PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề án Du lịch là một ngành dịch vụ có vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội của mỗi vùng miền, địa phương hay quốc gia. Du lịch tạo ra thu nhập nhanh, giúp quốc gia, địa phương bù đắp thiếu hụt ngân sách, thúc đẩy nền kinh tế phát triển, giúp tạo công ăn việc làm và tăng thu nhập cho người dân khi tham gia kinh doanh du lịch. Đồng thời, đây cũng là con đường hữu hiệu để gia tăng cơ hội giao lưu, hợp tác, chuyển tải và quảng bá hình ảnh đất nước, con người của mỗi quốc gia đến với thế giới.
Việt Nam có tiềm năng du lịch đa dạng và phong phú, do đó du lịch Việt Nam được Chính phủ quy hoạch, định hướng để trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Trong những năm qua, Đảng, Nhà nước và trực tiếp là các địa phương đã thực hiện nhiều giải pháp để phát triển du lịch, nỗ lực trong việc giới thiệu, quảng bá những giá trị, vẻ đẹp, tiềm năng phát triển du lịch của các vùng miền nói riêng và Việt Nam nói chung đến nhân dân trong nước và bạn bè quốc tế. Đà Bắc của tỉnh Hòa Bình là một huyện vùng cao mang đậm nét đặc thù của vùng núi phía Bắc Việt Nam, nơi được thiên nhiên hào phóng ban tặng nhiều thắng cảnh đẹp cùng cộng đồng dân cư giàu bản sắc văn hóa dân tộc đã, đang và sẽ cuốn hút mạnh mẽ khách du lịch. Xác định rõ lợi thế về tiềm năng du lịch này, trong thời gian qua, ngành du lịch của huyện Đà Bắc cũng có những bước đầu tư và phát triển nhất định như du lịch sinh thái, gắn với du lịch tâm linh và các di tích lịch sử… Đặc biệt, chính quyền đã rất quan tâm, xây dựng nhiều biện pháp thúc đẩy phát triển du lịch trên địa bàn, chỉ đạo triển khai thực hiện các cơ chế, chính sách quản lý du lịch, tạo lập môi trường, điều kiện thuận lợi cho các chủ thể kinh doanh du lịch.
Nhờ đó, hoạt động du lịch trên địa bàn đã có những bước khởi sắc và đạt được một số thành tựu quan trọng. Các sản phẩm du lịch ngày càng đa dạng, lượt khách du lịch ngày càng nhiều và đa dạng về đối tượng nên doanh thu du lịch ngày càng tăng. Tuy nhiên, so với lợi thế tiềm năng du lịch thì việc phát triển này vẫn chưa tương xứng. Các dịch vụ du lịch ở Đà Bắc chưa khai thác hết được lợi thế sẵn có của địa phương và cũng chưa đủ điều kiện để khai thác hết như: Đường giao thông dẫn đến nhiều điểm du lịch còn chưa thuận lợi; các cơ sở lưu trú, phục vụ khách 2 du lịch còn chưa phong phú và ở tầm thấp.
Điều này thể hiện, hoạt động quản lý nhà nước về du lịch còn nhiều hạn chế như thiếu tầm nhìn tổng thể về phát triển du lịch nên sản phẩm du lịch còn đơn điệu, trùng lặp, kém hấp dẫn và không thể hiện được tính đặc thù. Quản lý và quy hoạch du lịch chưa hiệu quả, chính sách thu hút đầu tư chưa đem lại kết quả, vấn đề liên kết phát triển du lịch chưa được chú ý. Ngoài ra, còn hạn chế, yếu kém về kết cấu hạ tầng kỹ thuật du lịch, đội ngũ nhân lực du lịch, năng lực xúc tiến quảng bá du lịch và thiếu sự ổn định về tổ chức bộ máy quản lý nhà nước trong lĩnh vực du lịch, nhiều di tích lịch sử - văn hóa - cách mạng đang trong tình trạng xuống cấp chưa được tu bổ, tôn tạo lại. Đây là một thách thức đặt ra cho dịch vụ du lịch của huyện Đà Bắc đứng từ góc độ quản lý nhà nước.
Từ thực tế cho thấy, việc nghiên cứu nhằm tìm ra giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn huyện Đà Bắc là một vấn đề quan trọng, cấp thiết hiện nay. Do đó, em lựa chọn đề án “Hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn Huyện Đà Bắc, Tỉnh Hòa Bình ” làm đề tài tốt nghiệp thạc sĩ chuyên ngành Quản lý kinh tế tại Đại học Lâm nghiệp 2. Mục tiêu của đề án 2. Mục tiêu tổng quát Nghiên cứu làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn huyện để nhằm đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình trong thời gian tới.
Mục tiêu cụ thể - Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước về du lịch; - Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về du lịch của huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình; - Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý Nhà nước về du lịch trên địa bàn huyện Đà Bắc; - Đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình. Đối tượng và phạm vi đề án 3. Đối tượng nghiên cứu Công tác quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn huyện Đà Bắc - tỉnh Hòa Bình. Phạm vi nghiên cứu - Về không gian: Tại Huyện Đà Bắc, Tỉnh Hòa Bình.
- Về thời gian: Nghiên cứu thực trạng từ năm 2020 - 2023 và định hướng giải pháp đến 2030. - Về nội dung: Đề án tập trung nghiên cứu một số nội dung quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình theo quy định của pháp luật Việt Nam, trong đó chú trọng việc quy hoạch phát triển các hoạt động du lịch; xây dựng và triển khai thực hiện cơ chế, chính sách về hoạt động du lịch trên địa bàn; tổ chức hoạt động du lịch; phát triển kết cấu hạ tầng du lịch trên địa bàn; khuyến khích, hỗ trợ các cơ sở kinh doanh du lịch trên địa bàn; và kiểm tra, kiểm soát hoạt động du lịch trên địa bàn. Ý nghĩa lý luận Góp phần hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước về du lịch 4. Ý nghĩa thực tiễn Góp phần phần cung cấp các số liệu, thông tin về thực trạng quản lý nhà nước về du lịch, trên cơ sở đó đánh giá những mặt đạt được, những tồn tại hạn chế và nguyên nhân tồn tại hạn chế, từ đó đề xuất một số giải pháp có tính khả thi nhằm phát huy quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình trong thời gian tới.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH 1. Cơ sở lý luận Quản lý nhà nước về du lịch 1. Các khái niệm cơ bản 1. Khái niệm du lịch Khái niệm du lịch đã được sử dụng rộng rãi trong đời sống hàng ngày, bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp với ý nghĩa là đi một vòng, song đến nay có nhiều cách tiếp cận khác nhau.
Ở Việt Nam, Điều 3, Luật Du lịch 2017 định nghĩa: Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên trong thời gian không quá một năm liên tục nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng, giải trí, tìm hiểu, khám phá tài nguyên du lịch, kết hợp với mục đích hợp pháp khác. Du lịch được xem xét một cách toàn diện hơn với tất cả các chủ thể tham gia vào hoạt động du lịch, gồm: Khách du lịch; Các doanh nghiệp cung cấp hàng hóa dịch vụ du lịch; Chính quyền địa phương; Dân cư địa phương. Từ đó, du lịch là tổng hợp các hiện tượng và các mối quan hệ phát sinh từ sự tác động qua lại giữa các chủ thể tham gia trong quá trình thu hút và tiếp đón khách du lịch. Quản lý nhà nước về du lịch Quản lý nhà nước về du lịch được hiểu là sự tác động có tổ chức bằng quyền lực nhà nước, trên cơ sở pháp luật, do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền tiến hành để thực hiện chức năng, nhiệm vụ do nhà nước ủy quyền nhằm thực hiện những mục tiêu phát triển hoạt động du lịch, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Đặc điểm và vai trò của quản lý nhà nước về du lịch 1. Đặc điểm Thứ nhất, quản lý nhà nước nhà nước về du lịch cần xác định và làm rõ các thành tố cơ bản: chủ thể, khách thể, đối tượng, công cụ, mục tiêu quản lý. - Chủ thể quản lý: Chủ thể quản lý nhà nước về du lịch là các cơ quan, cá nhân trong bộ máy nhà nước được trao quyền quản lý lĩnh vực này. Tính đặc biệt của chủ thể Nhà nước không chỉ ở quy mô của tổ chức là rất lớn hay phạm vi tác 5 động rộng mà còn ở khả năng sử dụng công cụ quản lý đặc biệt - quyền lực nhà nước - được biểu hiện cụ thể là chính sách, pháp luật, quy hoạch, kế hoạch,… Chủ thể quản lý nhà nước về du lịch quản lý vĩ mô thông qua chính sách, pháp luật, hướng hoạt động du lịch theo định hướng của mình, nhằm hướng tới mục tiêu mà Nhà nước định ra.
Chủ thể quản lý nhà nước về du lịch được tổ chức thành một hệ thống thống nhất từ Trung ương đến địa phương theo quy định của pháp luật. Ở cấp cao nhất, Chính phủ thực hiện việc quản lý toàn diện mọi ngành, lĩnh vực trên phạm vi toàn quốc. Trực tiếp quản lý lĩnh vực du lịch là Tổng cục Du lịch (thuộc Bộ Văn hóa, thể thao và du lịch) cùng các cơ quan, ban ngành được tổ chức theo nguyên tắc kết hợp giữa quản lý ngành và quản lý theo lãnh thổ từ Trung ương đến địa phương. Để có thể thực hiện tốt được nhiệm vụ của mình, chủ thể quản lý mà trực tiếp là những cán bộ, công chức thực hiện quản lý du lịch trong các cơ quan trên cần có những nhận thức, hiểu biết nhất định về tiềm năng du lịch, hạ tầng du lịch, cơ hội phát triển, đặc điểm kinh tế - xã hội, phong tục tập quán, nhu cầu của khách du lịch.
để có cách thức quản lý phù hợp, hiệu quả. - Khách thể quản lý: Khách thể quản lý là các cá nhân, tổ chức hoạt động trong lĩnh vực du lịch như khách du lịch, công ty du lịch, lữ hành, nhà hàng, khách sạn, ban quản lý khu di tích, thắng cảnh. Khách thể quản lý về du lịch của mỗi quốc gia, mỗi địa phương có những đặc thù, vì vậy phương thức tổ chức, công cụ quản lý đối với du lịch từng địa phương cũng có những điểm khác so với các địa phương trong cả nước.