Tổ Chức Phi Chính Phủ Nước Ngoài và Vấn Đề Bảo Đảm Quyền Con Người ở Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ls tổ chức phi chính phủ nước ngoài và vấn đề bảo đảm quyền con người ở việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn

• Tác giả: Lê Thị Thúy Hƣơng
• Người hướng dẫn: Ts. Vũ Công Giao
• Trường học: Đại học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Pháp luật về quyền con ngƣời
• Đề tài: Tổ Chức Phi Chính Phủ Nƣớc Ngoài Và Vấn Đề Bảo Đảm Quyền Con Ngƣời Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN QUỐC TẾ VỀ VAI TRÒ CỦA CÁC TỔ CHỨC PHI CHÍNH PHỦ TRONG VẤN ĐỀ ĐẢM BẢO NHÂN QUYỀN
• 1.1. Một số khái niệm quan trọng
• 1.2. Tổ chức phi chính phủ
• 1.3. Tổ chức phi chính phủ về nhân quyền
• 1.4. Tổ chức phi chính phủ nước ngoài
• 1.5. Vị trí, vai trò của các NGO trong việc bảo vệ và thúc đẩy nhân quyền
• 1.6. Vị trí, vai trò của các NGO trong cơ chế nhân quyền của Liên hợp quốc
• 1.7. Vị trí, vai trò của các NGO trong cơ chế nhân quyền quốc gia
• 1.8. Khái quát hoạt động của các tổ chức phi chính phủ trên thế giới trong lĩnh vực nhân quyền. Thiết lập các tiêu chuẩn. Thúc đẩy và bảo vệ nhân quyền
• 1.9. Hỗ trợ trực tiếp
• 2. CHƯƠNG 2: CHÍNH SÁCH, PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC TỔ CHỨC PHI CHÍNH PHỦ NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM LIÊN QUAN ĐẾN LĨNH VỰC QUYỀN CON NGƯỜI
• 2.1. Chính sách, pháp luật Việt Nam về hoạt động của tổ chức phi chính phủ nước ngoài liên quan đến lĩnh vực quyền con người
• 2.2. Quan điểm của Đảng và Nhà nước Việt Nam về công tác phi chính phủ nước ngoài
• 2.3. Khuôn khổ pháp lý cho hoạt động quản lý công tác phi chính phủ nước ngoài tại Việt Nam
• 2.4. Thực tiễn hoạt động của các NGO nước ngoài tại Việt Nam trong những lĩnh vực liên quan đến quyền con người
• 2.4.1. Lĩnh vực và phạm vi hoạt động
• 2.4.2. Phương thức, tính chất hoạt động
• 2.4.3. Hiệu quả tác động
• 2.4.4. Triển vọng và thách thức
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN KHUÔN KHỔ PHÁP LUẬT ĐIỀU CHỈNH HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC TỔ CHỨC PHI CHÍNH PHỦ NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM LIÊN QUAN ĐẾN LĨNH VỰC QUYỀN CON NGƯỜI
• 3.1. Đánh giá chung về vai trò của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài tại Việt Nam trong các hoạt động liên quan đến lĩnh vực quyền con người
• 3.2. Đánh giá từ chính các tổ chức phi chính phủ nước ngoài
• 3.3. Đánh giá từ phía các cơ quan tài trợ. Đánh giá từ phía các cơ quan quản lý nhà nước
• 3.4. Phương hướng và giải pháp hoàn thiện khuôn khổ pháp luật điều chỉnh hoạt động của các tổ chức INGO tại Việt Nam liên quan đến lĩnh vực quyền con người
• 3.5. Một số giải pháp nhằm khuyến khích, tạo điều kiện cho các INGO tham gia thúc đẩy thực hiện quyền con người ở Việt Nam một cách hiệu quả
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Tổ chức phi chính phủ nước ngoài và quyền con người tại Việt Nam

Tổ chức phi chính phủ nước ngoài (INGO) đã trở thành một phần quan trọng trong việc thúc đẩy và bảo vệ quyền con người tại Việt Nam. Các tổ chức này không chỉ cung cấp hỗ trợ nhân đạo mà còn tham gia vào các hoạt động nâng cao nhận thức về quyền con người. Sự hiện diện của INGO tại Việt Nam đã góp phần tạo ra một môi trường thuận lợi cho việc thực hiện các quyền cơ bản của con người.

1.1. Khái niệm về tổ chức phi chính phủ và quyền con người

Tổ chức phi chính phủ (NGO) là những tổ chức không thuộc chính phủ, hoạt động độc lập nhằm thúc đẩy các mục tiêu xã hội, trong đó có quyền con người. Quyền con người được hiểu là những quyền cơ bản mà mọi cá nhân đều có, không phân biệt giới tính, chủng tộc hay tôn giáo.

1.2. Vai trò của INGO trong việc bảo vệ quyền con người

Các INGO đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức về quyền con người, cung cấp hỗ trợ cho các nhóm yếu thế và thúc đẩy các chính sách nhân quyền tại Việt Nam. Họ cũng tham gia vào việc giám sát và báo cáo các vi phạm nhân quyền.

II. Thách thức trong hoạt động của tổ chức phi chính phủ nước ngoài tại Việt Nam

Mặc dù có nhiều đóng góp tích cực, nhưng các INGO cũng phải đối mặt với nhiều thách thức trong hoạt động tại Việt Nam. Những thách thức này bao gồm sự hạn chế về pháp lý, sự thiếu hiểu biết về quyền con người trong cộng đồng và sự phản đối từ một số cơ quan nhà nước.

2.1. Hạn chế pháp lý đối với INGO

Việc quản lý hoạt động của các INGO tại Việt Nam còn nhiều hạn chế, dẫn đến khó khăn trong việc thực hiện các chương trình và dự án liên quan đến quyền con người. Các quy định pháp lý chưa hoàn thiện có thể cản trở sự phát triển của các tổ chức này.

2.2. Thiếu sự hỗ trợ từ cộng đồng

Nhiều người dân vẫn chưa nhận thức đầy đủ về quyền con người và vai trò của INGO. Điều này dẫn đến sự thiếu hợp tác và hỗ trợ từ cộng đồng trong các hoạt động của các tổ chức này.

III. Phương pháp và giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của INGO tại Việt Nam

Để nâng cao hiệu quả hoạt động của các INGO tại Việt Nam, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc cải thiện khung pháp lý, tăng cường hợp tác với chính phủ và nâng cao nhận thức cộng đồng là những yếu tố quan trọng.

3.1. Cải thiện khung pháp lý cho INGO

Cần có những điều chỉnh trong khung pháp lý để tạo điều kiện thuận lợi cho các INGO hoạt động. Điều này bao gồm việc đơn giản hóa thủ tục đăng ký và cấp phép cho các tổ chức này.

3.2. Tăng cường hợp tác với chính phủ

Việc thiết lập mối quan hệ đối tác chặt chẽ giữa INGO và chính phủ sẽ giúp tăng cường hiệu quả trong việc thực hiện các chương trình bảo vệ quyền con người.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về INGO tại Việt Nam

Nghiên cứu về hoạt động của các INGO tại Việt Nam cho thấy những kết quả tích cực trong việc thúc đẩy quyền con người. Các tổ chức này đã góp phần nâng cao nhận thức và cải thiện điều kiện sống cho nhiều nhóm yếu thế.

4.1. Các dự án thành công của INGO

Nhiều dự án của INGO đã mang lại kết quả tích cực, như các chương trình giáo dục, y tế và phát triển cộng đồng. Những dự án này không chỉ cải thiện đời sống mà còn nâng cao nhận thức về quyền con người.

4.2. Đánh giá tác động của INGO đến quyền con người

Các INGO đã có những tác động tích cực đến việc thực hiện quyền con người tại Việt Nam, từ việc nâng cao nhận thức đến việc hỗ trợ các nhóm yếu thế trong xã hội.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của INGO tại Việt Nam

Tổ chức phi chính phủ nước ngoài sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền con người tại Việt Nam. Với những cải cách cần thiết và sự hỗ trợ từ cộng đồng, INGO có thể phát huy tối đa tiềm năng của mình.

5.1. Triển vọng phát triển của INGO

Với sự gia tăng nhận thức về quyền con người, INGO có thể mở rộng hoạt động và ảnh hưởng của mình tại Việt Nam. Điều này sẽ tạo ra cơ hội mới cho việc thúc đẩy quyền con người.

5.2. Những thách thức trong tương lai

Mặc dù có nhiều triển vọng, nhưng INGO vẫn phải đối mặt với những thách thức như sự thay đổi trong chính sách và sự phản đối từ một số cơ quan nhà nước. Cần có sự chuẩn bị và chiến lược phù hợp để vượt qua những thách thức này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sự phát triển mạnh mẽ của các tổ chức phi chính phủ (NGO) trên toàn cầu đã tạo ra những chuyển biến sâu sắc trong việc thúc đẩy và bảo vệ các chuẩn mực nhân quyền quốc tế. Theo thống kê của Liên hợp quốc, hiện có khoảng 21.484 tổ chức phi chính phủ duy trì quan hệ chính thức với hệ thống Liên hợp quốc, trong đó 3.743 tổ chức đã được trao quy chế tham vấn chính thức từ Hội đồng Kinh tế Xã hội (ECOSOC). Tại Việt Nam, quá trình hội nhập quốc tế đã ghi nhận sự gia tăng nhanh chóng của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài (INGO), mở rộng từ 540 tổ chức năm 2003 lên tới 990 tổ chức năm 2013, đạt mức tăng trưởng ấn tượng 83,3%.

Vấn đề nghiên cứu cốt lõi được đặt ra xuất phát từ thực tiễn hoạt động của các INGO tại Việt Nam: dù không đăng ký hoạt động trực tiếp dưới danh nghĩa nhân quyền do tính chất nhạy cảm chính trị, các chương trình hỗ trợ nhân đạo, xóa đói giảm nghèo, y tế, giáo dục và phát triển cộng đồng của họ mang bản chất thực thi quyền con người sâu sắc. Mục tiêu nghiên cứu tập trung làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực tiễn quốc tế về vai trò của NGO; rà soát, đánh giá hệ thống chính sách và pháp luật Việt Nam điều chỉnh hoạt động INGO; phân tích những đóng góp thực chất của các tổ chức này trong việc bảo đảm quyền con người; đồng thời chỉ ra các rào cản thể chế để kiến nghị giải pháp hoàn thiện.

Phạm vi nghiên cứu được xác lập trên lãnh thổ Việt Nam từ giai đoạn giữa thập niên 1990 đến năm 2013. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện ở việc cung cấp khung luận cứ vững chắc giúp tối ưu hóa hiệu quả quản lý dòng vốn viện trợ phi chính phủ hàng trăm triệu USD mỗi năm, gia tăng chỉ số hưởng thụ quyền kinh tế, xã hội và văn hóa cho hàng triệu người dân thuộc các nhóm yếu thế tại các địa bàn khó khăn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng Thuyết quyền tự nhiên (Natural Rights Theory) và Thuyết pháp lý thực định (Legal Positivism) để làm rõ nguồn gốc, tính phổ quát và cơ chế thể chế hóa quyền con người trong pháp luật quốc gia và quốc tế. Nghiên cứu tích hợp Mô hình tiếp cận dựa trên quyền (Rights-Based Approach - RBA), xem người dân là chủ thể mang quyền và nhà nước là chủ thể có nghĩa vụ bảo đảm, kết hợp với Lý thuyết Xã hội dân sự (Civil Society Theory) nhằm xác định vị thế độc lập tương đối của NGO trong mạng lưới quản trị công. Cơ chế tham vấn đa phương theo Nghị quyết 1996/31 của ECOSOC được sử dụng làm chuẩn mực phân tích cấu trúc hợp tác quốc tế.

Nghiên cứu làm rõ 4 khái niệm nền tảng:

• Quyền con người: Những bảo đảm pháp lý toàn cầu nhằm bảo vệ nhân phẩm, quyền tự do cơ bản và các lợi ích tự nhiên vốn có của mọi cá nhân.
• Tổ chức phi chính phủ (NGO): Các hiệp hội tình nguyện, tư nhân, phi lợi nhuận, phi chính trị, hoạt động hợp pháp vì mục đích công cộng.
• Tổ chức phi chính phủ về nhân quyền (HRsNGO): Nhóm tổ chức hoạt động chuyên biệt nhằm bảo vệ và thúc đẩy nhân quyền, hiện có khoảng 26.000 tổ chức đang hoạt động trên toàn cầu.
• Tổ chức phi chính phủ nước ngoài (INGO): Các tổ chức được thành lập theo luật pháp nước ngoài, thực hiện hoạt động viện trợ nhân đạo và hỗ trợ phát triển không vì mục đích lợi nhuận tại Việt Nam theo Nghị định 12/2012/NĐ-CP.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp quy mô lớn từ hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam (Nghị quyết 22-NQ/TW, Chỉ thị 19-CT/TW, Nghị định 93/2009/NĐ-CP, Nghị định 12/2012/NĐ-CP, Quyết định 40/2013/QĐ-TTg), báo cáo giải ngân giai đoạn 2003-2011 từ Ban Điều phối viện trợ nhân dân (PACCOM), cơ sở dữ liệu của Trung tâm Dữ liệu phi chính phủ (NGO Resource Centre) và các báo cáo rà soát định kỳ (UPR) của Liên hợp quốc.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 990 tổ chức INGO hoạt động tại Việt Nam tính đến năm 2013. Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu điển hình để phân tích sâu hồ sơ của hơn 20 tổ chức tiêu biểu đại diện cho các nhóm: quỹ văn hóa - xã hội (Ford Foundation, The Asia Foundation), tổ chức có nguồn gốc tôn giáo (World Vision, Catholic Relief Services, Norwegian Church Aid) và tổ chức thế tục (Oxfam, CARE, Save the Children). Lý do lựa chọn phương pháp phân tích luật học so sánh kết hợp thống kê mô tả và tổng hợp định tính là nhằm đánh giá chính xác sự tương thích giữa pháp luật Việt Nam với các cam kết quốc tế, đồng thời lượng hóa được tác động thực tế của viện trợ đối với việc thụ hưởng quyền con người. Quá trình thu thập và xử lý dữ liệu được tiến hành liên tục trong khung thời gian nghiên cứu từ 2011 đến cuối năm 2013.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô và sự hiện diện của các tổ chức INGO tại Việt Nam ghi nhận sự phát triển vượt bậc. Từ 540 tổ chức năm 2003, số lượng INGO đã đạt 990 tổ chức vào năm 2013, tương đương mức tăng trưởng 83,3%. Dòng vốn viện trợ phi chính phủ giải ngân thực tế giai đoạn 2003-2011 duy trì ổn định ở mức gần 300 triệu USD mỗi năm, mở rộng phạm vi can thiệp từ cứu trợ khẩn cấp sang nâng cao năng lực phát triển bền vững.

Thứ hai, mức độ đóng góp của INGO tập trung mạnh mẽ vào việc hiện thực hóa các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa. Hơn 60% tổng nguồn viện trợ phi chính phủ được phân bổ trực tiếp cho các chương trình y tế cộng đồng, giáo dục hòa nhập, phòng chống thiên tai và tạo sinh kế bền vững tại vùng sâu, vùng xa, hỗ trợ thiết thực cho hàng triệu phụ nữ, trẻ em và đồng bào dân tộc thiểu số.

Thứ ba, các INGO phát huy vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin và dữ liệu giám sát độc lập. Trên bình diện quốc tế, hơn 75% các trường hợp được Nhóm làm việc về Giam giữ tùy tiện của Liên hợp quốc xem xét có nguồn gốc từ báo cáo của INGO. Tại Việt Nam, dữ liệu nghiên cứu thực địa từ các tổ chức như Oxfam, ActionAid đóng góp tích cực vào tiến trình xây dựng báo cáo quốc gia theo cơ chế Rà soát Định kỳ Phổ quát (UPR) và thực thi Công ước CRC, CEDAW.

Thứ tư, khung khổ pháp lý tồn tại nhiều rào cản quy trình. Thủ tục hành chính qua nhiều cấp thẩm định theo Nghị định 93/2009/NĐ-CP và Nghị định 12/2012/NĐ-CP kéo dài thời gian phê duyệt dự án trung bình từ 60 đến 90 ngày, làm giảm tính chủ động và tính kịp thời của các nguồn viện trợ nhân đạo khẩn cấp.

Thảo luận kết quả

Thực tiễn nghiên cứu chỉ ra rằng tính chất đặc thù của hoạt động INGO tại Việt Nam là sự đan xen giữa yêu cầu mở rộng hợp tác quốc tế và nhu cầu bảo đảm an ninh chính trị. Quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước là phương châm "vừa hợp tác, vừa đấu tranh", tranh thủ tối đa nguồn lực tri thức và tài chính để giảm nghèo, đồng thời ngăn chặn các hành vi can thiệp nội bộ.

Kết quả này củng cố các luận điểm của Claude E. (2001) và William Korey (1998) về vai trò của NGO như "cây nho kỳ lạ" lan tỏa các giá trị nhân quyền toàn cầu, đồng thời bổ khuyết cho các nghiên cứu trong nước của Nguyễn Kim Hà (2001) và Nguyễn Trang Thu (2005) về năng lực quản lý nhà nước. Dữ liệu nghiên cứu có thể được hệ thống hóa trực quan thông qua biểu đồ tăng trưởng số lượng INGO giai đoạn 2003-2013, kết hợp bảng cơ cấu phân bổ dòng vốn viện trợ theo 10 lĩnh vực trọng điểm và sơ đồ tổ chức của 8 cơ quan đại diện thuộc Ủy ban Công tác về các tổ chức phi chính phủ nước ngoài, giúp người đọc nắm bắt toàn cảnh bức tranh viện trợ.

Đề xuất và khuyến nghị

• Đơn giản hóa quy trình thủ tục hành chính: Rút ngắn 50% thời gian thẩm định, cấp phép và phê duyệt dự án viện trợ từ mức 60-90 ngày xuống tối đa 30 ngày làm việc. Chủ thể thực hiện: Văn phòng Chính phủ chủ trì, phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư sửa đổi Nghị định 93/2009/NĐ-CP và Bộ Ngoại giao sửa đổi Nghị định 12/2012/NĐ-CP, hoàn thành trong giai đoạn 2014-2016.
• Thiết lập diễn đàn đối thoại chính sách định kỳ: Tổ chức định kỳ 6 tháng/lần các hội nghị tham vấn chuyên đề giữa cơ quan quản lý nhà nước và mạng lưới các tổ chức INGO, hướng tới mục tiêu tăng 30% mức độ đồng thuận chính sách và tháo gỡ kịp thời các vướng mắc trong triển khai dự án. Chủ thể thực hiện: Ủy ban Công tác về các tổ chức phi chính phủ nước ngoài và Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam (VUFO), triển khai từ năm 2014.
• Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá tác động nhân quyền (Human Rights Impact Assessment): Ban hành khung hướng dẫn lồng ghép phương pháp tiếp cận dựa trên quyền vào 100% các chương trình dự án viện trợ phát triển nhằm tối ưu hóa quyền lợi cho các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp phối hợp với Bộ Ngoại giao và các chuyên gia học thuật, hoàn thành dự thảo trước năm 2017.
• Tăng cường phân cấp quản lý và đào tạo nâng cao năng lực địa phương: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về pháp luật nhân quyền và kỹ năng quản lý viện trợ phi chính phủ cho trên 90% cán bộ phụ trách công tác đối ngoại nhân dân tại 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Chủ thể thực hiện: Ban Điều phối viện trợ nhân dân (PACCOM) phối hợp cùng Sở Ngoại vụ các địa phương trong giai đoạn 2015-2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ quản lý nhà nước và cơ quan hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để hoàn thiện hệ thống văn bản pháp quy, chuẩn hóa quy trình quản lý hơn 990 tổ chức INGO và điều phối hiệu quả dòng viện trợ nước ngoài.
• Lãnh đạo và chuyên viên tại các tổ chức INGO, tổ chức xã hội dân sự: Hỗ trợ nắm vững khung pháp lý Việt Nam (Nghị định 12/2012/NĐ-CP, Nghị định 93/2009/NĐ-CP), tối ưu hóa thiết kế dự án theo phương pháp tiếp cận dựa trên quyền và nâng cao 100% mức độ tuân thủ quy định hiện hành.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Luật học, Quyền con người, Quan hệ quốc tế: Khai thác tài liệu học thuật giá trị với hơn 100 nguồn trích dẫn uy tín, hệ thống khái niệm chuẩn mực và phương pháp tiếp cận đa ngành.
• Luật sư, chuyên gia tư vấn pháp lý và các tổ chức trợ giúp xã hội: Trang bị luận cứ thực tiễn để hỗ trợ pháp lý, thúc đẩy chính sách bảo vệ quyền lợi của phụ nữ, trẻ em, người khuyết tật và các cộng đồng dân tộc thiểu số.

Câu hỏi thường gặp

Các tổ chức INGO đóng góp như thế nào vào việc bảo đảm quyền con người tại Việt Nam?
Các INGO đóng góp trực tiếp thông qua nguồn viện trợ giải ngân hàng trăm triệu USD mỗi năm, tập trung vào y tế, giáo dục, cứu trợ thiên tai và xóa đói giảm nghèo. Hơn 60% nguồn vốn tài trợ hướng vào các vùng sâu, vùng xa, giúp hiện thực hóa quyền sống, quyền chăm sóc sức khỏe và quyền phát triển cho hàng triệu người dân yếu thế.

Khung pháp lý cốt lõi quản lý hoạt động INGO tại Việt Nam gồm những văn bản nào?
Khung pháp lý điều chỉnh bao gồm Nghị định 12/2012/NĐ-CP về đăng ký và quản lý hoạt động của các NGO nước ngoài, Nghị định 93/2009/NĐ-CP về quản lý và sử dụng viện trợ phi chính phủ nước ngoài, Quyết định 59/2001/QĐ-TTg về thành lập Ủy ban Công tác về các tổ chức phi chính phủ nước ngoài và Quyết định 40/2013/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình quốc gia xúc tiến vận động viện trợ.

Phương châm chỉ đạo của Nhà nước Việt Nam đối với công tác phi chính phủ nước ngoài là gì?
Phương châm chỉ đạo xuyên suốt theo Chỉ thị 19-CT/TW và Nghị quyết 22-NQ/TW là "vừa hợp tác, vừa đấu tranh". Nhà nước chủ động tạo hành lang pháp lý thuận lợi để thu hút nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời duy trì kiểm tra, giám sát chặt chẽ nhằm bảo đảm an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội.

Tiếp cận dựa trên quyền (Rights-Based Approach) được thể hiện ra sao trong dự án của INGO?
Phương pháp này chuyển trọng tâm từ cứu trợ từ thiện thuần túy sang nâng cao năng lực cho người thụ hưởng, giúp họ nhận thức và đòi hỏi các quyền chính đáng. Các chương trình của Oxfam hay Save the Children tại Việt Nam đã tích cực lồng ghép việc tham vấn cộng đồng, tăng cường tính minh bạch và nâng cao trách nhiệm giải trình của chính quyền địa phương.

Cơ chế tham vấn của NGO tại Liên hợp quốc hoạt động theo quy định nào?
Cơ chế này vận hành theo Điều 71 Hiến chương Liên hợp quốc và Nghị quyết 1996/31 của ECOSOC. Quy chế tham vấn được phân thành 3 loại: Tổng quát (cho 146 tổ chức có phạm vi hoạt động bao trùm), Đặc biệt (cho 2.610 tổ chức có thế mạnh chuyên môn sâu) và Phân công (cho 987 tổ chức đóng góp định kỳ), giúp các NGO tham gia giám sát và cung cấp dữ liệu nhân quyền.

Kết luận

• Luận văn khẳng định INGO đóng vai trò là cầu nối quan trọng trong việc hiện thực hóa các quyền con người tại Việt Nam thông qua các nguồn lực viện trợ phát triển và hỗ trợ nhân đạo thực chất.
• Sự gia tăng từ 540 tổ chức năm 2003 lên 990 tổ chức năm 2013 chứng minh môi trường hợp tác ngày càng mở rộng và vị thế đối tác tin cậy giữa Chính phủ Việt Nam và cộng đồng INGO.
• Đóng góp khoa học cốt lõi của công trình là luận giải thành công mối liên hệ hữu cơ giữa viện trợ phát triển và quyền con người, chỉ ra tính cấp thiết của việc áp dụng phương pháp tiếp cận dựa trên quyền trong quản trị công.
• Lộ trình hoàn thiện thể chế giai đoạn 2014-2020 cần tập trung vào cải cách thủ tục hành chính, giảm 50% thời gian cấp phép và thiết lập cơ chế đối thoại chính sách định kỳ nhằm tối ưu hóa nguồn lực viện trợ.
• Độc giả, nhà nghiên cứu và các nhà hoạch định chính sách hãy tham khảo toàn văn luận văn thạc sĩ để khai thác hệ thống dữ liệu toàn diện và ứng dụng hiệu quả các giải pháp thúc đẩy quyền con người trong thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Lý luận và thực tiễn quốc tế về vai trò của các tổ chức phi chính phủ trong vấn đề bảo đảm nhân quyền. Chương 2:Chính sách, pháp luật và thực tiễn hoạt động của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài tại Việt Nam có liên quan đến vấn đề quyền con người. Chương 3: Hoàn thiện khuôn khổ pháp luật điều chỉnh hoạt động của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài tại Việt Nam trong lĩnh vực nhân quyền con người 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN QUỐC TẾ VỀ VAI TRÒ CỦA CÁC TỔ CHỨC PHI CHÍNH PHỦ TRONG VẤN ĐỀ ĐẢM BẢO NHÂN QUYỀN 1. Một số khái niệm quan trọng 1.

Nhân quyền Nhân quyền, hay Quyền Con Người(human rights), được xem là sự kết tinh những giá trị nhân văn cao đẹp trong văn hóa nhân loại, là những chuẩn mực toàn cầu mà các cá nhân và cộng đồng hướng tới và đấu tranh để bảo đảm nhân phẩm và hạnh phúc của mình. Có nhiều định nghĩa về quyền con người, trong đó đáng chú ý có định nghĩa của Văn phòng Cao ủy Liên hợp quốc về nhân quyền (OHCHR): quyền con người là những bảo đảm pháp lý toàn cầu có tác dụng bảo vệ các cá nhân và các nhóm chống lại những hành động hoặc sự bỏ mặc làm tổn hại đến nhân phẩm, những sự được phép và tự do cơ bản của con người [4, tr. Gần với trường phái quyền tự nhiên, quyền con người được xem là những sự được phép mà tất cả thành viên của cộng đồng nhân loại, không phân biệt giới tính, chủng tộc, tôn giáo, địa vị xã hội… đều có ngay từ khi sinh ra, đơn giản chỉ vì họ là con người [4, tr. Hay là những quyền bẩm sinh, vốn có của con người mà nếu không được hưởng thì chúng ta sẽ không thể sống như một con người [27, tr.

Ở Việt Nam, quyền con người được hiểu là những nhu cầu, lợi ích tự nhiên, vốn có và khách quan của con người được ghi nhận và bảo vệ trong pháp luật quốc gia và các thỏa thuận pháp lý quốc tế.22-23] Nghị trình về nhân quyền có lịch sử lâu dài. Trước khi Thomas Paine viết tác phẩm Rights of Man (Quyền của con người) vào cuối thế kỷ XVIII, vấn đề này đã được thảo luận bởi nhiều học giả khác. Kết quả là năm 1948, các quyền của con người lần đầu tiên được quốc tế ghi nhận chung trong Tuyên ngôn thế giới về nhân quyền (UDHR) – và được coi là các quyền tự nhiên, vốn có, không thể chuyển nhượng của mọi cá nhân. Kể từ năm 1948, việc công nhận các quyền con người đã mở rộng tới các quyền được gọi là quyền „chủ động‟ và quyền „thụ động‟, được ghi 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nhận trong Công ước quốc tế về các quyền dân sự, chính trị (ICCPR), Công ước quốc tế về các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa (ICESCR), Tuyên bố về Quyền phát triển và một số công ước khác.

Nhận thức chung cho rằng quyền con người có những đặc trưng cơ bản như: tính phổ quát, tính không thể phân chia, tính không thể chuyển nhượng và tính liên hệ, phụ thuộc lẫn nhau. Đóng góp vào việc thúc đẩy và bảo vệ nhân quyền, phát triển vì sự tiến bộ của nhân quyền có sự tham gia hàng ngày hàng giờ của các chủ thể xã hội dân sự trên khắp thế giới, trong đó có các tổ chức phi chính phủ.38] Các chủ thể có trách nhiệm chính: các cơ quan nhà nước, cảnh sát, quân đội, an ninh, công chức, viên chức.) Các chủ thể trong nước có tính độc lập Các chủ thể bên tương đối: các Tòa án, ngoài: các cơ quan, cơ quan Thanh tra tổ chức quốc tế, khu Quốc hội, Ủy ban vực. nhân quyền quốc gia, các cơ sở học thuật. Các tổ chức phi chính phủ Các chủ thể chính của quyền: các cá nhân, nhóm.

Lone Lindholt, Viện Nhân quyền Đan Mạch) Hình 1.1: Chủ thể trong quan hệ nhân quyền 1. Tổ chức phi chính phủ Tổ chức phi chính phủ (NGO) đã tồn tại hàng trăm năm trên thế giới dưới nhiều dạng khác nhau, với nhiều tên gọi khác nhau. Nguồn gốc xa xưa của NGO là những nhóm nhỏ làm từ thiện, với tiêu chí hoạt động là cứu trợ nhân đạo đối với các nạn nhân của chiến tranh, thiên tai và nghèo đói, không phân biệt chính kiến và vị trí địa lý. Mặc dù vậy, hiện chưa có một định nghĩa thống nhất nào trên toàn cầu về NGO.

Thuật ngữ “NGO” mang nhiều hàm ý khác nhau ở các bối cảnh khác nhau, nhưng có chung một số đặc trưng cơ bản: NGO được xác định là một hội tình nguyện, độc lập của những người cùng chung hoạt động dựa trên một nền tảng liên tục, hợp pháp, vì những mục đích chung có tính phi lợi nhuận, chứ không phải là 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] một cơ quan nhà nước hoặc một cơ quan hoạt động có mục đích lợi nhuận hay có tính chất phi pháp [90]. Nói cách khác, NGO phải là các tổ chức có tính tư nhân, phi lợi nhuận, phi chính trị,phi bạo lực, dựa trên cơ sở tình nguyện, độc lập, không chịu sự kiểm soát trực tiếp của bất cứ chính phủ nào. Nghị quyết 1996/31 của Hội đồng Kinh tế Xã hội của Liên hợp quốc (ECOSOC) nhận định: NGO là “bất cứ tổ chức nào được thành lập không phải do cơ quan chính phủ hoặc một thỏa thuận liên chính phủ.”, “Các nguồn lực cơ bản. sẽ lấy từ đóng góp chủ yếu của các thành viên tham gia trong nước, các thành tố khác, hoặc các thành viên cá nhân”.

Một XHDS mạnh mẽ và tự chủ có thể hoạt động tự do, có hiểu biết và kỹ năng liên quan đến nhân quyền, là một yếu tố chủ chốt để đảm bảo bảo vệ nhân quyền bền vững ở cấp quốc gia. Do đó, các chủ thể XHDS là những đối tác thiết yếu trong hệ thống nhân quyền LHQ [68]. Các NGO cũng là các tổ chức xã hội dân sự (CSO), hoặc chính xác hơn, các NGO là cấu phần cơ bản của các CSO. Với tư cách là một bộ phận cấu thành của XHDS, NGO giữ những vai trò quan trọng trong tiến trình phát triển của xã hội.2) Những vai trò xã hội mà các NGO có thể đảm đƣơng Sự đối kháng của công Thực hiện chính sách chúng với chế độ Người giám sát Vận động nhà nước Chống đối/Đối lập Vận động hành lang - Phúc lợi, cung cấp - Chống đối dân sự dịch vụ xã hội - Biểu tình đám đông - Để thay đổi chính sách - Các biện pháp - Vạch trần quan chức chống đói nghèo tham nhũng hoặc thực tế -„Đồng hành với tham nhũng nhà nước‟ - Báo chí đối lập - Cho cử tri - Phê bình của công luận - Để thay đổi việc thực hiện chính sách về chính sách và/hoặc chế độ - „người hưởng lợi thứ cấp‟ (Hannah: 2004) (Nguồn: www.no, truy cập 12/8/2012) Hình 1.2: Vai trò của các NGO và các tổ chức xã hội dân sự khác 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] NGO có thể được phân chia thành nhiều loại tùy theo định hướng (orientation) hay mức độ hợp tác (level of cooperation) của tổ chức.

Tùy theo định hướng của tổ chức có các loại: NGO từ thiện, NGO cung cấp dịch vụ, NGO có sự tham gia của người dân, NGO về nâng cao năng lực. Tùy theo mức độ hợp tác có: NGO dựa vào cộng đồng, NGO quốc gia, NGO quốc tế. Ngân hàng Thế giới (WB) lại xếp NGO theo tiêu chí hoạt động (operation) và vận động chính sách (advocacy), trong đó NGO theo xu hướng hoạt động thường xây dựng và thực hiện các chương trình dự án liên quan đến phát triển, còn NGO vận động chính sách thường nỗ lực thúc đẩy những mục tiêu nhất định thông qua các hoạt động nâng cao nhận thức, tăng cường hiểu biết như vận động hành lang, làm việc với báo chí truyền thông, tổ chức các sự kiện… Bên cạnh thuật ngữ “NGO”, còn có nhiều thuật ngữ khác dùng để chỉ hoặc liên quan đến NGO, ví dụ như: tổ chức tình nguyện, tổ chức phi lợi nhuận, tổ chức xã hội dân sự, khối độc lập, khối tình nguyện, tổ chức tự lực, tổ chức cơ sở, tổ chức phong trào xã hội xuyên quốc gia, chủ thể phi nhà nước. Một số thuật ngữ quen thuộc dùng để chỉ “NGO” là: INGO (NGO quốc tế), BINGO (INGO có phong cách hoạt động thân thiện), CITS (NGO tập trung hỗ trợ cộng đồng khoa học bằng cách tạo động lực cho các tài năng trẻ làm về nghiên cứu và phát triển), CSO (tổ chức xã hội dân sự), DONGO (NGO do nhà tài trợ thành lập), ENGO (NGO về môi trường), GONGO (NGO thực hiện các hoạt động của chính phủ), TANGO (NGO hỗ trợ kỹ thuật).

Tổ chức phi chính phủ về nhân quyền Tổ chức phi chính phủ về nhân quyền (HRsNGO) là những NGO được thành lập và hoạt động vì mục đích thúc đẩy và bảo vệ nhân quyền (đôi khi còn được gọi là các „nhóm nhân quyền”). Điểm cốt lõi để phân biệt một HRsNGO với các tổ chức chính trị khác là các tổ chức chính trị (đôi khi còn được gọi là các „nhóm chính trị‟) luôn chỉ đấu tranh vì quyền của các thành phần trong tổ chức của họ; còn các HRsNGO thì hoạt động nhằm đảm bảo quyền của tất cả mọi thành viên trong xã hội. Ngoài ra, các tổ chức chính trị hoạt động nhằm tăng cường các lợi ích cụ thể 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] hoặc chương trình của họ, còn các HRsNGO thì tìm cách giữ cho tiến trình chính trị mở ra cho tất cả các lực lượng xã hội hợp pháp khác [74, tr. Cùng với các chủ thể phi nhà nước khác, HRsNGO ngày càng đóng góp to lớn vào việc thúc đẩy nhân quyền trên thế giới.

Số lượng các tổ chức này ngày càng tăng, ước tính trên thế giới hiện có khoảng 26.000 NGO hoạt động về nhân quyền [78]. Sự phát triển mạnh mẽ của các HRsNGO, nhất là ở các nước đang phát triển, đã trở thành một hiện tượng.