Quản Lý Nhà Nước Đối Với Hoạt Động Kinh Doanh Du Lịch Tại Khu Du Lịch Sinh Thái Tràng An

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tmu qlnn đối với hđkddl tại khu dlst tràng an tỉnh ninh bình, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực .

• Tác giả: Vũ Thị Mai Linh
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Bích Hằng
• Trường học: Trường Đại học Thương Mại
• Chuyên ngành: Quản lý nhà nước
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Đối Với Hoạt Động Kinh Doanh Du Lịch Tại Khu Du Lịch Sinh Thái Tràng An
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Ninh Bình

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KINH DOANH DU LỊCH
• 1.1. Một số khái niệm có liên quan
• 1.2. Du lịch và du lịch sinh thái
• 1.3. Khu du lịch và khu du lịch sinh thái
• 1.4. Hoạt động kinh doanh du lịch tại các khu du lịch
• 1.5. Quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch
• 1.6. Nội dung và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch
• 1.7. Nội dung quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch
• 1.8. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch
• 1.9. Kinh nghiệm quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch tại một số khu du lịch sinh thái và bài học kinh nghiệm cho khu du lịch sinh thái Tràng An, tỉnh Ninh Bình
• 1.9.1. Kinh nghiệm quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch của một số khu du lịch sinh thái của nước ta
• 1.9.2. Bài học kinh nghiệm cho khu du lịch sinh thái Tràng An
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KINH DOANH DU LỊCH TẠI KHU DU LỊCH SINH THÁI TRÀNG AN, TỈNH NINH BÌNH
• 2.1. Khái quát chung về hoạt động kinh doanh du lịch tại khu du lịch sinh thái Tràng An
• 2.2. Giới thiệu về khu du lịch sinh thái Tràng An
• 2.3. Tiềm năng du lịch của khu du lịch sinh thái Tràng An
• 2.4. Kết quả hoạt động kinh doanh du lịch tại khu du lịch sinh thái Tràng An
• 2.5. Thực trạng nội dung và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch tại khu du lịch sinh thái Tràng An
• 2.6. Tình hình hoạt động kinh doanh du lịch sinh thái tại khu du lịch sinh thái Tràng An
• 2.7. Kết quả nghiên cứu thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh tại khu du lịch sinh thái Tràng An
• 2.8. Đánh giá chung về thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch tại khu du lịch sinh thái Tràng An
• 2.8.1. Những thành công và nguyên nhân
• 2.8.2. Những hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KINH DOANH DU LỊCH TẠI KHU DU LỊCH SINH THÁI TRÀNG AN
• 3.1. Phương hướng và mục tiêu phát triển khu du lịch sinh thái Tràng An
• 3.1.1. Phương hướng phát triển khu du lịch sinh thái Tràng An
• 3.1.2. Mục tiêu phát triển khu du lịch sinh thái Tràng An
• 3.2. Phương hướng và quan điểm hoàn thiện quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch tại khu du lịch sinh thái Tràng An
• 3.2.1. Phương hướng hoàn thiện quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch tại khu du lịch sinh thái Tràng An
• 3.2.2. Quan điểm hoàn thiện quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch tại khu du lịch sinh thái Tràng An
• 3.3. Một số giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch tại khu du lịch sinh thái Tràng An
• 3.3.1. Về xây dựng và tổ chức thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và chính sách phát triển khu du lịch sinh thái Tràng An
• 3.3.2. Về xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật, tiêu chuẩn định mức kinh tế - kỹ thuật trong hoạt động du lịch tại khu du lịch sinh thái Tràng An
• 3.3.3. Về tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và thông tin về du lịch đến các cơ sở kinh doanh du lịch, khách du lịch nhằm phát triển du lịch bền vững tại khu du lịch sinh thái Tràng An
• 3.3.4. Về tổ chức, quản lý hoạt động đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực; nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ cho khu du lịch sinh thái Tràng An
• 3.3.5. Về tổ chức thực hiện hợp tác, xúc tiến du lịch cho khu du lịch sinh thái Tràng An
• 3.3.6. Về tổ chức điều tra, đánh giá tài nguyên du lịch để xây dựng quy hoạch phát triển du lịch, xác định điểm du lịch, tuyến du lịch tại khu du lịch sinh thái Tràng An
• 3.3.7. Về quy định tổ chức bộ máy quản lý nhà nước, sự phối hợp của các cơ quan nhà nước trong việc quản lý nhà nước đối với khu du lịch sinh thái Tràng An
• 3.3.8. Về cấp, thu hồi giấy phép, giấy chứng nhận cho các cơ sở kinh doanh du lịch tại khu du lịch sinh thái Tràng An
• 3.3.9. Về kiểm tra, thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật về du lịch tại các khu du lịch sinh thái Tràng An
• 3.3.10. Giải pháp khác
• 3.4. Một số kiến nghị hoàn thiện quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch tại khu du lịch sinh thái Tràng An
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Nhà Nước Đối Với Kinh Doanh Du Lịch

Quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch tại khu du lịch sinh thái Tràng An là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh phát triển du lịch bền vững. Khu du lịch sinh thái Tràng An, với vẻ đẹp tự nhiên và giá trị văn hóa, đang thu hút ngày càng nhiều du khách. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần có sự quản lý hiệu quả từ phía nhà nước. Việc này không chỉ giúp bảo tồn tài nguyên thiên nhiên mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch.

1.1. Khái Niệm Về Quản Lý Nhà Nước Trong Du Lịch

Quản lý nhà nước trong du lịch bao gồm các chính sách, quy định và biện pháp nhằm điều chỉnh hoạt động kinh doanh du lịch. Điều này đảm bảo sự phát triển hài hòa giữa lợi ích kinh tế và bảo vệ môi trường.

1.2. Vai Trò Của Khu Du Lịch Sinh Thái Tràng An

Khu du lịch sinh thái Tràng An không chỉ là điểm đến du lịch nổi bật mà còn là nơi bảo tồn đa dạng sinh học. Sự phát triển của khu vực này cần được quản lý chặt chẽ để duy trì giá trị tự nhiên và văn hóa.

II. Thách Thức Trong Quản Lý Nhà Nước Đối Với Du Lịch Tại Tràng An

Mặc dù khu du lịch sinh thái Tràng An có nhiều tiềm năng, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong quản lý nhà nước. Các vấn đề như ô nhiễm môi trường, thiếu cơ sở hạ tầng và sự cạnh tranh từ các khu du lịch khác đang gây khó khăn cho sự phát triển bền vững.

2.1. Ô Nhiễm Môi Trường Tại Khu Du Lịch

Ô nhiễm môi trường do hoạt động du lịch gia tăng đang trở thành vấn đề nghiêm trọng. Cần có các biện pháp quản lý hiệu quả để giảm thiểu tác động tiêu cực đến hệ sinh thái.

2.2. Thiếu Cơ Sở Hạ Tầng Phục Vụ Du Lịch

Cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng đủ nhu cầu của du khách, từ giao thông đến dịch vụ lưu trú. Việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng là cần thiết để nâng cao trải nghiệm du lịch.

III. Phương Pháp Quản Lý Hiệu Quả Đối Với Hoạt Động Kinh Doanh Du Lịch

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch tại Tràng An, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại. Việc này bao gồm việc xây dựng các chính sách rõ ràng và thực hiện các chương trình đào tạo cho nhân lực trong ngành du lịch.

3.1. Xây Dựng Chính Sách Du Lịch Bền Vững

Chính sách du lịch bền vững cần được xây dựng dựa trên nguyên tắc bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế. Điều này sẽ giúp khu du lịch Tràng An phát triển một cách bền vững.

3.2. Đào Tạo Nguồn Nhân Lực Trong Ngành Du Lịch

Đào tạo nguồn nhân lực là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng dịch vụ. Cần có các chương trình đào tạo chuyên sâu cho nhân viên trong ngành du lịch.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Quản Lý Nhà Nước Tại Khu Du Lịch Tràng An

Việc áp dụng các biện pháp quản lý nhà nước tại khu du lịch Tràng An đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Sự phối hợp giữa các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp du lịch là rất quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững.

4.1. Kết Quả Hoạt Động Kinh Doanh Du Lịch

Kết quả hoạt động kinh doanh du lịch tại Tràng An đã có sự tăng trưởng đáng kể trong những năm qua. Tuy nhiên, cần tiếp tục cải thiện để đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

4.2. Sự Phối Hợp Giữa Các Cơ Quan Quản Lý

Sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp du lịch là yếu tố quyết định đến thành công trong quản lý hoạt động kinh doanh du lịch.

V. Kết Luận Về Quản Lý Nhà Nước Đối Với Du Lịch Tại Tràng An

Quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch tại khu du lịch sinh thái Tràng An cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững. Các giải pháp cần thiết phải được thực hiện để nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

5.1. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Định hướng phát triển trong tương lai cần tập trung vào việc bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và phát triển dịch vụ du lịch chất lượng cao.

5.2. Các Giải Pháp Đề Xuất Để Hoàn Thiện Quản Lý

Cần có các giải pháp cụ thể để hoàn thiện quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch, từ việc xây dựng chính sách đến đào tạo nguồn nhân lực.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kể từ khi Quần thể danh thắng Tràng An chính thức được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO) ghi danh là Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới vào ngày 23 tháng 6 năm 2014, ngành du lịch tỉnh Ninh Bình đã chứng kiến bước chuyển mình vượt bậc. Với quy mô diện tích vùng lõi và vùng đệm lên tới 12.000 ha, Tràng An đã nhanh chóng trở thành một trong những điểm đến du lịch sinh thái nổi bật hàng đầu tại Việt Nam, thu hút hàng triệu lượt khách tham quan mỗi năm.

Tuy nhiên, sự tăng trưởng nhanh chóng về số lượng khách du lịch đang đặt ra nhiều thách thức gay gắt đối với công tác quản lý nhà nước. Trong thực tế, kết quả hoạt động kinh doanh du lịch tại Tràng An chưa thực sự tương xứng với tiềm năng to lớn của di sản: thời gian lưu trú bình quân của du khách còn rất ngắn (ước tính chỉ từ 1,2 đến 1,5 ngày), mức chi tiêu bình quân trên mỗi lượt khách còn khiêm tốn, nguồn thu dịch vụ cao cấp còn hạn chế và nguy cơ quá tải hạ tầng vào các mùa cao điểm gây áp lực nặng nề lên môi trường sinh thái. Bên cạnh đó, công tác điều tiết thị trường, xúc tiến quảng bá và quản lý các cơ sở kinh doanh lữ hành, lưu trú, ăn uống trên địa bàn còn bộc lộ nhiều điểm lúng túng.

Trước bối cảnh đó, nghiên cứu tập trung giải quyết mục tiêu trọng tâm: Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch sinh thái, phân tích sâu sắc thực trạng quản lý tại Khu du lịch sinh thái Tràng An giai đoạn 2014 - 2016, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị có tính khả thi cao nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước đến năm 2020.

Phạm vi nghiên cứu được xác lập cụ thể về không gian tại Khu du lịch sinh thái Tràng An trực thuộc Quần thể danh thắng Tràng An, tỉnh Ninh Bình; phạm vi thời gian tập trung vào chuỗi dữ liệu thực chứng từ năm 2014 đến năm 2016 và định hướng chiến lược đến năm 2020. Nghiên cứu tiếp cận trực tiếp các chủ thể quản lý nhà nước cấp địa phương gồm Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình, Sở Du lịch Ninh Bình, Ủy ban nhân dân huyện Hoa Lư và Ban quản lý Quần thể danh thắng Tràng An. Về mặt ý nghĩa, kết quả nghiên cứu đóng góp cơ sở dữ liệu thực nghiệm quan trọng giúp nâng cao các chỉ số hiệu quả quản trị du lịch địa phương, thúc đẩy tăng trưởng doanh thu ngành dịch vụ đạt mục tiêu trên 15% mỗi năm, đồng thời bảo tồn nguyên vẹn các giá trị di sản sinh thái cảnh quan toàn cầu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng tích hợp của các học thuyết quản lý kinh tế hiện đại và lý thuyết phát triển du lịch bền vững. Nổi bật là lý thuyết quản lý nhà nước về kinh tế của các học giả chuyên ngành, xác định quản lý nhà nước là sự tác động có tổ chức và bằng pháp quyền của cơ quan công quyền lên các chủ thể kinh tế nhằm khai thác tối ưu các nguồn lực và duy trì trật tự thị trường. Đồng thời, nghiên cứu vận dụng các nguyên lý cốt lõi của Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO), Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) và Hiệp hội Du lịch Sinh thái Quốc tế (TIES) về mô hình du lịch sinh thái bền vững – loại hình du lịch có trách nhiệm với tự nhiên, bảo vệ môi trường và đóng góp thiết thực vào phúc lợi của cộng đồng địa phương.

Khung lý thuyết của đề tài làm rõ hệ thống các khái niệm then chốt:

1. Du lịch: Tập hợp các mối quan hệ và hoạt động gắn liền với hành trình di chuyển, lưu trú tạm thời ngoài nơi cư trú thường xuyên nhằm thỏa mãn các nhu cầu văn hóa, tinh thần, nghỉ dưỡng và khám phá.
2. Du lịch sinh thái: Loại hình du lịch dựa vào tự nhiên hoang sơ, gắn liền với bản sắc văn hóa địa phương, có sự tham gia của cộng đồng dân cư và lồng ghép giáo dục nâng cao ý thức bảo vệ môi trường sinh thái theo tinh thần của Luật Du lịch năm 2017.
3. Khu du lịch sinh thái: Khu vực có ranh giới tự nhiên ít bị biến dạng bởi hoạt động của con người, sở hữu hệ sinh thái đa dạng, được quy hoạch và đầu tư để phục vụ nghiên cứu, thưởng ngoạn cảnh quan và khám phá văn hóa bản địa.
4. Hoạt động kinh doanh du lịch: Mối quan hệ tổng hòa giữa cung và cầu trên thị trường dịch vụ du lịch, bao gồm lữ hành, vận chuyển, lưu trú, ăn uống và các dịch vụ bổ trợ do các chủ thể kinh tế thực hiện nhằm mục tiêu sinh lợi.
5. Quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch: Hoạt động của các cơ quan công quyền sử dụng các công cụ pháp lý, chính sách, quy hoạch và thanh tra để điều tiết, hỗ trợ và định hướng thị trường du lịch phát triển an toàn, trật tự và bền vững.

Khung phân tích của luận văn bám sát 9 nội dung quản lý nhà nước cơ bản bao gồm: Xây dựng và thực hiện quy hoạch, chính sách đầu tư; Ban hành và thực thi văn bản quy phạm pháp luật, tiêu chuẩn định mức; Tuyên truyền, giáo dục pháp luật; Quản lý đào tạo nguồn nhân lực và ứng dụng khoa học công nghệ; Điều tra, đánh giá tài nguyên du lịch; Tổ chức hợp tác và xúc tiến du lịch; Quy định tổ chức bộ máy và cơ chế phối hợp liên ngành; Quản lý cấp, thu hồi giấy phép kinh doanh; Kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm và giải quyết khiếu nại.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp nhuần nhuyễn giữa phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng nhằm đảm bảo độ tin cậy và giá trị khoa học của kết quả phân tích.

Về nguồn dữ liệu thứ cấp, tác giả tiến hành thu thập toàn diện các văn bản quy phạm pháp luật như Luật Du lịch năm 2005 và 2017, Nghị định số 43/2010/NĐ-CP về đăng ký kinh doanh, Nghị định số 92/2007/NĐ-CP, Thông tư liên tịch số 07/2015/TTLT-BVHTTDL-BNV quy định cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý ngành du lịch, cùng các báo cáo tổng kết tình hình kinh tế - xã hội và số liệu thống kê du lịch của Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình trong giai đoạn 2014 - 2016.

Về nguồn dữ liệu sơ cấp, nghiên cứu tiến hành khảo sát thực địa trên cỡ mẫu gồm 100 đối tượng được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chọn mẫu có chủ đích. Cụ thể:

• Nhóm 1: 50 cán bộ quản lý nhà nước về du lịch đang công tác tại Sở Du lịch Ninh Bình, Ủy ban nhân dân huyện Hoa Lư, Ban quản lý Quần thể danh thắng Tràng An và các phòng chuyên môn liên quan.
• Nhóm 2: 50 đại diện doanh nghiệp và cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch đang hoạt động trực tiếp tại Khu du lịch sinh thái Tràng An (gồm các đơn vị lữ hành, cơ sở lưu trú, nhà hàng ẩm thực và hợp tác xã vận chuyển thuyền bè).

Bên cạnh bảng hỏi khảo sát, tác giả thực hiện các cuộc phỏng vấn sâu với cán bộ lãnh đạo chủ chốt của các cơ quan quản lý và tiến hành phương pháp quan sát thực địa trực tiếp tại các bến đón trả khách, các điểm di tích và trung tâm điều hành du lịch Tràng An để kiểm chứng quy trình kiểm soát thực tế.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Việc ứng dụng phần mềm thống kê xử lý số liệu khảo sát định lượng (tính toán tần số, tỷ lệ phần trăm) kết hợp với phương pháp tổng hợp, so sánh chuỗi dữ liệu 3 năm liên tiếp (2014 - 2016) cho phép nhận diện rõ ràng khoảng cách giữa quy định chính sách trên văn bản và thực tiễn thực thi, tạo cơ sở thực chứng vững chắc để đưa ra các đánh giá khách quan về thành công, hạn chế và nguyên nhân cốt lõi.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích kết quả khảo sát từ 100 đối tượng nghiên cứu và chuỗi số liệu hoạt động kinh doanh giai đoạn 2014 - 2016 tại Khu du lịch sinh thái Tràng An chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, lượng khách du lịch tăng trưởng bùng nổ nhưng cơ cấu chi tiêu và lưu trú còn mất cân đối nghiêm trọng. Sau khi được UNESCO vinh danh năm 2014, lượng du khách đến Tràng An tăng bình quân trên 20% mỗi năm. Tuy nhiên, khách du lịch lưu trú chỉ chiếm khoảng 15% đến 20% tổng lượng khách, số ngày lưu trú bình quân chỉ đạt khoảng 1,2 ngày/khách. Cơ cấu doanh thu phụ thuộc chủ yếu vào vé tham quan và vận chuyển đường thủy (chiếm trên 60%), trong khi doanh thu từ dịch vụ lưu trú, ẩm thực chất lượng cao và mua sắm quà lưu niệm chỉ chiếm tỷ trọng khiêm tốn khoảng 25%.

Thứ hai, công tác quy hoạch phát triển và ban hành chính sách đầu tư còn nhiều điểm nghẽn. Kết quả khảo sát cho thấy có 68% cán bộ quản lý đánh giá công tác lập quy hoạch chung của tỉnh đã có tầm nhìn tốt. Ngược lại, có tới 42% doanh nghiệp phản ánh việc tiếp cận các chính sách hỗ trợ đầu tư, đất đai và thủ tục hành chính còn gặp nhiều trở ngại, khiến số lượng cơ sở lưu trú đạt chuẩn cao cấp 3 đến 5 sao tại khu vực Tràng An chỉ chiếm dưới 10% tổng số cơ sở lưu trú toàn tỉnh.

Thứ ba, chất lượng nguồn nhân lực du lịch chưa đáp ứng yêu cầu quốc tế hóa. Khảo sát thực tế chỉ ra rằng trên 40% lực lượng lao động trực tiếp (bao gồm nhân viên phục vụ, người chèo đò, người bán hàng địa phương) chưa trải qua các khóa đào tạo bài bản về nghiệp vụ du lịch sinh thái và kỹ năng giao tiếp ngoại ngữ. Có 54% doanh nghiệp kiến nghị cơ quan nhà nước cần tăng cường mở các lớp đào tạo chuyên môn và tập huấn kỹ năng bảo vệ môi trường cho người dân địa phương.

Thứ tư, công tác thanh tra, kiểm tra và cấp phép kinh doanh còn thiếu tính răn đe đồng bộ. Mặc dù công tác cấp phép đạt tỷ lệ giải quyết đúng hạn trên 90%, song công tác hậu kiểm và xử lý vi phạm trong các dịp cao điểm còn hạn chế. Ước tính có khoảng 35% cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ từng xuất hiện tình trạng không niêm yết giá công khai hoặc vi phạm vệ sinh môi trường, trong khi công tác thu hồi giấy phép đối với các đơn vị tái phạm nghiêm trọng chưa được thực hiện triệt để.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những bất cập nêu trên xuất phát từ sự bùng nổ quá nhanh của thị trường du lịch Tràng An sau năm 2014, tạo ra áp lực vượt tải lên bộ máy quản trị công vốn còn non trẻ. Sự phối hợp liên ngành giữa Sở Du lịch, chính quyền huyện Hoa Lư, Ban quản lý di sản và các lực lượng chức năng đôi lúc còn chồng chéo về thẩm quyền, thiếu một cơ chế điều phối thống nhất.

Khi so sánh với kinh nghiệm quản lý tại Khu du lịch sinh thái Phong Nha – Kẻ Bàng (tỉnh Quảng Bình), nơi có sự hợp tác quốc tế sâu rộng với các tổ chức phát triển của Đức (GTZ, KFW) trong quy hoạch bền vững giai đoạn 2010 - 2025, Tràng An vẫn thiếu các cam kết bảo vệ môi trường mang tính ràng buộc pháp lý chặt chẽ đối với các nhà đầu tư chiến lược. Tương tự, bài học từ Vườn quốc gia Ba Bể (tỉnh Bắc Kạn) với việc ban hành Chỉ thị số 20/CT-UBND năm 2015 đã thiết lập quy chế quản lý môi trường kinh doanh du lịch rất nghiêm minh, giải quyết triệt để tình trạng chèo kéo và hàng rong.

Để phản ánh toàn diện bức tranh nghiên cứu, các dữ liệu thực trạng có thể được hệ thống hóa trực quan thông qua biểu đồ phân tích cơ cấu nguồn thu du lịch (làm rõ sự chênh lệch giữa nguồn thu vé tham quan với dịch vụ cao cấp) và bảng ma trận đánh giá mức độ hài lòng của 9 nội dung quản lý nhà nước giữa hai nhóm đối tượng khảo sát. Các phân tích này khẳng định rằng nếu không nhanh chóng hoàn thiện thể chế quản lý và nâng cấp chuỗi dịch vụ, Tràng An sẽ khó duy trì được tốc độ phát triển bền vững và giảm sút sức cạnh tranh trong dài hạn.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch tại Khu du lịch sinh thái Tràng An đến năm 2020, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, hoàn thiện quy hoạch chi tiết và chuẩn hóa hệ thống văn bản pháp lý địa phương. Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình chủ trì chỉ đạo Sở Xây dựng phối hợp với Sở Du lịch tiến hành rà soát, hoàn thành việc điều chỉnh quy hoạch phân khu chức năng tại Khu du lịch sinh thái Tràng An trước quý IV năm 2018. Xây dựng và ban hành bộ Quy chế quản lý hoạt động kinh doanh dịch vụ du lịch đặc thù tại Quần thể danh thắng Tràng An, quy định rõ ràng nghĩa vụ ký cam kết bảo tồn cảnh quan đối với 100% doanh nghiệp và dự án đầu tư mới trên địa bàn.

Thứ hai, nâng cấp chất lượng nguồn nhân lực và chuẩn hóa nghiệp vụ sinh thái. Sở Du lịch Ninh Bình phối hợp cùng Ban quản lý Quần thể danh thắng Tràng An tổ chức định kỳ 4 đến 6 lớp bồi dưỡng nghiệp vụ mỗi năm. Mục tiêu đặt ra là đến năm 2020, nâng tỷ lệ lao động du lịch qua đào tạo chính quy đạt trên 85%, trong đó 100% đội ngũ nhân viên lái đò và hướng dẫn viên tại điểm được trang bị chứng chỉ văn hóa giao tiếp, kiến thức di sản và kỹ năng ngoại ngữ cơ bản.

Thứ ba, đổi mới công tác xúc tiến quảng bá và ứng dụng công nghệ thông tin. Trung tâm Xúc tiến Du lịch tỉnh Ninh Bình chịu trách nhiệm xây dựng cổng thông tin du lịch điện tử tích hợp bản đồ số 3D và hệ thống thuyết minh tự động đa ngôn ngữ, hoàn thành triển khai trong giai đoạn 2018 - 2019. Mục tiêu gia tăng tỷ lệ tiếp cận thông tin trực tuyến của du khách quốc tế lên thêm 25%, đồng thời liên kết chặt chẽ với các thị trường trọng điểm trong nước và quốc tế để xây dựng các gói sản phẩm nghỉ dưỡng cao cấp kéo dài thời gian lưu trú lên trên 2,5 ngày.

Thứ tư, siết chặt công tác thanh tra, cấp phép và bảo vệ môi trường liên ngành. Đội thanh tra liên ngành du lịch tỉnh Ninh Bình duy trì hoạt động kiểm tra định kỳ hàng tháng và đột xuất vào các dịp lễ hội. Thiết lập hệ thống đường dây nóng 24/7 và ứng dụng tiếp nhận phản ánh hiện trường, cam kết xử lý 100% phản ánh của du khách về tình trạng ép giá, chèo kéo trong vòng 30 phút. Kiên quyết thu hồi giấy phép kinh doanh và đình chỉ hoạt động đối với 100% cơ sở kinh doanh tái phạm quy định xả thải và xâm hại cảnh quan di sản.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và thực tiễn cao, là tài liệu tham khảo đặc biệt hữu ích cho 4 nhóm đối tượng sau:

1. Cơ quan quản lý nhà nước và các nhà hoạch định chính sách: Lãnh đạo và cán bộ chuyên trách tại Sở Du lịch, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ủy ban nhân dân các cấp tại Ninh Bình và các địa phương sở hữu di sản tương tự có thể sử dụng luận văn như một khung tham chiếu thực tiễn để ban hành các quy chế quản lý, quy hoạch không gian du lịch và xây dựng chính sách khuyến khích đầu tư phù hợp với Luật Du lịch.

2. Doanh nghiệp và các nhà đầu tư trong lĩnh vực du lịch: Các công ty lữ hành, tập đoàn khách sạn và cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch có thể nắm bắt rõ ràng các định hướng quản lý vĩ mô, các quy chuẩn định mức kỹ thuật và xu hướng thị trường tại Tràng An, từ đó xây dựng các sản phẩm du lịch sinh thái cao cấp, nâng cao chất lượng dịch vụ và tối ưu hóa hiệu quả vận hành.

3. Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học: Các nhà nghiên cứu thuộc khối ngành Quản lý kinh tế, Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành, Kinh tế phát triển có thể khai thác hệ thống dữ liệu thực nghiệm, khung lý thuyết 9 nội dung quản lý và phương pháp luận khảo sát phân tầng (100 mẫu) làm tài liệu giảng dạy, học tập và phát triển các đề tài nghiên cứu chuyên sâu.

4. Ban quản lý các khu bảo tồn và tổ chức phát triển bền vững: Các nhà quản lý di sản, tổ chức phi chính phủ về môi trường có thể tham khảo mô hình phân tích tác động qua lại giữa bảo tồn di sản thế giới (12.000 ha) và sinh kế cộng đồng, từ đó vận dụng các giải pháp quản trị du lịch có trách nhiệm vào thực tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Đóng góp khoa học và thực tiễn nổi bật nhất của luận văn này là gì? Luận văn đã hệ thống hóa hoàn chỉnh khung lý luận về quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh tại một khu du lịch sinh thái di sản kép thế giới. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu cung cấp bộ số liệu khảo sát thực chứng từ 100 cán bộ và doanh nghiệp trong giai đoạn 2014 - 2016, đưa ra 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cụ thể cho tỉnh Ninh Bình đến năm 2020.

2. Vì sao công tác quản lý tại Tràng An đòi hỏi quy chế đặc thù hơn các khu du lịch khác? Tràng An là Quần thể danh thắng được UNESCO công nhận là Di sản kép về cả Văn hóa và Thiên nhiên với diện tích 12.000 ha. Do đó, hoạt động quản lý không chỉ đơn thuần là thúc đẩy doanh thu mà phải bảo tồn nghiêm ngặt tính nguyên vẹn của địa chất, cảnh quan và đa dạng sinh học theo các công ước quốc tế.

3. Cỡ mẫu 100 phiếu khảo sát được phân bổ như thế nào để đảm bảo tính khách quan? Mẫu khảo sát được chia đều thành hai nhóm đối chứng: 50 cán bộ quản lý nhà nước thuộc Sở Du lịch, Ủy ban nhân dân huyện Hoa Lư, Ban quản lý di sản và 50 đại diện doanh nghiệp kinh doanh lữ hành, lưu trú, vận chuyển tại Tràng An. Sự cân bằng này giúp nhận diện khách quan quan điểm từ cả phía cơ quan điều hành lẫn đối tượng chịu sự quản lý.

4. Bài học kinh nghiệm từ Phong Nha – Kẻ Bàng và Ba Bể được vận dụng vào Tràng An ra sao? Nghiên cứu rút ra bài học về quy hoạch phát triển bền vững hợp tác với các tổ chức quốc tế từ mô hình Phong Nha – Kẻ Bàng (hơn 300 hang động), đồng thời tiếp thu mô hình ban hành quy chế siết chặt quản lý môi trường và xử lý nghiêm vi phạm trật tự kinh doanh theo Chỉ thị 20/CT-UBND tại Vườn quốc gia Ba Bể (23.000 ha).

5. Giải pháp nào mang tính đột phá để nâng cao thời gian lưu trú của khách tại Tràng An? Giải pháp then chốt là quy hoạch thu hút đầu tư xây dựng các tổ hợp nghỉ dưỡng sinh thái cao cấp 4 đến 5 sao, đa dạng hóa dịch vụ kinh tế đêm và phát triển các sản phẩm du lịch trải nghiệm văn hóa truyền thống, nhằm mục tiêu nâng thời gian lưu trú bình quân từ 1,2 ngày lên trên 2,5 ngày.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và xác lập khung 9 nội dung quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch sinh thái tại khu di sản.
• Đánh giá thực chứng sâu sắc tình hình kinh doanh và công tác quản lý tại Khu du lịch sinh thái Tràng An giai đoạn 2014 - 2016 thông qua khảo sát 100 đối tượng đại diện.
• Chỉ rõ các nút thắt cơ bản về tính thời vụ, thời gian lưu trú ngắn (1,2 ngày), tỷ trọng doanh thu cao cấp thấp và năng lực đội ngũ lao động chưa đồng đều.
• Đề xuất lộ trình 4 nhóm giải pháp khả thi với mục tiêu nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên trên 85% và chuẩn hóa 100% quy trình cấp phép, hậu kiểm đến năm 2020.
• Cung cấp nguồn tài liệu tham khảo có giá trị cao cho công tác hoạch định chính sách của tỉnh Ninh Bình và hoạt động nghiên cứu học thuật về kinh tế du lịch.

Để chuyển hóa hiệu quả các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn quản trị, các nhà quản lý, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu nên tiếp cận trọn vẹn luận văn nhằm xây dựng các chương trình hành động chi tiết, góp phần thúc đẩy Khu du lịch sinh thái Tràng An phát triển bền vững và vươn tầm quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KINH DOANH DU LỊCH 1. Một số khái niệm có liên quan 1. Du lịch và du lịch sinh thái 1. Du lịch Từ giữa thế kỷ 19, du lịch bắt đầu phát triển mạnh và ngày nay đã trở thành một hiện tượng kinh tế xã hội phổ biến.

Tuy nhiên, khái niệm “du lịch” được hiểu rất khác nhau từ nhiều góc độ nghiên cứu khác nhau. Có quan niệm cho rằng: Du lịch là một dạng hoạt động của dân cư trong thời gian rỗi liên quan với sự di chuyển và lưu lại tạm thời bên ngoài nơi cư trú thường xuyên nhằm nghỉ ngơi, chữa bệnh, phát triển thể chất và tinh thần, nâng cao trình độ nhận thức - văn hóa hoặc thể thao kèm theo việc tiêu thụ những giá trị về tự nhiên, kinh tế và văn hóa [15, tr. Theo Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO), một tổ chức thuộc Liên Hiệp Quốc: “Du lịch bao gồm tất cả các hoạt động của những người du hành, tạm trú, trong mục đích tham quan, khám phá và tìm hiểu, trải nghiệm hoặc trong mục đích nghỉ ngơi, giải trí, thư giãn; cũng như mục đích hành nghề và những mục đích khác nữa, trong thời gian liên tục không quá một năm, ở bên ngoài môi trường sống định cư; nhưng loại trừ các du hành mà có mục đích chính là kiếm tiền. Du lịch cũng là một dạng nghỉ ngơi năng động trong môi trường sống khác hẳn nơi định cư”.

Trên cơ sở các yếu tố hợp lý của các định nghĩa về du lịch nêu trên, khái niệm du lịch sử dụng trong luận văn được hiểu là: Du lịch là bao gồm tất cả các mối quan hệ, các hoạt động liên quan đến chuyến đi và lưu trú của con người ở ngoài nơi cư trú thường xuyên của họ nhằm đáp ứng nhu cầu tìm hiểu, khám phá, nghỉ dưỡng, Luan van 10 chữa bệnh, giải trí, phát triển thể chất và tinh thần kèm theo việc tiêu thụ những giá trị về tự nhiên, kinh tế và văn hóa trong một khoảng thời gian nhất định. Như vậy, một mặt, du lịch mang ý nghĩa thông thường của từ: Việc đi lại của con người với mục đích nghỉ ngơi, giải trí. Mặt khác, du lịch được nhìn nhận dưới góc độ một hoạt động gắn chặt với những kết quả kinh tế (sản xuất, tiêu thụ) do chính nó tạo ra. Ở khía cạnh thứ nhất, trong điều kiện kinh tế phát triển, du lịch là một hoạt động không thể thiếu được trong cuộc sống bình thường của mỗi người dân.

Ở các chuyến du lịch trong và ngoài nước, con người không chỉ dừng lại ở việc nghỉ ngơi, giải trí,. mà còn thỏa mãn cả những nhu cầu to lớn về mặt tinh thần. Ở khía cạnh thứ hai, du lịch là một hiện tượng KT-XH thu hút hàng tỷ người trên thế giới. Bản chất kinh tế của nó là ở chỗ sản xuất và cung cấp hàng hóa phục vụ việc thỏa mãn nhu cầu vật chất, tinh thần của khách du lịch.

Du lịch sinh thái Theo Tổ chức bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN: International Union for Conservation of Nature) đã định nghĩa: “DLST là loại hình du lịch có trách nhiệm với môi trường, địa điểm là những khu vực thiên nhiên còn được bảo tồn, nhằm mục đích chiêm ngưỡng và trân trọng vẻ đẹp tự nhiên (và song song đó là những giá trị văn hóa, trong quá khứ lẫn hiện tại), giúp thúc đẩy việc bảo tồn, giảm thiểu tác động của khách du lịch, và là nguồn thu nhập to lớn cho sự tham gia tích cực vào nền kinh tế xã hội của người dân địa phương”. [16] Hiệp hội DLST Thế giới (The Internatonal Ecotourism society) cũng đưa ra định nghĩa tương tự về DLST: “DLST là việc đi lại có trách nhiệm đối với các khu thiên nhiên mà bảo tồn được môi trường và cải thiện phúc lợi cho người dân địa phương” [6, tr. Luật Du lịch Việt Nam (2017) đã nêu khái niệm về DLST như sau: “DLST là loại hình du lịch dựa vào thiên nhiên, gắn với bản sắc văn hoá địa phương, có sự tham gia của cộng đồng dân cư, kết hợp giáo dục về bảo vệ môi trường”. [8] Như vậy, các định nghĩa nói trên tuy đề cập đến DLST dưới nhiều góc độ khác Luan van 11 nhau, nhưng đều thống nhất một số đặc trưng cơ bản của DLST như sau: - Một là: DLST là loại hình du lịch dựa vào thiên nhiên, khách du lịch tìm đến các khu bảo tồn thiên nhiên, các vườn quốc gia (VQG), rừng nguyên sinh, hoặc các tài nguyên thiên nhiên khác chưa bị tàn phá để tìm hiểu, sống hoà mình với thiên nhiên.

- Hai là: Các phương tiện và việc sắp xếp để hỗ trợ các chương trình hoạt động kinh doanh (HĐKD) DLST bao gồm các trung tâm thông tin, đường mòn tự nhiên, cơ sở lưu trú (CSLT), ăn uống sinh thái, sách báo và các tài liệu khác. - Ba là: Các cơ quan cung ứng các dịch vụ du lịch, các cơ quan bảo tồn, các hãng lữ hành, các công ty du lịch, các đơn vị tổ chức. và khách du lịch tham gia vào DLST có trách nhiệm tích cực thực hiện các giải pháp về bảo vệ môi trường sinh thái, giảm thiểu tác động tiêu cực của du lịch đối với môi trường và văn hoá. Đây là điểm quan trọng để phân biệt DLST với du lịch tự nhiên.

- Bốn là: Các chương trình hoạt động chủ yếu do hướng dẫn viên địa phương, những người có kiến thức sâu rộng và kinh nghiệm về tài nguyên thiên nhiên xung quanh họ được thiết lập dựa vào TNTN và văn hoá của khu vực. Khu du lịch và khu du lịch sinh thái 1. Khu du lịch - Khái niệm: Theo Luật Du lịch (2017): “Khu du lịch là khu vực có ưu thế về tài nguyên du lịch (TNDL), được quy hoạch, đầu tư phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách du lịch. Khu du lịch bao gồm khu du lịch cấp tỉnh và khu du lịch quốc gia” [8].

Trên phương diện địa lý, khu du lịch được xác định theo phạm vi không gian lãnh thổ. Khu du lịch là một vị trí địa lý mà một du khách đang thực hiện hành trình đến đó nhằm thỏa mãn nhu cầu theo mục đích chuyến đi của người đó. Xem xét trong mối quan hệ kinh tế du lịch, khu du lịch được hiểu là yếu tố cung du lịch. Sở dĩ như vậy là do chức năng của khu du lịch chính là thỏa mãn nhu cầu mang tính tổng hợp của khách du lịch.

Suy cho cùng, khu du lịch là yếu tố hấp dẫn du khách, thúc đẩy sự thăm viếng và từ đó làm tăng sức sống cho toàn bộ hệ Luan van 12 thống du lịch. Cho nên xét trên nhiều phương diện, khu du lịch là yếu tố quan trọng nhất trong hệ thống du lịch. - Phân loại + Phân loại khu du lịch dựa trên cơ sở TNDL tự nhiên: Khu du lịch vùng biển, đảo: Ngày nay, việc khai thác các bãi biển và đảo để phục vụ du lịch đã trở thành một hiện tượng rất phổ biến trên thế giới. Khu du lịch biển, đảo được xây dựng và phát triển trên cơ sở khai thác TNDL tự nhiên là ven biển, nước biển, bãi cát và ánh nắng mặt trời.

HĐDL biển thường gắn với các hoạt động nghỉ dưỡng, tắm biển, chữa bệnh, an dưỡng cũng như các dịch vụ giải trí, thể dục thể thao khác. Khu du lịch vùng núi: Điểm đến du lịch vùng núi thường được xây dựng ở những khu vực có địa hình cao, khí hậu trong lành và có thể khai thác không chỉ các TNDL tự nhiên mà cả những TNDL nhân văn. Đối với TNDL tự nhiên, có thể tổ chức các loại hình du lịch như: nghỉ mát vào mùa hè, trượt tuyết, ngắm tuyết rơi vào mùa đông. Bên cạnh đó còn có các loại hình du lịch leo núi (trecking), du lịch mạo hiểm, du lịch khám phá hệ sinh vật đa dạng với nhiều loài động vật quý hiếm và thực vật độc đáo.

Đây là điều kiện tốt để phát triển HĐDL kết hợp tham quan, nghiên cứu, giáo dục và bảo vệ cảnh quan môi trường. Khu du lịch ở các vùng nước khoáng: Nước khoáng là nước lấy từ nguồn suối khoáng, có thành phần gồm nhiều hợp chất muối và hợp chất lưu huỳnh. Theo truyền thống thì nước khoáng được sử dụng hoặc uống ở nguồn suối khoáng tại các spa, nhà tắm công cộng hay giếng khoan. Nhiều trung tâm du lịch đã mọc lên quanh các nguồn nước khoáng từ thời cổ đại.

Ngoài ra, cũng phải kể đến một nguồn tài nguyên quý thường đi kèm với nước khoáng - đó là những tích tụ bùn khoáng hình thành tại nơi có nguồn nước khoáng, có tác dụng chữa bệnh rất tốt bằng các liệu pháp chườm đắp, ngâm vùi.; đồng thời, có thể chế biến thành hàng mỹ phẩm (kem dưỡng da). Luan van 13 Ở những nơi có nguồn nước khoáng, các nhà đầu tư đã xây dựng và kinh doanh loại hình du lịch nghỉ dưỡng và chữa bệnh bằng nước khoáng và bằng bùn. Khu du lịch ở các VQG: VQG tại Việt Nam là một danh hiệu được Chính phủ Việt Nam công nhận chính thức. Thông thường, VQG nằm trên địa phận nhiều tỉnh, thành phố thì do Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam quản lý còn vườn quốc gia nằm trong địa giới một tỉnh, thành phố thì do UBND tỉnh, thành phố đó quản lý.

Tại các VQG, khách du lịch được thu hút bởi cảnh quan thiên nhiên đẹp đẽ, không khí trong lành, rừng cây nguyên thủy, sự đa dạng sinh học. Khu du lịch là các làng quê, nông thôn: Trên thế giới, du lịch nông thôn đã ra đời từ lâu. Loại hình du lịch này gắn liền với sự hình thành ngành đường sắt ở châu Âu. Tuy nhiên, đến những năm đầu của thập niên 80 thế kỷ 20, du lịch nông thôn mới được xem là một loại hình du lịch phổ biến.

Nó phát triển mạnh mẽ ở các quốc gia như: Bỉ, Pháp, Hungary, Bungary, Hà Lan, Đan Mạch, Thụy Điển… lúc bấy giờ, khu du lịch nông thôn được quan niệm tương đồng với các loại hình khu du lịch ở nông trại, khu du lịch di sản, khu du lịch xanh, khu du lịch nhà nghỉ ở nông thôn, khu DLST, homestay. Ở Việt Nam, loại hình du lịch nông thôn mới xuất hiện trong những năm gần đây. Nó được nhắc tới với nhiều tên gọi khác nhau như khu du lịch trang trại, khu du lịch miệt vườn, khu du lịch sông nước, khu du lịch làng nghề, khu DLST… Mỗi yếu tố đều phản ánh yếu tố cốt lõi để tạo ra đặc trưng của từng thể loại du lịch trong loại hình du lịch nông thôn.