm các hoạt động như: (1) các cuộc họp/tham vấn cộng đồng trong đó người hỗ trợ giúp các thành viên cộng đồng thảo luận dựa trên các nội dung phát triển ưu tiên của cộng đồng và trên các thông tin phù hợp (phù hợp với nhu cầu của từng người); (2) tiêu điểm cuộc họp nhóm, các nhóm được tập hợp riêng đến để bàn luận về các vấn đề như phụ nữ, trẻ em, nông dân, thương nhân … và những nội dung mà họ tin rằng sẽ cứu giúp họ và các thành viên của cộng đồng đến quản lý các vấn đề; (3) phương pháp đánh giá nhanh có sự tham gia: Trong đó người hỗ trợ thông tin sử dụng đối thoại (thảo luận thay vì phỏng vấn cứng nhắc) để tìm hiểu về cuộc sống của cộng đồng.

Thông qua quá trình này, cộng đồng học về bản thân, đặt ra các ưu tiên và đưa ra một kế hoạch hành động về cách đáp ứng các vấn đề của nó; (4) lắng nghe khảo sát. Nghiên cứu của Omfonmwan S.I (2009) khẳng định NGO có vai trò rất lớn trong phát triển cộng đồng ở các nước châu Phi. Ở Negeria tổ chức nâng cao năng lực thoát luan an 15 nghèo (LAPO) được thành lập năm 1986. Một chương trình được thực hiện đó là trao quyền kinh tế xã hội cho phụ nữ thông qua việc cho vay tín dụng nhỏ, đào tạo, các dự án mang lại nguồn thu nhập nhỏ - nhà máy chế biến sắn, cơ sở sản xuất xà phòng, tiệm bánh nướng…Tính đến tháng 4 năm 2006, LAPO đã trao quyền cho tổng cộng 1.483 phụ nữ trên khắp Nigeria, trong các lĩnh vực lãnh đạo và xây dựng năng lực.

Những nỗ lực này nhằm vào tháo gỡ những rào cản, sự bất công, phân biệt đối xử đối với phụ nữ. Những người tham gia hiệp hội khách hàng LAPO, họ đã hát những bài hát ca ngợi về vai trò của các tổ chức phi chính phủ đặc biệt tới LAPO [173]. Ở Mozambique vào giữa những năm 1980, các NGO được mời tham gia để giúp đáp ứng nhu cầu của người nghèo. Năm 1987, chính phủ nới lỏng chính sách xã hội và chấp nhận khoản vay từ Quỹ tiền tệ Quốc tế (IMF) kèm theo điều chỉnh cấu trúc nhằm cắt giảm chi tiêu công.

Các NGO tại Mozambique có nhiều hoạt động trên các khía cạnh phát triển cộng đồng như: Vận động cộng đồng; Nhận thức về môi trường, sức khỏe và sự sáng tạo trong việc vệ sinh môi trường; Thúc đẩy quyền trẻ em; Thúc đẩy giáo dục sức khỏe tình dục và sức khỏe sinh sản và chống lại lao động trẻ em và buôn bán người; Giáo dục nhận thức cho hoạt động sáng tạo; Trao quyền kinh tế; Phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn; Cứu nạn và phục hồi nạn nhân tai nạn; Dịch vụ đào tạo nâng cao năng lực [173]. Trong một nghiên cứu đánh giá về vai trò các NGO, Tek Nath Dhaka chỉ ra rằng các NGO trong phát triển cộng đồng có nhiều vai trò khác nhau, trong đó tác giả nhấn mạnh một số vai trò quan trọng gồm: cải thiện sinh kế của người dân, nâng cao vai trò giới, nâng cao thể chế [146]. Cải thiện sinh kế của người dân Các NGO nghiên cứu trực tiếp và tham gia vào các chức năng khác nhau thông qua các nhóm người cụ thể như nhóm phụ nữ và các nhóm bản địa khác nhau để cung cấp dịch vụ cho họ. Vì các NGO có nhiều cơ sở chấp thuận hơn nên họ có thể nói rõ hơn các vấn đề địa phương và thúc đẩy mọi người tham gia.

Sự tham gia như một chiến lược liên quan đến mục tiêu những người hưởng lợi trong các hoạt động của dự án. Cụ thể, như ở Nepal việc huy động nguồn lực thông qua lĩnh vực NGO đã tăng lên đáng kể trong những năm 1990. Tổng khối lượng tài nguyên được chuyển qua lĩnh luan an 16 vực này là 7 triệu NPR (đơn vị tiền tệ của Nepal) năm 1990, tăng lên 1. Trong tổng số này ít nhất 85% được chuyển qua nguồn vốn nước ngoài và chỉ 15% từ các tổ chức chính [146, Tr.

Nâng cao vai trò giới Một vài nghiên cứu chỉ ra rằng hoạt động của các NGO làm thay đổi bối cảnh của các tổ chức cơ sở đặc biệt là phụ nữ, giải quyết tiếng nói của họ. Tổng cộng có 400 phụ nữ từ 20 nhóm phụ nữ ở Markhu và 143 phụ nữ từ 11 nhóm ở Hekuli được thành lập để làm việc với người dân địa phương. Các nhóm này huy động người dân địa phương, đặc biệt là phụ nữ, trẻ em và các nguồn lực địa phương. Nỗ lực này mở rộng không gian cho nhiều cơ hội để đưa các cộng đồng nghèo vào các chức năng kinh tế xã hội.

Cách tiếp cận nhóm như vậy thừa nhận vai trò quan trọng của phụ nữ trong gia đình và trong xã hội, tạo điều kiện cho họ tiếp cận với các nguồn lực và từ đó góp phần cải thiện sinh kế. Điều này có ảnh hưởng tích cực đến sự tham gia của cộng đồng và nâng cao tiếng nói và giải quyết nhu cầu của phụ nữ. Từ quan điểm về giới, các NGO góp phần nâng cao vị thế chung của phụ nữ; giúp đỡ để thực hiện quyền kinh tế và nâng cao vai trò mới ở một mức độ nào đó [146]. Nâng cao thể chế Các NGO có vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực thể chế của họ trong việc vận động chính sách và tổ chức thành các chương trình hành động cụ thể thực tế Điều này dẫn các NGO trở thành lựa chọn tốt hơn cho việc chuyển đổi kinh tế xã hội, đặc biệt là cải thiện sinh kế của người dân.

Năng lực thể chế phụ thuộc vào cơ cấu tổ chức, nguồn nhân lực được đào tạo và được thúc đẩy tốt, một hệ thống quản lý tốt có thể phát triển tốt các chương trình và thực hiện chúng hiệu quả [146]. Nhiều công trình nghiên cứu nghiên cứu hoạt động vận động chính sách trong phát triển cộng đồng của các NGO. Hai tác giả Nicola Banks và David Hulme (2012) cho rằng một trong những quan hệ NGO – chính phủ có thể được nâng cao bằng cách thúc đẩy trách nhiệm và quyền tự chủ cho các tổ chức cộng đồng địa phương. Chính phủ có vai trò và trách nhiệm trong việc thúc đẩy sự thay đổi và phát triển xã hội.

Bên cạnh đó, quan hệ giữa chính phủ và các tổ chức phi chính phủ thay đổi đáng kể từ quốc gia này sang quốc gia và khu vực khác [138].