Quản Lý Nhà Nước Đối Với Hoạt Động Báo Chí Tại Đắk Lắk

Luận văn thạc sĩ phân tích vai trò quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí tại tỉnh Đắk Lắk, góp phần nâng cao chất lượng thông tin.

• Tác giả: Phạm Thị Hồng Mong
• Người hướng dẫn: PGS. Hoàng Văn Chức
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Đối Với Hoạt Động Báo Chí Tại Đắk Lắk
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Đắk Lắk

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 0.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.3.1. Mục đích nghiên cứu
• 0.3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 0.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 0.5.1. Phương pháp luận
• 0.5.2. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
• 0.6.1. Ý nghĩa lý luận
• 0.6.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 0.7. Kết cấu luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG BÁO CHÍ
• 1.1. Những khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài luận văn
• 1.1.1. Thông tin và truyền thông
• 1.1.2. Thông tin trong báo chí
• 1.2. Sự cần thiết quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí
• 1.3. Nội dung, chủ thể quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí
• 1.4. Kinh nghiệm quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí của một số địa phương
• 1.5. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG BÁO CHÍ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐẮK LẮK
• 2.1. Những yếu tố tác động đến quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí ở Đắk Lắk
• 2.2. Thực trạng hoạt động báo chí được cấp phép trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
• 2.3. Phân tích thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí trên địa bàn Đắk Lắk
• 2.4. Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động báo chí trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
• 2.5. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI BÁO CHÍ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐẮK LẮK TRONG THỜI GIAN TỚI
• 3.1. Phương hướng nâng cao hoạt động quản lý nhà nước đối với báo chí ở Đắk Lắk
• 3.2. Giải pháp nâng cao hoạt động quản lý nhà nước đối với báo chí ở Đắk Lắk trong thời gian tới
• 3.3. Tiểu kết chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Nhà Nước Đối Với Hoạt Động Báo Chí Tại Đắk Lắk

Quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí tại Đắk Lắk là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Tỉnh Đắk Lắk, với vị trí chiến lược và sự đa dạng văn hóa, cần có một hệ thống quản lý hiệu quả để đảm bảo thông tin chính xác và kịp thời đến với người dân. Hoạt động báo chí không chỉ là công cụ truyền thông mà còn là cầu nối giữa chính quyền và công chúng. Việc quản lý này cần được thực hiện một cách đồng bộ và chặt chẽ để phát huy vai trò của báo chí trong việc tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.

1.1. Khái Niệm Quản Lý Nhà Nước Đối Với Hoạt Động Báo Chí

Quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí bao gồm các quy định, chính sách và biện pháp nhằm điều chỉnh hoạt động của các cơ quan báo chí. Điều này đảm bảo rằng thông tin được phát hành là chính xác, khách quan và phục vụ lợi ích công cộng.

1.2. Vai Trò Của Hoạt Động Báo Chí Tại Đắk Lắk

Hoạt động báo chí tại Đắk Lắk đóng vai trò quan trọng trong việc thông tin, tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Nó cũng giúp phản ánh kịp thời các vấn đề xã hội, từ đó góp phần nâng cao nhận thức của người dân.

II. Những Thách Thức Trong Quản Lý Nhà Nước Đối Với Hoạt Động Báo Chí

Quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí tại Đắk Lắk đang đối mặt với nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn là sự thiếu hụt về nguồn lực và cơ chế quản lý. Nhiều cơ quan báo chí chưa thực hiện tốt chức năng của mình, dẫn đến thông tin không chính xác và thiếu nhạy cảm chính trị. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến uy tín của báo chí mà còn tác động đến sự ổn định xã hội.

2.1. Thiếu Hụt Về Nguồn Lực Quản Lý

Nhiều cơ quan quản lý nhà nước tại Đắk Lắk thiếu nhân lực và kinh phí để thực hiện các nhiệm vụ quản lý báo chí. Điều này dẫn đến việc không thể theo dõi và kiểm soát hoạt động của các cơ quan báo chí một cách hiệu quả.

2.2. Thông Tin Không Chính Xác Và Thiếu Nhạy Cảm Chính Trị

Một số cơ quan báo chí tại Đắk Lắk đã phát hành thông tin không chính xác, gây ra những phản ứng tiêu cực trong xã hội. Việc này không chỉ làm giảm uy tín của báo chí mà còn ảnh hưởng đến công tác quản lý nhà nước.

III. Phương Pháp Nâng Cao Quản Lý Nhà Nước Đối Với Hoạt Động Báo Chí

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí tại Đắk Lắk, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và hiệu quả. Việc xây dựng một khung pháp lý chặt chẽ và đồng bộ sẽ giúp cải thiện tình hình hiện tại. Đồng thời, cần tăng cường đào tạo nguồn nhân lực cho các cơ quan quản lý và báo chí.

3.1. Xây Dựng Khung Pháp Lý Chặt Chẽ

Cần thiết phải xây dựng và hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động báo chí, đảm bảo tính đồng bộ và khả thi trong thực tiễn. Điều này sẽ tạo ra hành lang pháp lý vững chắc cho hoạt động báo chí.

3.2. Tăng Cường Đào Tạo Nguồn Nhân Lực

Đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý và phóng viên là rất quan trọng. Việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng thông tin mà còn đảm bảo tính chính xác và khách quan trong các sản phẩm báo chí.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Quản Lý Nhà Nước Đối Với Hoạt Động Báo Chí Tại Đắk Lắk

Thực tiễn quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí tại Đắk Lắk đã cho thấy nhiều kết quả tích cực. Các cơ quan báo chí đã có những đóng góp quan trọng trong việc tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả hoạt động báo chí.

4.1. Kết Quả Đạt Được Trong Quản Lý

Các cơ quan báo chí tại Đắk Lắk đã thực hiện tốt vai trò của mình trong việc thông tin và tuyên truyền. Nhiều chương trình, bài viết đã góp phần nâng cao nhận thức của người dân về các vấn đề xã hội.

4.2. Những Hạn Chế Cần Khắc Phục

Mặc dù đã đạt được nhiều kết quả, nhưng vẫn còn tồn tại những hạn chế trong hoạt động báo chí. Cần có những biện pháp cụ thể để khắc phục tình trạng này, đảm bảo thông tin được phát hành là chính xác và kịp thời.

V. Kết Luận Về Quản Lý Nhà Nước Đối Với Hoạt Động Báo Chí Tại Đắk Lắk

Quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí tại Đắk Lắk là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Để nâng cao hiệu quả quản lý, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và các cơ quan báo chí. Việc này không chỉ giúp cải thiện chất lượng thông tin mà còn góp phần ổn định xã hội.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Quản Lý Nhà Nước

Quản lý nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng hoạt động báo chí, đảm bảo thông tin được phát hành là chính xác và phục vụ lợi ích công cộng.

5.2. Hướng Đi Tương Lai Của Hoạt Động Báo Chí

Trong tương lai, hoạt động báo chí tại Đắk Lắk cần tiếp tục được cải thiện và phát triển. Cần có những giải pháp cụ thể để nâng cao chất lượng thông tin và đáp ứng nhu cầu của công chúng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đắk Lắk giữ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về kinh tế, chính trị, quốc phòng và an ninh tại trung tâm vùng Tây Nguyên với diện tích tự nhiên 13.125 km² và dân số trên 1,8 triệu người thuộc 47 dân tộc anh em. Trong cơ cấu dân cư, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 33% (riêng dân tộc thiểu số tại chỗ chiếm hơn 22%) và tín đồ các tôn giáo chiếm gần 25%. Sự đa dạng văn hóa cùng vị thế địa bàn trọng điểm đã thúc đẩy mạng lưới truyền thông địa phương phát triển nhanh chóng, bao gồm 3 cơ quan báo chí nòng cốt cấp tỉnh (Báo Đắk Lắk, Đài Phát thanh – Truyền hình tỉnh, Tạp chí Chư Yang Sin), 15 đài truyền thanh – truyền hình cấp huyện, 184 đài truyền thanh cấp xã, cùng 11 văn phòng đại diện và 5 cơ quan báo chí Trung ương có phóng viên thường trú.

Tuy nhiên, sự bùng nổ thông tin cũng làm nảy sinh nhiều thách thức gay gắt: tình trạng thông tin giật gân, thiếu chuẩn xác, xa rời tôn chỉ mục đích và thiếu nhạy cảm chính trị ở một số văn phòng đại diện gây tác động tiêu cực đến trật tự xã hội. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là hệ thống hóa cơ sở khoa học về quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí, phân tích thực trạng quản lý giai đoạn 2011 - 2016 trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, từ đó xác định nguyên nhân của những bất cập và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu lực quản lý công vụ.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi hướng đến việc thiết lập cơ chế kiểm soát 100% thông tin báo chí đúng định hướng pháp luật, chuẩn hóa quy chế phát ngôn tại 184 xã, phường, thị trấn và rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính cấp phép, góp phần giữ vững ổn định an ninh chính trị trên địa bàn toàn tỉnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng hệ thống luận cứ dựa trên hai lý thuyết nền tảng: Lý thuyết quản lý nhà nước về hành chính công và Lý thuyết trách nhiệm xã hội của báo chí truyền thông (Social Responsibility Theory). Trong bối cảnh nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, quản lý nhà nước đối với báo chí là sự tác động có tổ chức bằng quyền lực hành pháp, sử dụng pháp luật để điều chỉnh các quan hệ thông tin nhằm đảm bảo quyền tự do báo chí của công dân theo Điều 25 Hiến pháp năm 2013, đồng thời ngăn chặn các hành vi xâm phạm an ninh quốc gia.

Các khái niệm nòng cốt được chuẩn hóa trong nghiên cứu gồm:

• Thông tin báo chí: Là chất liệu ngôn ngữ, hình ảnh phản ánh hiện thực khách quan có định hướng tư tưởng.
• Hoạt động báo chí: Hoạt động sáng tạo, xuất bản, in ấn, phát sóng và truyền dẫn tác phẩm báo chí theo Điều 3 Luật Báo chí năm 2016.
• Nội dung quản lý nhà nước về báo chí: 10 nhóm nhiệm vụ trọng tâm được quy định tại Điều 6 Luật Báo chí năm 2016, bao gồm xây dựng quy hoạch phát triển, ban hành văn bản quy phạm pháp luật, cấp và thu hồi giấy phép, thanh tra kiểm tra và xử lý vi phạm.
• Chủ thể quản lý: Hệ thống phân cấp từ Chính phủ, Bộ Thông tin và Truyền thông đến Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và Sở Thông tin và Truyền thông theo Điều 7 Luật Báo chí năm 2016 (văn bản gồm 6 chương, 61 điều với 32 điều xây dựng mới).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu đa tầng kết hợp giữa dữ liệu thứ cấp và sơ cấp:

• Dữ liệu thứ cấp: Trích xuất từ hơn 40 văn bản quy phạm pháp luật (Luật Báo chí các thời kỳ, Nghị định 51/2002/NĐ-CP, Nghị định 159/2013/NĐ-CP, Quyết định 25/2013/QĐ-TTg) và chuỗi báo cáo tổng kết công tác quản lý nhà nước giai đoạn 2011 - 2016 của Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk, Sở Thông tin và Truyền thông.
• Dữ liệu sơ cấp: Khảo sát thực trạng tổ chức bộ máy và nguồn nhân lực tại 100% cơ quan báo chí địa phương (3 đơn vị cấp tỉnh, 15 đài cấp huyện) và 16 văn phòng đại diện, cơ quan thường trú báo chí Trung ương đóng trên địa bàn.

Phương pháp chọn mẫu định mức và chủ đích được áp dụng nhằm bao quát toàn bộ các chủ thể tham gia vào hoạt động thông tin tại địa phương. Phương pháp phân tích dữ liệu kết hợp giữa thống kê mô tả, phân tích tổng hợp thể chế và so sánh đối chiếu. Lý do lựa chọn hệ phương pháp này nhằm định lượng chính xác cơ cấu trình độ nhân sự (đo lường tỷ lệ cử nhân chuyên ngành báo chí), đồng thời làm rõ các xung đột thẩm quyền giữa các bộ ngành trong thực thi công vụ. Timeline nghiên cứu được thực hiện trong khung thời gian 5 năm (2011 - 2016) và hoàn thiện các giải pháp áp dụng cho giai đoạn tiếp theo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, hệ thống báo chí trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk có bước phát triển nhanh về số lượng nhưng bộc lộ sự mất cân đối trong công tác kiểm soát. Toàn tỉnh có 3 cơ quan báo chí địa phương, 15 đài truyền thanh – truyền hình cấp huyện và 184 đài truyền thanh cấp xã, cùng với sự hiện diện của 11 văn phòng đại diện và 5 cơ quan thường trú báo chí Trung ương. Mặc dù lực lượng này đóng góp tích cực vào việc tuyên truyền đường lối của Đảng, nhưng việc quản lý 16 đơn vị thường trú còn nhiều lúng túng, dẫn đến tình trạng một số phóng viên đưa tin thiếu khách quan, tác động tiêu cực đến an ninh tư tưởng tại 608 buôn đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ.

Thứ hai, cơ cấu chất lượng nguồn nhân lực báo chí còn nhiều khoảng trống đáng lo ngại. Tại Báo Đắk Lắk, đơn vị có 7 phòng chuyên môn với quy mô từ 41 đến 45 biên chế; dù 100% phóng viên có trình độ đại học nhưng tỷ lệ tốt nghiệp đúng chuyên ngành báo chí chỉ đạt 65%. Thực trạng này tại Đài Phát thanh – Truyền hình tỉnh còn thấp hơn khi tỷ lệ nhà báo tốt nghiệp chuyên ngành báo chí chỉ chiếm 40%. Riêng Tạp chí Chư Yang Sin chỉ có 03 người được cấp thẻ nhà báo chính thức, phần còn lại hoạt động thuần túy về văn học nghệ thuật.

Thứ ba, quy trình thủ tục hành chính quản lý ngành còn phân tán và kéo dài. Điển hình là thủ tục cấp thẻ nhà báo hiện trải qua 3 cấp trung gian với tổng thời gian lên tới 85 ngày làm việc (5 ngày tại Sở Thông tin và Truyền thông, 20 ngày tại Cục Báo chí và 60 ngày tại Bộ Thông tin và Truyền thông). Quy trình rườm rà này làm chậm tiến độ cấp đổi cho hàng nghìn hồ sơ mỗi năm, cản trở trực tiếp đến hoạt động tác nghiệp chuẩn mực của phóng viên địa phương.

Thứ tư, công tác phối hợp xử lý vi phạm thông tin chưa đạt hiệu quả tối ưu. Tình trạng báo chí phản ánh sai sự thật, giật gân, câu khách vẫn diễn ra nhưng việc xử phạt theo Nghị định 159/2013/NĐ-CP chưa đủ sức răn đe do lực lượng thanh tra chuyên ngành mỏng và trang thiết bị kỹ thuật kiểm soát thông tin điện tử còn lạc hậu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các hạn chế trên xuất phát từ sự chồng chéo chức năng quản lý nhà nước giữa Bộ Thông tin và Truyền thông với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (đặc biệt trong mảng quản lý quảng cáo ngoài trời và hoạt động xuất bản theo Nghị định 187/2007/NĐ-CP). Bên cạnh đó, việc thực thi Quy chế phát ngôn theo Quyết định 25/2013/QĐ-TTg tại các sở, ngành và Ủy ban nhân dân cấp xã chưa nghiêm túc, tạo ra khoảng trống thông tin khiến phóng viên khai thác nguồn tin không chính thống.

Khi so sánh với các nghiên cứu quản lý báo chí tại các tỉnh Tây Nguyên như Đắk Nông hay Gia Lai, Đắk Lắk chịu áp lực quản lý lớn hơn do mật độ văn phòng đại diện cao gấp 2 đến 3 lần. Các dữ liệu về cơ cấu nhân sự (65% và 40% bằng chuyên ngành) và phân bổ hệ thống 184 đài xã có thể được mô hình hóa trực quan thông qua biểu đồ cột kép và bảng ma trận quản lý rủi ro truyền thông. Việc số hóa và trực quan hóa này giúp các nhà hoạch định chính sách dễ dàng nhận diện điểm nghẽn trong phân bổ ngân sách và điều phối thanh tra.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, phân cấp triệt để thẩm quyền và cải cách thủ tục hành chính công. Bộ Thông tin và Truyền thông cần ủy quyền cho Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Đắk Lắk thực hiện trọn gói quy trình tiếp nhận, thẩm định và cấp thẻ nhà báo cho nhân sự thuộc biên chế địa phương. Giải pháp này giúp rút ngắn thời gian xử lý từ 85 ngày xuống dưới 30 ngày (giảm hơn 64% thời gian), thực hiện thông qua cơ chế một cửa liên thông giai đoạn 2017 - 2020 do Sở Thông tin và Truyền thông chủ trì.

Thứ hai, quy hoạch không gian và thành lập Trung tâm Báo chí Tây Nguyên. Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk cần bố trí nguồn vốn ngân sách hoặc kêu gọi đầu tư xã hội hóa để xây dựng Trung tâm Báo chí đặt tại thành phố Buôn Ma Thuột. Trung tâm có nhiệm vụ quản lý tập trung 16 văn phòng đại diện và cơ quan thường trú, cung cấp đường truyền tác nghiệp hiện đại và tổ chức họp báo định kỳ hàng tuần, hoàn thành đưa vào vận hành trước năm 2020.

Thứ ba, nâng cấp toàn diện năng lực chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp. Sở Thông tin và Truyền thông phối hợp với Hội Nhà báo tỉnh Đắk Lắk tổ chức tối thiểu 4 lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí hiện đại và đạo đức làm báo mỗi năm. Mục tiêu đặt ra là nâng tỷ lệ phóng viên có văn bằng hoặc chứng chỉ chuẩn chuyên ngành báo chí tại Báo Đắk Lắk và Đài Phát thanh – Truyền hình tỉnh từ mức 40% - 65% lên trên 85% vào năm 2020.

Thứ tư, tăng cường hiệu lực thanh tra và giám sát thông tin đa nền tảng. Thanh tra Sở Thông tin và Truyền thông phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy và Công an tỉnh triển khai tối thiểu 12 đợt thanh tra định kỳ và đột xuất mỗi năm. Kiên quyết xử lý 100% các vi phạm về tôn chỉ mục đích, sử dụng thẻ nhà báo sai quy định và đăng phát tin bài sai lệch, bảo vệ môi trường thông tin lành mạnh trên địa bàn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn và lý luận chuyên sâu cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Cơ quan quản lý nhà nước về thông tin và truyền thông: Cán bộ lãnh đạo và chuyên viên tại Sở Thông tin và Truyền thông, Phòng Văn hóa - Thông tin cấp huyện có thể khai thác khung quy trình 10 nội dung quản lý nhà nước, bộ tiêu chuẩn thẩm định cấp phép và mô hình phối hợp liên ngành để siết chặt kỷ cương quản lý báo chí cơ sở.

2. Lãnh đạo các cơ quan báo chí địa phương: Ban Biên tập Báo Đắk Lắk, Đài Phát thanh – Truyền hình tỉnh và Tạp chí Chư Yang Sin sử dụng số liệu thực trạng về cơ cấu biên chế (41-45 người) và tỷ lệ chuyên môn để xây dựng kế hoạch tuyển dụng, đào tạo lại đội ngũ phóng viên và nâng cấp trang thiết bị kỹ thuật số.

3. Văn phòng đại diện và phóng viên thường trú tại Tây Nguyên: Đội ngũ phóng viên của 16 cơ quan báo chí Trung ương đóng trên địa bàn nắm rõ khung pháp lý đặc thù của vùng dân tộc thiểu số (chiếm hơn 33% dân số), tuân thủ nghiêm quy chế phát ngôn và quy tắc đạo đức nghề nghiệp nhằm hạn chế tối đa sai phạm khi tác nghiệp.

4. Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học: Các viện nghiên cứu, trường đại học đào tạo chuyên ngành Quản lý công, Báo chí học và Hành chính công sử dụng tài liệu như một công trình tham khảo chuẩn mực về quản lý ngành tại địa bàn an ninh chính trị trọng điểm.

Câu hỏi thường gặp

Hoạt động quản lý báo chí tại Đắk Lắk có đặc thù gì nổi bật so với các tỉnh thành khác? Đắk Lắk là trung tâm Tây Nguyên với hơn 33% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số và gần 25% tín đồ tôn giáo. Quản lý báo chí tại đây không chỉ đơn thuần là quản lý thông tin mà gắn liền trực tiếp với an ninh quốc phòng, đấu tranh phản bác luận điệu xuyên tạc tại 608 buôn đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ.

Thực trạng trình độ chuyên môn của đội ngũ làm báo tại Đắk Lắk giai đoạn 2011 - 2016 như thế nào? Dù 100% phóng viên tại Báo Đắk Lắk có bằng đại học nhưng chỉ 65% tốt nghiệp đúng chuyên ngành báo chí. Tại Đài Phát thanh – Truyền hình tỉnh, con số này chỉ đạt 40%. Điều này đòi hỏi địa phương phải cấp bách nâng chuẩn đào tạo chuyên môn báo chí chính quy.

Bất cập lớn nhất trong thủ tục cấp thẻ nhà báo được luận văn chỉ ra là gì? Quy trình cấp thẻ nhà báo hiện phải qua 3 cấp thẩm định với thời gian kéo dài lên tới 85 ngày làm việc. Luận văn đề xuất phân cấp trực tiếp cho Sở Thông tin và Truyền thông giải quyết để rút ngắn thời gian xuống dưới 30 ngày.

Tại sao cần xây dựng mô hình Trung tâm Báo chí Tây Nguyên tại Đắk Lắk? Vì địa bàn có tới 11 văn phòng đại diện và 5 cơ quan báo chí Trung ương thường trú. Trung tâm sẽ giúp quản lý tập trung, cung cấp thông tin chính thống kịp thời cho báo giới và kiểm soát chặt chẽ hoạt động tác nghiệp của phóng viên ngoại tỉnh.

Khung pháp lý quan trọng nào được vận dụng xuyên suốt trong luận văn? Luận văn căn cứ trên Hiến pháp năm 2013 (Điều 25), Luật Báo chí năm 2016 (6 chương, 61 điều), Nghị định 51/2002/NĐ-CP và Quyết định 25/2013/QĐ-TTg về quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện khung lý luận quản lý nhà nước đối với báo chí trong nền hành chính công hiện đại, làm rõ vai trò định hướng tư tưởng và trách nhiệm xã hội của truyền thông.
• Phân tích thực chứng bức tranh báo chí tỉnh Đắk Lắk với 3 cơ quan địa phương, 15 đài huyện, 184 đài xã và 16 đại diện báo chí Trung ương trên địa bàn rộng 13.125 km².
• Nhận diện chính xác 3 điểm nghẽn cốt lõi: tỷ lệ nhân sự đúng chuyên ngành thấp (40% - 65%), thủ tục cấp thẻ kéo dài 85 ngày và sự chồng chéo trong quản lý liên ngành.
• Đề xuất đột phá về việc thành lập Trung tâm Báo chí Tây Nguyên và phân cấp quyền cấp thẻ nhà báo về cấp tỉnh nhằm tiết giảm 64% thời gian xử lý thủ tục.
• Thiết lập lộ trình thực thi đồng bộ các giải pháp quản trị, thanh tra kiểm tra và đào tạo nhân lực báo chí giai đoạn 2017 - 2025.

Công trình là tài liệu khoa học có giá trị ứng dụng cao, cung cấp luận cứ vững chắc giúp Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk hoàn thiện thể chế quản lý báo chí. Các nhà quản lý, cơ quan truyền thông và nghiên cứu sinh quan tâm có thể khai thác trực tiếp các mô hình và giải pháp trong luận văn để áp dụng vào thực tiễn quản lý hành chính công.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở khoa học quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí. Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk hiện nay. Chương 3: Phương hướng và giải pháp nâng cao hoạt động quản lý nhà nước đối với báo chí trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk trong thời gian tới. 8 Luan van hƣơng 1 Ơ SỞ KHOA HỌ QUẢN LÝ NH NƢỚ Ố VỚ HO T N BÁO CHÍ 1.

Những khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài luận văn 1. Thông tin và truyền thông - Thông tin: Chúng ta đang sống trong thời đại mà ngôn ngữ thông tin được đề cập mọi lúc, mọi nơi, chẳng hạn như, một nền công nghiệp thông tin, một xã hội thông tin, thông tin là nguồn lực của sự phát triển, thông tin là lợi nhuận…Có thể nói, khái niệm thông tin là khái niệm cơ bản của khoa học, cũng là khái niệm trung tâm của xã hội trong kỷ nguyên số. Mọi quan hệ, mọi hoạt động của con người đều dựa trên một hình thức giao lưu thông tin nào đó. Mọi tri thức đều bắt nguồn bằng một thông tin về những điều đã diễn ra, về những cái người ta đã biết, đã nói và đã làm.

Và điều đó luôn xác định bản chất và chất lượng của những mối quan hệ của con người Thông tin được hiểu là tất cả các sự kiện, sự việc, ý tưởng, phán đoán làm tăng thêm sự hiểu biết của con người. Thông tin hình thành trong quá trình giao tiếp, một người có thể nhận thông tin trực tiếp từ người khác thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, từ các ngân hàng dữ liệu hoặc từ tất cả các hiện tượng quan sát được trong môi trường xung quanh. Theo quan điểm triết học, thông tin là sự phản ánh của tự nhiên và xã hội (thế giới vật chất) bằng ngôn từ, ký hiệu, hình ảnh…hay nói rộng hơn bằng tất cả các phương tiện tác động lên giác quan của con người, khi khoa học công nghệ phát triển đến trình độ cao, trong các lĩnh vực khoa học khác nhau, thuật ngữ thông tin cũng có những cách hiểu khác nhau khi sử dụng đến nó. Trong lĩnh vực viễn thông, thông tin là toàn bộ hoạt động nhằm mục đích vận chuyển, đảm bảo tính chính xác của các thông điệp.

9 Luan van Trong lĩnh vực truyền thông đại chúng, thông tin hoạt động chủ yếu dựa trên nội dung của các thông điệp, nhất là khi tiếp xúc với công chúng. Trong lĩnh vực báo chí, thông tin được dùng để nói đến chất liệu ngôn ngữ sống, sự miêu tả câu chuyện, bằng chứng, chỉ cần nó thể hiện một nhân tố của thực tại. Những người hoạt động trong lĩnh vực truyền thông đại chúng như: phóng viên, biên tập viên, nhà báo…là những người được đào tạo chủ yếu về lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, những vấn đề liên quan đến con người luôn là nguồn cảm hứng chính trong các hoạt động thông tin của họ. Với họ, thông tin là mục tiêu để họ sáng tạo không ngừng.

Như vậy, cùng sử dụng thuật ngữ thông tin, nhưng khái niệm thông tin mà các nhà báo sử dụng hoàn toàn khác với những khái niệm thông tin mà các nhà kỹ thuật viễn thông xử lý hoặc thông tin mà các nhà tin học chế tạo. Để có cái nhìn phù hợp với định hướng, trong nghiên cứu này, chúng ta đi sâu vào phân tích thuật ngữ thông tin trong báo chí. - Thông tin trong báo chí: Trong hoạt động báo chí, thông tin là công cụ chủ yếu để nhà báo thực hiện mục đích của mình. Thông tin trở thành cầu nối giữa báo chí và công chúng.

Nó là dụng cụ làm việc của nhà báo, với sự giúp đỡ của dụng cụ đó, những công việc đa dạng và quan trọng được thực hiện. Trong thực tiễn báo chí hiện nay, khi đề cập tới thuật ngữ thông tin, các nhà báo cũng có nhiều cách sử dụng khác nhau. Có trường hợp, các nhà báo sử dụng nó để biểu thị tính chung nhất của các thông báo ngắn, không kèm theo lời phân tích, bình luận về một sự kiện mới (như tin vắn, tin ngắn). Trong trường hợp khác, nó được dùng để chỉ tất cả các thể loại được dùng để ghi chép những sự kiện, hiện tượng mới như: tin tức, tường thuật, phỏng vấn… Thông tin hiện thực là những thông tin được nhà báo sáng tạo và được công chúng tiếp nhận qua các phương tiện thông tin đại chúng hoặc có thể họ là người nhận thứ hai (nghe người đã từng đọc, từng xem qua kể lại).

Việc 10 Luan van đảm bảo sự ổn định trong mối quan hệ lẫn nhau giữa nhà báo và công chúng được thể hiện qua các tác phẩm và chương trình là cần thiết, đảm bảo cho thông tin tiềm năng trở thành thông tin hiện thực. - Truyền thông: Truyền thông (communication) là quá trình truyền đạt, chia sẻ thông tin, là một kiểu tương tác xã hội với sự tham gia của ít nhất 02 tác nhân. Lịch sử loài người cho thấy, con người có thể sống được với nhau, giao tiếp và tương tác lẫn nhau trước hết là nhờ vào hành vi truyền thông (thông qua ngôn ngữ hoặc cử chỉ, điệu bộ, hành vi…để chuyển tải những thông điệp, biểu lộ thái độ cảm xúc). Qua quá trình truyền thông liên tục, con người sẽ có sự gắn kết với nhau, đồng thời có những thay đổi trong nhận thức và hành vi.

Chính vì vậy, truyền thông được xem là cơ sở để thiết lập các mối quan hệ giữa con người với con người, là nền tảng hình thành nên cộng đồng, xã hội. Nói cách khác, truyền thông là một trong những hoạt động căn bản của bất cứ một tổ chức xã hội nào. Thông thường người ta thường chia truyền thông thành 3 loại đó làTruyền thông liên cá nhân (giữa người này với người khác);Truyền thông tập thể (truyền thông trong nội bộ một tổ chức);Truyền thông đại chúng. - Báo chí: là môt bộ phận của truyền thông đại chúng, nhưng là bộ phận chiếm vị trí trung tâm, vai trò nền tảng và có khả năng quyết định tính chất, khuynh hướng, chi phối năng lực và hiệu quả tác động của truyền thông đại chúng.

Do đó, trong nhiều trường hợp, có thể dùng báo chí để chỉ truyền thông đại chúng; và ngược lại, nói đến truyền thông đại chúng - trước hết phải nói đến báo chí. Báo chí trong trường hợp này đươc dùng, đươc hiểu theo nghĩa rộng, bao gồm báo in, báo chí phát thanh, báo chí truyền hình, báo mạng điện tử (phát hành trên mạng internet) và hãng thông tấn. Báo chí theo 11 Luan van nghĩa hẹp, là bao gồm báo, tạp chí và bản tin thời sự. Bản chất của báo chí truyền thông có tính chất sau: Thứ nhất, là họat động thông tin – giao tiếp xã hội; Thứ hai, là họat động liên kết (kết nối) xã hội; Thứ ba, là họat động can thiệp xã hội.

Thứ tư, là họat động chính trị - xã hội. Thứ năm là hoạt động kinh tế - dịch vụ xã hội - Bảo đảm quyền được thông tin: Được thông tin là một trong những quyền cơ bản của con người, được pháp luật bảo vệ. Truyền thông đại chúng (còn gọi là báo chí) có vai trò quan trọng và không thể thay thế trong việc đáp ứng quyền cơ bản đó và thông tin cũng được xem là chức năng cơ bản của báo chí. Truyền thông đại chúng ra đời là nhằm đáp ứng nhu cầu trao đổi thông tin của công chúng và sự phát triển mạnh mẽ của báo chí cũng dựa trên nền tảng là sự gia tăng nhu cầu thông tin trong xã hội.

Nhiều cuộc điều tra xã hội đã cho thấy, phần lớn người dân thường trả lời là mình biết tin tức và tất cả những thông tin diễn ra xung quanh nhờ theo dõi các phương tiện truyền thông đại chúng. Nói cách khác báo chí, truyền thông chính là phương tiện hữu hiệu trong việc cung cấp, trang bị thông tin, kiến thức trên tất cả các lĩnh vực, góp phần nâng cao nhận thức cho công chúng. Đây cũng là lý do tạo nên sự tin tưởng của công chúng đối với chất lượng và nội dung thông tin được báo chí đưa ra. Chính từ sự tin tưởng đó, công chúng mới đi theo định hướng của báo chí, có phản hồi và tích cực hợp tác, thậm chí trở thành nguồn tin của báo chí.

Báo chí Báo chí là phương tiện thông tin, tuyên truyền. Trong xã hội có giai cấp, báo chí là công cụ đấu tranh giai cấp. Theo các nhà nghiên cứu, báo chí 12 Luan van là một mặt của đời sống xã hội, từ khi ra đời đến nay đã tồn tại song hành cùng quá trình phát triển của loài người. Trong quá trình đó, báo chí có những tác động to lớn đối với xã hội loài người được thể hiện trên nhiều phương diện kinh tế, chính trị, văn hóa, lối sống… Việc nhận thức đúng vai trò của báo chí có ý nghĩa rất lớn góp phần vào việc điều hòa các mối quan hệ xã hội theo định hướng chung của nhà nước, tạo ra môi trường ổn định để phát triển kinh tế, xã hội.

Vì thế, trong quá khứ cũng như hiện tại có nhiều học giả nghiên cứu và đưa ra những khái niệm khác nhau về báo chí dưới những góc độ khác nhau. Theo triết học cổ Hy Lạp: “Chữ báo chí xuất phát từ chữ “information” có nghĩa là thông tin, thông báo, báo tin và được hiểu như việc tạo ra hình thái giúp cho sự hiểu biết của con người về thế giới xung quanh đang tồn tại bằng việc lấy hiện thực khách quan để phản ánh một cách liên tục, xuyên suốt trong quan hệ chặt chẽ giữa nhà báo- tác phẩm- công chúng” [47, tr. Một số quan điểm khác thì không định nghĩa báo chí riêng biệt mà gắn liền báo chí với truyền thông. Ở cách hiểu này, trong Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học định nghĩa báo chí truyền thông hiểu theo nghĩa chung nhất và trừu tượng nhất là “quá trình truyền dữ liệu giữa các đơn vị chức năng” [37, tr.

Tác giả Trần Hữu Quang trong cuốn Xã hội học truyền thông đại chúng thì khẳng định: áo chí truyền thông là một quá tr nh truyền đạt tiếp nhận và trao đổi thông tin nhằm thiết lập các mối quan hệ giữa con người với con người”. Theo đó, tác giả định nghĩa: Truyền thông đại chúng là quá tr nh truyền đạt thông tin một cách rộng rãi đến mọi người trong xã hội thông qua các phương tiện truyền thông đại chúng như phát thanh truyền h nh” [38, tr.