Quản Lý Nhà Nước Đối Với Dịch Vụ Logistics Của Sở Công Thương Hà Nội

Quản lý nhà nước đối với dịch vụ logistics tại Hà Nội đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh… 90 trang · Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân · 2018.

• Tác giả: Tạ Tuấn Anh
• Người hướng dẫn: GS. Đặng Đình Đào
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kinh Tế Và Quản Lý Thương Mại
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Đối Với Dịch Vụ Logistics Tại Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC CỦA CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG ĐỐI VỚI DỊCH VỤ LOGISTICS
• 1.1. Dịch vụ logistics và sự cần thiết về quản lý Nhà nước đối với dịch vụ logistics
• 1.1.1. Khái niệm về logistics và dịch vụ logistics
• 1.1.2. Các dịch vụ logistics trên địa bàn thành phố (17 loại dịch vụ)
• 1.1.3. Tính tất yếu của QLNN của chính quyền địa phương đối với dịch vụ logistics
• 1.2. Nội dung và phương pháp quản lý Nhà nước của các Sở Công thương đối với dịch vụ logistics
• 1.2.1. Nội dung quản lý Nhà nước của các Sở Công thương về dịch vụ logistics
• 1.2.2. Các phương pháp quản lý dịch vụ logistics
• 1.2.3. Bộ máy quản lý dịch vụ logistics ở địa phương
• 1.3. Các yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến Quản lý Nhà nước đối với dịch vụ logistics
• 1.3.1. Mức độ mở cửa của nền kinh tế trong thời kì hội nhập
• 1.3.2. Thể chế, chính sách và môi trường kinh doanh
• 1.3.3. Sự phát triển của kết cấu hạ tầng, công nghệ thông tin và truyền thông
• 1.4. Nguồn nhân lực cho QLNN đối với dịch vụ logistics
• 1.5. Các loại hình logistics ngày càng phát triển
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH HIỆN TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC CỦA THÀNH PHỐ HÀ NỘI ĐỐI VỚI DỊCH VỤ LOGISTICS HIỆN NAY
• 2.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của thành phố Hà Nội có ảnh hưởng đến quản lý nhà nước đối với dịch vụ logistics
• 2.2. Phân tích thực trạng quản lý Nhà nước của Sở Công thương đối với dịch vụ logistics của thành phố Hà Nội
• 2.2.1. Khái quát tình hình dịch vụ logistics ở Hà Nội
• 2.2.2. Thực trạng quản lý nhà nước của Sở Công thương Hà Nội đối với dịch vụ logistics trên địa bàn thành phố
• 2.2.3. Đánh giá ưu/nhược điểm về Quản lý nhà nước của Sở Công thương đối với dịch vụ logistics trên địa bàn Hà Nội
• 2.2.3.1. Ưu điểm về Quản lý nhà nước của Sở Công thương đối với dịch vụ logistics
• 2.2.3.2. Nhược điểm về Quản lý nhà nước của Sở Công thương đối với dịch vụ logistics
• 2.2.3.3. Nguyên nhân dẫn đến các tồn tại trong Quản lý nhà nước của Sở Công thương
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC CỦA SỞ CÔNG THƯƠNG ĐỐI VỚI DỊCH VỤ LOGISTICS TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ
• 3.1. Phương hướng hoàn thiện QLNN của Sở Công thương đối với dịch vụ logistics trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 3.1.1. Mục tiêu quản lý nhà nước của Sở Công thương về dịch vụ logistics
• 3.1.2. Quan điểm quản lý nhà nước về dịch vụ logistics trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 3.1.3. Phương hướng hoàn thiện quản lý nhà nước đối với dịch vụ Logistcis trên địa bàn Thành phố Hà Nội
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện Quản lý nhà nước của Sở Công thương Hà Nội đối với dịch vụ logistics
• 3.2.1. Xây dựng quy hoạch phát triển logistics Tp Hà Nội
• 3.2.2. Quy hoạch mạng lưới logistics Thành phố
• 3.2.3. Tập trung xây dựng các trung tâm logistics và ứng dụng mô hình city logistics tại Hà nội
• 3.2.4. Quy hoạch hệ thống giao thông vận tải thành phố nhằm giảm ùn tắc và tai nạn giao thông
• 3.2.5. Quy hoạch vận tải qua hệ thống đường ô tô
• 3.2.6. Quy hoạch hệ thống đường thủy nội địa
• 3.2.7. Quy hoạch phát triển hệ thống kho bãi
• 3.2.8. Gắn kết giữa quy hoạch phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng với quy hoạch phát triển ngành dịch vụ logistics
• 3.2.9. Đẩy mạnh phát triển cơ sở hạ tầngs và xây dựng các trung tâm logistics
• 3.2.10. Tăng cường vai trò quản lý của Nhà nước, UBND thành phố đối các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ logistics trên địa bàn
• 3.2.11. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các văn bản pháp luật thương mại liên quan đến logistics
• 3.3. Kiến nghị về môi trường và giải pháp để hoàn thiện QLNN về dịch vụ logistics
• 3.3.1. Kiến nghị với nhà nước
• 3.3.2. Kiến nghị địa phương và các chuyên ngành
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Nhà Nước Đối Với Dịch Vụ Logistics Tại Hà Nội

Quản lý nhà nước đối với dịch vụ logistics tại Hà Nội đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế địa phương. Dịch vụ logistics không chỉ giúp tối ưu hóa quá trình vận chuyển hàng hóa mà còn nâng cao hiệu quả kinh doanh cho các doanh nghiệp. Chính sách quản lý nhà nước cần được xây dựng một cách đồng bộ và hiệu quả để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

1.1. Khái Niệm Về Dịch Vụ Logistics

Dịch vụ logistics bao gồm các hoạt động như vận chuyển, lưu kho, và phân phối hàng hóa. Đây là một phần không thể thiếu trong chuỗi cung ứng, giúp kết nối sản xuất và tiêu thụ.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Quản Lý Nhà Nước

Quản lý nhà nước đối với dịch vụ logistics giúp đảm bảo chất lượng dịch vụ, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.

II. Những Thách Thức Trong Quản Lý Nhà Nước Đối Với Dịch Vụ Logistics

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc quản lý dịch vụ logistics, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải giải quyết. Các vấn đề như hạ tầng giao thông, quy định pháp lý chưa hoàn thiện, và sự cạnh tranh gay gắt từ các doanh nghiệp nước ngoài đang gây khó khăn cho các doanh nghiệp logistics trong nước.

2.1. Hạ Tầng Giao Thông Chưa Đáp Ứng Nhu Cầu

Hệ thống giao thông tại Hà Nội còn nhiều hạn chế, gây khó khăn trong việc vận chuyển hàng hóa. Cần có các giải pháp cải thiện hạ tầng để hỗ trợ dịch vụ logistics.

2.2. Quy Định Pháp Lý Chưa Hoàn Thiện

Nhiều quy định pháp lý liên quan đến dịch vụ logistics còn thiếu và chưa đồng bộ, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc tuân thủ và thực hiện.

III. Phương Pháp Quản Lý Nhà Nước Đối Với Dịch Vụ Logistics

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với dịch vụ logistics, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và đồng bộ. Việc xây dựng các chính sách rõ ràng và cụ thể sẽ giúp cải thiện tình hình hiện tại.

3.1. Xây Dựng Chính Sách Phát Triển Logistics

Cần có các chính sách phát triển logistics rõ ràng, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và nâng cao chất lượng dịch vụ.

3.2. Tăng Cường Đầu Tư Vào Hạ Tầng

Đầu tư vào hạ tầng giao thông và kho bãi là cần thiết để hỗ trợ cho sự phát triển của dịch vụ logistics tại Hà Nội.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Trong Quản Lý Dịch Vụ Logistics

Việc áp dụng các giải pháp quản lý hiệu quả trong dịch vụ logistics đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các doanh nghiệp đã có thể tối ưu hóa quy trình vận chuyển và giảm chi phí, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Hiệu Quả Logistics

Nghiên cứu cho thấy rằng việc cải thiện dịch vụ logistics đã giúp tăng trưởng GDP của thành phố Hà Nội, đồng thời tạo ra nhiều việc làm cho người lao động.

4.2. Các Mô Hình Thành Công Trong Logistics

Một số mô hình logistics thành công đã được áp dụng tại Hà Nội, giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

V. Kết Luận Về Quản Lý Nhà Nước Đối Với Dịch Vụ Logistics

Quản lý nhà nước đối với dịch vụ logistics tại Hà Nội cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và doanh nghiệp để tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi.

5.1. Định Hướng Tương Lai Của Dịch Vụ Logistics

Trong tương lai, dịch vụ logistics sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, đòi hỏi các chính sách quản lý phải linh hoạt và phù hợp với xu hướng toàn cầu.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Chính Sách Quản Lý

Cần có các khuyến nghị cụ thể cho chính sách quản lý nhà nước nhằm nâng cao hiệu quả dịch vụ logistics và đáp ứng nhu cầu của thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Dịch vụ logistics đóng vai trò là mạch máu của nền kinh tế hiện đại, chiếm từ 10% đến 15% GDP tại các quốc gia phát triển thuộc khu vực Bắc Mỹ, Châu Âu và Châu Á - Thái Bình Dương. Tại Việt Nam, mạng lưới logistics đang trên đà bứt phá mạnh mẽ nhưng cả nước mới chỉ có hơn 3.000 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này, chiếm tỷ lệ khiêm tốn khoảng 0,22% trên tổng số doanh nghiệp toàn quốc. Với vị thế là trung tâm kinh tế - chính trị hàng đầu, Thủ đô Hà Nội sở hữu quy mô dân số trên 7,6 triệu người và diện tích tự nhiên 3.358,9 km2, tạo ra lưu lượng hàng hóa luân chuyển khổng lồ. Tuy nhiên, công tác quản lý nhà nước đối với lĩnh vực này trên địa bàn thành phố còn bộc lộ nhiều điểm nghẽn về hạ tầng, thiếu hụt khung pháp lý chuyên biệt và sự phối hợp liên ngành chưa thực sự đồng bộ.

Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích thực trạng công tác quản lý nhà nước của Sở Công Thương Hà Nội đối với các dịch vụ logistics giai đoạn 2010 - 2016, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện định hướng đến năm 2025. Phạm vi không gian nghiên cứu tập trung tại địa bàn Hà Nội với 12 quận nội thành, 1 thị xã và 17 huyện ngoại thành, gắn liền với 17 phân nhóm dịch vụ logistics chủ chốt theo quy định pháp luật. Nghiên cứu mang lại ý nghĩa thực tiễn to lớn khi cung cấp luận cứ khoa học giúp các nhà hoạch định chính sách tối ưu hóa dòng chảy hàng hóa đạt trên 519.900 nghìn tấn mỗi năm, cắt giảm chi phí trung gian và nâng cao năng lực cạnh tranh thương mại của Thủ đô trong thời kỳ hội nhập sâu rộng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự giao thoa của các lý thuyết kinh tế kinh điển và mô hình quản trị chuỗi cung ứng hiện đại. Đầu tiên là Lý thuyết chuỗi giá trị của Michael Porter, phân định rõ logistics đầu vào và logistics đầu ra như những mắt xích kiến tạo giá trị gia tăng cốt lõi cho doanh nghiệp. Tiếp đến là Lý thuyết tái sản xuất mở rộng của Karl Marx, chỉ rõ mối liên kết hữu cơ giữa bốn khâu: sản xuất, phân phối, trao đổi và tiêu dùng, trong đó logistics chính là công cụ tối ưu hóa khâu lưu thông phân phối. Bên cạnh đó, luận văn tích hợp mô hình điều độ đúng hạn Just-In-Time cùng nguyên lý quản trị City Logistics nhằm giảm thiểu xung đột giao thông đô thị.

Bốn khái niệm nền tảng xuyên suốt nghiên cứu gồm:

• Logistics: Quá trình tối ưu hóa ba dòng luân chuyển hàng hóa, dòng tiền và dòng thông tin từ điểm xuất phát đến điểm tiêu thụ cuối cùng.
• Dịch vụ logistics: Hoạt động thương mại theo quy định tại Điều 233 Luật Thương mại năm 2005 và Nghị định số 163/2017/NĐ-CP, bao gồm 17 loại hình dịch vụ hỗ trợ vận tải, kho bãi, giao nhận và phân tích kỹ thuật.
• Quản lý nhà nước đối với logistics: Sự tác động có tổ chức, bằng quyền lực nhà nước thông qua phương pháp hành chính, phương pháp kinh tế và phương pháp tuyên truyền giáo dục nhằm định hướng, điều tiết và kiểm soát thị trường logistics.
• Dịch vụ logistics tích hợp bên thứ ba (3PL): Mô hình cung cấp giải pháp chuỗi cung ứng trọn gói, chuyên nghiệp hóa cao từ khâu vận hành kho vận đến phân phối chặng cuối.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp thực chứng. Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ niên giám thống kê của Tổng cục Thống kê, các báo cáo chuyên ngành của Sở Công Thương Hà Nội, Sở Giao thông Vận tải và văn bản quy phạm pháp luật giai đoạn 2010 - 2016.

Đối với dữ liệu sơ cấp, nghiên cứu tiến hành khảo sát với cỡ mẫu quy mô lớn gồm hơn 2.000 doanh nghiệp cung ứng dịch vụ logistics, doanh nghiệp sản xuất kinh doanh và các cán bộ quản lý nhà nước. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng được áp dụng trên địa bàn 10 tỉnh, thành phố trọng điểm kinh tế nhằm đảm bảo tính đại diện cao cho các loại hình doanh nghiệp và phương thức vận tải khác nhau. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm phản ánh khách quan bức tranh toàn cảnh, lượng hóa các rào cản hành chính và đánh giá đúng mức độ tương thích giữa quy định pháp lý với hoạt động vận hành thực tế. Nghiên cứu cũng sử dụng phương pháp chuyên gia thông qua việc tổ chức các buổi tọa đàm khoa học chuyên sâu, phân tích so sánh và mô hình hóa dữ liệu để xây dựng các kịch bản phát triển cho giai đoạn 2020 - 2025.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực chứng giai đoạn 2010 - 2016 đã làm sáng tỏ những chuyển biến rõ nét và các tồn tại mang tính cấu trúc của logistics Hà Nội:

• Thứ nhất, năng lực vận tải hàng hóa tăng trưởng đều đặn nhưng mất cân đối nghiêm trọng về phương thức. Khối lượng hàng hóa vận chuyển tăng 10,2%, từ mức 471.565 nghìn tấn năm 2010 lên 519.900 nghìn tấn năm 2016. Dịch vụ vận tải đường bộ chiếm ưu thế tuyệt đối, đóng góp tới 70% tổng doanh thu dịch vụ logistics của toàn thành phố, trong khi vận tải đường sắt với 90 km đường tuyến chỉ đóng góp tỷ trọng thứ yếu do hạ tầng lạc hậu và thiếu kết nối.
• Thứ hai, hạ tầng hàng không ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ nhưng đang đối mặt với nguy cơ quá tải cục bộ. Sản lượng hàng hóa qua Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài năm 2016 đạt khoảng 510.000 tấn, trong đó hàng quốc tế chiếm 78% với tốc độ tăng trưởng bình quân đạt trên 20%/năm (riêng năm 2016 đạt 25%). Khu vực kho bãi với diện tích kho khoảng 18.000 m2 phải xử lý lưu lượng 600 - 700 lượt xe tải mỗi ngày trong điều kiện thiếu vắng kho ngoại quan chuyên dụng liền kề.
• Thứ ba, hệ thống cảng thủy nội địa chưa phát huy hết công suất thiết kế. Điển hình như Cảng Hà Nội có công suất thiết kế 1,2 triệu tấn/năm nhưng sản lượng thực tế chỉ đạt 700.000 tấn/năm (đạt khoảng 58,3%); Cảng Khuyến Lương công suất 500.000 tấn/năm mới chỉ khai thác được 350.000 tấn/năm (đạt 70%).
• Thứ tư, mạng lưới logistics cạn và kho bãi còn manh mún, thiếu liên kết. Toàn thành phố thời điểm nghiên cứu chỉ duy trì 2 cảng cạn là ICD Mỹ Đình và ICD Gia Lâm, quy mô khai thác nhỏ và chưa kết nối được với phương thức vận tải thủy hoặc đường sắt.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của những hạn chế trên xuất phát từ sự thiếu hụt một chiến lược quy hoạch không gian logistics tổng thể. Dữ liệu thực trạng có thể được trực quan hóa qua biểu đồ cột thể hiện đà tăng trưởng khối lượng vận chuyển hàng hóa giai đoạn 2010 - 2016, kết hợp với biểu đồ tròn mô tả cơ cấu thị phần vận tải (đường bộ chiếm 70%, phần còn lại chia nhỏ cho đường sắt, đường thủy và hàng không). Bên cạnh đó, bảng so sánh giữa công suất thiết kế và sản lượng thực tế tại các cảng thủy nội địa phản ánh sự lãng phí tài nguyên luồng tuyến nghiêm trọng.

Sở Công Thương Hà Nội trong giai đoạn này chưa ban hành được khung pháp lý đặc thù riêng cho địa bàn, các hoạt động thanh tra và kiểm soát chất lượng dịch vụ còn phân tán. Sự phối hợp giữa Sở Công Thương với Sở Giao thông Vận tải và Cục Hải quan vẫn mang tính chất vụ việc, thiếu cơ chế chia sẻ dữ liệu số hóa, dẫn đến hiện tượng ùn tắc tại các nút giao thông hướng tâm và đẩy chi phí logistics nội đô tăng cao.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tạo bước đột phá trong quản lý nhà nước và phát triển hạ tầng logistics Thủ đô, bốn nhóm giải pháp hành động cụ thể cần được triển khai:

• Xây dựng và phê duyệt Đề án quy hoạch phát triển mạng lưới logistics thành phố Hà Nội: Sở Công Thương chủ trì phối hợp với Sở Quy hoạch - Kiến trúc hoàn thành bản quy hoạch không gian tích hợp, định hướng phát triển các trung tâm logistics cấp vùng, hướng tới mục tiêu giảm chi phí logistics xuống dưới 15% GRDP của thành phố trong giai đoạn 2020 - 2025.
• Đẩy nhanh tiến độ đầu tư xây dựng các cảng cạn ICD và trung tâm logistics vệ tinh: Ủy ban nhân dân thành phố chỉ đạo Ban Quản lý dự án tập trung giải phóng mặt bằng, triển khai xây dựng ICD Đức Thượng với quy mô 23,2 ha và ICD Cổ Bi quy mô 19,2 ha giai đoạn 1, nâng công suất tiếp nhận hàng container thêm 40% trước năm 2024.
• Thiết lập cơ chế phối hợp quản lý liên ngành và cải cách thủ tục hành chính: Sở Công Thương phối hợp cùng Sở Giao thông Vận tải, Cục Hải quan và Công an thành phố thành lập Tổ công tác liên ngành thường trực, cắt giảm 30% thời gian xử lý hồ sơ đăng ký kinh doanh và thủ tục thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu, thực hiện định kỳ từ năm 2021.
• Ứng dụng công nghệ thông tin và triển khai mô hình City Logistics thông minh: Sở Thông tin và Truyền thông phối hợp Sở Công Thương xây dựng sàn giao dịch logistics điện tử, số hóa 100% dữ liệu phương tiện và phân luồng xe tải ra vào nội đô theo khung giờ, hoàn thành phủ sóng hệ thống quản lý giao thông thông minh trên toàn địa bàn trước năm 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn chuyên sâu cho bốn nhóm đối tượng:

• Cơ quan quản lý nhà nước: Các nhà lãnh đạo, chuyên viên tại Sở Công Thương, Sở Giao thông Vận tải và Ủy ban nhân dân các quận, huyện sử dụng tài liệu làm căn cứ khoa học để xây dựng chính sách phân cấp quản lý, quy hoạch bến bãi và ban hành các quy chế điều phối vận tải đô thị.
• Doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ logistics và vận tải: Các nhà quản trị doanh nghiệp 3PL, chuyển phát nhanh và kho bãi khai thác dữ liệu để phân tích thị trường, đón đầu quy hoạch các trung tâm ICD mới và tối ưu hóa tuyến đường vận chuyển nhằm cắt giảm chi phí nhiên liệu.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên sau đại học: Các viện nghiên cứu kinh tế, trường đại học khối ngành thương mại, quản trị chuỗi cung ứng tham khảo bộ khung lý thuyết, kết quả khảo sát 2.000 doanh nghiệp làm tài liệu giảng dạy và nghiên cứu mở rộng.
• Các nhà đầu tư hạ tầng bất động sản công nghiệp: Các tập đoàn trong và ngoài nước sử dụng báo cáo để đánh giá dung lượng thị trường, tiềm năng phát triển kho bãi tại các cửa ngõ giao thương chiến lược như Gia Lâm, Hoài Đức, Sóc Sơn.

Câu hỏi thường gặp

Quản lý nhà nước của Sở Công Thương đối với dịch vụ logistics bao gồm những chức năng trọng tâm nào? Sở Công Thương thực hiện chức năng tham mưu Ủy ban nhân dân thành phố trong việc triển khai quy hoạch logistics, hướng dẫn đăng ký kinh doanh 17 loại hình dịch vụ, thẩm định các dự án hạ tầng thương mại, đồng thời chủ trì thanh tra, kiểm tra và kiểm soát chất lượng cung ứng dịch vụ trên toàn địa bàn.

Tại sao vận tải đường bộ chiếm tới 70% doanh thu nhưng lại là điểm nghẽn của logistics Hà Nội? Vận tải đường bộ chiếm ưu thế nhờ tính linh hoạt cao trong giao nhận tận nơi. Tuy nhiên, mật độ 3.974 km đường bộ phân bố không đều, diện tích đường khu vực nội đô chỉ chiếm khoảng 6,8% đất đô thị khiến lưu lượng 519.900 nghìn tấn hàng hóa gây áp lực lớn, dẫn đến ùn tắc và đội chi phí vận hành.

Hiệu quả khai thác hệ thống cảng thủy nội địa tại Hà Nội hiện nay ra sao? Hạ tầng cảng sông chưa đạt kỳ vọng khi Cảng Hà Nội công suất 1,2 triệu tấn/năm chỉ khai thác khoảng 700.000 tấn/năm (đạt 58,3%), Cảng Khuyến Lương đạt 350.000 tấn/năm trên công suất 500.000 tấn/năm (đạt 70%). Nguyên nhân do luồng lạch bồi lắng, thiếu kết nối đường bộ và trang thiết bị bốc dỡ chuyên dụng còn lạc hậu.

Sự cần thiết của việc xây dựng các cảng cạn ICD Cổ Bi và Đức Thượng là gì? Hai cảng ICD hiện hữu là Mỹ Đình và Gia Lâm đã quá tải về diện tích. Việc đầu tư ICD Đức Thượng (23,2 ha) và ICD Cổ Bi (19,2 ha) giúp mở rộng năng lực thông quan hàng container ngoài sân bay và cảng biển, giảm tải cho trục giao thông nội đô và hoàn thiện mô hình vận tải đa phương thức.

Mô hình City Logistics có vai trò như thế nào đối với sự phát triển của Thủ đô? City Logistics giúp tối ưu hóa luồng luân chuyển hàng hóa đô thị thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin, gom hàng tại các trung tâm phân phối ngoại vi và tổ chức phương tiện giao hàng xanh cỡ nhỏ vào nội thành, giúp giảm thiểu 20% lượng phát thải và giảm áp lực ùn tắc giao thông cục bộ.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với 17 loại hình dịch vụ logistics, khẳng định vai trò trụ cột của ngành trong chuỗi giá trị kinh tế đô thị.
• Đánh giá chân thực thực trạng logistics Hà Nội giai đoạn 2010 - 2016, chỉ rõ sự tăng trưởng 10,2% khối lượng vận tải cùng các điểm nghẽn tại hệ thống kho bãi, cảng sông và áp lực vận tải đường bộ chiếm 70% doanh thu.
• Nhận diện chính xác các khoảng trống quản lý của Sở Công Thương về mặt thể chế đặc thù, sự thiếu hụt quy hoạch dài hạn và công tác phối hợp liên ngành còn lỏng lẻo.
• Đóng góp hệ thống 4 nhóm giải pháp đột phá gắn liền với mục tiêu đưa chi phí logistics xuống dưới 15% GRDP và đẩy nhanh tiến độ các dự án cảng cạn ICD Đức Thượng, Cổ Bi.
• Xác lập lộ trình hành động cụ thể cho giai đoạn 2021 - 2025 nhằm hoàn thiện khung thể chế, số hóa dữ liệu và phát triển nguồn nhân lực chuyên nghiệp.

Đóng góp lớn nhất của nghiên cứu là xây dựng luận cứ khoa học thực chứng từ khảo sát 2.000 doanh nghiệp, cung cấp mô hình quản lý tích hợp cho chính quyền địa phương. Các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp hãy chủ động khai thác sâu các phát hiện của luận văn để đồng hành kiến tạo hệ sinh thái logistics Thủ đô hiện đại, kết nối thông suốt và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC CỦA CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG ĐỐI VỚI DỊCH VỤ LOGISTICS 1.1 Dịch vụ logistics và sự cần thiết về quản lý Nhà nước đối với dịch vụ logistics 1.1 Khái niệm về logistics và dịch vụ logistics Dịch vụ logistics xuất hiện từ lĩnh vực hậu cầu quân đội nhằm đảm bảo đầy đủ và kịp thời vũ khí, quân lương, nước uống, thuốc chữa bệnh, việc di chuyển lực lượng quân đội trên các chiến trường và các phương tiện vật chất khác nhằm phục vụ chiến đấu. Dịch vụ này là yếu tố quyết định đáng kể tới kết quả của các trận đánh và thậm chí cả những chiến dịch lớn, kể cả thắng lợi của chiến tranh thế giới. Những kết quả của nó từ việc sử dụng phổ biến trong quân đội và chiến tranh được chuyển giao sang lĩnh vực dân sự, thương mại và chúng được thương mại hóa tối đa để thu lợi nhuận. Nếu quan niệm thương trường là “chiến trường không có tiếng súng” và cạnh tranh là sự “giao tranh ác liệt giữa các đối thủ”, giành giật thị trường để tồn tại thì dịch vụ logistics trở thành một trong những công cụ quan trọng kiến tạo năng lực cạnh tranh giành ưu thế.

Theo cách tiếp cận hệ thống, điều độ đúng hạn “Just In Time - JIT” thường được các tập đoàn sản xuất Nhật Bản sử dụng và hiện nay trở thành phổ biến trên toàn cầu, logistics được phát triển lên một cấp độ mới với yêu cầu cung cấp kịp thời, đầy đủ và đồng bộ nguyên vật liệu, máy móc thiết bị, con người cũng như hệ thống điều khiển dự trữ, lưu kho và xuất kho đúng thời điểm của dòng lưu chuyển liên tục của sản xuất, tránh sự ngừng trệ và chậm trễ, gây lãng phí thời gian và nguồn lực Trong mô hình chuỗi giá trị của M.Porter, khái niệm logistics được đề cập từ khía cạnh logistics đầu vào và logistics đầu ra (Hình 1. Như vậy, dịch vụ 6 logistics có ý nghĩa trong việc tạo ra giá trị và là một khâu không thể thiếu trong chuỗi giá trị thống nhất. Mô hình còn cho thấy khá rõ nét vị trí và vai trò của dịch vụ logistics trong chuỗi giá trị doanh nghiệp khi quan niệm hoạt động của doanh nghiệp là một quá trình tạo ra giá trị theo một chuỗi nhất định. Nó bao gồm logistics đầu vào gắn với việc cung ứng các yếu tố đầu vào trước khi diễn ra quá trình sản xuất và logistics đầu ra thực hiện việc vận chuyển sản phẩm sau khi sản xuất để tiêu thụ.

Mô hình còn cho thấy dịch vụ logistics khác với marketing và hoạt động vận hành tác nghiệp. Để thực hiện dịch vụ này cũng rất cần có sự hỗ trợ về cơ sở hạ tầng công ty, nguồn nhân lực, phát triển công nghệ, hoạt động thu mua và với mục đích cao nhất là tạo ra các khoản lợi nhuận và sau đó là tạo lợi thế cạnh tranh. Việc tham gia cung ứng dịch vụ này vừa góp phần tăng giá trị của chuỗi, vừa tạo khả năng thu lợi nhuận của chủ thể thực hiện. Vấn đề là chủ thể cần có khả năng phân tích và khai thác cơ hội cung ứng dịch vụ để tạo giá trị tối ưu trong chuỗi, hay nói cách khác cần tìm thị trường để có chỗ đứng trong chuỗi.

Dịch vụ logistics có thể được đặt trong chuỗi giá trị hoặc trong chuỗi logistics và nó có thể chỉ là một dịch vụ riêng rẽ. Từ cách tiếp cận này, có thể thấy dịch vụ logistics có khả năng chiếm tỷ trọng cao trong chuỗi giá trị doanh nghiệp và rộng hơn trong GDP của cả nền kinh tế.1: Dịch vụ logistics trong chuỗi giá trị Nguồn: M.Porter- Khả năng cạnh tranh quốc gia- Nhà xuất bản Trẻ 2008 7 Theo quan điểm C.Mác, quá trình tái sản xuất mở rộng bao gồm 4 khâu là sản xuất - phân phối - trao đổi - tiêu dùng, trong đó sản xuất là khâu quyết định và tiêu dùng là khâu cuối cũng có vai trò hoàn tất quá trình tái sản xuất nhưng có tác động đến quá trình tái sản xuất theo hướng thúc đẩy hoặc kìm hãm. Theo cách tiếp cận tái sản xuất mở rộng, dịch vụ logistics chưa được bộc lộ rõ nét với tư cách là một phân ngành dịch vụ. Điều này có thể do vào thời điểm đưa ra quan điểm nghiên cứu này của C.Mác, dịch vụ logistics chưa được bộc lộ như là một phân ngành độc lập.

Trong kinh tế thị trường, với sự minh bạch của vòng chu chuyển và vị trí, vai trò của các chủ thể cũng như các khâu công việc nhằm sáng tạo giá trị thị trường, quy trình sản xuất thống nhất bao gồm ba loại hoạt động cơ bản là sản xuất - chế tạo (manufacturing), logistics và marketing. Theo cách tiếp cận này, dịch vụ logistics là một trong các bộ phận cấu thành cơ bản và không thể thiếu trong chuỗi giá trị thống nhất. Giữa các khâu công việc này có mối quan hệ qua lại với nhau và chúng có sự đan xen chứ không tách rời hoàn toàn. Bên cạnh đó, cũng có quan niệm đặt dịch vụ logistics trong marketing nhằm phục vụ quá trình phân phối và giao sản phẩm đến tay người tiêu dùng.

Theo Luật Thương mại năm 2005 (Điều 233), dịch vụ logistics được quy định “Dịch vụ logistics là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công đoạn bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan tới hàng hóa theo thỏa thuận với khách hàng để hưởng thù lao”. Theo nghĩa hẹp, chỉ định nghĩa logistics trong phạm vi một số hoạt động cụ thể. Thực tế còn có nhiều định nghĩa khác nhau về logistics. Logistics là quá trình tiên liệu trước các nhu cầu và mong muốn của khách hàng, sử dụng vốn, nguyên vật liệu, nhân lực, công nghệ và những thông tin cần 8 thiết để đáp ứng những nhu cầu và mong muốn đó, đánh giá những hàng hóa, hoặc dịch vụ, hoặc mạng lưới sản phẩm có thỏa mãn được yêu cầu của khách hàng; và sử dụng mạng lưới này để thỏa mãn yêu cầu của khách hàng một cách kịp thời nhất (Coyle, 2003).

Định nghĩa này của Coyle cho thấy một điểm chung rất lớn giữa logistics và marketing, đó là thỏa mãn nhu cầu của khách hàng. Tuy nhiên, logistics nhấn mạnh tới việc sử dụng các nguồn tài nguyên đầu vào, công nghệ, thông tin để đáp ứng được những nhu cầu đó của khách hàng. Logistics là một tập hợp các hoạt động chức năng được lặp đi lặp lại nhiều lần trong suốt quy trình chuyển hóa nguyên vật liệu thành thành phẩm (Grundey, 2006). Định nghĩa khá đơn giản này của Grundey lại tập trung chủ yếu vào phạm vi của dịch vụ logistics, đó là phạm vi trải dài, bao trùm toàn bộ quy trình từ điểm khởi đầu tới điểm cuối cùng của quá trình sản xuất (nguyên vật liệu - thành phẩm).

Tuy nhiên, nhược điểm của định nghĩa này là không đề cập đến quy trình phân phối sản phẩm tới tay người tiêu dùng, một bộ phận rất quan trọng trong logistics. Sứ mệnh của logistics là đưa được đúng sản phẩm và dịch vụ tới đúng địa điểm, thời gian và hoàn cảnh yêu cầu, đồng thời phải đem lại những đóng góp lớn nhất cho doanh nghiệp (Ballou, 1992). Khác với nhiều định nghĩa khác thường đề cập tới các hoạt động trong logistics, Ballou lại nhấn mạnh vào sứ mệnh mà logistics phải thực hiện. Cũng đưa ra một quan điểm tương tự, E.Grosvenor Plowman cho rằng hệ thống logistics sẽ cung cấp cho các công ty 7 lợi ích (7 rights): đúng khách hàng, đúng sản phẩm, đúng số lượng, đúng điều kiện, đúng địa điểm, đúng thời gian, đúng chi phí.

Dịch vụ logistics là hoạt động thương mại bao gồm các dịch vụ bổ sung về vận chuyển, giao nhận, kho hàng, hải quan, tư vấn khách hàng và các dịch vụ khác liên quan đến hàng hóa được tổ chức hợp lý và khoa học nhằm đảm bảo quá trình phân phối, lưu chuyển hàng hóa một cách hiệu quả, đáp ứng yêu cầu 9 của khách hàng. Ở góc độ rộng hơn, dịch vụ logistics là hoạt động thương mại bao gồm một chuỗi các dịch vụ được tổ chức và quản lý khoa học gắn liền với các khâu của quá trình sản xuất, phân phối, lưu thông và tiêu dùng trong nền sản xuất xã hội. Chúng tôi đồng tình và tiếp cận các dịch vụ logistics theo nhóm quan điểm thứ hai, bao gồm tổng thể các dịch vụ logistics gắn liền với quá trình cung ứng hàng hóa từ điểm khởi đầu của quá trình sản xuất đến khi sản phẩm được cung ứng đến tay người tiêu dùng với chi phí thấp nhất. Trong quá trình này, logistics gồm 2 bộ phận chính là logistics trong sản xuất và logistics bên ngoài sản xuất (Hình 1.2: Những hoạt động của dịch vụ logistics trong chuỗi cung ứng Nguồn: Australian Bureau of Transport Economics,”logistics in Australia: A preliminary analysis”, Working paper 49,October 2001 10 1.2 Các dịch vụ logistics trên địa bàn thành phố (17 loại dịch vụ) Hiện nay trên địa bàn thành phố có hầu hết các dịch vụ logistics theo Quy định của nhà nước tại Nghị định số 163/2017 NĐCP ngày 30/12/2017.

Đối với thành phố lớn như Hà Nội thường có các loại dịch vụ logistics cơ bả sau:  Dịch vụ kho bãi thuộc dịch vụ hỗ trợ mọi phương thức vận tải.  Dịch vụ chuyển phát.  Dịch vụ đại lý vận tải hàng hóa.  Dịch vụ xếp dỡ container, trừ dịch vụ cung cấp tại các sân bay.

 Dịch vụ đại lý làm thủ tục hải quan (bao gồm cả dịch vụ thông quan).  Dịch vụ hỗ trợ bán buôn, hỗ trợ bán lẻ bao gồm cả hoạt động quản lý hàng lưu kho, thu gom, tập hợp, phân loại hàng hóa và giao hàng.  Dịch vụ vận tải hàng hóa thuộc dịch vụ vận tải đường thủy nội địa.  Dịch vụ vận tải hàng hóa thuộc dịch vụ vận tải đường sắt.

 Dịch vụ vận tải hàng hóa thuộc dịch vụ vận tải đường bộ.  Dịch vụ vận tải hàng không.  Dịch vụ vận tải đa phương thức.  Dịch vụ phân tích và kiểm định kỹ thuật.

 Các dịch vụ hỗ trợ vận tải khác… 1.