Chương I: CƠ SỞ LY LUẬN CUA VIỆC QUAN LÝ LỚP HQC THEO MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC MỚI 1. Sơ lược lịch sử nghiên cứu vẫn đề Vào giữa nim 1960 ở Colombia, chương trình dạy học theo mo hình trường học mới được mở rộng với 150 trường. Nhưng với định hướng nang tằm mở rộng lên cấp quốc gia sau vải năm nữa, nhiều van đề trong chương trình đã được dé ra một cách rõ ràng hơn. Vi dụ như trong việc dao tạo giáo viên, áp dụng các hệ thông tự động, mỗi quan hệ với nội dung khoá học trong mỗi trường nông thôn, nơi mà các em học sinh đang sống.
Dựa trên những phương pháp giáo dục đã được nghiên cứu va sau thời gian tích luỹ kinh nghiệm. Vào giữa năm 1970, Vicky Colbert, Beryl Levinger, và Oscar Mogollén ở Colombia đã thiết kế mô hình trường học mới là nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trong cả nước. Đến năm 1976, mô hình trên chính thức được áp dụng tại Colombia. Chương trình ban đầu nhằm vào các trường học đa cấp nông thôn, nơi một hoặc hai giáo viên đồng thời day cho tất cả các lớp.
Những trường nay thường tổn tại trong các khu vực có mật độ dân số thấp ở cả nước phát triển và đang phát triển. Ngày nay mô hình trường học mới là một sự đôi mới xã hội trên toản thé giới đã được công nhận và chứng minh dé cải thiện chất lượng giáo dục. [26] Trong thập nién tam mươi va chin mươi, m6 hình trường học mới đã có một tác động đáng kẻ vẻ giáo dục ở Colombia. Theo một nghiên cứu so sảnh quốc tế của UNESCO tiến hành vào năm 1998, Colombia mang lại hiệu quả giáo dục cao nhất, tốt nhất cho trẻ em sống ở các vùng nông thôn trong tất cả các nước ở châu Mỹ La tinh (trừ CuBa).
Ngoài ra, Colombia đã trở thành quốc gia duy nhất trong đỏ có các trưởng nông thôn thực hiện tốt hơn so với các trưởng ở khu vực đỗ thị. Năm 1989, mô hình trường học mới được Ngân hàng Thẻ giới công nhận la một trong ba sáng kiến thành công nhất đã tác động đến chính sách đang phát triển trên toan thé giới. Ngoài ra, trong năm 2000, báo cáo phát triển con người của Liên hợp quốc lựa chọn mô hình trường học mới là một trong ba thành tựu lớn của Colombia. [25] Tại Việt Nam, trong thời gian gần đây giáo dục luôn nhận được sự quan tâm của cộng đẳng dư luận, đặc biệt lam sao đổi mới cơ chế quản lí, đôi mới giáo dục lẫy người học là trung tâm có một ý nghĩa vô cùng to lớn.
Với ý nghĩa đó mô hình trường học mới (Escula Nuever) đã được vận dụng vao giáo dục ở nước ta. Mô hình trường học mới đã nhận được sự quan tâm rộng rãi của cộng dong quốc tế, có thể ké ra day một vải công trình mang tam chiến lược như: “Danh gid thành tựu của mô hình trưởng học mới ở Colombia - Ngân hàng Thể giới, năm 1992” đã so sánh những điểm giống nhau va khác nhau giữa học tập theo lỗi truyền thông và học tập theo mô hình trường học mới, thực hiện một số khảo sat tại các trường ứng dụng mô hình trường học mới. Với câu hỏi “Lớp ghép có phải la giải pháp không? George Psacharopoulos va Carlos Rojas và Eduardo Velez đã chứng minh rằng: Với những điều kiện giong nhau, những học sinh trong chương trình trường học nông thôn dạy lớp ghép theo mô hình trường học mới của Colombia đạt được điểm thành tựu cao hơn những học sinh trong trường truyền thong — chỉ phí đơn vị chỉ cao hơn 5-10%. Dé tài “Giáo duc công dan và quyên công dân theo mô hình trưởng học mới (Escula Nueva) ở Colombia, Đại hoc Toronto, Jenifer Pitt (2003) " đề ra giả thuyết và chứng minh mô hình trường học mới là một biện pháp thực hiện giáo dục công dân hiệu qua.
Tại Việt Nam, Từ năm học 2012 - 2013, Bộ GD&ĐT đã triển khai thi điểm Mô hình Trường học mới (VNEN) tại 1.447 trường tiêu học thuộc 63 tỉnh, thành phố trên cả nước. Trong năm học 2014 - 2015, cả nước có gần 2.500 trường tiêu học trên tổng số 15.000 trường thực hiện mô hình VNEN. Tại Việt Nam qua quá trình áp dụng thực tiễn, các chuyên gia cũng đã đưa ra nhiều đánh giá, kế hoạch dự thảo cũng như tổng kết các hoạt động, những sáng kiến mới và rút ra kinh nghiệm thực tiễn trong việc quản lý lớp học theo mé hình nay. Trong đó, bên cạnh những ưu điểm còn có những khuyết điểm và khó khăn cần dé ra biện pháp khắc phục hiệu quả, vì trong suốt qua trình nghiên cứu tác giả dé tải chưa tim thay bất cir công trình nghiên cứu nao về thực trạng quản lý lớp học mô hình trường học mới ở Việt Nam.
Vi thé tác giả đã có gắng nghiên cứu và kế thừa, chon lọc những công trình nghiên cứu trên thế giới cũng như những đánh giá, sáng kiến kinh nghiệm của các chuyên gia giáo dục Việt Nam nhằm góp phần nâng cao hiệu quả quản lý lớp học theo mỗ hình trường hoc mới tại Việt Nam. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến vấn đề quản lý lớp học theo mô hình trường học mới 1. Quản lý Quản ly là sự tác động có mục đích của chủ thé quản lý đến đối tượng quản lý trong một to chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích. Quản lý là sự xác lập sự tương hợp giữa các công việc cá the và hoan thành những chức năng chung xuất hiện trong sự vận động đối với các bộ phận riêng lẻ của nó.
[16] Như vậy rõ rang “ Quan lý” không chỉ lả một khoa học ma còn là một nghệ thuật và hoạt động quản lý vừa có tỉnh chất khách quan vừa có tính chất chủ quan, vừa có tính chất pháp luật Nhà nước, vừa có tính chất xã hội rộng rãi. Chúng là những mặt đối lập trong một thé thong nhất. Các chức năng của quản lý: Lập kế hoạch trong giáo dục là thiết kể các bước di cho hoạt động tương lai dé đạt được những mục tiêu đã xác định thông qua việc sử dụng toi ưu những nguôn lực (nhân lực, vật lực, tai lực va nguôn lực thông tin) đã có và sẽ khai thác. [12] Chức năng tổ chức quản lý là việc thiết kế cơ câu các bộ phận sao cho phù hợp với mục tiêu của tổ chức.
Đông thời việc thực hiện chức năng này còn phải chú ý đến phương thức hoạt động, đến quyền hạn của từng bộ phận, tạo điều kiện cho sự liên kết ngang, dọc và đặc biệt chú ý đến việc bố tri cán bộ - người vận hành các bộ phận của tổ chức. [12] Chức năng lãnh đạo (chỉ đạo) là chức năng thể hiện năng lực của người quản lý. Sau khi hoạch định kế hoạch và sắp xếp tổ chức, người cán bộ quản lý phải điều khiển cho hệ thống hoạt động nhằm thực hiện mục tiêu đã dé ra. Đây là quá trình sử dụng quyền lực quản lý để tác động đến các đối tượng bị quan lý ( con người, các bộ phận) một cách có chủ đích nhằm phát huy hết tiem năng của họ hướng vảo việc đạt mục tiêu chung của hệ thống.
[12] Kiểm tra chỉ một hoạt động nhằm thắm định, xác định một hành vi của các nhân hay một tô chức trong quá trình thực hiện quyết định. Ngoài ra, còn 10 có thể hiểu kiểm tra là hoạt động quan sát và kiểm nghiệm mức độ phủ hợp của quá trình hoạt động của doi tượng bị quản lý với các quyết định quản lý đã lựa chọn. Quản lý gido duc Quan lý giáo dục là sự tác động có ý thức của chủ thé quan ly giáo dục lên khách thé và đối tượng nhằm sử dụng có hiệu quả các nguồn lực, những cơ hội của tổ chức để đạt được mục tiêu dé ra trong điều kiện biến động của môi trường, làm cho tổ chức vận hành có hiệu quả. Quản lý giáo dục được hiểu là những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thông, hợp quy luật của chủ thé quản lý đến tat cả các mắc xích của hệ thong (từ cấp cao nhất đến các cơ sở giáo dục là nha trường) nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu phát triển giáo dục, dao tạo thé hệ trẻ theo yêu cau của xã hội.
Quản lý trưởng học Quản lý trường học: Quản lý trường học là quản lý hoạt động giáo dục của nha giáo, hoạt động học tập và rèn luyện của người học, các nguồn lực đáp ứng yêu cầu của hoạt động giáo dục của nhà trường (Pham Minh Hạc). Quan lý trường học bao gồm quản lý và tổ chức các hoạt động sư phạm trên lớp và ngoài giờ lên lớp; quản lý nhà giáo, cán bộ, nhân viên học sinh,.; Quản lý cơ sở vật chất, phương tiện giáo dục,. Theo tác giả Phạm Minh Hạc, quản lý nhà trường là thực hiện đường lỗi giáo dục của Dang trong phạm vi trách nhiệm của minh tức là đưa nha trường vận hanh theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đôi với ngành giáo dục, với thể hệ trẻ và với từng học sinh. Quan ly lap học lì Lớp học là nơi diễn ra hoạt động dạy học và giáo dục, hình thành mỗi quan hệ giữa giáo viên với học sinh, giữa học sinh với nhau.
Quan lý lớp học là một bộ phận của quản lý trường học bao gồm quản ly các hoạt động người học, các cơ sở vat chất, phương tiện dạy học,. thuộc phạm vi lớp học nhằm hướng đến thực hiện mục tiêu giáo dục của trưởng. Mô hình trường học mới tại Việt Nam Mô hình trường học mới tại Việt Nam khởi nguồn từ mô hình trường học mới tại Colombia (Escula Nuever). Được hình thành bắt đầu từ Dự án Mô hình trường học mới tại Việt Nam (Dự án GPE-VNEN, Global Partnership for Education — Viet Nam Escuela Nueva) là một Dự án về sư phạm nhằm xây dựng và nhân rộng một kiểu mô hình nhà trường tiên tiễn, hiện đại, phủ hợp với mục tiêu phát triển và đặc điểm của giáo dục Việt Nam.
Điểm nỗi bat của mô hình này là đổi mới về các hoạt động sư phạm, một trong những hoạt động đó là đổi mới về cách thức tổ chức lớp học. Theo mô hình của trường học mới, quản li lớp hoc là “Hội đồng tự quản học sinh”, các “ban” trong lớp, do học sinh tự nguyện xung phong và được các bạn tín nhiệm.